Bản án 316/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA PHÚC THẨM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Phạm Công Mười

Các Thẩm phán: Ông Chung Văn Kết

Ông Cao Văn Tám

- Thư ký phiên tòa: Ông Trần Văn Nơi - Thư ký Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Phạm Văn N - Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 4 năm 2026, tại trụ sở Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 435/2025/TLPT-DS ngày 23 tháng 12 năm 2025 về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 11/2025/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 968/2026/QĐPT-DS ngày 02 tháng 3 năm 2026, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lê Văn T, sinh năm 1962; Địa chỉ: Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau) – Có mặt.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Võ Hà T1, sinh năm 1991; Địa chỉ: Số D, khu V, phường L, quận C, thành phố Cần Thơ (nay là số D, khu vực Y, phường C, thành phố Cần Thơ) – Có mặt.

- Bị đơn: Ông Mai Văn K, sinh năm 1976; Địa chỉ: Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau) – Có mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Mai Văn K: Ông Phạm Đăng K1 là Luật sư của Văn phòng L thuộc Đoàn Luật sư tỉnh C – Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân thị xã G, tỉnh Bạc Liêu

Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng: Ủy ban nhân dân phường G, tỉnh Cà Mau. Địa chỉ: Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Trần Tam T2, Chức vụ: Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường G, tỉnh Cà Mau – Có đơn xin xét xử vắng mặt.

- Người kháng cáo: nguyên đơn Lê Văn T.

NỘI DUNG:

- Theo đơn khởi kiện đề ngày 10/6/2022 (BL 62) và trong quá trình tố tụng tại Tòa án, nguyên đơn ông Lê Văn T và người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Văn T là ông Võ Hà T1 trình bày:

Ông Lê Văn T yêu cầu ông Mai Văn K trả lại cho ông phần đất có diện tích 11.775,9m2 thuộc thửa 002, tờ bản đồ số 02, tọa lạc tại Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau), ông Lê Văn T đã được UBND huyện G, tỉnh Bạc Liêu (nay là UBND phường G, tỉnh Cà Mau) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số E 650678 ngày 20/11/1995.

Theo ông T thì nguồn gốc đất tranh chấp do ông T và cha của ông K là ông Mai Văn V nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn T3 vào năm 1995, diện tích chuyển nhượng khoảng 30 công tầm cấy (Diện tích cụ thể là 38.880 m2 khoảng 3,9 hecta theo Giấy sang nhượng đất ngày 30/10/1994), việc chuyển nhượng có lập văn bản nhưng ông K đang giữ giấy chuyển nhượng; phần ông T nhận chuyển nhượng gồm 10 công đất láng với giá 1,5 chỉ vàng 24k/công, 05 công đất biền với giá 01 chỉ vàng 24k/công; phần ông V nhận chuyển nhượng gồm 04 công đất láng với giá 1,5 chỉ vàng 24k/công, 04 công đất vườn với giá 06 chỉ vàng 24k/công, 07 công đất trồng màu với giá 2,5 chỉ vàng 24k/công và căn nhà 03 gian, cây nước với giá 01 cây vàng 24k. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông T sử dụng phần đất của ông T, phần đất của ông V thì ông Võ T4 cho ông K, hai bên có thống nhất ranh là bờ vuông nhưng hiện nay ông K đã phá bờ ranh và lấy trụ đá ra cắm làm ranh. Ông T sử dụng đất trồng lúa được 01 năm thì không làm nữa mà để đất trống, sau đó phát hiện ông K lấn chiếm phần đất đang tranh chấp sử dụng đến nay. Do việc lấn chiếm xảy ra từ từ qua nhiều năm nên có nhiều lần thương lượng thỏa thuận, trong đó có lần thỏa thuận theo Biên bản ngày 25/11/2018.

Nay ông T yêu cầu ông K trả phần đất có diện tích 11.775,9m2 thuộc thửa 002, tờ bản đồ số 02. Sau khi Tòa án đo đạc xác định chính xác diện tích tranh chấp là 8.595,5m2 (Mặt bằng hiện trạng khu đất tranh chấp) nên ông T yêu cầu đòi ông K trả phần đất đúng theo diện tích đất đo đạc là 8.595,5m2, rút lại yêu cầu đối với phần đất diện tích 3.180,4m2. Ông T không đồng ý với yêu cầu của ông K về việc hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông T liên quan đến diện tích đất tranh chấp.

- Theo bị đơn ông Mai Văn K trình bày:

Thống nhất nguồn gốc đất của ông Mai Văn V (là cha của ông K) và ông Lê Văn T cùng nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn T3, chuyển nhượng 30 công, ông V 20 công và ông T 10 công. Sau đó ông V đã tặng cho ông K và ông K đã được UBND huyện G, tỉnh Bạc Liêu (nay là UBND phường G, tỉnh Cà Mau) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 23.300m2 vào ngày 20/11/1995, ông K sử dụng đất từ năm 1995 đến nay. Giữa hai phần đất của ông T và ông K có cặm trụ đá làm ranh, trước khi cặm trụ có bờ vuông làm ranh, mỗi bên nửa bờ. Đến năm 2018, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông K hết hạn nên liên hệ Ủy ban nhân dân phường H làm thủ tục cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi xuống đo đạc mới phát hiện 01 phần đất của ông K thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông T. Sau đó ông K có gặp ông T để thỏa thuận cặm ranh đất và làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hai bên có lập tờ thỏa thuận ngày 27/10/2018. Tuy nhiên, khi làm thủ tục thì ông T thay đổi ý kiến thỏa thuận nên không làm được giấy chứng nhận, phát sinh tranh chấp cho đến nay.

Ông K không chấp nhận yêu cầu của ông T buộc ông K trả đất vì xác định đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của ông K, đồng thời, ông K yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích đất 11.775,9m2 thuộc một phần thửa số 0002, tờ bản đồ số 02, do UBND thị xã G cấp ngày 20/11/1995 cho ông Lê Văn T. Sau khi Tòa án đo đạc thì xác định chính xác diện tích tranh chấp là 8.595,5m2 nên ông K yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông T đối với diện tích đất 8.595,5m2.

Tại bản án dân sự số 11/2025/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau, quyết định:

“…1. Đình chỉ giải quyết đối với 01 phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T đòi ông Mai Văn K diện tích đất 3.180,4m2 thuộc thửa 002, tờ bản đồ số 2 (theo bản đồ 299), tọa lạc tại Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (Nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau).

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T đòi ông Mai Văn K trả cho ông Lê Văn Toàn P đất theo đo đạc thực tế có diện tích là 8.595,5m2, thuộc thửa 002, tờ bản đồ số 2 (theo bản đồ 299) tọa lạc tại Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (Nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau).

3. Đình chỉ giải quyết đối với 01 phần yêu cầu phản tố của ông Mai Văn K về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 713,4m2 thuộc thửa 367, tờ bản đồ số 3 (theo bản đồ chính quy) (thuộc thửa 0003 theo bản đồ 299).

4. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Mai Văn K về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Lê Văn T đối với diện tích 6.022m2 thuộc thửa 81, tờ bản đồ số 3 (theo bản đồ chính quy) (thuộc thửa 0002 theo bản đồ 299) và 1.860m2 thuộc thửa 100, tờ bản đồ số 2 (theo bản đồ chính quy) (thuộc thửa 0002 theo bản đồ 299)

Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số E 650678 do Ủy ban nhân dân huyện G, tỉnh Bạc Liêu (nay là Ủy ban nhân dân phường G, tỉnh Cà Mau) cấp cho ông Lê Văn T ngày 20/11/1995 đối với diện tích 6.022m2 thuộc thửa 81, tờ bản đồ số 3 (theo bản đồ chính quy) (thuộc thửa 0002 theo bản đồ 299) và 1.860m2 thuộc thửa 100, tờ bản đồ số 2 (theo bản đồ chính quy) (thuộc thửa 0002 theo bản đồ 299), tọa lạc tại Khóm A, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (Nay là Khóm A, phường G, tỉnh Cà Mau).…”

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, chi phí xem xét thẩm định, định giá tài sản, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo vụ án theo quy định của pháp luật.

* Sau khi xét xử sơ thẩm:

Ngày 06/8/2025, Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau nhận được đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Văn T, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa toàn bộ Bản án sơ thẩm số 11/2025/DS-ST ngày 31/7/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Văn T.

* Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn ông Lê Văn T và người đại diện theo ủy quyền có mặt tại phiên tòa vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến của Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, các đương sự tham gia tố tụng chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Nội dung: Xét về nguồn gốc đất tranh chấp, các bên đều thống nhất phần đất có nguồn gốc do ông Nguyễn Văn T3 chuyển nhượng cho ông Lê Văn T và cha của ông Mai Văn K là ông Mai Văn V vào năm 1995 với tổng diện tích khoảng 3,9 ha đất trồng tạp. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông T sử dụng phần đất của mình, còn ông V cho con trai là ông Mai Văn K quản lý, sử dụng phần đất còn lại. Ngày 20/11/1995, UBND huyện G, tỉnh Bạc Liêu đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Mai Văn K đối với thửa số 0003, tờ bản đồ số 02 diện tích 23.300m2 và cấp cho ông Lê Văn T đối với thửa số 0002, tờ bản đồ số 02 diện tích 23.200m2. Tuy nhiên, các bên không thống nhất về diện tích thực tế mỗi người nhận chuyển nhượng trong tổng diện tích 3,9 ha nêu trên. Ông T cho rằng mình nhận 10 công đất láng, 05 công đất biển và các phần đất khác cùng nhà cửa, cây trồng; trong khi ông K xác định cha ông chỉ chuyển nhượng 20 công và ông T nhận 10 công. Tài liệu ông T cung cấp là giấy sang nhượng đất ngày 30/10/1994 chỉ thể hiện tổng diện tích chuyển nhượng 3 ha 9 mà không xác định cụ thể phần đất từng người nhận, nên không đủ căn cứ chứng minh phần đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông T. Mặt khác, ông K trình bày đã sử dụng phần đất tranh chấp liên tục, ổn định từ năm 1995 đến năm 2018 không phát sinh tranh chấp; khi đo đạc lại mới phát hiện có chồng lấn giấy chứng nhận. Từ đó, Kiểm sát viên nhận định ông T khởi kiện đòi đất nhưng không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất tranh chấp nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện.