Bản án 31/2025/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về tố tụng:

[1.1] Thẩm quyền giải quyết vụ án: Tại thời điểm giao kết hợp đồng vay, bị đơn - ông Võ Hoàng N1 có nơi cư trú tại số A, ấp N, xã T, huyện T, tỉnh Đồng Nai. Khi Tòa án thụ lý vụ án thì ông N1 vẫn đăng ký thường trú nhưng không còn sinh sống tại địa chỉ trên mà chỉ còn cha mẹ hiện đang sinh sống và ông N không biết ông N1 hiện đang cư trú tại đâu. Như vậy, ông N1 đang là người có nghĩa vụ, đã thay đổi nơi cư trú nhưng không báo cho người khởi kiện (là người mình có nghĩa vụ) thì được xem là trường hợp người bị kiện cố tình giấu địa chỉ nên vụ án vẫn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, là nơi người bị kiện có nơi cư trú cuối cùng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 3 Điều 5 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

[1.2] Quan hệ pháp luật tranh chấp: Ông N yêu cầu Tòa án buộc ông N1 thanh toán số tiền vay theo “Hợp đồng vay tài sản” đề ngày 12/12/2022 và “Giấy vay tiền” đề ngày 14/12/2022 nên quan hệ pháp luật cần giải quyết trong vụ án này là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại Điều 463 BLDS năm 2015.

[1.3] Về thủ tục xét xử vắng mặt: Bị đơn – ông Võ Hoàng N1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa 02 lần nhưng vẫn vắng mặt, không có lý do. Người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn – bà Đậu Thị L có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt. Nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung vụ án:

[2.1] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện về số tiền cho ông Võ Hoàng N1 vay, ông Nguyễn Giang N đã cung cấp tài liệu, chứng cứ là “Hợp đồng vay tài sản” đề ngày 12/12/2022 thể hiện số tiền vay là 300.000.000đ và “Giấy vay tiền” đề ngày 14/12/2022 thể hiện số tiền vay là 130.000.000đ. Đối với “Hợp đồng vay tài sản” đề ngày 12/12/2022 đã được công chứng hợp lệ tại Văn phòng C, tỉnh Đồng Nai, có số công chứng 5714, quyển số 01/2022TP/CC-SCC/HĐGD. Đối với “Giấy vay tiền” đề ngày 14/12/2022 thì theo kết luận giám định số 98/KL-KTHS ngày 17/3/2025 của Phân viện khoa học hình sự tại thành phố Hồ Chí Minh thể hiện: “Chữ ký, chữ viết họ tên “Võ Hoàng N1” dưới mục “Bên vay” trên tài liệu cần giám định ký hiệu A so với chữ ký, chữ viết đứng tên Võ Hoàng N1 trên tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M là do cùng một người ký, viết ra”. Điều này chứng tỏ, ông N và ông N1 có giao kết hợp đồng vay tài sản với nhau nên xác định giao dịch vay tài sản giữa hai bên là có thật.

[2.2] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ thông báo thụ lý vụ án, giấy triệu tập và những văn bản tố tụng khác cho ông N1 nhưng ông N1 vẫn không lên Tòa án làm việc, không có văn bản thể hiện ý kiến về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và cung cấp chứng cứ để chứng minh. Hội đồng xét xử xét thấy, đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ việc. Chính vì lẽ đó, đối chiếu với những tài liệu, chứng cứ đã được thu thập và kết quả giám định chữ ký, chữ viết đã có đủ căn cứ buộc ông N1 phải có nghĩa vụ thanh toán cho ông N số tiền nợ gốc 430.000.000đ.

[2.3] Về số tiền lãi yêu cầu thanh toán: Theo nội dung “Hợp đồng vay tài sản” đề ngày 12/12/2022 thoả thuận thời hạn trả nợ là 03 tháng và “Giấy vay tiền” đề ngày 14/12/2022 thoả thuận thời hạn trả nợ là 02 tháng, không thể hiện nội dung thỏa thuận về lãi suất nên xác định hợp đồng vay tài sản giữa hai bên là có kỳ hạn và không có lãi. Vì vậy, theo quy định tại khoản 4 Điều 466 BLDS về nghĩa vụ trả nợ của bên vay: “Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác”. Trường hợp này không thể hiện việc hai bên có thỏa thuận khác nên việc xác định thời điểm vi phạm nghĩa vụ thanh toán của bị đơn sẽ được tính từ ngày 13/3/2023 đối với khoản vay 300.000.000đ và ngày 15/02/2023 đối với khoản vay 130.000.000đ. Ông N1 đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên ông N yêu cầu tính số tiền lãi kể từ ngày vi phạm đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 16/6/2025) là phù hợp nên được chấp nhận. Số tiền lãi ông N1 có nghĩa vụ thanh toán cho ông N là 98.119.000đ (tính đến ngày 16/6/2025), cụ thể như sau: (300.000.000đ x 2 năm 3 tháng 3 ngày x 10%/năm + 130.000.000đ x 2 năm 4 tháng 1 ngày x 10%/năm).

[3] Về án phí và chi phí giám định: Do chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên ông N không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và chi phí giám định chữ ký, chữ viết là 4.461.000đ; ông N1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch và hoàn trả chi phí giám định cho ông N theo quy định.

[4] Xét quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Trảng Bom về đường lối giải quyết vụ án là có căn cứ nên được chấp nhận.