Bản án 30/2026/DSST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Theo đơn khởi kiện của nguyên đơn khởi kiện bà Trần Thị Th và ông Quách Hữu Q có hộ khẩu thường trú tại thôn 8, xã A, tỉnh Đồng Nai để yêu cầu bà Th và ông Q phải trả tổng số tiền vay gốc và khoản tiền lãi là 752.000.000 đồng. Hội đồng xét xử xác định đây là vụ án dân sự về việc “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản". Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 12- Đồng Nai.

[2] Về sự vắng mặt của bị đơn: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thực hiện việc cấp tống đạt các văn bản tố tụng theo đúng quy định của Bộ Luật tố tụng dân sự cho bị đơn bà Trần Thị Th, ông Quách Hữu Q. Tuy nhiên bà Th và ông Q vẫn vắng mặt không có lý do. Vì vậy, căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt đối với bị đơn.

[3] Theo lời trình bày của phía nguyên đơn thì vào năm 2023, bà T có cho vợ chồng ông Q, bà Th vay 02 lần với tổng số tiền 520.000.000 đồng, mục đích kinh doanh, khi vay có làm giấy, thỏa thuận lãi suất 1,5%/tháng nhưng tới hẹn bà T, ông Thời không trả tiền nên ngày 10/6/2024, hai bên thỏa thuận chốt lại số tiền vay gốc là 520.000.000 đồng và khoản tiền lãi còn nợ lại là 100.000.000 đồng, lãi suất là 1,5%/tháng, hẹn đến ngày 10/6/2025 sẽ trả. Thỏa thuận này được các bên lập thành văn bản là Hợp đồng vay mượn tiền (VNĐ) đề ngày 10/6/2024.

[4] Xét bản chính Hợp đồng vay mượn tiền (VNĐ) ngày 10/6/2024 (Bút lục 39) mà phía nguyên đơn cung cấp thể hiện nội dung ông Quách Hữu Q và vợ là bà Trần Thị Th có vay ông, bà Chín Toan (tên thường gọi của bà T) số tiền 520.000.000 đồng, mặt phía sau của Hợp đồng thể hiện nội dung “10-6-2024 còn nợ chị Toan 100.000.000 tiền lãi, một trăm triệu tiền lãi” có chữ ký xác nhận Trần Thị Th. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt các văn bản tố tụng cho bà Th. Tuy nhiên bà Th không có ý kiến phản đối với khoản vay của bà T. Do đó, việc bà Th và bà T có chốt lại khoản vay gốc 520.000.000 đồng trước đó và khoản tiền lãi 100.000.000 đồng còn nợ nên hai bên viết lại Hợp đồng vay mượn tiền ngày 10/6/2024 là có thật. Hiện nay, bà Th chưa trả cho bà T nên cần buộc bà Th phải có nghĩa vụ trả cho bà T số tiền này.

[5] Xét việc nguyên đơn yêu cầu ông Quách Hữu Q phải có nghĩa vụ liên đới cùng bà Trần Thị Th trả khoản nợ gốc và lãi nêu trên cho nguyên đơn thấy rằng: Tại Hợp đồng vay mượn tiền ngày 10/6/2024 thể hiện người vay tiền là ông Quách Hữu Q và vợ là bà Trần Thị Th nhưng chỉ một mình bà Th ký tên người vay tiền. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành tống đạt thông báo thụ lý vụ án có nội dung bà T yêu cầu ông Q và bà Th có nghĩa vụ liên đới trả nợ cho bà T. Đồng thời đã tống đạt giấy triệu tập làm việc; thông báo về việc mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nhưng ông Q không đến Tòa án làm việc hoặc gửi văn bản trình bày ý kiến phản đối yêu cầu của nguyên đơn buộc ông Q có nghĩa vụ cùng bà Th trả nợ. Tại cuộc hội thoại giữa bà T và ông Q được bà T ghi âm có nội dung sau: “…Em sắm sửa cái nọ, cái kia mà tiền nong cái nọ cái kia không trả cho chị thì chị muốn chửi em, chị muốn làm gì, chị đưa đi đâu thì đi…” “…Đưa đi đâu thì em cũng chấp nhận nhưng mà em nói thật với chị làm ăn bây giờ nó không ra cái gì, rẫy vườn thì nó bán”, “…bây giờ thời hạn ví dụ chẳng hạn em làm ăn được, nay có được năm ba chục bán năm ba chục em gửi cho chị, thế thôi, chứ bây giờ không bán được, em cũng chạy ăn từng bữa, em nói thật chị luôn”. Tòa án đã ban hành thông báo về việc công khai chứng cứ là file ghi âm do nguyên đơn cung cấp và tống đạt thông báo cùng bản giải trình file ghi âm này cho ông Q nhưng ông Q không tham gia buổi công khai chứng cứ cũng không gửi văn bản phản đối. Như vậy, xét thấy ông Q không có ý kiến phản đối và cung cấp tài liệu chứng cứ chứng minh khoản nợ mà phía nguyên đơn yêu cầu là khoản nợ riêng của bà Th. Mặt khác, thời điểm vay tiền là trong thời kỳ hôn nhân của ông Q và bà Th, mục đích vay được ghi trong giấy vay tiền là để kinh doanh tạo ra thu nhập phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của gia đình, ông Q có biết việc bà Th vay tiền và đồng ý trả khoản nợ này cho bà T. Theo quy định tại Điều 27 và Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình vợ, chồng phải chịu trách nhiệm liên đới với giao dịch do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Do đó, ông Q phải có nghĩa vụ liên đới cùng bà Th trả số tiền gốc và lãi cho bà T theo quy định.

[6] Về lãi suất: Tại Hợp đồng vay mượn tiền ngày 10/6/2024 thể hiện mức lãi suất thỏa thuận là 1,5%/tháng. Do các bên có thỏa thuận về lãi suất và mức lãi suất các bên thỏa thuận không vượt quá quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 nên mức lãi suất được tính theo thỏa thuận của các bên là 1,5%/tháng. Tuy hợp đồng vay tài sản giữa các bên là hợp đồng vay có thời hạn nhưng phía nguyên đơn không yêu cầu tính lãi trong hạn và lãi quá hạn mà chỉ yêu cầu tính lãi từ ngày vay cho tới ngày xét xử sơ thẩm với mức lãi suất là 1,5%/tháng nên cần chấp nhận yêu cầu mức lãi suất này của phía nguyên đơn.

[7] Thời gian chậm trả được tính từ ngày vay (ngày 10/6/2024) tới ngày xét xử sơ thẩm (ngày 06/4/2026) là 21 tháng 27 ngày nên tiền lãi được tính như sau: (520.000.000 đồng x 1,5%/tháng) x 21 tháng 27 ngày = 170.820.000 đồng. Phía nguyên đơn chỉ yêu cầu số tiền lãi là 170.000.000 đồng nên cần chấp nhận đối với số tiền này.

[8] Từ những nhận định trên, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn bà Trần Thị Th, ông Quách Hữu Q phải có nghĩa vụ liên đới trả cho nguyên đơn bà Trần Thị T số tiền vay gốc là 520.000.000 đồng, khoản tiền nợ lãi trước đó là 100.000.000 đồng, tiền lãi chậm trả từ ngày vay đến ngày xét xử sơ thẩm 170.000.000 đồng, tổng là 790.000.000 đồng.

[9] Án phí dân sự sơ thẩm: Bà T không phải chịu, hoàn trả cho bà T số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 17.052.000 đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0007057 ngày 07/11/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai.

[10] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12- Đồng Nai tại phiên tòa là có căn cứ nên được chấp nhận.