Bản án 28/2022/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn là chị Phạm Thị Thúy Phương và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày:

Chị và anh Hoàng Sĩ Thạc kết hôn trên cơ sở tự nguyện có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân phường Hồ Nam, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng vào ngày 23/4/2015. Sau khi kết hôn, vợ chồng chung sống được một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn do bất đồng quan điểm trong mọi sinh hoạt hàng ngày. Mặt khác, trong cuộc sống vợ chồng anh Thạc không tâm lý, không quan tâm đến vợ, con, nhiều lần chửi xúc phạm và bạo lực gia đình đánh chị, có lần anh Thạc đánh chị làm chị phải nhờ Công an phường can thiệp. Chị và gia đình cũng đã nhiều lần khuyên nhủ để anh Thạc thay đổi tính cách nhưng anh Thạc vẫn không thay đổi. Điều này làm cho mâu thuẫn vợ chồng ngày càng trầm trọng, cuộc sống chung không có hạnh phúc. Hiện nay, chị và anh Thạc đã sống ly thân không còn quan tâm, trách nhiệm đến nhau. Nhận thấy mâu thuẫn vợ chồng đã trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được nên chị yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn anh Thạc để ổn định cuộc sống.

Về con: Chị và anh Thạc có 01 con chung là Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016. Ly hôn, chị yêu cầu Tòa án giải quyết giao con chung cho chị nuôi dưỡng đến khi trưởng thành. Vì từ khi con còn nhỏ chủ yếu một mình chị chăm sóc, nuôi dưỡng. Mặt khác, chị là giáo viên (Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Đằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng) công tác gần nhà nên có đủ điều kiện về kinh tế cũng như thời gian chăm sóc con tốt nhất. Hơn nữa, chị là người mẹ rất có trách nhiệm đối với con, trong khi anh Thạc là đàn ông không được khéo, trong sinh hoạt nấu nướng vụng về, khi con ở với chị, con được thoải mái vui vẻ về tâm lý, còn anh Thạc thường xuyên quát con, khiến con rất sợ hãi. Anh Thạc còn nhiều lần sỉ mắng đánh vợ trước sự chứng kiến của con, xé quần áo của mẹ trước mặt còn. Có lần anh Thạc còn bắt con chứng kiến “chuyện vợ chồng” khi chị không đồng ý. Vì vậy, con chung đã phải chịu đựng nhiều áp lực về mặt tâm lý, về tình cảm trước hành xử tâm lý của anh Thạc không bình thường. Vì con chung có dấu hiệu như vậy, trong khi chị là giáo viên nắm bắt tâm lý của trẻ tiểu học nên chị nuôi con là tốt nhất. Chị ly hôn với anh Thạc vì hành vi bạo lực gia đình nên không thể để con chung cho anh Thạc nuôi khi vợ chồng ly hôn. Khi ly hôn chị nuôi con, chị sẽ vẫn đưa con chung về thăm ông bà nội ngoại, chứ không cấm khi cháu về thăm ông bà ngoại như thời gian qua. Chị muốn con trưởng thành, không cư xử vũ phu và ích kỷ giống như người bố. Khi nuôi con chị đảm bảo được nơi ở, kinh tế và điều kiện học tập tốt nhất cho con.

Về điều kiện kinh tế: Chị Phương là viên chức Nhà nước, có thu nhập ổn định, có đầy đủ trình độ, khả năng, điều kiện để phát triển đến chức vụ cao hơn. Hiện căn nhà của hai vợ chồng vẫn do chị Phương trực tiếp quản lý, sử dụng. Ngoài ra chị Phương còn đang sử dụng riêng diện tích đất 222m2 tại Tổ dân phố 18, trị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 12 tháng 7 năm 2022. Trong khi đó, anh Hoàng Sĩ Thạc hiện đang cư trú tại nhà của bố mẹ anh Thạc, thời điểm ngày 02 tháng 08 năm 2022 anh Thạc còn chưa làm xong thủ tục đăng ký nơi cư trú.

Kể từ khi biết chị Phương nộp đơn khởi kiện ly hôn, thì anh Thạc đã đưa cháu Minh lên Hà Nội thuê nhà ở trên đó nhằm mục đích không cho chị Phương được gặp con. Mặc dù là mẹ ruột của cháu Minh nhưng suốt trong một thời gian dài chị Phương không được gặp con mình. Anh Thạc không cho chị Phương biết địa chỉ, không cho liên lạc, giao tiếp, gặp cháu Minh. Lúc nào chị Phương cũng tha thiết, thậm chí đến mức phải van xin anh Thạc cho mình được gặp con. Chị Phương cũng đã tìm đủ mọi cách để biết được địa chỉ nơi ở của cháu Minh, chị đều đến tận nơi để xin anh Thạc cho gặp con nhưng anh Thạc đều ngăn cản. Do đó, vì sự phát triển toàn diện của trẻ về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức và mối quan hệ xã hội, yêu cầu Hội đồng xét xử giao con chung cho chị Phương nuôi dưỡng đến khi trưởng thành

Về cấp dưỡng nuôi con: Tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Về tài sản chung: Tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Bị đơn là anh Hoàng Sĩ Thạc và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày:

Về điều kiện, hoàn cảnh kết hôn, về con chung cũng như tài sản chung như lời trình bày của chị Phương là đúng. Nguyên nhân mâu thuẫn là do vợ chồng bất đồng quan điểm sống nên nhiều lần to tiếng cãi nhau, không tôn trọng nhau. Mâu thuẫn kéo dài làm cuộc sống chung luôn căng thẳng, không có hạnh phúc. Hiện nay vợ chồng đã sống ly thân. Nay chị Phương có yêu cầu xin ly hôn, anh nhận thấy tình cảm vợ chồng không còn, có níu kéo cũng chỉ là níu kéo hôn nhân không có hạnh phúc nên anh đồng ý ly hôn với chị Phương.

Về con chung: Anh và chị Phương có 01 con chung là Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016. Anh Thạc yêu cầu Tòa án giải quyết giao con chung cho anh nuôi dưỡng đến khi trưởng thành. Vì hiện nay cháu đang học và sống ổn định với anh tại Hà Nội, anh đã xin được cho cháu Minh vào học tại lớp 1A6 Trường tiểu học Vinschool Smart City tại Hà Nội, đây là Trường tiểu học tốt nhất nhì tại Hà Nội hiện nay và cháu được làm lớp trưởng. Hơn nữa, anh cũng đã có nơi ở và công việc làm thu nhập ổn định đảm bảo cuộc sống cho cháu Minh tốt hơn khi cháu sống với chị Phương. Ngoài ra, việc chị Phương trình bày là cháu Minh ở với anh là không tốt về mặt tậm lý và sức khỏe là không đúng. Vì ngày 04/8/2022 anh cũng cho cháu Minh khám sức khỏe tại Bệnh Viện trẻ em Hải Phòng được kết luận là sức khỏe bình thường. Còn đối với việc học của con, anh cũng đã tận tâm dạy bảo con, nên hiện nay con cũng đã đọc được viết được theo đúng yêu cầu. Để tránh làm sáo trộn cuộc sống của con chung khi mới bước vào năm học mới.Vì vậy, yêu cầu Tòa án giải quyết giao con chung cho anh nuôi dưỡng đến khi trưởng thành.

Việc cấp dưỡng nuôi con: Tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Về tài sản chung: Tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 39/2022/HNGĐ-ST ngày 19 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân quận Hải An, thành phố Hải Phòng đã quyết định:

1. Về hôn nhân: Công nhận thuận tình ly hôn giữa chị Phạm Thị Thúy Phương và anh Hoàng Sĩ Thạc.

2. Về nuôi con chung: Giao con chung là Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016 cho anh Hoàng Sĩ Thạc trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật;

Về cấp dưỡng nuôi con: Anh Thạc không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xét.

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

3. Về tài sản chung: Chị Phương và anh Thạc không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xét.

Ngoài ra, bản án còn quyền kháng cáo và án phí đối với các đương sự.

Ngày 03 tháng10 năm 2022, chị Phạm Thị Thúy Phương kháng cáo một phần bản án sơ thẩm: Không đồng ý quyết định của bản án sơ thẩm về việc giao con chung Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016 cho anh Hoàng Sĩ Thạc chăm sóc, nuôi dưỡng. Yêu cầu cấp phúc thẩm giao con chung cho chị là người trực tiếp nuôi.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 12 tháng 12 năm 2022, Đoàn Chủ tịch Hội Liên Hiệp Phụ nữ Việt Nam có văn bản số 1196/ĐCT-CSLP gửi Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng về việc đề nghị Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng giao con chung Hoàng Nhật Minh là con chung của anh Thạc và chị Phương cho chị Phương là người trực tiếp nuôi để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em.

Ngày 26/12/2022, Hội Liên hiệp Phụ nữ Hải Phòng có văn bản số 316/HPN-TGCSLP đề nghị được tham dự phiên toà phúc thẩm. Tại phiên toà, đại diện của Hội Liên hiệp Phụ nữ Hải Phòng đề nghị Hội đồng xét xử giao Hoàng Nhật Minh cho chị Phương là người trực tiếp nuôi để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em.

Tại phiên tòa, nguyên đơn là chị Phạm Thị Thúy Phương giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và nội dung kháng cáo, đề nghị Hội đồng xứt xử sửa bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Hải An theo hướng giao con chung Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016 cho chị trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng. Bị đơn là anh Hoàng Sĩ Thạc đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của chị Phương, giữ nguyên bán án sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Hải An.

Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử; việc chấp hành pháp luật của nguyên đơn, bị đơn kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm nghị án đã đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự.

Về nội dung kháng cáo:

Xét thấy, với điều kiện công việc, nơi ở cũng như tài liệu của cả anh Thạc và chị Phương giao nộp tại tòa thì anh chị đều có đủ điều kiện về vật chất để chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Hoàng Nhật Minh sau khi ly hôn. Việc cháu Minh được học tập tại trường Tiểu học Đằng Hải hay trường Tiểu học Vinschool Smart City thì cháu đều có thể học tập, rèn luyện và phát triển cả về trí tuệ và thể chất. Tuy nhiên, từ quan hệ hôn nhân đổ vỡ giữa anh Thạc và chị Phương cho thấy, anh Thạc trong mối quan hệ vợ chồng, trong cuộc sống gia đình đã có những hành vi cư xử chưa đúng mực của một người chồng; với tư cách là một người cha sống cùng một mái nhà với con trẻ, nếu để con trẻ thấy được những hành vi không chuẩn mực này có thể ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển tâm lý của đứa trẻ. Chính bản thân anh Thạc cũng đã tự thừa nhận với chị Phương và gia đình chị về việc anh đã từng có những sai lầm gây tổn thương đến tinh thần, thể xác của chị Phương; và anh cũng tự cam kết nếu còn tiếp tục làm tổn thương chị, anh sẽ tự nguyện đồng ý ly hôn với chị Phương và để cho chị được quản lý tài sản, nuôi dưỡng con chung. Như vậy, đã chứng minh anh Thạc có hành vi bạo hành; hành vi không chuẩn mực, những biểu hiện đó sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển tinh thần, thể chất của của cháu Minh, mặc dù anh Thạc có điều kiện để đáp ứng về vật chất. Việc ly hôn giữa hai vợ chồng xuất phát từ lỗi của anh Thạc. Quá trình mâu thuẫn vợ chồng thì cháu Minh do chị Phương trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc đảm bảo đầy đủ điều kiện về thể chất, tinh thần cho con. Việc anh Thạc đưa con lên Hà Nội nhằm hạn chế cho chị Phương gặp và chăm sóc con chung.

Mặt khác, cháu Minh hiện tại mới được hơn 6 tuổi - chưa đủ tuổi để pháp luật quy định cho cháu có được quyền đưa ra mong muốn, nguyện vọng của mình khi cha mẹ cháu ly hôn. Chị Phương với tư cách là mẹ ruột, người đã sinh ra cháu, nuôi dưỡng, chăm sóc cháu trong suốt 6 năm qua, ngay cả khi bố cháu là anh Thạc có mặt ở nhà hay đi làm việc xa nhà thì cháu Minh cũng luôn sống cùng bên mẹ. Bản thân chị Phương cũng là người có học thức, có trình độ và có cả nghiệp vụ sư phạm nên việc giáo dục, nuôi dạy trẻ, hiểu biết trẻ về vấn đề tâm sinh lý sẽ đảm bảo được tốt hơn, toàn diện hơn. Việc Tòa án cấp sơ thẩm xử giao con cho anh Thạc trực tiếp nuôi dưỡng là không phù hợp.

Vì vậy, căn cứ trên quy định của pháp luật, thực tế điều kiện về vật chất, tinh thần cần và đủ để nuôi dưỡng cháu Hoàng Nhật Minh. Cần áp dụng quy định tại các Điều 71, 72, 82, 83, 84 để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là chị Phạm Thị Thúy Phương; cần thiết phải giao con chung cho chị Phạm Thị Thúy Phương được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng đến khi trưởng thành hoặc có thay đổi khác theo pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

- Xét kháng cáo của chị Phạm Thị Thúy Phương:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 28, Điều 296, khoản 2 Điều 308, Điều 309, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào Điều 55, các điều 81, 82, 83 của Luật Hôn nhân và gia đình;

Căn cứ vào khoản 5 Điều 27, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Chấp nhận kháng cáo của chị Phạm Thị Thúy Phương.

Sửa bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 39/2022/HNGĐ-ST ngày 19/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Hải An, thành phố Hải Phòng:

Về quan hệ hôn nhân: Công nhận thuận tình ly hôn giữa chị Phạm Thị Thúy Phương và anh Hoàng Sĩ Thạc.

Về con chung: Giao con chung là Hoàng Nhật Minh, sinh ngày 21/01/2016 cho chị Phạm Thị Thuý Phương là người trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi con chung đủ 18 tuổi hoặc có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật;

Về cấp dưỡng nuôi con: Ghi nhận sự tự nguyện của các đương sự về việc tạm thời chưa yêu cầu nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Về tài sản chung: Chị Phương và anh Thạc không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xét.

2. Các quyết định khác của bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.

3. Về án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm: Chị Phương và anh Thạc mỗi người phải nộp 75.000 đồng (bẩy mươi lăm nghìn đồng) án phí ly hôn sơ thẩm. Chị Phương đã nộp số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0004726, ngày 24 tháng 5 năm 2022 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Hải An, thành phố Hải Phòng. Trả lại cho chị Phương số tiền 225.000 đồng (hai trăm hai mươi lăm nghìn đồng) .

4.Về án phí hôn nhân và gia đình phúc thẩm: Chị Phạm Thị Thúy Phương không phải chịu tiền án phí hôn nhân và gia đình phúc thẩm. Trả lại chị Phương 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0004766, ngày 05 tháng 10 năm 2022 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Hải An, thành phố Hải Phòng.

Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2014, người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, Điều 7, Điều 7a và Điều 9 của Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2014. Thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2014.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.