Bản án 28/2024/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Hồi 17 giờ 55 phút ngày 25/01/2024 tổ công tác Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh Sơn La phối hợp với Công an xã Púng Bánh làm nhiệm vụ tại khu vực bản Liền Ban, xã Púng Bánh, huyện Sốp Cộp kiểm tra hành chính phát hiện Tòng Văn K, sinh năm 1993 trú tại bản L, xã P, huyện S C đang vận chuyển động vật hoang dã không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Tổ công tác đã lập biên bản vi phạm, thu giữ vật chứng gồm:

- 01 bao tải dứa màu cam bên trong có 01 cá thể động vật hoang dã lông màu đen, nghi là động vật hoang dã được bảo quản đông lạnh, khối lượng 14kg;

- 01 túi nilon màu trắng bên trong chứa 01 cá thể động vật hoang dã, đã làm sạch lông, được bảo quản đông lạnh nghi là Cầy hương khối lượng 1,9kg;

- 01 túi nilon màu trắng bên trong chứa 01 cá thể động vật hoang dã, đã làm sạch lông, được bảo quản đông lạnh nghi là Cầy hương khối lượng 4,4kg;

- 01 xe ô tô tải nhãn hiệu KIA màu xanh BKS 26C-119.09;

- 01 điện thoại di động Samsung Galaxy A02.

Ngày 26/01/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Sơn La ra quyết định trưng cầu giám định số 106/QĐ-CAT-PC03, trưng cầu Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam đối với 02 cá thể động vật nghi là Cầy hương và 01 cá thể động vật chưa xác định được loài và mức độ bảo vệ có liên quan.

Tại Kết luận giám định hình thái động vật số 191/STTNSV ngày 29/01/2024 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật rừng thuộc Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam, kết luận:

“- 01 (một) cá thể động vật hoang dã có màu lông đen, đã chết là của loài Cầy mực (cầy đen) có tên khoa học là Arctictis binturong.

- 01 cá thể động vật hoang dã đã chết, làm sạch lông là của loài Cầy vòi hương có tên khoa học Paradoxurus hermaphroditus.

- 01 cá thể động vật hoang dã đã chết, làm sạch lông là của loài Cầy vòi hương có tên khoa học Paradoxurus hermaphroditus.

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật

1). Loài Cầy mực/Cầy đen (Arctictis binturong) có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/7/2019 của Chính phủ;

2). Loài Cầy mực/Cầy đen (Arctictis binturong) có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ.

3). Loài Cầy vòi hương (Paradoxurus hermaphroditus) có tên trong Nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ”.

Vật chứng sau giám định gồm 01 cá thể Cầy mực và 02 cá thể Cầy vòi hương (Không còn sọ đầu do cơ quan giám định giữ lại để phân tích loài) đã giao lại cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La.

Căn cứ Kết luận giám định xác định 02 cá thể Cầy vòi hương thuộc Nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Sốp Cộp đã ra Yêu cầu định giá tài sản số 38/YC-ĐTTH ngày 20/02/2024, yêu cầu Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng huyện Sốp Cộp định giá đối với 02 cá thể Cầy vòi hương.

Kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐG ngày 27/02/2024 của Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự thuộc Uỷ ban nhân dân huyện Sốp Cộp, kết luận:

“- 01 (một) cá thể Cầy vòi hương đã chết, làm sạch lông, trọng lượng 1,9kg có giá: 988.000đồng.

- 01 (một) cá thể Cầy vòi hương đã chết, làm sạch lông, trọng lượng 4,4kg có giá: 2.288.000đồng.

Tổng trị giá 02 cá thể Cầy vòi hương có đặc điểm nêu trên là 3.276.000đồng”.

Quá trình điều tra vụ án bị can Tòng Văn K khai nhận hành vi phạm tội như sau:

Khoảng 08 giờ ngày 25/01/2024, Tòng Văn K đang ở nhà thì nhận được điện thoại từ số 0964.233.508 của một người đàn ông không quen biết hỏi có mua Cầy hương và Cầy mực không, K hỏi giá bán thế nào thì người đó trả lời là có 2 con Cầy hương khoảng 6,5kg, giá bán 300.000 đồng/kg và 01 con Cầy mực khoảng 14kg giá bán là 170.000 đồng/kg. Tổng cả ba con là 4.330.000 đồng, do giá bán quá cao nên K nói không mua. Khoảng 17 giờ cùng ngày khi K đang điều khiển xe ô tô tải, biển kiểm soát 26C - 119.09 đi mua hàng nông sản trên địa phận huyện Sốp Cộp, thì tiếp tục nhận được điện thoại từ 0964.233.508 gọi đến hỏi có mua 03 con cầy không, giá bán hạ xuống là 4.200.000 đồng. Do thời điểm đó gần tết nguyên đán nên K quyết định mua để làm thức ăn cho gia đình, tiếp đó 02 bên thỏa thuận địa điểm mua bán là trên tuyến đường tỉnh lộ 105 đoạn từ xã Púng Bánh đi xã Mường Lèo, huyện Sốp Cộp. Khoảng 17 giờ 20 phút cùng ngày trên đường điều khiển xe trên đoạn đường trên thì K gặp 01 người đàn ông điều khiển xe mô tô màu trắng (K không nhớ nhãn hiệu và biển số xe) đưa cho K 01 bao tải dứa màu cam bên trong có 01 cá thể Cầy mực màu lông đen đã chết và 02 túi nilon màu trắng chứa 02 cá thể Cầy hương đã chết được làm sạch lông, K trả người đó số tiền 4.200.000 đồng rồi điều khiển xe ô tô chở 03 con cầy về nhà. Trên đường về thì gặp Tổ công tác Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh Sơn La, phối hợp với Công an xã Púng Bánh phát hiện bắt quả tang về hành vi đang vận chuyển 03 cá thể động vật rừng như đã nêu.

Căn cứ hành vi vận chuyển 01 cá thể Cầy mực/Cầy đen (Arctictis binturong) có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/7/2019 của Chính phủ của Tòng Văn K; ngày 23/3/2024, Viện kiểm sát nhân dân huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La đã ban hành Cáo trạng số 15/CT - VKSSC đề nghị truy tố bị can Tòng Văn K về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sốp Cộp, giữ quan điểm truy tố bị cáo về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 1, khoản 4 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; khoản 2 Điều 51; Điều 35 và 65 Bộ luật Hình sự;

- Tuyên bố bị cáo Tòng Văn K phạm tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm và xử phạt bị cáo mức án từ 16 tháng đến 20 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Ấn định thời gian thử thách đối với bị cáo từ 32 đến 40 tháng.

- Phạt tiền bị cáo 5.000.000 đồng.

Xử lý vật chứng: Đề nghị áp dụng điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự; điểm c khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự;

- Tuyên tịch thu tiêu hủy: 01 cá thể Cầy mực đã chết.

- Tuyên tịch thu nộp ngân sách nhà nước: 01 điện thoại di động Samsung Galaxy A2.

- Tuyên trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Quàng Thị T: 01 xe ô tô tải nhãn hiệu KIA màu xanh BKS 26C-119.09.

Về án phí: Đề nghị áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Miễn cho bị cáo không phải nộp án phí hình sự sơ thẩm.

Tại phiên tòa bị cáo có ý kiến: Thừa nhận ngày 25/01/2024 trên đường lái xe đi chở hàng tại huyện Sốp Cộp bị cáo đã mua 01 cá thể cầy mực và 02 cá thể cầy vòi hương (đã chết) của 01 người đàn ông không quen biết gọi cho bị cáo bằng số thuê bao 0964.233.508, với mục đích mang về làm thực phẩm cho gia đình dịp tết nguyên đán 2023. Nay bị cáo đã nhận thức được hành vi trên là vi phạm pháp luật hình sự. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét việc bị cáo thành khẩn khai báo và có mẹ là người có công với cách mạng mà giảm nhẹ hình phạt và cho hưởng án treo. Về vật chứng là chiếc xe ô tô là tài sản chung của vợ chồng, là phương tiện mưu sinh của gia đình và tiền mua xe do vay tiền ngân hàng hiện chưa trả. Nên đề nghị HĐXX trả lại xe cho vợ bị cáo.

Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Quàng Thị T có ý kiến: Ngày 25/01/2024 trên đường lái xe đi chở hàng chồng chị tự ý mua 03 cá thể cầy mục đích mang về nấu ăn cho gia đình chị không biết. Chiếc xe ô tô là tài sản chung, phương tiện kiếm sống của cả gia đình. Tiền mua xe do vay của Ngân hàng TMCP An Bình chi nhánh Sơn La - Phòng giao dịch Sông Mã (280.000.000 đồng) nay chưa trả. Do vậy đề nghị HĐXX trả lại vật chứng là chiếc xe cho chị.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:

"1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

b) Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này.

.....

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm...”

- Tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

- Tình tiết giảm nhẹ: Xét quá trình điều tra, truy tố và xét xử bị cáo thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội; bị cáo có mẹ đẻ (Bà Tòng Thị Y) được Bộ tư lệnh quân khu 2 cấp Giấy chứng nhận tham gia dân công hỏa tuyến thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Nên được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Về nguyên nhân, hoàn cảnh dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo, Hội đồng xét xử nhận thấy: Đối tượng được pháp luật bảo vệ của loại tội này được quy định tại Nghị định số 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/7/2019 của Chính phủ, tuy nhiên bị cáo là đồng bào dân tộc thiểu số sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (Biên giới giáp CHDCND Lào) hạn chế hiểu biết pháp luật về Danh mục loài động vật nguy cấp, quý, hiếm; Mục đích mua 01 cá thể cầy mực và 02 cá thể cầy vòi hương là để làm thực phẩm ngoài ra không có động cơ vụ lợi về vật chất. Do vậy sau khi quyết định hình phạt xét thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra ngoài xã hội mà cho bị cáo được cải tạo tại địa phương bằng việc cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách là có căn cứ, theo quy định tại Điều 65 Bộ luật Hình sự.

- Đối với 01 cá thể Cầy mực (Đã chết) là chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo. Áp dụng điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự; điểm c khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; để tuyên tịch thu tiêu huỷ.

- Đối với chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Samsung Galaxy A02, theo bị cáo khai nhận dùng để liên lạc mua 03 cá thể (Cầy mực, Cầy vòi hương). Áp dụng điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự; điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; để tuyên tịch thu nộp ngân sách nhà nước.

- Đối với chiếc xe ô tô tải, nhãn hiệu KIA màu xanh BKS 26C-119.09. Kết quả điều tra cũng như tại phiên tòa xác định thuộc quyền sở hữu của vợ chồng bị cáo. Việc bị cáo sử dụng làm phương tiện liên quan đến hành vi phạm tội vợ bị cáo không biết, không có lỗi. Ngoài ra chiếc xe là phương tiện mưu sinh của vợ chồng bị cáo và tiền mua xe do vay Ngân hàng TMCP An Bình chi nhánh Sơn La (280.000.000 đồng) hiện chưa trả. Do vậy để đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của đồng quyền sở hữu cần tuyên trả lại chiếc xe cho người có quyền lợi liên quan là chị Quàng Thị T, theo quy định tại khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự.

- xã hội đặc biệt khó khăn, nên được miễn nộp án phí hình sự sơ thẩm, theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh và hình phạt:

Căn cứ điểm b khoản 1, khoản 4 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 51; Điều 35, 38 và Điều 65 Bộ luật Hình sự;

- Tuyên bố bị cáo Tòng Văn K phạm tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

- Xử phạt bị cáo Tòng Văn K 16 (Mười sáu) tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách đối với bị cáo là 32 (Ba mươi hai) tháng, tính từ ngày tuyên án (23/4/2024).

Giao bị cáo Tòng Văn K cho UBND xã Púng Bánh, huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách. Trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 của Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, nếu người được án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định của Điều 56 của Bộ luật hình sự.

2. Về xử lý vật chứng: Căn cứ điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự; điểm a, c khoản 1 Điều 47, khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự;

- Tuyên tịch thu tiêu huỷ: 01 (Một) cá thể Cầy mực đã chết, màu lông đen, không còn hộp sọ.

- Tuyên tịch thu nộp ngân sách nhà nước: 01 (Một) chiếc điện thoại di động hiệu SAMSUNG Galaxy A02, màu xanh, số IMEI1: 351094560590406, số IMEI2: 355637740590401; số seri: R58R760D16B, bên trong lắp 02 sim số: 0916.592.071 và 0865.154.899 có ốp nhựa màu xanh, đã qua sử dụng.

- Tuyên trả lại cho người có quyền lợi liên quan là chị Quàng Thị T: 01 (Một) xe ô tô tải nhãn hiệu KIA FRONTIER, màu xanh, biển kiểm soát 26C-119.09, số khung RNHA39KHANT061701, số máy ND548630D4CB, xe đã qua sử dụng (Có 01 chìa khóa xe kèm theo).

3. Về án phí: Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- Miễn cho bị cáo không phải nộp án phí hình sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ các Điều 331, 333 Bộ luật Tố tụng Hình sự; Báo cho bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan biết quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án (23/4/2024)./.