Bản án 27/2022/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Để có đất sản xuất, vào khoảng tháng 02 năm 2021, Hồ Thị H1 một mình đến khu vực rừng thuộc lô 5e, khoảnh 10, Tiểu khu NTK 17, thuộc địa phận thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị (do Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng được giao quản lý) và chọn địa điểm để phát rừng làm rẫy. Sau khi chọn được địa điểm, H1 về nhà bàn bạc với chồng là Hồ Văn X1 và cùng nhau thống nhất phát rừng tại địa điểm H1 đã chọn để làm rẫy.

Việc chặt hạ cây rừng được thực hiện trong thời gian khoảng 10 ngày trong tháng 02 năm 2021, cụ thể: X1 sử dụng một cây rựa (dài 64cm; phần lưỡi được làm bằng kim loại dài 27cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ dài 37cm, đường kính 03cm); H1 sử dụng 01 cây rựa (dài 68cm; phần lưỡi bằng kim loại dài 32cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 36cm, đường kính 03cm; trên cán rựa có ghi tên Hồ A N3) cùng nhau khoanh vùng và chặt, phát dây leo và những cây gỗ nhỏ; sau đó, X1 sử dụng 01 máy cưa hiệu STIHL MS381 cưa hạ những cây gỗ lớn, H1 tiếp tục dùng rựa chặt, phát dây leo và những cây gỗ nhỏ. Thời gian thực hiện trong khoảng 10 ngày. Đến khoảng cuối tháng 4 năm 2021, khi cây rừng bị chặt hạ đã khô, H1 một mình đến khu vực rừng đã chặt hạ, dùng lửa đốt cháy toàn bộ diện tích rừng trên.

Ngày 20 tháng 5 năm 2021, H1 nhờ bố mẹ đẻ của mình là ông Hồ A N3 và bà Hồ Thị T3 cùng H3 người em là Hồ Văn H3 và Hồ Thị G3 đến khu vực rừng đã bị đốt cháy dùng rựa để thu dọn nhằm lấy đất làm rẫy. Trong khi đang dọn dẹp thì bị cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc phát hiện. Diện tích rừng này được UBND huyện Hướng Hóa giao cho Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc để sử dụng vào mục đích sản xuất và rừng phòng hộ tại Quyết định số 39/QĐ-UBND ngày 16/02/2009.

Ngày 24/5/2021, Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc có đơn trình báo về việc qua tuần tra, kiểm tra khu vực rừng được giao quản lý, phát hiện khu vực rừng tự nhiên bị bị xâm hại.

Quá trình điều tra đã thu giữ:

- 01 cây rựa dài 64cm: phần lưỡi bằng kim loại dài 27cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 37cm, đường kính 03cm, là cây rựa Hồ Văn X1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng.

- 01 cây rựa dài 68cm: phần lưỡi bằng kim loại dài 32cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 36cm, đường kính 03cm; trên cán rựa có ghi tên Hồ A N3; là cây rựa Hồ Thị H1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng, sau đó giao cho ông N3 sử dụng để thu dọn rẫy.

- 01 cây rựa dài 67cm: phần lưỡi bằng kim loại dài 29cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 38cm, đường kính 03cm; trên cán rựa có ghi tên Hồ Thị T3; là cây rựa bà Hồ Thị T3 sử dụng để thu dọn rẫy.

- 01 chiếc máy cưa nhãn hiệu STIHL MS381, không có phần lưỡi cưa, là máy cưa của Hồ Văn X1 sử dụng để cưa hạ cây rừng, quá trình sử dụng đã bị hư hỏng đã hư phần lưỡi nên X1 đã vứt bỏ, quá trình điều tra không thu giữ được phần lưỡi cưa.

- Đối với số cây gỗ bị cưa hạ trong vụ án, đã tạm giao cho Ban quản lý rừng cộng đồng thôn Húc Thượng quản lý tại hiện trường.

Kết luận giám định ngày 09/8/2021 của Trung tâm điều tra quy hoạch, thiết kế nông lâm tỉnh Quảng Trị kết luận:

- Vị trí rừng bị phá: Thuộc lô 5e, khoảnh 10, Tiểu khu NTK 17, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị (theo bản đồ hiện trạng rừng 2020).

- Diện tích rừng bị phá: 0,65 ha.

- Phân loại rừng bị phá (chức năng rừng): Rừng sản xuất.

- Trạng thái rừng bị phá: Rừng gỗ tự nhiên lá rộng thường X1nh núi đất nghèo (Trữ lượng rừng đạt 53,463m3/ha).

Đảm bảo các tiêu chí về diện tích, độ tàn che, chiều cao vút ngọn của rừng theo quy định tại Điều 4 Nghị định 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp.

- Trữ lượng cây đứng bị phá 34,751m3, thuộc loại thông thường từ nhóm III đến nhóm VIII.

Kết luận định giá tài sản số 40/KL-ĐGTS ngày 20/8/2021 của Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự huyện Hướng Hóa kết luận: 34,751m3 cây đứng bị phá trị giá 39.791.037 đồng.

Tại bản Cáo trạng số: 15/CT – VKSHH ngày 18/3/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã truy tố bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 về tội “Hủy hoại rừng” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự;

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử:

Tuyên bố các bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 phạm tội “Hủy hoại rừng” theo điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 243; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38; Điều 65 Bộ luật hình sự đối với các bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1.

Xử phạt bị cáo Hồ Văn X1 từ 12 tháng tù đến 18 tháng tù, cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách theo quy định.

Xử phạt bị cáo Hồ Thị H1 từ 12 tháng tù đến 18 tháng tù, cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách theo quy định.

Về xử lý vật chứng:

- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự, điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu tiêu hủy 01 cây rựa dài 64cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 27cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 37cm, đường kính 03cm là cây rựa của Hồ Văn X1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng; 01 cây rựa dài 68cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 32cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 36cm, đường kính 03cm, trên cán rựa có ghi tên Hồ A N3 là cây rựa của Hồ Thị H1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng.

- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự, điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu, nộp ngân sách nhà nước 01 chiếc máy cưa nhãn hiệu STIHL MS381, không có phần lưỡi cưa, là máy cưa của Hồ Văn X1 sử dụng để cưa hạ cây rừng là công cụ phương tiện phạm tội.

- Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Trả lại bà Hồ Thị T3 01 cây rựa dài 67cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 29cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 38cm, đường kính 03cm, trên cán rựa có ghi tên Hồ Thị T3 là cây rựa của bà Hồ Thị T3 sử dụng để thu dọn rẫy giúp các bị cáo X1, H1 nhưng bà T3 không biết các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội.

- Đối với số cây gỗ mà các bị cáo cưa hạ đã bị đốt cháy, số còn lại không còn giá trị sử dụng nên căn cứ điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự để tịch thu tiêu hủy.

Về trách nhiệm dân sự: Căn cứ khoản 1 Điều 48 của Bộ luật hình sự và các Điều 288, 584, 585, 586, 589 của Bộ luật dân sự buộc bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 phải liên đới bồi thường cho Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị số tiền 39.791.037 đồng.

Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội buộc các bị cáo mỗi bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Người bào chữa cho các bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử:

Người bào chữa cho các bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm b khoản 1 Điều 243; điểm m, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật hình sự; xử phạt bị cáo Hồ Văn X1 12 tháng tù cho hưởng án treo; xử phạt bị cáo Hồ Thị H1 12 tháng tù cho hưởng án treo.

Ý kiến của bị hại: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo. Buộc các bị cáo bồi thường thiệt hại do hành vi của mình gây ra theo pháp luật.

Các bị cáo nói lời sau cùng: Các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội của mình như cáo trạng mà Viện kiểm sát đã truy tố. Các bị cáo mong muốn Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo để các bị cáo sớm có cơ hội hòa nhập với xã hội, làm công dân tốt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vào tháng 02 năm 2021, bị cáo Hồ Văn X1 đã có hành vi dùng rựa, máy cưa xăng hiệu STIHL MS381 và bị cáo Hồ Thị H1 dùng rựa để chặt hạ, phát diện tích 0,65 ha = 6.500 mét vuông (m2) rừng sản xuất tại lô 5e, khoảnh 10, Tiểu khu NTK 17 thuộc địa phận thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị do Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa quản lý, sử dụng để nhằm mục đích làm rẫy. Vì vậy, hành vi của các bị cáo đã phạm vào tội “Hủy hoại rừng” với tình tiết định khung “Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2)”, tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử các bị cáo đã thành khẩn kH3 báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình nên được áp dụng 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo nên được áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Xét vai trò của các bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng: Các bị cáo cùng cố ý thực hiện một tội phạm nên là đồng phạm trong vụ nhưng giữa các bị cáo không có sự phân công vai trò nên chỉ là đồng phạm giản đơn.

Hành vi phạm tội của bị cáo gây ra là nghiêm trọng, xâm phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống con người. Xét tính chất và mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như đã phân tích nêu trên. Các bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng nên cần áp dụng khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ luật hình sự xử phạt tù cho hưởng án treo đối với các bị cáo là có căn cứ.

Các bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn “Cấm đi khỏi nơi cư trú”. Vì vậy cần tiếp tục thực hiện Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với các bị cáo cho đến khi bản án có hiệu lực pháp luật.

- Đối với 01 cây rựa dài 64cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 27cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 37cm, đường kính 03cm của bị cáo Hồ Văn X1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng; 01 cây rựa dài 68cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 32cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 36cm, đường kính 03cm, trên cán rựa có ghi tên Hồ A N3 của bị cáo Hồ Thị H1 đã sử dụng để chặt hạ cây rừng, sau đó giao cho ông N3 sử dụng để thu dọn rẫy, không còn giá trị nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự, điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự để tịch thu tiêu hủy.

- 01 chiếc máy cưa nhãn hiệu STIHL MS381, không có phần lưỡi cưa là máy cưa của bị cáo Hồ Văn X1 sử dụng để cưa hạ cây rừng, đây là công cụ mà bị cáo dùng làm phương tiện phạm tội nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự và điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự để tịch thu, nộp ngân sách nhà nước.

- 01 cây rựa dài 67cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 29cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 38cm, đường kính 03cm, trên cán rựa có ghi tên Hồ Thị T3 là cây rựa của bà Hồ Thị T3 sử dụng để thu dọn rẫy giúp các bị cáo X1, H1 nhưng bà T3 không biết các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội nên căn cứ điểm b khoản 3 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự để trả lại cho bà Hồ Thị T3.

- Đối với số cây gỗ mà các bị cáo cưa hạ trong vụ án, đã giao cho cộng đồng thôn Húc Thượng quản lý tại hiện trường. Tại Biên bản xác định hiện trạng cây gỗ tại hiện trường do Hạt kiểm lâm huyện Hướng Hóa và các cơ quan chức năng lập ngày 24/6/2021 xác định số cây gỗ bị cưa hạ cơ bản đã bị đốt cháy, số ít còn lại không còn giá trị sử dụng nên căn cứ điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự để tịch thu tiêu hủy.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 243; điểm s khoản 1, 2 Điều 51; khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ luật hình sự đối với bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1.

Căn cứ khoản 1 Điều 48 của Bộ luật hình sự và các Điều 288, 584, 585, 586, 589 của Bộ luật dân sự.

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 của Bộ luật hình sự và điểm a, c khoản 2, điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự.

Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a, c khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Tuyên bố: Các bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 đều phạm tội “Hủy hoại rừng”

Xử phạt: Bị cáo Hồ Văn X1 15 (Mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 30 (Ba mươi) tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (19/5/2022).

Xử phạt: Bị cáo Hồ Thị H1 15 (Mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 30 (Ba mươi) tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (19/5/2022).

Giao bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 cho Ủy ban nhân dân xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị giám sát, G3 dục. Gia đình các bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, G3 dục các bị cáo trong thời gian thử thách của án treo.

Trường hợp bị cáo Hồ Văn X1, Hồ Thị H1 thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 của Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 phải liên đới bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm cho Cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, số tiền 39.791.037 đồng.

“Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự”.

3. Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu tiêu hủy: 01 cây rựa dài 64cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 27cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 37cm, đường kính 03cm; 01 cây rựa dài 68cm, phần lưỡi bằng kim loại dài 32cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm, cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 36cm, đường kính 03cm, trên cán rựa có ghi tên Hồ A N3.

- Trả lại cho bà Hồ Thị T3 01 cây rựa dài 67cm: phần lưỡi bằng kim loại dài 29cm, nơi rộng nhất 08cm, nơi hẹp nhất 02cm; cán làm bằng gỗ hình trụ tròn, dài 38cm, đường kính 03cm; trên cán rựa có ghi tên Hồ Thị T3.

- Tịch thu nộp ngân sách nhà nước: 01 chiếc máy cưa nhãn hiệu STIHL MS381, không có phần lưỡi cưa, đã qua sử dụng của bị cáo Hồ Văn X1.

Vật chứng hiện đang được Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng ngày 01/4/2022 giữa cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Hướng Hóa và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

- Tịch thu tiêu hủy toàn bộ số cây gỗ bị cưa hạ tại hiện trường Lô 5E, khoảnh 10, tiểu khu NKT17, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

Vật chứng hiện đang được cộng đồng dân cư thôn Húc Thượng quản lý theo Biên bản bàn giao ngày 24/6/2021 giữa Hạt Kiểm lâm Hướng Hóa và cộng đồng thôn Húc Thượng, xã Húc, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

4. Về án phí: Buộc các Hồ Văn X1 và Hồ Thị H1 mỗi bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm và 994.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

5. Các bị cáo; bị hại; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.