Bản án 282/2023/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nguyễn Quốc H làm việc tại Nhà hàng Lẩu thuộc công ty Cổ phần dịch vụ truyền thông Z từ năm 2016 với công việc là nhân viên chạy bàn. Sau đó, từ đầu năm 2019, H được giao nhiệm vụ làm nhân viên thu ngân tại nhà hàng. Quá trình hoạt động kinh doanh đến đầu năm 2021, nhà hàng đã đưa phần mềm bán hàng Cukcuk vào quản lý sử dụng. Khi đó, chị Nguyễn Thị Diệu G là kế toán của công ty có giao cho H một tài khoản để quản lý và in hóa đơn thanh toán cho khách (tên đăng nhập là số điện thoại của H – 0866656xxx). Phần mềm Cukcuk là phần mềm tự động tính tiền các món ăn mà khách đã gọi. Khi khách hàng vào nhà hàng, bộ phận nhân viên Order sẽ tư vấn món ăn cho khách để khách hàng chọn món thì nhân viên Order sẽ sử dụng phần mềm CUKCUK trên điện thoại tích món ăn đã chọn trên ứng dụng phần mềm và được đẩy lên bộ phận bếp để làm món đồng thời đẩy lên bộ phận thu ngân để quản lý. Sau khi ăn xong khách gọi thanh toán thì nhân viên Order sẽ kiểm tra đối chiếu với những đồ chưa dùng rồi gửi lệnh thanh toán qua phần mềm CUKCUK trên điện thoại. Khi đó, thu ngân sẽ nhận được yêu cầu thanh toán qua phần mềm CUKCUK và sử dụng máy tính để in hóa đơn cho khách. Sau khi in hóa đơn xong thì khách ra quầy thu ngân để thanh toán tiền hoặc đưa nhân viên Order thanh toán tiền rồi nộp lại cho thu ngân. Theo quy định của công ty thì khi thanh toán mà hóa đơn đã được in ra thì không được chỉnh sửa trên hệ thống phần mềm Cukcuk. Nếu phát sinh tình huống khách trả lại đồ sót thì chị Hoàng Thị Hồng L là quản lý nhà hàng sẽ dùng bút sửa trực tiếp lên hóa đơn và ghi tên của nhân viên đã để xảy ra lỗi đó trên hóa đơn đã in để tính vào công nợ trừ lương.

Sau khi được cấp tài khoản trên phần mềm Cukcuk thì H thấy có mục sửa hóa đơn, tuy nhiên H kích vào thì thấy không được cấp quyền chỉnh sửa hóa đơn. Thời gian đầu khi nhà hàng mới áp dụng sử dụng phần mềm Cukcuk thì còn nhiều lỗi xảy ra nên chị Nguyễn Thị Diệu G thường xuyên phải đăng nhập tài khoản của kế toán trên máy tính của thu ngân (máy tính do H sử dụng). H đã kích thử vào mục chỉnh sửa hóa đơn trên tài khoản của chị G thì thấy có thể chỉnh sửa được. Mặt khác, H thấy việc H làm thu ngân hàng ngày chỉ phải chốt tổng số doanh thu, tổng số tiền mặt H thu với tổng số tiền H chi nhập hàng với kế toán mà kế toán không kiểm tra từng hóa đơn nên H đã nảy sinh ý định chỉnh sửa hóa đơn của khách trên phần mềm Cukcuk nhằm chiếm đoạt tiền của công ty.

Từ ngày 01/01/2021 đến ngày 21/11/2021, H đã nhiều lần dùng tài khoản của chị G để chỉnh sửa hóa đơn thanh toán của khách, tổng cộng có 97 lần chỉnh sửa hóa đơn, nhiều hóa đơn trong cùng một ngày và diễn ra trong nhiều ngày liên tiếp, chiếm đoạt được số tiền 33.073.850 đồng của công ty.

Sau ngày 21/11/2021, phần mềm Cukcuk dần đi vào ổn định, chị G không còn đăng nhập tài khoản kế toán vào máy tính của H nên H không chỉnh sửa được hóa đơn thanh toán nữa. Đến cuối tháng 12/2021, chị G nghỉ đẻ và công ty còn có chị Nguyễn Thị Thu I là kế toán trưởng của công ty đã tiếp quản công việc của chị G. Phòng kế toán của chị I sát cạnh quầy thu ngân nên lợi dụng lúc chị I không có ở phòng, H đã dùng tài khoản của chị I trên phần mềm Cukcuk (được chị I đăng nhập sẵn trong máy tính) và cấp quyền chỉnh sửa hóa đơn cho tài khoản của H.

Từ ngày 01/01/2022 đến ngày 08/5/2022, H đã thực hiện chỉnh sửa 350 hóa đơn thanh toán và chiếm đoạt được số tiền 49.125.500 đồng của công ty với thủ đoạn như đã nêu trên.

Tổng số tiền mà H đã chiếm đoạt được của công ty là 82.199.350 đồng.

Khi tự ý chỉnh sửa trên máy tính thu ngân ở phần mềm quản lý CUKCUK thì H ghi các nội dung là “Ghi order sai”, “Hình thức thanh toán sai”, “Tính tiền sai”. Việc ghi những nội dung này vì trên máy có những mục này chứ thực tế thì những nội dung này chị L không hề biết và nhân viên Order cũng không báo trên hệ thống quản lý CUKCUK là thanh toán sai.

Ngày 13/5/2022, sau khi công ty Cổ phần dịch vụ truyền thông Z thanh kiểm tra mọi hoạt động của nhà hàng Lẩu đã phát hiện sự việc trên và anh Nguyễn Văn Q– là đại diện theo ủy quyền của công ty đã đến cơ quan công an trình báo sự việc.

Đối với chị Nguyễn Thị Diệu G và Nguyễn Thị Thu I không biết việc H sử dụng tài khoản của chị G để chỉnh sửa hóa đơn và sử dụng tài khoản của chị I để cấp quyền chỉnh sửa hóa đơn; Chị G và chị I đều không biết và không liên quan đến việc H chiếm đoạt tiền của công ty nên cơ quan điều tra không xem xét xử lý.

Về trách nhiệm dân sự: Ngày 13/10/2022, Nguyễn Quốc H đã bồi thường cho công ty Cổ phần dịch vụ truyền thông Z số tiền 82.199.350 đồng. Anh Nguyễn Văn Q – đại diện theo ủy quyền của Công ty cổ phần dịch vụ truyền thông Z không có yêu cầu bồi thường gì khác và có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho Nguyễn Quốc H.

Với nội dung trên, tại bản án hình sự sơ thẩm số 344/2022/HSST ngày 05/12/2022 Tòa án nhân dân quận Đống Đa, thành phố Hà Nội đã quyết định:

Tuyên bố: Nguyễn Quốc H phạm tội “Lạm dụng tính nhiệm chiếm đoạt tài sản”;

Áp dụng điểm c khoản 2 Điều 175; điểm b,s khoản 1 điều 51 Bộ luật hình sự;

Xử phạt: Nguyễn Quốc H 30 (ba mươi) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án.

Ngoài ra bản án còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 07/12/2022 bị cáo Nguyễn Quốc H kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bị cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và được cải tạo ngoài xã hội để tiếp tục đi làm giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Bị cáo xuất trình đơn xin xác nhận hoàn cảnh và tài liệu xác nhận gia đình có ông tham gia cách mạng.

Đại diện viện kiểm sát thành phố Hà Nội có quan điểm:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ thì hành vi của bị cáo phạm tội “Trộm cắp tài sản” theo điểm c khoản 2 điều 173 Bộ luật hình sự. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử bị cáo tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là không chính xác. Tuy nhiên để ổn định bản án đề nghị nêu để rút kinh nghiệm với cấp sơ thẩm.

Về hình phạt: Với tính chất hành vi phạm tội, nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ thì hình phạt 30 tháng tù mà tòa án cấp sơ thẩm áp dụng đối với bị cáo là phù hợp, đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị cáo, giữ nguyên án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về hình thức: Kháng cáo của bị cáo trong thời hạn quy định của pháp luật nên được chấp nhận để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Về nội dung:

Căn cứ lời khai của bị cáo, lời khai của đại diện công ty cổ phần dịch vụ truyền thông Z, người liên quan và các tài liệu khác có trong hồ sơ, có đủ cơ sở kết luận: Nguyễn Quốc H được nhà hàng lẩu thuộc công ty cổ phần dịch vụ truyền thông Z thuê làm nhân viên thu ngân có nhiệm vụ quản lý và in hóa đơn thanh toán cho khách, H đã có hành vi dùng thủ đoạn gian dối chỉnh sửa hóa đơn thanh toán của khách để chiếm đoạt tiền của công ty. Từ 01/01/2021 đến 08/5/2022 H đã chỉnh sửa và chiếm đoạt của công ty tổng số tiền là 82.199.350 đồng. Tòa án sơ thẩm đã xét xử bị cáo tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo điểm c khoản 2 điều 175 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Về xác định tư cách tham gia tố tụng, tòa án sơ thẩm đã xác định công cy cổ phần dịch vụ truyền thông Z là nguyên đơn dân sự là chưa chính xác. Công ty cổ phần dịch vụ truyền thông Z là đơn vị trực tiếp bị thiệt hại về tài sản do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra nên phải tham gia tố tụng với tư cách là bị hại. Tuy nhiên tại cơ quan điều tra công ty đã nhận lại tài sản bị chiếm đoạt không có yêu cầu gì về dân sự và có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo nên để ổn định bản án và cũng không ảnh hưởng gì đến quyền lợi của công ty nên chỉ cần nêu để rút kinh nghiệm.

Xét yêu cầu kháng cáo của bị cáo hội đồng xét xử thấy rằng:

Về các tình giảm nhẹ tòa án sơ thẩm đã đánh giá bị cáo thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, khắc phục bồi thường cho bị hại để áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b,s khoản 1 điều 51 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật. Tại cơ quan điều tra đại diện Công ty cổ phần dịch vụ truyền thông Z có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo nhưng tòa án sơ thẩm chưa xem xét áp dụng nên tại cấp phúc thẩm cần áp dụng thêm cho bị cáo tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 điều 51 Bộ luật hình sự.

Về các tình tiết tăng nặng: Bị cáo có hành vi chỉnh sưả hóa đơn hai đợt từ 01/01/2021 đến 21/11/2021 với số tiền chiếm đoạt là 33.073.850 đồng và từ 01/01/2022 đến 08/5/2022 với số tiền là 49.125.500 đồng là phạm tội nhiều lần nhưng tòa án sơ thẩm không áp dụng tình tiết tăng nặng theo điểm g khoản 1 điều 52 Bộ luật hình sự là có thiếu sót. Tuy nhiên đây là tình tiết tăng nặng bất lợi cho bị cáo, không có kháng cáo, kháng nghị nên tại cấp phúc thẩm không áp dụng mà chỉ nêu để rút kinh nghiệm.

Với tính chất hành vi phạm tội và số tiền bị cáo chiếm đoạt thì mức hình phạt mà tòa án sơ thẩm quyết định đối với bị cáo là phù hợp. Tại cấp phúc thẩm có xem xét bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ được áp dụng tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm, tuy phạm tội nhiều lần nhưng các lần đều ít nghiêm trọng, nhân thân chưa tiền án tiền sự, thái độ thành khẩn ăn năn hối cải, gia đình có hoàn cảnh khó khăn và có địa chỉ rõ ràng nên không cần thiết phải buộc bị cáo chấp hành hình phạt tù trong trại giam, có căn cứ cho bị cáo được cải tạo ngoài xã hội cũng đủ tác dụng giáo dục và tạo điều kiện cho bị cáo đi làm giúp đỡ gia đình. Vì vậy chấp nhận kháng cáo của bị cáo Nguyễn Quốc H, sửa bản án hình sự sơ thẩm của tòa án nhân dân quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, giữ nguyên mức hình phạt nhưng cho bị cáo được hưởng án treo. Giao bị cáo về chính quyền địa phương nơi cư trú giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Bị cáo được chấp nhận kháng cáo nên không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾTĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 1 điều 355, điểm e khoản 1 điều 357 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015. Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH/14 ngày 30/12/2016 về án lệ phí tòa án.

- Chấp nhận kháng cáo của bị cáo Nguyễn Quốc H. Sửa bản án hình sự sơ thẩm số 344/2022/HSST ngày 05/12/2022 của Tòa án nhân dân quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Áp dụng: Điểm c khoản 2 điều 175; điểm b,s khoản 1 khoản 2 điều 51; điều 65 Bộ luật hình sự.

Xử phạt : Nguyễn Quốc H 30(ba mươi) tháng tù về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 60(sáu mươi) tháng kể từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Giao bị cáo Nguyễn Quốc H về ủy ban nhân tỉnh Phú Thọ giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

- Bị cáo không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

- Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.