- Tranh chấp gì? Tranh chấp hợp đồng tín dụng — án dân sự — "NLS- Ngân hàng MB"
- Tòa quyết gì? Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2022/DSST ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Căn cứ chính? Thông tư số 02/2019/TT-NHNN Sửa đổi, bổ sung một số điều của…; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Thông tư số 23/2014/TT-NHNN Hướng dẫn việc mở và sử dụng tài…
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| ---------- Số: 309/2023/DS-PT Ngày: 03/7/2023 V/v: “Tranh chấp HĐ mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử”. |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
-Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Bà Trần Thị Thu Nam Các Thẩm phán:
Bà Nguyễn Thu Hồng
Ông Trương Chí Anh
-Thư ký phiên tòa: Bà Hoàng Thị Thu Hiền, Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội. -Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội: Bà Đặng Thị Sơn Cầm - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa. Ngày 03 tháng 7 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 32/2023/TLPT-DS ngày 17 tháng 01 năm 2023 về việc “Tranh chấp hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử”. Do bản án dân sự sơ thẩm số 45/2022/DSST, ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 248/2023/QĐ - PT ngày 05 tháng 6 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, giữa các đương sự: Nguyên đơn: Anh Nguyễn Lâm Sơn, sinh năm 1996 (có mặt tại phiên tòa). Hộ khẩu thường trú: Tiểu khu 5, thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Địa chỉ liên hệ: Phòng 504 CT12C, Khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Người đại diện theo ủy quyền: Bà Lê Thúy Lan Anh, sinh năm 1985. Địa chỉ: Thôn Thường Lệ, xã Đại Thịnh, huyện Mê Linh, Hà Nội (bà Lan Anh có mặt tại phiên tòa). Bị đơn: Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội (MB). Địa chỉ trụ sở: 18 Lê Văn Lương, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Người đại diện theo pháp luật: Ông Lê Hữu Đức - Chủ tịch Hội đồng quản trị. Người đại diện theo ủy quyền: Bà Phạm Thị Trung Hà - Phó Tổng Giám đốc Người đại diện theo ủy quyền lại: Ông Nguyễn Hoàng Hiệp và ông Phạm Duy Đông - Cán bộ pháp chế (ông Hiệp có mặt, ông Đông vắng mặt tại phiên tòa).
NỘI DUNG VỤ ÁN
Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn - anh Nguyễn Lâm Sơn và người đại diện ủy quyền trình bày:
Khoảng tháng 10/2019, anh Nguyễn Lâm Sơn có mở một thẻ Visa Debit tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và được Ngân hàng TMCP Quân đội phát hành số thẻ là 0680127253006 (theo Giấy đề nghị kiêm Hợp đồng mở và dịch vụ tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ ngày 14/10/2019 giữa anh Nguyễn Lâm Sơn và Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Thăng Long, Phòng giao dịch Lê Trọng Tấn). Kể từ thời điểm được Ngân hàng Quân đội chấp nhận và phát hành thẻ, anh Sơn đã sử dụng tài khoản trên để thực hiện thanh toán cho các đối tác. Phương thức thanh toán của tài khoản trên là, anh Sơn nộp hoặc chuyển tiền mặt vào tài khoản nêu trên của anh Sơn, khi có lệnh chuyển tiền từ anh Sơn thì hệ thống sẽ thực hiện các giao dịch chuyển tiền cho đối tác, hoặc tài khoản của anh Sơn sẽ tự động chuyển số tiền phải thanh toán đến tài khoản của đối tác theo cam kết đã được hai bên thông qua (Các giao dịch với đối tác Google và facebook) với điều kiện số dư tài khoản luôn dương (có tiền). Quá trình thực hiện giao dịch chuyển tiền, Ngân hàng Quân đội sẽ gửi thông báo cho anh Sơn khi chuyển khoản và việc thanh toán chỉ thành công với điều kiện tài khoản của anh Sơn có số dư khả dụng (số dư dương). Mọi hoạt động diễn ra bình thường, theo đúng quy trình, quy định của Ngân hàng và cam kết của các bên khi mở tài khoản.
Tuy nhiên, vào ngày 08/01/2020, hệ thống Ngân hàng TMCP Quân đội bị lỗi, dẫn đến việc chấp nhận thanh toán vượt hạn mức, hoặc tự động thực hiện việc thanh toán nhưng không báo cho chủ thẻ, hoặc báo giao dịch không thành công (do không đủ số dư) nhưng vẫn thực hiện việc thấu chi vượt số tiền có trong tài khoản. Hậu quả, hệ thống đã thanh toán cho các đối tác của anh Sơn với số tiền vượt hạn mức là 96.665.290 đồng (Chín mươi sáu triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn hai trăm chín mươi đồng). Ngay sau khi nhận được tin báo từ Ngân hàng, anh Sơn đã tiến hành tra soát lại giao dịch trên số điện thoại đã đăng ký với Ngân hàng, nhận thấy có một số giao dịch đã thực hiện trong thời gian từ ngày 05 đến 08/01/2020, đây là các giao dịch không nằm trong kế hoạch thanh toán của anh Sơn.
Trong quá trình sử dụng thẻ, ngày 08/01/2020 Ngân hàng thông báo anh Sơn đến Ngân hàng để làm việc về việc từ ngày 05/01/2020 đến ngày 08/01/2020 anh Sơn thực hiện vượt quá số dư trong thẻ. Sau khi đến Ngân hàng để làm việc thì anh Sơn xác nhận đã thực hiện 02 giao dịch trên Moca và Momo với giá trị 10.080.000 đồng-nạp tiền vào sử dụng những dịch vụ như đặt xe ôm, taxi, đồ ăn, vận chuyển đồ. Anh Sơn đã hoàn trả ngay số tiền này cho ngân hàng. Đối với 04 giao dịch với Zalo ap và Facebook ap thì anh Sơn không thực hiện giao dịch với tổng giá trị 86.508.143 đồng. Anh Sơn không biết lý do tại sao tiền từ thẻ của anh lại chuyển đi cho đối tác. Tại thời điểm này thì anh Sơn cũng không biết số dư trong thẻ của anh là bao nhiêu vì như thông thường giao dịch sẽ có thông báo của ngân hàng nhưng tại thời điểm này anh Sơn giao dịch thì không nhận được thông báo của Ngân hàng. Anh Sơn cho rằng việc không có thông báo của Ngân hàng tại thời điểm anh Sơn thực hiện giao dịch là do Ngân hàng bị lỗi về công nghệ thông tin. Sau đó hai bên làm việc vào ngày 14/01/2020, tại buổi làm việc anh Sơn đã đồng ý nộp hoàn trả vào thẻ của anh Sơn số tiền 86.508.143 đồng để Ngân hàng có thể truy thu. Tại Biên bản làm việc, Ngân hàng xác nhận khách hàng có thiện chí và hợp tác trong việc khắc phục sự cố và khách hàng đã nộp toàn bộ số tiền vào tài khoản của khách hàng mở tại MB. MB Lê Trọng Tấn xác nhận khách hàng đã hoàn thành mọi nghĩa vụ liên quan đến việc nêu trên.
Đối với 02 giao dịch nạp tiền ví điện tử Zalo pay tổng số tiền 40.000.000 đồng, đây là giao dịch ngoài kế hoạch chi tiêu của anh Sơn, nhưng vì ví Zalo pay vẫn cộng số dư và không hoàn lại. Số tiền đó sau này anh Sơn có thể sử dụng các dịch vụ như thanh toán online, chạy quảng cáo nên anh Sơn có thể sử dụng các dịch vụ nếu nộp số tiền 40.000.000 đồng hoàn trả cho Ngân hàng. Anh Sơn đã hoàn trả cho Ngân hàng và không yêu cầu tranh chấp đối với số tiền này.
Ngày 14/01/2020 thì anh Sơn yêu cầu Ngân hàng tra soát 02 giao dịch đối với Facebook ap với số tiền 46.585.290 đồng vì giao dịch này không nằm trong kế hoạch thực hiện của anh Sơn. Anh Sơn không thực hiện 02 giao dịch này. Anh Sơn đã ứng trước tiền cá nhân để khắc phục cho Ngân hàng, đồng thời anh Sơn đã làm đơn tra soát để Ngân hàng liên hệ với đối tác là Facebook để hủy 02 giao dịch trên. Sau đó Ngân hàng đã xác nhận đối tác đã hoàn trả lại số tiền này cho Ngân hàng. Tuy nhiên, sau đó anh Sơn đã yêu cầu Ngân hàng hoàn trả cho anh Sơn số tiền trên nhưng Ngân hàng không thực hiện hoàn trả số tiền trên cho anh Sơn.
Trên thực tế anh Sơn đã có rất nhiều giao dịch với Zalo pay và Facebook bởi vì anh Sơn đăng ký dịch vụ quảng cáo của Zalo pay và Facebook.
Khi được Ngân hàng TMCP Quân Đội thông báo sự cố và đề nghị anh Sơn làm việc thì anh Sơn và phía Ngân hàng TMCP Quân đội đã có các buổi làm việc để giải quyết các vấn đề có liên quan đến việc hoàn lại số tiền, bản thân anh Sơn đã chuyển toàn bộ tiền vượt quá hạn mức để khắc phục sự cố tạm thời, đồng thời đề nghị các đối tác hoàn trả lại số tiền đã nhận từ Ngân hàng TMCP Quân đội theo đúng quy định.
Đến thời điểm hiện tại, các đối tác của anh Sơn đã hoàn trả lại toàn bộ số tiền đã nhận từ Ngân hàng TMCP Quân đội theo đúng quy định và phía Ngân hàng cũng xác nhận nội dung hoàn trả tiền nêu trên. Tổng số tiền các đối tác đã hoàn trả, cộng với số tiền anh Sơn tạm nộp vào tài khoản để khắc phục sự cố và trừ đi các khoản thanh toán thì số tiền còn lại trong tài khoản của anh Sơn là 46.585.290 đồng (Bốn mươi sáu triệu, năm trăm tám mươi lăm nghìn hai trăm chín mươi đồng). Tuy nhiên, Ngân hàng TMCP Quân đội lại không hoàn trả số tiền trên vào tài khoản của anh Sơn để anh Sơn thu hồi và sử dụng vào việc thanh toán theo đúng quy định của pháp luật. Dù đã nhiều lần yêu cầu Ngân hàng TMCP Quân đội tra soát và xử lý cho anh Sơn, nhưng cán bộ của Ngân hàng vẫn né tránh trách nhiệm nhằm trốn tránh nghĩa vụ hoàn trả số tiền là 46.585.290 đồng. (Có email xác nhận của Ngân hàng TMCP Quân đội về nội dung đã nhận được số tiền hoàn theo quy định).
Để đảm bảo quyền lợi của mình, anh Sơn đã thực hiện sao kê tài khoản trên Internetbanking nhưng cũng không thể hiện đầy đủ thông tin các giao dịch phát sinh nợ, có nên anh Sơn không nắm được chính xác số phát sinh liên quan đến thẻ/số tài khoản của mình.
Anh Sơn cũng đã nhiều lần gửi công văn yêu cầu Ngân hàng TMCP Quân đội rà soát và hoàn trả số tiền nộp thừa, nhưng phía Ngân hàng TMCP Quân đội đã không thực hiện.
Căn cứ theo khoản 4 Điều 1 Thông tư 02/2019/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước ngày 28/02/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2014/TT-NHNN ngày 19/8/2014 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, quy định như sau: “4. Điểm b, điểm d khoản 2 Điều 6 được sửa đổi, bổ sung như sau: ...
“d) Thông tin đầy đủ, kịp thời về số dư, các giao dịch phát sinh trên tài khoản thanh toán và việc phong tỏa tài khoản thanh toán bằng văn bản hoặc theo các hình thức đã quy định tại hợp đồng mở, sử dụng tài khoản thanh toán và chịu trách nhiệm về tính chính xác đối với những thông tin mà mình cung cấp;” ”
Anh Sơn nhận thấy, giữa Ngân hàng TMCP Quân đội và anh Sơn đã cùng nhau giải quyết và khắc phục những vướng mắc, tồn tại không đáng có xảy ra từ ngày 07/01/2020 đến nay. Mặc dù, quá trình giải quyết có mất nhiều thời gian, nhưng các bên đều thông cảm và tạo điều kiện cho nhau thực hiện các công việc của mình, phản hồi kịp thời các thắc mắc, khiếu nại. Kết quả, đến thời điểm hiện tại, Ngân hàng Quân đội đã thu hồi được toàn bộ khoản tiền thất thoát ngoài ý muốn xảy ra tại ngày 07 và 08/01/2020. Tuy nhiên, về quyền lợi của anh Sơn, phía Ngân hàng TMCP Quân đội vẫn không rà soát lại các khoản tiền đã được đối tác hoàn trả vào thời điểm ngày 30/01/2020. Điều này gây ra những ảnh hưởng rất lớn đến công việc, quyền lợi của anh Sơn và hoàn toàn không thoả đáng với những gì mà anh Sơn đã đồng hành cùng Ngân hàng TMCP Quân đội.
Anh Sơn nhận thấy việc làm của Ngân hàng TMCP Quân đội là trái quy định của pháp luật, chiếm dụng trái pháp luật tiền của khách hàng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của anh Sơn.
Vì vậy, anh Sơn khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết, buộc Ngân hàng TMCP cổ phần Quân đội phải trả lại số tiền 46.585.290 đồng cho anh Sơn.
Bị đơn - Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) trình bày:
Ngân hàng TMCP Quân Đội xác nhận đã phát hành cho anh Nguyễn Lâm Sơn thẻ Visa Debit theo Giấy đề nghị kiêm Hợp đồng mở và dịch vụ tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ ngày 14/10/2019. Thẻ có công dụng: Rút tiền mặt, sử dụng thanh toán hàng hóa và sử dụng dịch vụ quốc tế và nội địa. Điều kiện sử dụng thẻ là khách hàng phải có tiền trong tài khoản đảm bảo giao dịch không vượt quá số dư trong tài khoản.
Trong thời gian từ ngày 05/01/2020- 08/01/2020 có sự cố công nghệ thông tin của ngân hàng (không xác định được nguyên nhân xảy ra sự cố) nên một số khách hàng có thể thực hiện giao dịch vượt quá số dư có trong thẻ. Cụ thể anh Sơn thực hiện 06 giao dịch với tổng số tiền vượt quá số dư trong thẻ là 96.665.290 đồng. Ngân hàng nhận thấy hành vi của anh Sơn là trái quy định của pháp luật nên đã gửi đơn báo cáo đến cơ quan điều tra hình sự các tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng để điều tra làm rõ. Ngoài ra Ngân hàng cũng tổ chức 02 buổi làm việc với khách hàng tại Chi nhánh Lê Trọng Tấn, Khương Mai, Thanh Xuân, Hà Nội nội dung là anh Sơn xác nhận có thực hiện 02 giao dịch trên Moca và Momo với giá trị 10.080.000 đồng, mục đích là nạp tiền vào để sử dụng. Khách hàng đồng ý hoàn trả ngay số tiền này và đã hoàn trả cho Ngân hàng. Đối với 04 giao dịch còn lại với Zalo ap và Facebook ap thì khách hàng không xác nhận. Theo nội dung làm việc ngày 14/01/2020 tại Chi nhánh Lê Trọng Tấn, Ngân hàng yêu cầu khách hàng thực hiện nghĩa vụ đối với 04 giao dịch còn lại với số tiền 86.508.143 đồng, khách hàng đồng ý và đã giao nộp đầy đủ số tiền này ngay trong ngày. Nội dung trên đã thể hiện tại Biên bản làm việc ngày 09/01/2020 và ngày 14/01/2020.
Đồng thời tại 02 buổi làm việc trên Ngân hàng đã yêu cầu anh Sơn làm thủ tục tra soát đối với 02 giao dịch của Facebook tổng số tiền là 46.585.290 đồng bởi vì anh Sơn xác nhận không thực hiện 02 giao dịch này. Ngân hàng đã tra soát thành công, đối tác đã hoàn lại vào tài khoản của ngân hàng, hiện Ngân hàng đang quản lý số tiền này (đối tác là Công ty Facebook của Mỹ).
Ngày 10/01/2020, cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng tiếp nhận tin báo tố giác về tội phạm và ra quyết định phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm đối với vụ việc: Trong thời gian từ ngày 05/01/2020 - 08/01/2020, MB phát hiện có nhiều khách hàng đã sử dụng các thẻ do MB phát hành để thực hiện giao dịch trái phép vượt số dư thực tế trên tài khoản hoặc hạn mức thẻ tín dụng được cấp với tổng số tiền khoảng 132 tỷ đồng. Trong số khách hàng trên có khách hàng Nguyễn Lâm Sơn, sinh năm 1996; địa chỉ: Thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Do vụ việc có tính chất phức tạp, liên quan đến quyền lợi của nhiều cá nhân, tổ chức có yếu tố nước ngoài. Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng đã yêu cầu những cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp hồ sơ, tài liệu để làm căn cứ giải quyết vụ việc chưa có kết quả. Vì vậy, ngày 10/5/2020, cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng đã ra quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm đối với vụ việc trên.
Ngân hàng TMCP Quân Đội không đồng ý với yêu cầu của ông Nguyễn Lâm Sơn và đề nghị Tòa án tạm đình chỉ giải quyết vụ án để đợi kết quả điều tra của cơ quan điều tra hình sự các tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng do Ngân hàng đã có đơn đề nghị cơ quan này điều tra làm rõ về hành vi thực hiện giao dịch vượt quá số dư trong tài khoản của ông Nguyễn Lâm Sơn vào các ngày 05/01/2020-08/01/2020.
Tại bản án sơ thẩm số 45/2022/DSST ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội đã xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Lâm Sơn đối với Ngân hàng TMCP Quân Đội. Ngân hàng TMCP Quân Đội có nghĩa vụ trả lại cho anh Nguyễn Lâm Sơn số tiền 46.585.290 đồng (bốn mươi sáu triệu, năm trăm tám mươi lăm nghìn, hai trăm chín mươi đồng) phát sinh từ việc sử dụng thẻ Visa Debit theo Hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử ngày 14/10/2019.
2. Về lãi suất thi hành án: Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, Ngân hàng TMCP Quân Đội phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.
Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và nghĩa vụ thi hành án của các bên đương sự.
Không đồng ý với quyết định bản án sơ thẩm, ngày 14/10/2022 Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy nhận được Đơn kháng cáo của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), nội dung kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Sơn là không đúng quy định của pháp luật. Số tiền ông Sơn yêu cầu Tòa án buộc MB phải trả là số tiền nằm trong tổng số tiền 96.665.290 đồng mà anh Sơn đã chi tiêu trái pháp luật. Hành vi của anh Sơn có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, MB đã báo cáo cơ quan điều tra hình sự các tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc phòng để tố cáo theo quy định của pháp luật. Vụ việc đã được cơ quan điều tra hình sự các tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc phòng thụ lý giải quyết và đến nay chỉ đang tạm đình chỉ, chưa có kết luận không khởi tố vụ án và không khởi tố bị can đối với Nguyễn Lâm Sơn.
Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm căn cứ điểm g khoản 1 Điều 217, Điều 311 BLTTDS 2015, chấp nhận nội dung kháng cáo của MB, hủy bản án dân sự sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.
Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện
Bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho Ngân hàng.
Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự;
Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu và đề nghị:
Không có căn cứ để chấp nhận đơn kháng cáo của Ngân hàng TMCP Quân Đội. Xác định Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải hoàn trả cho nguyên đơn đơn số tiền 46.585.290 đồng là có căn cứ.
Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2022/DSST ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận công khai tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
1. Về tố tụng
Bị đơn, Ngân hàng TMCP Quân đội có Đơn kháng cáo trong thời hạn luật định, đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên xác định kháng cáo là hợp lệ.
2. Về Nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của Bị đơn.
Xem xét đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và căn cứ Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn
Hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử ký ngày 14/10/2019 giữa anh Nguyễn Lâm Sơn và Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Thăng Long, Phòng giao dịch Lê Trọng Tấn thuộc loại Hợp đồng cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản là hoàn toàn hợp pháp, phù hợp với quy định tại khoản 12 và khoản 15 Điều 4, Điều 98, Điều 101 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 được sửa đổi, bổ sung năm 2017, phù hợp với quy định tại Thông tư số 23/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và Thông tư số 02/2019/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2014/TT-NHNN ngày 19/8/2014. Theo thỏa thuận của các bên tại Hợp đồng và tại quy định của Điều kiện giao dịch chung về mở và sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử, các dịch vụ khác được niêm yết trên Website của MB tại địa chỉ Https:mbbank.com.vn, tháng 10/2019, anh Nguyễn Lâm Sơn có mở một thẻ Visa Debit tại Ngân hàng TMCP Quân đội và được Ngân hàng TMCP Quân đội phát hành số thẻ là 0680127253006. Thẻ sử dụng vào dịch vụ rút tiền mặt, sử dụng thanh toán hàng hóa và sử dụng dịch vụ quốc tế và nội địa. Điều kiện sử dụng thẻ là khách hàng phải có tiền trong tài khoản đảm bảo giao dịch không vượt quá số dư trong tài khoản.
Căn cứ vào trình bày của các bên trong quá trình giải quyết vụ án và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ xác định, từ ngày 05/01/2020 đến ngày 08/01/2020 có sự cố về công nghệ thông tin của Ngân hàng TMCP Quân Đội nên đã xảy ra tình trạng một số giao dịch tự thực hiện không theo quy định của Ngân hàng, cụ thể hệ thống đã thanh toán cho các đối tác của anh Sơn với số tiền vượt hạn mức là 96.665.290 đồng. Sau khi Ngân hàng TMCP Quân Đội và anh Sơn làm việc với nhau, anh Sơn đã khắc phục sự cố bằng hình thức tự ứng tiền của cá nhân để thanh toán cho Ngân hàng số tiền đã thanh toán vượt quá hạn mức là toàn bộ số tiền 96.665.290 đồng. Nội dung này được thể hiện tại Biên bản làm việc ngày 09/01/2020 và Biên bản làm việc ngày 14/01/2020. Đồng thời Ngân hàng đã thực hiện tra soát, đối tác của anh Sơn đã hoàn trả lại số tiền 46.585.290 đồng ngày 27/02/2020. Ngân hàng TMCP Quân Đội xác nhận hiện đang giữ số tiền 46.585.290 đồng này.
Đối với 02 giao dịch nạp tiền ví điện tử Zalo pay tổng số tiền 40.000.000 đồng. Theo anh Sơn trình bày, đây là giao dịch ngoài kế hoạch chi tiêu của anh Sơn. Nhưng do vì ví Zalo pay vẫn cộng số dư và không hoàn lại. Số tiền đó sau này anh Sơn có thể sử dụng các dịch vụ như thanh toán online, chạy quảng cáo nên anh Sơn có thể sử dụng các dịch vụ nếu nộp số tiền 40.000.000 đồng hoàn trả cho Ngân hàng. Anh Sơn đã hoàn trả cho Ngân hàng và không yêu cầu tranh chấp đối với số tiền này.
Theo Biên bản làm việc ngày 14/01/2020 tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Phòng giao dịch Lê Trọng Tấn đã xác định, anh Sơn đã nộp hoàn lại toàn bộ số tiền 96.665.290 đồng để khắc phục sự cố về công nghệ thông tin của Ngân hàng TMCP Quân Đội. Ngân hàng ghi nhận anh Sơn có thiện chí và hợp tác trong việc khắc phục sự cố và xác nhận khách hàng đã hoàn thành mọi nghĩa vụ liên quan đến sự việc trên. Do đó, khi đối tác của anh Sơn đã hoàn trả lại số tiền 46.585.290 đồng vào Ngân hàng thì Ngân hàng TMCP Quân Đội phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho anh Sơn số tiền này. Việc Ngân hàng vẫn giữ số tiền 46.585.290 đồng của anh Sơn đã nộp là không có cơ sở vì trước đó anh Sơn đã nộp toàn bộ tiền để khắc phục sự cố do phát sinh giao dịch vượt hạn mức số dư thẻ của anh Sơn. Do vậy Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Sơn, buộc Ngân hàng phải trả lại cho anh Sơn số tiền 46.585.290 đồng là có căn cứ.
Quá trình giải quyết vụ án tại giai đoạn sơ thẩm, Ngân hàng TMCP Quân đội có yêu cầu Tòa án tạm đình chỉ giải quyết vụ án để đợi kết quả điều tra của cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng do Ngân hàng đã có đơn đề nghị cơ quan này điều tra làm rõ về hành vi thực hiện giao dịch vượt quá số dư trong tài khoản của anh Nguyễn Lâm Sơn vào các ngày 05/01/2020-08/01/2020.
Xem xét tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện, Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy đã có Công văn gửi Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng. Tại Công văn số 405/ĐTHS-P6 ngày 21/10/2021 và Công văn số 287/ĐTHS-P6 ngày 14/4/2022 của Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng có văn bản trả lời nội dung thể hiện:
Ngày 10/01/2020, Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng tiếp nhận tin báo tố giác về tội phạm và ra quyết định phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm do Ngân hàng TMCP Quân Đội cung cấp như sau: Trong thời gian từ ngày 05/01/2020 đến ngày 08/01/2020, MB phát hiện có nhiều khách hàng đã sử dụng các thẻ do MB phát hành để thực hiện các giao dịch trái phép vượt số dư thực tế trên các tài khoản hoặc hạn mức thẻ tín dụng được cấp với tổng số tiền khoảng 132 tỷ đồng. Trong số những khách hàng trên có khách hàng Nguyễn Lâm Sơn (sinh năm 1996; HKTT: thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La có số thẻ Viss 0680127253006). Do vụ việc có tính chất phức tạp, liên quan đến quyền lợi của các bên và có yếu tố nước ngoài nên Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng vẫn đang phối hợp với các cơ quan, tổ chức và những cá nhân có liên quan để giải quyết vụ việc trên theo quy định của pháp luật và đến nay chưa có kết quả. Vì vậy, Ngày 10/5/2020, Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng đã Quyết định Tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm đối với vụ việc trên.
Theo Quyết định Tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm số 154/QĐ-TĐGN ngày 10/5/2020 thì lý do tạm đình chỉ là: “Cơ quan Điều tra đã có công văn yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu để xác định đối tượng đã sử dụng thẻ Visa của ngân hàng MB để chi tiêu vượt hạn mức trong thời gian từ ngày 05/01/2020 đến ngày 08/01/2020, nhưng chưa có kết quả”.
Ngày 26/9/2022, Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng có Công văn số 758/ĐTHS-P6 ngày 26/9/2022 gửi Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, nội dung trả lời như nội dung của Công văn số 405/ĐTHS-P6 ngày 21/10/2021 và Công văn số 287/ĐTHS-P6 ngày 14/4/2022.
Như vậy, tính đến ngày 26/9/2022 thì Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ Quốc Phòng vẫn đang tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm đối với vụ việc trên.
Do vậy, việc Ngân hàng TMCP Quân Đội đề nghị Tòa án cấp sơ thẩm tạm đình chỉ giải quyết vụ án để đợi kết quả điều tra của Cơ quan điều tra hình sự các Tổ chức sự nghiệp Bộ quốc phòng không được Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận là có căn cứ. Việc giải quyết vụ án không làm ảnh hưởng đến hoạt động điều tra của Cơ quan của cơ quan có thẩm quyền. Bản thân anh Sơn đã khắc phục sự cố nộp toàn bộ số tiền theo Biên bản làm việc ngày 14/1/2020. Ngân hàng TMCP Quân Đội mặc dù đã được đối tác của anh Sơn hoàn trả lại số tiền 46.585.290 đồng vào Ngân hàng nhưng vẫn tiếp tục giữ lại số tiền mà anh Sơn trước đó đã khắc phục toàn bộ là ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của anh Sơn.
Kháng cáo của Ngân hàng TMCP Quân đội không có căn cứ để chấp nhận.
Phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phù hợp với nhận định của Tòa án.
3. Về án phí:
Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên Ngân hàng TMCP Quân Đội phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 2.329.264 đồng.
Hoàn trả anh Sơn số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 1.164.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2020/0017521 ngày 12/04/2021.
Kháng cáo của Ngân hàng TMCP Quân Đội không được chấp nhận nên Ngân hàng TMCP Quân Đội phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự.
Căn cứ Điều 274, 275, 579, 580 Bộ Luật dân sự năm 2015;
Căn cứ Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015;
Căn cứ Thông tư số 23/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và Thông tư số 02/2019/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2014/TT-NHNN ngày 19/8/2014.
Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí.
Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2022/DSST ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Lâm Sơn đối với Ngân hàng TMCP Quân Đội.
Ngân hàng TMCP Quân Đội có nghĩa vụ trả lại cho anh Nguyễn Lâm Sơn số tiền 46.585.290 đồng (bốn mươi sáu triệu, năm trăm tám mươi lăm nghìn, hai trăm chín mươi đồng) phát sinh từ việc sử dụng thẻ Visa Debit theo Hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ, dịch vụ MB điện tử ngày 14/10/2019.
2. Về lãi suất thi hành án: Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, Ngân hàng TMCP Quân Đội phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.
3. Về án phí: Ngân hàng TMCP Quân Đội phải chịu 2.329.264 đồng án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai số 18955 ngày 8/11/2022 tại Chi cục thi hành án dân sự quận Cầu Giấy. Số tiền án phí Ngân hàng TMCP Quân Đội còn phải nộp là 2.329.264 đồng.
Trả lại cho anh Nguyễn Lâm Sơn số tiền 1.164.000 đồng (tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2020/0017521 ngày 12/04/2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận Cầu Giấy.
Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành theo quy định các điều 6,7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
Án xử công khai phúc thẩm, có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án./.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
| Nơi nhận: - VKSND thành phố Hà Nội;. - Tòa án nhân dân quận Cầu Giấy; - Chi cục Thi hành án dân sự quận Cầu Giấy; - Các đương sự; | Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà Trần Thị Thu Nam |