Bản án 31/2020/QĐ-PT — Tranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo bản án dân sự sơ thẩm, các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các đương sự nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Bà Đinh Thị C với ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D có quan hệ buôn bán với nhau từ năm 2007 và trong quá trình buôn bán bà C nợ ông D, bà D số tiền là 1.397.267.000 đồng Thời điểm đó bà C có vay ngân hàng Techcombank số tiền là 1.240.000.000 đồng. Do bà C không có tiền để thanh toán nên hai bên đã thỏa thuận cho ông Vũ Hồng D lấy tiền trả nợ ngân hàng Techcombank sau đó rút lấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà bà C thế chấp tại Ngân hàng Techcombank để chuyển sang tên ông D và ông D lấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông D đến vay ngân hàng Sacombank 3.000.000.000 đồng cho bà C lấy vốn làm ăn, buôn bán đồng thời thỏa thuận trong quá trình vay tiền ngân hàng bà C có trách nhiệm trả nợ gốc, lãi cho ngân hàng và tiền vay với ông D, bà D nếu bà C không thanh toán được thì ông D thanh toán tiền cho ngân hàng và nhà, đất mang tên ông D, bà D sẽ thuộc ông D, bà D sở hữu theo hợp đồng thỏa thuận ngày 31/8/2011. Trong qúa trình thực hiện bà C không trả tiền cho ngân hàng như đã thỏa thuận và ông D đã trả tiền ngân hàng thay cho bà C đến năm 2016 thì khoản vay 3.000.000.000 đồng mà ông D vay cho bà C tại ngân hàng sacombank ông D đã thanh toán xong. Sau khi thanh toán xong tiền với ngân hàng ông D có yêu cầu bà C thanh toán tiền theo thỏa thuận và ngày 07/02/2018 xác định bà C, anh Ccòn nợ ông D, bà D 9.000.000.000 đồng, nếu bà C, anh C không thanh toán được thì ông D sẽ bán nhà, đất mà bà C thế chấp để thu hồi vốn. Bà C biết việc ông D rao bán nhà, đất nên đã khởi kiện đến Tòa án yêu cầu hủy 03 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký kết giữa bà C, anh C với ông D, bà D và yêu cầu được trả số tiền bà C còn nợ ông D, bà D là 3.543.563.000 đồng.

Quá trình giải quyết hai bên đã thống nhất bà C chịu trách nhiệm trả ông D, bà D 7.500.000.000 đồng và ông D, bà D sang tên lại nhà, đất trước đây đã đứng tên trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà C. Ông D, bà D yêu cầu bà C, anh C phải thanh toán ngay 7.500.000.000 đồng thì mới sang tên cho bà C, anh C giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 223839 ngày 18/8/2011 của Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn cấp cho ông Vũ Hồng D (S). Hai bên đã nhất trí được số tiền bà C phải trả là 7.500.000.000 đồng nhưng không đi đến thống nhất về phương thức thanh toán tiền nên không thỏa thuận hòa giải thành được.

Với những nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2019/DS-ST, ngày 17 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn, đã quyết định:

Căn cứ vào các Điều 116; 117; 118; 119; 120 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Căn cứ khoản 3, 14 Điều 26; Điều 35; Điều 39; khoản 4 Điều 147; Điều 157; 165; 271 và khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Khoản 1, 4 Điều 26; điểm b khoản 3 Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án. Xử:

1. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C về việc yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và các tài sản khác gắn liền với đất số 1446 và số 1447 quyển số 02 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 04/8/2011 và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 1445 quyển số 02 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 04/8/2011 giữa bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C với ông Vũ Hồng D(S) do Phòng công chứng S công chứng.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C là bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C phải liên đới thanh toán số tiền 7.500.000.000 đồng (Bẩy tỷ năm trăm triệu đồng) cho ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D. Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D có đơn yêu cầu thi hành án nếu bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C không thi hành xong khoản tiền phải thi hành nêu trên thì còn phải trả lãi tương ứng với số tiền chậm trả quy định tại Điều 357 và khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự. Sau khi bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C thực hiện nghĩa vụ thanh toán xong khoản tiền 7.500.000.000 đồng (Bẩy tỷ năm trăm triệu đồng) cho ông Vũ Hồng D(Sơn), bà Vũ Thị Kim D thì ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D có trách nhiệm chuyển quyền sử dụng đất, sở hữu nhà cho bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C để quản lý, sử dụng đất và sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 223839 ngày 18/8/2011 của Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn cấp cho ông Vũ Hồng D(S), thửa đất số 195; diện tích là 520,2m2; tờ bản đồ số 68; địa chỉ: Khối Hoàng Hoa Thám, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, khi đó bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C có quyền, nghĩa vụ làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật.

3. Về chi phí tố tụng: Bà Đinh Thị C phải chịu 1.800.000 đồng chi phí thẩm định và định giá tài sản. Xác nhận bà Đinh Thị C đã nộp đủ.

4. Về án phí: Bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C mỗi người phải chịu 300.000 đồng tiền án phí không có giá ngạch, số tiền này được trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí mà bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C đã nộp tại biên lai thu tiền tạm ứng án phí lệ phí tòa án số AA/2912/03047 ngày 30/01/2019. Bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C mỗi người phải nộp tiếp 150.000 đồng tiền án phí để nộp ngân sách Nhà nước. Về án phí có giá ngạch, buộc bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C phải liên đới chịu 60.937.800 đồng (Sáu mươi triệu chín trăm ba mươi bẩy nghìn tám trăm đồng); buộc ông Vũ Hồng D(Sơn), bà Vũ Thị Kim D phải liên đới chịu 54.562.200 đồng (Năm mươi tư triệu năm trăm sáu mươi hai nghìn hai trăm đồng) tiền án phí để nộp ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, Bản án còn quyết định về quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 28/10/2019 ông Đinh Bảo C và bà Đinh Thị C kháng cáo không đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm, đề nghị hủy 03 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa ông, bà với ông , bà Vũ Hồng D, Vũ Thị Kim D, đồng thời xem xét hành vi cho vay nặng lãi của vợ chồng ông Vũ Hồng D.

Ngày 28/10/2019 ông Vũ Hồng D và bà Vũ Thị Kim D kháng cáo yêu cầu bà C, anh C nếu không trả nhà đã chuyển nhượng thì phải thanh toán trả cho vợ chồng ông bà số tiền 09 tỷ đồng theo các cam kết đã ký và bà C, anh C phải chịu toàn bộ tiền án phí.

Ngày 16/11/2019 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn có quyết định kháng nghị đề nghị xử hủy bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Phía Nguyên đơn giữ nguyên nội dung kháng cáo

- Bị đơn giữ nguyên nội dung kháng cáo

- Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định kháng nghị.

- Người bảo vệ quyền lợi của Nguyên đơn cho rằng 3 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là hợp đồng giả tạo, không có việc mua bán nhà đất và giao tiền, giao nhà; nhưng xác định nguyên đơn còn nợ ông D số tiền 169.045.822 đồng và đề nghị tuyên bố 3 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là vô hiệu, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Vũ Hồng D, đồng thời buộc bà C phải trả cho ông D số tiền 169.045.822 đồng.

-Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn cho rằng 3 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông D với bà C, anh C là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, thực hiện đúng trình tự, đã được công chứng đúng qui định; việc thỏa thuận mua lại nhà cũng là hoàn toàn tự nguyện, không có sự ép buộc; vì vậy, đề nghị không chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát cũng như yêu cầu kháng cáo của phía nguyên đơn, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Vũ Hồng D.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: xuất phát từ việc buôn bán giữa bà C với vợ chồng ông D, bà D còn nợ nhau về tiền nên bà C, anh C đã đem nhà, đất để thế chấp cho khoản vay nợ của bà C với vợ chồng ông D, nhưng thực tế lại lập hợp đồng mua bán nhà, đất để ông D đứng tên tạm thời trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thực chất không có việc mua bán giao nhà, đất và giao tiền, việc lập hợp đồng mua bán nhà đất chỉ để che giấu một giao dich dân sự khác nên hợp đồng mua bán nhà, đất giữa bà C với vợ chồng ông D bà D đã vi phạm Điều 129 Bộ luật dân sự năm 2005 và Điều 124 Bộ luật dân sự năm 2015 nên bị coi là vô hiệu.

Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ số tiền vay nợ giữa bà C với vợ chồng ông D, bà D mà chỉ căn cứ vào việc thỏa thuận không thành để buộc bà C phải thanh toán cho vợ chồng ông D, bà D với số tiền là 7.500.000.000 là không đảm bảo tính khách quan, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự. Do các căn cứ chưa được làm rõ nên đề nghị hủy bản án sơ thẩm để giao hồ sơ về cấp sơ thẩm để điều tra xét xử lại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- số tiền nợ gốc là 3.637.267.000 đồng từ 31/8/2011 đến 06/5/2020, với lãi suất 9%/năm = số tiền lãi là 2.873.104.600 đồng (Hai tỷ tám trăm bẩy mươi ba triệu một trăm linh bốn nghìn sáu trăm đồng);

- Án phí phúc thẩm: Theo quy định tại khoản 2 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 – 12 – 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do bản án dân sự sơ thẩm bị cấp phúc sửa án nên người kháng cáo bà C, anh Chinh, ông D, bà D không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm và được hoàn trả tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp tại chi cục thi hành án dân sự thành phố Lạng Sơn theo các Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA /2015/0001978 ngày 05/11/2019; số AA /2015/0001977 ngày 05/11/2019; số AA /2015/0001980 ngày 07/11/2019; số AA /2015/0001981 ngày 07/11/2019.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, khoản 2 Điều 309, khoản 2 Điều 148; Điều 157; Điều 165của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 127; Điều 129 Bộ luật Dân sự năm 2005; khoản 3 Điều 176 Luật Đất đai năm 2013 ; Điều 116; Điều 117; Điều 118; Điều 119; Điều 120; Điều 122; Điều 124 của Bộ luật Dân sự 2015; Khoản 1, 4 Điều 26; điểm b khoản 3 Điều 27; khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 – 12 – 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí về lệ phí Tòa án. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 19/2019/DS-ST ngày 17 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn cụ thể:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đinh Thị C và anh Đinh Bảo C; tuyên bố các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và các tài sản khác gắn liền với đất số 1446 và số 1447 quyển số 02 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 04/8/2011 và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 1445 quyển số 02 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 04/8/2011 giữa bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C với ông Vũ Hồng D(S) do Phòng công chứng S công chứng là vô hiệu.

2. Buộc ông Vũ Hồng D(S) và bà Vũ Thị Kim D có trách nhiệm chuyển quyền sử dụng đất, sở hữu nhà cho bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C để quản lý, sử dụng đất và sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 223839 ngày 18/8/2011 của Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn cấp cho ông Vũ Hồng D(S), thửa đất số 195; diện tích là 520,2m2; tờ bản đồ số 68; địa chỉ: Khối Hoàng Hoa Thám, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, Sau khi bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C thực hiện nghĩa vụ thanh toán xong khoản tiền nợ cho ông Vũ Hồng D(Sơn), bà Vũ Thị Kim D.

3. Buộc bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C phải liên đới thanh toán số tiền 6.533.447.694 đồng (Sáu tỷ năm trăm ba mươi ba triệu bốn trăm bốn mươi bẩy nghìn sáu trăm chín mươi tư đồng) cho ông Vũ Hồng D(Sơn), bà Vũ Thị Kim D trong đó mỗi người phải chịu là 3.266.723.847 đồng (Ba tỷ hai trăm sáu mươi sáu triệu bẩy trăm hai mươi ba nghìn tám trăm bốn mươi bẩy đồng). Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật ông Vũ Hồng D(Sơn), bà Vũ Thị Kim D có đơn yêu cầu thi hành án nếu bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C không thi hành xong khoản tiền phải thi hành nêu trên thì còn phải trả lãi tương ứng với số tiền chậm trả quy định tại Điều 357 và khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự. Sau khi bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C thực hiện nghĩa vụ thanh toán xong khoản tiền trên cho ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D thì ông Vũ Hồng D(S), bà Vũ Thị Kim D có trách nhiệm chuyển quyền sử dụng đất, sở hữu nhà cho bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C để quản lý, sử dụng đất và sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 223839 ngày 18/8/2011 của Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn cấp cho ông Vũ Hồng D(S), thửa đất số 195; diện tích là 520,2m2; tờ bản đồ số 68; địa chỉ: Khối Hoàng Hoa Thám, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, khi đó bà Đinh Thị C, anh Đinh Bảo C có quyền, nghĩa vụ làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật.

4. Về chi phí tố tụng: Do được chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên nguyên đơn không phải chịu chi phí tố tụng; buộc bị đơn ông Vũ Hồng D và bà Vũ Thị Kim D phải chịu chi phí tố tụng là 1.800 000 đồng; xác nhận bà C đã nộp 1.800.000 đồng. Ông D và bà D phải hoàn trả cho bà C mỗi người là 900.000 đồng.

5. Về án phí:

5.1. Án phí sơ thẩm: Bà C, anh C không phải chịu án phí sơ thẩm không có giá ngạch do yêu cầu được chấp nhận; hoàn trả bà C, anh C số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng đã nộp theo biên lai thu số AA/2012/03047 ngày 30/01/2019 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Lạng Sơn. Bà C, anh C phải chịu án phí dân sự có giá ngạch là 114.533.448 đồng (Một trăm mười bốn triệu năm trăm ba mươi ba nghìn bốn trăm bốn mươi tám đồng), mỗi người phải chịu là 57.266.724 đồng (năm mươi bẩy triệu hai trăm sáu mươi sáu nghìn bẩy trăm hai mươi tư đồng).

5.2. Ông D, bà D mỗi người phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngach và còn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngach là 81.331.046 đồng (Tám mươi mốt triệu ba trăm ba mươi mốt nghìn không trăm bốn mươi sáu đồng), cụ thể mỗi người phải chịu là 40.665.523 đồng (Bốn mươi triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn năm trăm hai mươi ba đồng).

5.3. Án phí phúc thẩm: Theo quy định tại khoản 2 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 – 12 – 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do bản án dân sự sơ thẩm bị cấp phúc sửa án nên người kháng cáo bà C, anh Chinh, ông D, bà D không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm và được hoàn trả tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Lạng Sơn theo các Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA /2015/0001978 ngày 05/11/2019; số AA /2015/0001977 ngày 05/11/2019; số AA /2015/0001980 ngày 07/11/2019; số AA /2015/0001981 ngày 07/11/2019.

6. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự./.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (06/5/2020).