Bản án 308/2026/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện ngày 07/01/2025 và quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên toà sơ thẩm, nguyên đơn là ông Bùi Văn M cho rằng:

Năm 2000, ông nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất 04 công tầm 3m của ông Nguyễn Văn H, có cắm ranh bằng trụ cột gỗ. Đến ngày 08/7/2004, ông được cấp giấy chứng chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ849265 (số vào sổ 000034/QSDĐ), thửa số 08, tờ bản đồ số 3 toạ lạc tại khu vực P, phường P, quận C, thành phố Cần Thơ (nay là khu vực P, phường H, thành phố Cần Thơ) diện tích 5.765m2 (2L), thời hạn sử dụng 20 năm. Khi ông làm thủ tục sang tên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Huỳnh Hữu T là chủ đất giáp ranh không đồng ý ký tên, ông T yêu cầu ông phải dời ra 1m thì ông T mới ký. Cán bộ địa chính ở quận khuyên ông chấp nhận dời 1m để làm giấy chứng nhận nên ông cũng đồng ý.

Do nhà ông cách xa thửa đất này nên không thường xuyên có mặt tại đất; vì vậy, ông T đã tự ý nhổ cọc ranh dời đi.

Năm 2022, ông T đo đạc để làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông yêu cầu ông T trả lại phần đất của ông theo đúng ranh cũ thì ông mới ký giáp ranh nên xảy ra tranh chấp. Ông không có ký giáp ranh nhưng ông T vẫn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có phần đất lấn qua đất của ông.

Gần đây, ông kéo dây cắm cọc ranh để làm hàng rào thì xảy ra tranh chấp. Đến ngày 23/6/2024, ông phát hiện ông T đã nhổ cọc ranh của ông.

Do giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hết hạn nên ông làm thủ tục xin cấp lại và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN21194 ngày 04/5/2024, thửa số 08, tờ bản đồ số 3, diện tích 5.669,6m2 LUC.

Như vậy, căn cứ theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũ của ông diện tích đã được cấp là 5.765m2 thì diện tích đất của ông bị mất là 95,4m2, phần diện tích đất bị thiếu này nằm ở vị trí ông T lấn qua đất của ông.

Nay ông khởi kiện, yêu cầu:

Yêu cầu ông Huỳnh Hữu T phải trả lại cho ông phần đất đã lấn chiếm theo đo đạc thực tế hiện nay tại vị trí A, có diện tích ngang 1m x dài 89m = 89m2, thửa số 8, tờ bản đồ số 3, loại đất chuyên trồng lúa nước, địa chỉ đất tại khu vực P, phường H, thành phố Cần Thơ (khu vực P, phường P, quận C, thành phố Cần Thơ cũ), đúng với diện tích đất mà ông đã nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn H theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 000034/QSDĐ ngày 08/07/2004, diện tích 5.765m2.

Quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên toà sơ thẩm, đại diện của bị đơn ông Huỳnh Hữu T cho rằng:

Phần đất tranh chấp của ông Huỳnh Hữu T đang sử dụng có nguồn gốc do ông bà ông T để lại, tổng diện tích là 24.700m2, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 000352/QSDĐ ngày 10/10/1994.

Sau đó, ông Huỳnh Hữu T có chia đất, tách thửa, sang tên cho các con; còn lại thửa số 4, tờ bản đồ số 3, giáp ranh với ông Bùi Văn M thì ông T giữ lại và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS14984 ngày 29/01/2021 do ông Huỳnh Hữu T đứng tên, diện tích 10.805,3m2 (trong đó: 300m2 ODT + 10.5005,3m2 CLN).

Phần đất của ông Bùi Văn M có nguồn gốc là do nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn H- là chú ruột của ông T. Trước đây, khi ông T còn canh tác liền kề với ông H, ông T có đào cái mương rộng 3m và chừa ranh 50cm giáp với đất của ông H. Sau đó, ông H đào bờ bao rộng khoảng 1.5m và hai bên thống nhất ranh giới là mương và bờ bao. Trên phần ranh này, hai bên đã cắm hai trụ bê tông ở hai đầu để xác định mốc giới.

Sau đó, ông H chuyển nhượng cho ông Bùi Văn M, ông M không đồng ý ranh cũ của ông H đã cắm trước đây với ông nên có tranh chấp.

Đến khoảng tháng 02/2024, ông M tự ý san lắp toàn bộ mương ranh và lắp cả hai trụ bê tông ranh cũ của trước đây giữa ông với ông H đã cắm. Sau đó, ông M cắm trụ ranh mới; trong đó, một đầu trụ giữ nguyên, còn đầu kia lấn qua đất của phía ông T.

Do ông T không có lấn qua đất của ông M; ông T vẫn sử dụng phần đất hợp pháp của ông T nên ông T không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông M.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án có vi phạm về thời hạn chuẩn bị xét xử, còn các thủ tục khác là phù hợp quy định pháp luật.

- Về việc giải quyết vụ án:

Căn cứ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của nguyên đơn, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của bị đơn; đối chiếu với hình thể, kích thước tại Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 22/VPĐK.DV ngày 13/01/2026 của Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố C; xét thấy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không có cơ sở nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Căn cứ theo Lược đồ giải thửa ngày 08/6/2004 (bút lục số 89) khi ông Bùi Văn M nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn H, thửa số 8, diện tích 5.765m2, có cạnh ngang giáp thửa số 4 và thửa số 7 đất của ông T là 66,4m.

Căn cứ theo Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất ngày 12/9/2023 (bút lục số 82, 84) về cập nhật biến động ranh giới thửa đất từ khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thể hiện thửa đất số 8 của nguyên đơn có giảm diện tích do có sai sót trong đo đạc, có chữ ký xác nhận của người sử dụng đất là ông Bùi Văn M, thể hiện diện tích đo đạc thửa số 8 là 5.669,6m2; trong đó cạnh ngang giáp thửa số 4, thửa số 7 của đất ông T là 66,15m và được cấp chứng nhận quyền sử dụng đất số CN21194 ngày 04/5/2024, thửa số 08, diện tích 5.669,6m2 LUC.

Do yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu 300.000 đồng án phí. Tuy nhiên, do nguyên đơn là người cao tuổi, có đơn xin miễn nộp án phí nên được miễn nộp tạm ứng án phí, án phí.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

- Khoản 9 Điều 26, Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 157, 235, 266, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 690 Bộ luật Dân sự năm 1995;

- Điều 166, 170, 179 Luật Đất đai năm 2013.

- Điều 12, 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Bùi Văn M về việc: yêu cầu ông Huỳnh Hữu T phải trả lại phần tranh chấp tại vị trí A, diện tích 89m2, ngang 1m x dài 89m toạ lạc tại khu vực P, phường H, thành phố Cần Thơ (khu vực P, phường P, quận C, thành phố Cần Thơ cũ) theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 22/VPĐK.DV ngày 13/01/2026 của Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố C kèm theo.

2. Về chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ: tổng cộng: 13.900.000 đồng (Mười ba triệu chín trăm ngàn đồng): nguyên đơn phải chịu. Nguyên đơn đã nộp xong.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn là người cao tuổi, được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí.

4. Về quyền kháng cáo: Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; các đương sự được quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án cấp trên xét xử phúc thẩm.