Bản án 30/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huy n Lộc Bình, tỉnh Lạng sơn được tóm tắt như sau:

Theo lời khai của nguyên đơn ông Vi Mộng Á, trình bày: Ông Vi Mộng Á yêu cầu Tòa án giải quyết vi c tranh chấp quyền sử dụng đất di n tích 5,1m2, thuộc một phần thửa đất số 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ địa chính thị trấn N, trên đất có tường rào dài 8,3m, xây gạch bê tông ba banh và khôi phục con đường dài 201,5m2, thuộc thửa đất số 20, tờ bản đồ 9a bản đồ thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn.

Nguồn gốc đất: Năm 1985 mẹ ông là bà Lường Thị L (mẹ ông Vi Mộng Á) được Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn cấp 310m2 đất, tại thửa đất số 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ địa chính thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn. Năm 1990 mẹ ông mua một phần di n tích đất của ông Nông Văn T, cụ thể di n tích bao nhiêu ông không biết. Sau khi được mua đất gia đình ông làm nhà ở đó và sử dụng ổn định, đến năm 2000 đi kê khai quyền sử dụng đất, ngày 10/9/2003 Ủy ban nhân dân huy n L, tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ). Năm 2005 mẹ ông họp gia đình chia ruộng, vườn cho các con, ông Vi Mộng Á được bà Lường Thị L chia thửa đất số 03, tờ bản đồ 9a di n tích là 620,7m2 đất. Đối với con đường, từ khi làm nhà ở đó, hai gia đình vẫn sử dụng con đường đi chung. Năm 2000 đo đạc bản đồ địa chính con đường đi chung được tách thành thửa đất số 20, tờ bản đồ 9a bản đồ thị trấn N do UBND thị trấn N quản lý. Năm 2008 do nhà bị đổ nên gia đình ông Vi Mộng Á đã chuyển đi nơi khác ở, đất vẫn sử dụng làm vườn và trồng cây hoa mầu ngắn ngày. Năm 2011 gia đình ông Nông Văn T tự xây bức tường chặn lối đi và lấn sang đất của gia đình ông di n tích 5,1m2 và phá con đường đi chung cải tạo làm ruộng, ao, gia đình ông không có lối đi vào vườn, phải đi nhờ qua vườn của người khác. Do vậy, ông Vi Mộng Á khởi ki n yêu cầu ông Nông Văn T phải tháo dỡ, di dời bức tường rào đi nơi khác trả lại đất cho gia đình ông quản lý, sử dụng và yêu cầu ông Nông Văn T khôi phục lại con đường đi cũ. Đối với các chi phí thẩm định, định giá tài sản và các chi phí tố tụng khác ông yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật.

Bị đơn ông Nông Văn T trình bày: Đất đang tranh chấp năm 1945 là bố ông quản lý, năm 1985 bố ông chết thì ông quản lý, sử dụng 04 thửa đất tại xứ đồng C, Thôn N, thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn di n tích bao nhiêu ông không biết, đất chưa được cấp GCNQSDĐ. Năm 1985 ông làm nhà tại khu đất của ông cha để lại, khi làm nhà không có đường đi nên ông đã mở một con đường là bờ ruộng của gia đình để làm đường đi, rộng khoảng 2 m, dài khoảng 100m. Năm 1985 UBND thị trấn N lấy một phần đất của gia đình ông để cấp cho bà Lường Thị L (mẹ Vi Mộng Á), do nhà của bà Lường Thị L bị Nhà Nước thu hồi để làm đường tàu, khi bà Lường Thị L làm nhà không có đường đi đã hỏi ông cho đi chung con đường và được ông đồng ý. Ông Vi Mộng Á cho rằng bà Lường Thị L góp 30m đất để làm đường đi chung là không đúng, nếu mẹ ông Vi Mộng Á có đất góp tại sao năm 1990 còn mua đất của gia đình ông. Khi gia đình bà Lường Thị L chuyển đi nơi khác, gia đình ông cũng không đi con đường đó nữa. Năm 2011 gia đình ông xây bức tường rào làm cổng đóng vào để các cháu không ra ao, khi xây bức tường bà Lường Thị L và ông Vi Mộng Á sang làm vườn biết nhưng không có ý kiến gì. Năm 2016 bà Lường Thị L chết, ông Vi Mộng Á mới tranh chấp, ông khẳng định vi c ông xây tường rào trong phần đất của gia đình ông. Bà Lường Thị L được cấp GCNQSDĐ không có ký giáp danh của chủ đất liền kề. Nay ông yêu cầu được quản lý, sử dụng di n tích tranh chấp và yêu cầu hủy GCNQSĐ đã cấp cho hộ bà Lường Thị L.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan

Bà Nguyễn Thị Nh, chị Vi Mộng D, chi Vi Mộng Ph có cùng quan điểm với ông Vi Mộng Á đề nghị Tòa án quyết cho gia đình được quyền quản lý sử dụng di n tích tranh chấp và buộc gia đình ông Nông Văn T khôi phục lại con đường đi chung.

Bà Vi Thị Nh, anh Nông Văn D, anh Nông Tuấn A có cùng quan điểm với ông Nông Văn T không chấp nhận yêu cầu khởi ki n của ông Vi Mộng Á, gia đình yêu cầu được tiếp tục quản lý sử dụng di n tích đất tranh chấp và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Lường Thị L.

Đại di n Ủy ban nhân dân huy n L, tỉnh Lạng Sơn trình bày: Bà Lường Thị L đăng ký, kê khai và được cấp GCNQSDĐ được UBND huy n L thực hi n theo Luật Đất đai năm 1993, Nghị định 04/2000/NĐ-CP ngày 11/02/2000, Nghị định số: 03/2000 ngày 23/8/2000, Nghị định số 66/2001/NĐ-CP ngày 28/9/2001, Hướng dẫn 77/HD-ĐC ngày 19/3/2003 và các quy định khác của pháp luật. Như vậy, Hồ sơ cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ thị trấn N, huy n L cho hộ bà Lường Thị L được thực hi n đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật, vi c ông Nông Văn T yêu cầu hủy GCNQSDĐ của hộ bà Lường Thị L là không có căn cứ.

Đại di n Ủy ban nhân dân thị trấn N, huy n L, trình bày: Thửa đất 20, tờ bản đồ 9a, di n tích là 201,5m2; mục đích sử dụng đất giao thông; bản đồ đo đạc địa chính năm 2000, quy chủ UBND thị trấn N quản lý, hi n nay ông Nông Văn T cải tạo sử dụng làm ruộng, ao. Con đường này được hình thành từ trước năm 1993, được sử dụng làm lối đi chung không thuộc quản lý riêng của gia đình nào. Yêu cầu gia đình ông Nông Văn T khôi phục lại con đường trả lại hi n trạng như ban đầu.

Tại Bản án sơ thẩm số 16/2019/DS-ST ngày 18 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huy n Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn đã quyết định:

Căn cứ 105, 136 Luật đất đai năm 2003; khoản 2 Điều 8, 12, 100, 105, 166, 203 Luật đất đai năm 2013; Điều 275 Bộ luật dân sự 2005; Điều 158, 166, 175, 189, 375, 468, 688 Bộ luật Dân sự năm 2015; điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 158, khoản 1 Điều 161, khoản 1 Điều 162, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 166, Điều 271; khoản 1, 3 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/ 2016/ UBTVQH 14 ngày 3/12/2016 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và l phí Toà án .

1. Chấp nhận đơn yêu cầu khởi ki n của nguyên đơn ông Vi Mộng Á

1.1.Ông Vi Mộng Á được quyền quản lý sử dụng di n tích đất 5,1m2 thửa đất 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ thị trấn N 2000, địa danh xứ đồng C khu N Bản thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: 00173/QSDĐ/QĐ-UB ngày 10/9/2003 của Ủy ban nhân dân huy n L, tỉnh Lạng Sơn cấp cho hộ bà Lường Thị L. Có các điểm như sau: phía Tây Bắc giáp đất bà Lường Thị L (thửa số 03) điểm AB dài 9,6 m+ 7,5m; phía Đông Nam giáp ngõ (thửa 20) điểm DC dài 16,4m; phía Tây Nam giáp đất ông Nông Văn T (thửa 19) điểm AD dài 0,35m, trên đất đã xây bức tường gạch ba banh dài 8,3m.

1.2. Buộc ông Nông Văn T phải tháo dỡ bức tường gạch ba banh dài 8,3m chiều cao 1,3m, chiều rộng 110cm trên di n tích 5,1m2, tại thửa đất 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ thị trấn Na Dương 2000, địa danh xứ đồng C khu N Bản thị trấn N trả lại hi n trạng ban đầu cho ông Vi Mộng Á quản lý sử dụng.

1.3. Buộc ông Nông Văn T phải khôi phục lại con đường đi chung như hi n trạng ban đầu cho Ủy ban nhan dân thị trấn Na quản lý. Con đường ngõ gấp khúc (gích rắc) chiều dài 56,4m, chiều rộng trung bình là 1,8m, tổng di n tích là 201,5m2, các phía tiếp giáp như sau: Phía Đông Nam giáp đất ông Nông Văn T (thửa 124); phía Tây Bắc giáp đất bà Lường Thị L (thửa 03); phía Tây Nam giáp đất ông Nông Văn T (thửa19); Phía Tây giáp đường sắt, phía Nam giáp mương. (có sơ họa kèm theo).

2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Nông Văn T về vi c yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Lường Thị L.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên quyết định về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Trong thời hạn luật định, ngày 02/12/2019 bị đơn ông Nông Văn T nộp đơn kháng cáo toàn bộ quyết định của bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huy n Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn. Yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lạng sơn giải quyết cho gia đình ông Nông Văn T được quản lý, sử dụng 5,1m2 đất tranh chấp; không phải khôi phục lại con đường đi; hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng 5,1m2 đất đã cấp cho ông Vi Mộng Á và không phải chịu chi phí tố tụng.

Tại phiên tòa phúc thẩm bị đơn ông Nông Văn T, người bảo v quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn có ý kiến cho rằng cấp sơ thẩm đã có những vi phạm trong vi c xác minh tài sản chưa làm rõ các tài sản công trình của gia đình ông Nông Văn T trên đất tranh chấp. Đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Ý kiến của đại di n Vi n kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn tại phiên tòa phúc thẩm:

Về thủ tục tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Ngày 02/12/2019, ông Nông Văn T nộp đơn kháng cáo, như vậy kháng cáo trong thời hạn luật định, kháng cáo hợp l . Theo các tài liêu có hồ sơ, quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm ông Vi Mộng Á khởi ki n yêu cầu tháo dỡ bắc tường rào gạch ba banh, dài 10,5m; cao 1,2m và cánh cổng sen hoa sắt rộng khoảng 02m; cao 1,2m. Cấp sơ thẩm khi giải quyết xem xét thẩm định không làm rõ và giải quyết yêu cầu buộc tháo dỡ tài sản trên đất là vi phạm nghiêm trọng vi c thu thập đánh giá chứng cứ; về thẩm quyền thửa đất số 20, tờ bản đồ 9a, thể hi n trên bản đồ địa chính là đất giao thông do Ủy ban nhân dân thị trấn N quản lý, Bản án sơ thẩm giải quyết chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc ông Nông Văn T phải không phục lại con đường là vi phạm về thẩm quyền xét xử. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điều 310 của Bộ luật tố tụng dân sự hủy một phần bản án dân sự sơ thẩm.

Tại cấp phúc thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm đã thu thập tài li u bổ sung là phụ lục khu đất tranh chấp. Tuy nhiên bản án sơ thẩm tuyên buộc tháo dỡ bức tường rào dài 8,3m, cao 1,2m, rộng 110cm; phụ lục sơ đồ thể hi n chiều dài bức tường buộc tháo dỡ là ABCD; đoạn từ A đến D là 0,7 + 8,9 + 7,5 = 17,2m, đồng thời trích dẫn trên sơ đồ canh CD có chiều dài 7,5m, như vậy số đo thực tế của bức tường chưa được cấp phúc thẩm làm rõ. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Nông Văn T không đồng ý với kết quả đo đạc của Trung tâm Công ngh thông tin Sở Tài nguyên và Môi trường.

Như vậy, vi c điều chỉnh số li u, chiều dài các cạnh của tài sản trên đất tranh chấp trong phụ lục không đồng nhất với biên bản xem xét thẩm định tại chỗ và số li u đo đạc với chú thích trên phụ lục là không phù hợp với tài li u chứng cứ và không đảm bảo cho vi c thi hành án. Với những vi phạm nêu trên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 308; Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 16/2019/DS-ST ngày 18/11/2019 của Tòa án nhân dân huy n Lộc Bình chuyển hồ sơ cho cấp sơ thẩm giải quyết lại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1, 3 Điều 308; khoản 2 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Không chấp nhận kháng cáo của ông Nông Văn T; sửa một phần bản án sơ thẩm; hủy và đình chỉ một phần Bản án dân sự sơ thẩm số số 16/2019/DS-ST ngày 18 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huy n Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, cụ thể:

Căn cứ 105, 136 Luật đất đai năm 2003; khoản 2 Điều 8, 12, 100,105, 166, 203 Luật đất đai năm 2013; Điều 275 Bộ luật dân sự 2005; Điều 158, 166, 175, 189, 375, 468, 688 Bộ luật Dân sự năm 2015;điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 158, khoản 1 Điều 161, khoản 1 Điều 162, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 166, Điều 271; khoản 1, 3 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/ 2016/ UBTVQH 14 ngày 3/12/2016 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và l phí Toà án .

1. Quyền sử dụng đất: Chấp nhận yêu cầu khởi ki n của nguyên đơn; ông Vi Mộng Á được quyền quản lý, sử dụng di n tích đất 5,1m2, thuộc một phần thửa số 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ địa chính thị trấn N, đo đạc năm 2000; địa danh: X C, khu N, thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn được Ủy ban nhân dân huy n L, tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00173/QSDĐ/QĐ-UB ngày 10/9/2003 cho hộ bà Lường Thị L, được thể hi n trên sơ đồ khu đất tranh chấp là ABCD và phụ lục sơ đồ khu đất tranh chấp ABCDEF do Trung tâm Công ngh thông tin Tài nguyên và Môi trường tỉnh L đo vẽ.

2. Buộc ông Nông Văn T phải tự tháo dỡ, di dời toàn bộ bức tường rào gạch ba banh xây dựng trái phép trên trên di n tích đất 5,1m2, thuộc một phần thửa số 03, tờ bản đồ 9a, bản đồ thị trấn N 2000; địa danh: X C, khu N, thị trấn N, huy n L, tỉnh Lạng Sơn trả lại 5,1m2 đất tranh chấp cho ông Vi Mộng Á quản lý, sử dụng.

(Được thể hiện trên sơ đồ khu đất tranh chấp là ABCD và phụ lục sơ đồ khu đất tranh chấp ABCDEF do Trung tâm Công nghệ thông tin Tài nguyên và Môi trường đo vẽ kèm theo).

3. Hủy và đình chỉ một phần bản án dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu khởi ki n khôi phục lại lối đi chung do ông Vi Mộng Á rút yêu cầu khởi ki n vì không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

4. Không chấp nhận yêu cầu đòi hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ bà Lường Thị L đối với di n tích đất 5,1m2 đang tranh chấp; buộc ông Nông Văn T phải chấm dứt vi c tranh chấp quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình ông Vi Mộng Á.

5. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Ông Nông Văn T có nghĩa vụ phải trả cho ông Vi Mộng Á số tiền 14.600.000 đồng (mười bốn tri u, sáu trăm ngàn đồng).

Kể từ ngày ông Vi Mộng Á có đơn yêu cầu thi hành án nếu ông Nông Văn T chậm trả tiền thì hàng tháng còn phải chịu lãi đối với số tiền chậm trả, lãi xuất phát sinh do chậm trả được thực hi n theo quy định tại Điều 357 và 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

6. Về chi phí giám định chữ ký: Ông Nông Văn T phải chịu 5.000.000 đồng (năm tri u đồng); xác nhận ôn Nông Văn T đã nộp đủ số tiền 5.000.000 đồng (năm tri u đồng).

7. Về án phí dân sự: Nguyên đơn ông Vi Mộng Á không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm; hoàn trả cho ông Vi Mộng Á số tiền 300.000 đồng đã nộp, theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2012/05641 ngày 07/8/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huy n L, tỉnh Lạng Sơn.

Bị đơn: Ông Nông Văn T được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm.

Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguy n thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hi u thi hành án dân sự được thực hi n theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hi u lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.