Bản án 28/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và quá trình tố tụng, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:

Căn cứ xác nhận danh sách hộ gia đình đề nghị vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Đức Phổ (nay là thị xã Đức Phổ) chương trình cho vay hộ nghèo ngày 16/6/2014 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phổ Thạnh (nay là phường Phổ Thạnh); ngày 27/6/2014, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội thị xã Đức Phổ giải ngân cho bà Nguyễn Thị H vay số tiền 20.000.000 đồng, theo sổ vay vốn có mã số 3500025548, lãi suất 0,6%/tháng, mục đích vay nuôi bò; thời hạn vay 36 tháng, hạn trả nợ cuối cùng ngày 08/6/2017.

Quá trình thực hiện hợp đồng vay bà H gặp khó khăn nên Ngân hàng gia hạn nợ và hạn trả cuối cùng ngày 06/11/2018. Tuy nhiên đến hạn bà H không trả nên số tiền vay đã chuyển sang nợ quá hạn. Ngân hàng cùng với tổ trưởng tổ tiết kiệm vay vốn, Ủy ban nhân dân phường và Hội phụ nữ phường Phổ Thạnh đến nhà làm việc yêu cầu bà H trả nợ nhiều lần nhưng vẫn không chịu trả. Nên khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Đức Phổ buộc bà Nguyễn Thị H, ông Phùng Đình Kh có nghĩa vụ trả cho Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội thị xã Đức Phổ số tiền gốc là 20.000.000 đồng và tiền lãi trong hạn là 438.076 đồng và tiền lãi quá hạn tính đến ngày 20/9/2022 là 7.252.568 đồng; tổng cộng tiền gốc và tiền lãi là 27.690.136 đồng.

Bị đơn bà Nguyễn Thị H, ông Phùng Đình Kh trình bày

Bà Nguyễn Thị H đại diện cho hộ có vay của Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Đức Phổ (nay là thị xã Đức Phổ) theo chương trình cho vay hộ nghèo, ngày 27/6/2014, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội thị xã Đức Phổ giải ngân cho bà Nguyễn Thị H vay số tiền 20.000.000 đồng, theo sổ vay vốn có mã số 3500025548, lãi suất 0,6%/tháng, mục đích vay nuôi bò; thời hạn vay 36 tháng, hạn trả nợ cuối cùng ngày 08/6/2017, nhưng đến tháng 6/2015 bà H đã trả nợ trước hạn cho Ngân hàng thông qua bà Nguyễn Thị Th làm tổ trưởng tổ vay vốn. Như vậy, bà đã trả xong nợ vay cho Ngân hàng, nên Ngân hàng khởi kiện yêu cầu trả nợ thì bà không đồng ý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm các ông, bà Phùng Khác Kh1; Phùng Khắc Kh2; Phùng Khắc Kh3, Phùng Thu H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không có lý do.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân thị xã Đức Phổ phát biểu ý kiến:

I. Việc tuân theo pháp luật tố tụng:

- Việc tuân thủ pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án.

- Việc tuân theo pháp luật tố tụng trong thời gian chuẩn bị xét xử: Thẩm phán đã chấp hành đúng theo các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự.

- Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử, Thư ký tại phiên tòa: Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân theo đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự về việc xét xử sơ thẩm vụ án.

- Việc tuân theo pháp luật của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án:

+ Đối nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn chấp hành đúng theo quy định tại Điều 70, 71, 86 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

+ Đối với bị đơn chưa chấp hành đúng theo quy định tại Điều 70, 72, 73 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

II. Ý kiến về việc giải quyết vụ án:

- Căn cứ các Điều 274, 275, 276, 280, 370 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội; đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Ngân hàng Chính sách xã hội không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Giữa Ngân hàng và bà Nguyễn Thị Th ký hợp đồng ủy nhiệm ngày 31/12/2014 về việc thu lãi, thu tiền gửi và thực hiện một số nội dung khác trong quy trình cho vay của Ngân hàng. Trong quá trình giải quyết vụ án, thu thập tài liệu chứng cứ là giấy nhận tiền ghi ngày 08/10/2018 thể hiện bà Nguyễn Thị Thcó nhận của bà Nguyễn Thị H số tiền 20.000.000 đồng để trả cho Ngân hàng, nhưng đến hạn bà Th không trả. Tại các biên bản làm việc ngày 11/05/2018, ngày 12/06/2018, ngày 15/10/2018 giữa đại diện Ngân hàng Chính sách xã hội – Phòng giao dịch Đức Phổ, đại diện Đảng ủy, Ủy ban nhân dân phường Phổ Thạnh, Hôi liên hiệp phụ nữ xã Phổ Thạnh (nay là phường Phổ Thạnh) với bà Nguyễn Thị Th đều xác định bà Nguyễn Thị Th đã chiếm dụng vốn của các hộ vay (trong đó có hộ bà Nguyễn Thị H) với tổng số tiền bà Th chiếm dụng là 388.840.000 đồng, bà Nguyễn Thị Th chịu trách nhiệm trả cho Ngân hàng chính sách xã hội.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 370 BLDS 2015 “Bên có nghĩa vụ có thể chuyển giao nghĩa vụ cho người thế nghĩa vụ nếu được bên có quyền đồng ý, trừ trường hợp nghĩa vụ gắn liền với nhân thân của bên có nghĩa vụ hoặc pháp luật có quy định không được chuyển giao nghĩa vụ”. Như vậy, theo các biên bản làm việc giữa đại diện Ngân hàng Chính sách xã hội – Phòng giao dịch Đức Phổ, đại diện Ủy ban nhân dân xã Phổ Thạnh, Hội phụ nữ xã Phổ Thạnh với bà Nguyễn Thị Th nêu trên thì khoản vay của bà Nguyễn Thị H đã được chuyển giao nghĩa vụ cho bà Nguyễn Thị Th trả nợ cho Ngân hàng. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã xác minh nhưng bà Nguyễn Thị Th đã chết trước thời điểm Tòa án thụ lý vụ án.

Mặt khác, năm 2020, Ngân hàng Chính sách xã hội có đơn tố giác hành vi của bà Th đến cơ quan điều tra Công an thị xã Đức Phổ; quá trình xác minh cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Đức Phổ xác định giữa Ngân hàng với bà Nguyễn Thị Th tự nguyện thỏa thuận dân sự với nhau đối với khoản tiền bà Th chiếm đoạt và bà Th cam kết trả nợ cho Ngân hàng nên Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Đức Phổ xác định hành vi của bà Nguyễn Thị Th không cấu thành tội phạm và không khởi tố vụ án hình sự. Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng chính sách xã hội.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 26, Điều 35, 39, Điều 147, Điều 235, 266, 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng Dân sự năm 2015; Điều 274, 275, 276, 280, 370 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Chính sách xã hội về việc yêu cầu bà Nguyễn Thị H, ông Phùng Đình Kh phải có nghĩa vụ trả cho Ngân hàng số tiền nợ gốc là 20.000.000 đồng, tiền lãi trong hạn là 438.076 đồng, tiền lãi quá hạn tính đến ngày 20/9/2022 là 7.252.568 đồng; tổng cộng tiền gốc và tiền lãi là 27.690.136 đồng.

2. Về án phí: Ngân hàng Chính sách xã hội không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

3. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; đương sự vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhân được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của Bộ luật tố tụng Dân sư.