Bản án 290/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm, nguyên đơn Đặng Văn T trình bày:

Năm 1973, cha ông là ông Đặng Văn Đ có chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị H một phần đất ruộng có cả thổ mộ (thuộc thửa 1210, tờ bản đồ số 2, diện tích 1.080 m2) tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre. Lúc chuyển nhượng, hai bên chỉ thỏa thuận bằng lời nói, không có làm giấy tờ. Năm 1974, ông T thương lượng với bà H để chuộc lại đất với giá 15 chỉ vàng 24k và bà H đồng ý, cũng chỉ thỏa thuận bằng lời nói, không làm giấy tờ. Năm 1988, em ông là Đặng Đình T3 học nghề cắt tóc nhưng không có chỗ mở tiệm nên ông T cho cất 01 căn nhà tạm ở nhờ có diện tích 40 m2 để làm tiệm cắt tóc, hứa khi nào có đất nơi khác sẽ trả lại, phần đất còn lại ông T vẫn tiếp tục quản lý, sử dụng. Năm 1992, ông T3 mua được căn nhà ở xã M nên dọn về đó sinh sống và căn nhà trên do ông T quản lý, sử dụng. Năm 1993, Nhà nước có chủ trương đo đạc tổng thể đất đai để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do căn nhà của ông T3 vẫn còn trên đất nên cán bộ đo đạc ghi nhầm tên ông T3 là chủ sử dụng trong sổ mục kê, khi phát hiện ông T có nhiều lần gửi đơn đến Uỷ ban nhân dân xã T giải quyết nhưng ông T3 không đến dự. Năm 1997, ông T có cất cho con là Đặng Thị M 01 căn nhà mái tole, vách gỗ diện tích khoảng 100 m2 ở trên phần đất này không ai tranh chấp. Đến năm 2014, chị M lên thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và giao lại căn nhà cho ông T.

Năm 2010, ông T3 chết nên ông T làm đơn yêu cầu Ủy ban nhân dân xã T tiến hành mời hòa giải với hàng thừa kế thứ nhất của ông T3 là 02 người con tên Đặng Trường T1 và Đặng Quang A nhưng không có kết quả.

Ngày 30/5/2016, tại Uỷ ban nhân dân xã T, anh T1 và anh A thỏa thuận với ông T nhượng lại 01 phần đất có chiều ngang 4,5m, dài từ tim lộ đến chân mộ trong tổng diện tích 1.080 m2 của thửa 1210, phần còn lại do ông T quản lý và không tranh chấp. Tuy nhiên, phần đất ông T đồng ý nhượng lại nhưng chưa xác định vị trí và cắm cọc thì anh T1 và anh A xây dựng căn nhà vách tường mái tole, nền lát gạch men trên phần đất nêu trên. Sau đó, anh T1 và anh A có hành vi tháo dỡ căn nhà của con gái ông T và xây dựng thêm 01 căn nhà mái tole, vách thiết có diện tích 150 m2 và đốn 03 cây dừa, 02 cây me, 03 cây sa ri khoảng 30 năm tuổi. Ông T có báo chính quyền xã và có lập biên bản vào ngày 13/6/2017.

Do nhiều lần hòa giải không thành nên nay ông T khởi kiện yêu cầu anh Đặng Trường T1 và anh Đặng Quang A trả lại cho ông thửa đất theo đo đạc chính quy là thửa 339, tờ bản đồ 17, diện tích 1.038 m2 (trừ phần đất có diện tích 45m2 như thỏa thuận ngày 30/5/2016) tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre. Yêu cầu anh T1 và anh A bồi thường giá trị 03 cây dừa, 02 cây me, 03 cây sơ ri, 01 căn nhà mái tole, vách gỗ có giá trị theo như kết quả định giá và phải tháo dỡ căn nhà xây dựng trên phần đất lấn chiếm, ông T không phải bồi hoàn chi phí di dời.

Về kết quả đo đạc, định giá cũng như xem xét thẩm định tại chổ nguyên đơn đồng ý không có ý kiến hay khiếu nại gì.

Trong quá trình tố tụng, bị đơn Đặng Trường T1, Đặng Quang A và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Hồ Thị T2 cùng trình bày:

Bà Hồ Thị T2 và ông Đặng Đình T3 cưới nhau năm 1982. Năm 1983, vợ chồng bà T2, ông T3 được cha mẹ chồng là ông Đặng Văn Đ và bà Hồ Thị V cho phần đất có diện tích 2.180 m2, gồm 1.100 m2 đất ruộng và phần đất thửa 1210, tờ bản đồ số 02, diện tích 1080 m2 là đất thổ mộ, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre. Việc cha mẹ cho chỉ bằng lời nói, không có làm giấy tờ. Sau đó, ông Đặng Văn T đã chiếm lấy 1.100 m2 đất ruộng. Sau khi được cho đất, vợ chồng bà có cất một ngôi nhà để làm nghề uốn tóc và cho thuê áo cưới trên thửa đất thổ mộ. Năm 1996, do làm ăn không được nên bà và chồng về xã M sinh sống, căn nhà cho người khác mướn lại để làm dừa cại. Năm 2002, ông T tự ý tháo dỡ căn nhà này. Đến năm 2005, bà và ông T3 ly hôn, tài sản chung là phần đất nêu trên chưa chia nhưng năm 2010 ông T3 chết. Các cây trồng trên đất là dừa và me do bà và ông T3 trồng, 02 căn nhà là của con bà xây dựng.

Nay ông T yêu cầu trả lại đất và bồi thường thiệt hại căn nhà bà không đồng ý và yêu cầu Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu công nhận cho bà và các con là Đặng Trường T1 và Đặng Quang A thửa đất theo đo đạc thực tế là thửa 339, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.083 m2 tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.

Về kết quả đo đạc định giá cũng như xem xét thẩm định tại chỗ bà đồng ý không có ý kiến hay khiếu nại gì.

Sau khi hòa giải không thành, Tòa án nhân dân huyện M đưa vụ án ra xét xử. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 34/2019/DS – ST ngày 05 tháng 7 năm 2019 đã tuyên:

1. Không chấp nhận yêu cầu của ông Đặng Văn T đối với anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A và bà Hồ Thị T2 trả lại phần đất có diện tích 1.038 m2 thuộc thửa 339, tờ bản đồ số 17, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre. (có bản vẽ kèm theo).

2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Đặng Văn T đối với anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A bồi thường thiệt hại giá trị 03 cây dừa, 02 cây me, 01 căn nhà mái tole, vách gỗ có giá trị 5.500.000 đồng.

Anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A và bà Hồ Thị T2 được quyền tiếp tục quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 1.083 m2 thuộc thửa 339, tờ bản đồ số 17, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 16/7/2019 ông Đặng Văn T kháng cáo, đơn kháng cáo có nội dung yêu cầu Tòa cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo, bà T2 không đồng ý kháng cáo của ông T. Hai bên đương sự không thỏa thuận được việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày: Nguồn gốc đất là của ông Đ và bà V cho ông T3 và bà T2 vào năm 1983, có sự xác nhận của anh chị em ruột trong gia đình là bà Đặng Thị H1, ông Đặng Văn C. Ông T trình bày chuộc lại đất từ bà H, nhưng bà H là cô vợ của ông T nên xác nhận của bà H không khách quan. Các ông bà Nguyễn Văn V, Đặng Văn T4, Đăng Văn U, bà Nguyễn Thị L đều chỉ là nghe nói lại, không trực tiếp chứng kiến việc chuộc đất. Ông T3 thực tế có sử dụng đất đến năm 1996 về xã M thì bỏ đất trống ông T mới vào đất sử dụng. Hơn nữa, đất này là đất mộ, không ai đưa đất mộ vào tập đoàn như lời ông T trình bày là tập đoàn khoán lại cho ông vị trí đất này. Các thành viên trong ban quản lý tập đoàn cũ cũng xác định ông T đưa đất ruộng vào tập đoàn. Ông T cất nhà cho bà M trên đất, ông T3 có biết sự việc này nhưng ông T3 cho rằng con cháu không có chỗ ở thì cho cất tạm, bà T2 cũng đồng ý. Sau đó, ông T3 và bà T2 đi làm ăn xa, nên chưa làm thủ tục xin cấp quyền sử dụng đất nhưng sổ mục kê là ông T3 đứng tên kê khai. Khi ly hôn ông bà cũng chưa phân chia tài sản thì năm 2010 ông T3 chết, tài sản này theo luật hôn nhân vẫn là tài sản chung của bà T2 và ông T3. Từ đó, việc thỏa thuận giữa ông T và các con ông T3 là anh T1 và anh A vào ngày 30/5/2016 mà không có ý kiến của bà T2 là không phù hợp với quy định pháp luật, thỏa thuận này không có hiệu lực thi hành. Đề nghị không chấp nhận kháng cáo của ông T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: những người tiến hành tố tụng đã tuân theo đúng các quy định của pháp luật tố tụng, những người tham gia tố tụng chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng; về nội dung: đề nghị căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự, không chấp nhận kháng cáo của ông Đặng Văn T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Không chấp nhận kháng cáo của ông Đặng Văn T

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 34/2019/DS – ST ngày 05 tháng 7 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện M.

Cụ thể tuyên:

Căn cứ Điều 203 Luật đất đai năm 2013; Điều 15 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận yêu cầu của ông Đặng Văn T đối với anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A và bà Hồ Thị T2 về việc yêu cầu trả lại phần đất có diện tích 1.038 m2 thuộc thửa 339, tờ bản đồ số 17, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.

2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Đặng Văn T đối với anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A bồi thường thiệt hại giá trị 03 cây dừa, 02 cây me, 01 căn nhà mái tole, vách gỗ có giá trị 5.500.000 đồng.

Anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A và bà Hồ Thị T2 được quyền tiếp tục quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 1.083 m2 thuộc thửa 339, tờ bản đồ số 17, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.

(có họa đồ kèm theo)

3. Về chi phí tố tụng: 2.035.000 đồng, ông T phải chịu và đã nộp xong.

4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Ông Đặng Văn T được miễn án phí. Hoàn lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp 2.500.000 đồng theo (hai triệu năm trăm nghìn đồng) biên lai thu số 0014847 ngày 26/3/2018, 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0014846 ngày 26/3/2018 và 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0020948 không rõ ngày, tháng 11 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện M, tỉnh Bến Tre cho ông Đặng Văn T.

- Hoàn lại cho anh Đặng Trường T1, anh Đặng Quang A số tiền 600.000 đồng (sáu trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0018947 ngày 30/8/2018 Chi cục thi hành án dân sự huyện M, tỉnh Bến Tre.c

- Hoàn lại cho bà Hồ Thị T2 số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0016629 ngày 22/6/2018 Chi cục thi hành án dân sự huyện M, tỉnh Bến Tre.

5. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Đặng Văn T được miễn.

Trường hợp bản án được thi hành theo Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án, hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.