Bản án 27/2022/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN GIỒNG RIỀNG, TỈNH KIÊN GIANG

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Cẩm Hương

Các Hội thẩm nhân dân:

1. Ông Hà Bửu Khánh

2. Ông Nguyễn Văn Mẫn

- Thư ký ghi biên bản phiên tòa: Bà Huỳnh Thị Phượng – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Giồng Riềng.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang tham gia phiên tòa: bà Nguyễn Thị Diễm Thúy - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 31 tháng 12 năm 2021 và ngày 25 tháng 5 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 113/2016/TLST-DS, ngày 01 tháng 6 năm 2016 về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất”, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 148/2021/QĐXXST-DS, ngày 06 tháng 7 năm 2021 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Trần Văn V, sinh năm: 1974 (vắng mặt) và bà Trần Thị V, sinh năm: 1971 (có mặt)

Địa chỉ: Số 333, ấp Đ, xã L, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

Ông Trần Văn V ủy quyền cho bà Trần Thị V1 tham gia tố tụng theo văn bản ủy quyền ngày 18 tháng 11 năm 2020.

-Bị đơn: Ông Trần Văn T, sinh năm: 1967 (vắng mặt) và bà Lê Thị Bé T sinh năm: 1971 (vắng mặt)

Cùng địa chỉ: ấp Đ, xã L, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1.Ngân hàng thương mại cổ phần C ( viết tắt là Ngân hàng V)

Địa chỉ: Số 108, Trần Hưng Đạo. Quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Phong P – Chức vụ: Trưởng phòng giao dịch Giồng Riềng – Chi nhánh Kiên Giang (có mặt).

1. Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Trần Văn P – Chức vụ: Chi cục trưởng (có đơn xin vắng mặt).

Địa chỉ; khu phố 3, thị trấn G, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

2. Ủy ban nhân dân huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

Địa chỉ: Khu phố Nội Ô, thị trấn Giồng Riềng, huyện Giồng Riềng.

Người đại diện theo pháp luật ông Cao Quốc Đ – Chủ tịch Ủy ban nhân dân

huyện Giồng Riềng (có đơn xin vắng mặt)

4. Ông Bùi Văn K, sinh năm: 1960 (có đơn xin vắng mặt) và bà Lê Thị A, sinh năm: 1961 (có đơn xin vắng mặt)

Nơi cư trú: ấp Cỏ Q, xã P, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang.

3. Cụ Nguyễn Thị H, sinh năm:1927 ( có đơn xin vắng mặt);

Nơi cư trú: ấp X, xã L, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang (có đơn xin vắng mặt).

-Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của cụ Lê Văn T:

Anh Lê Văn H, sinh năm: 1970 (có đơn xin vắng mặt).

Nơi cư trú: ấp X, xã L, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang.

1. Bà Lê Thị A, sinh năm: 1961 (có đơn xin vắng mặt).

Nơi cư trú: ấp C, xã P, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung và lời trình bày tại phiên Tòa, nguyên đơn bà Trần Thị V1 và là người đại diện theo ủy quyền của đồng nguyên đơn ông Trần Văn V trình bày: Vào năm 1993, vợ chồng ông bà có nhận chuyển nhượng đất của ông K, bà A, trong đó có phần đất 03 công đang tranh chấp (thực tế đo đạc là 3.463,6 m2). Giá chuyển nhượng phần đất này bao nhiêu ông bà không nhớ chính xác vì thời gian đã lâu và do ông bà còn nhận chuyển nhượng nhiều thửa đất khác với giá tổng cộng là 17 chỉ vàng 24k (98%). Riêng phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của cụ Lê Văn T và cụ Nguyễn Thị H tặng cho con là vợ chồng ông K, bà A. Thời điểm chuyển nhượng phần đất này không có đo đạc cụ thể, đất chưa được cấp giấy, nhưng cụ H có đứng ra chỉ ranh giới và những người giáp ranh phần đất này có mặt chứng kiến. Kể từ khi ông bà nhận chuyển nhượng phần đất này, ông bà đã sử dụng ổn định cho đến khi Cơ quan thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng vào kê biên phần đất này để phát mãi thu hồi nợ cho phía Ngân hàng thương mại cổ phần C thì ông bà mới biết được phần đất này ông Trần Văn T và bà Lê Thị Bé T đã thực hiện thủ tục chuyển quyền và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do thiếu hiểu biết nghĩ rằng đất mình đã làm và ông K, bà A cũng đã giao giấy chứng nhận quyền sử dụng của các thửa đất đã sang nhượng cho ông bà giữ nên khi chuyển nhượng xong, ông bà không có đi làm thủ tục chuyển quyền sang tên. Nay xét thấy việc kê biên phát mãi thi hành án đối với diện tích đất trên làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông bà nên ông bà khởi kiện yêu cầu công nhận quyền sử dụng hợp pháp diện tích đất theo thực tế đo đạc 3.463,6 m2, một phần của thửa 160, tờ bản đồ số 12, tọa lạc tại ấp Đ, xã L, huyện Giồng Riềng cho ông bà; buộc ông T, bà T phải thực hiện thủ tục chuyển quyền diện tích đất nói trên . Mặc khác, phần đất này thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông bà, ông bà là người nhận chuyển nhượng và canh tác diện tích đất trên từ năm 1993 cho đến nay; Ông T và bà T đã tự ý chuyển quyền diện tích đất ông bà đang sử dụng để được đứng tên trên giấy và đem thế chấp cho Ngân hàng thương mại cổ phần Cđể đảm bảo cho khoản vay của con ông tại Ngân hàng. Do đó, ông bà yêu cầu tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 21500074/HĐTC ngày 28/9/2012 được ký kết giữa ông Trần Văn T, bà Lê Thị Bé T với Ngân hàng thương mại cổ phần C vô hiệu đối với diện tích đất theo thực tế đo đạc 3.463,6 m2; yêu cầu Chi cục thi hành án không kê biên phần đất này để phát mãi thu hồi nợ.

Tại bản tự khai, bị đơn ông Trần Văn T trình bày: vào năm 1993, vợ chồng ông bà có nhận chuyển nhượng 8,8 công đất tầm 03m loại đất lúa, tọa lạc tại ấp Đường Gỗ Vàm, xã Long Thạnh, huyện Giồng Riềng của cụ Lê Văn T với giá 10 chỉ vàng 24k/01 công tầm 03m. Khoảng 03 tháng sau, cụ T đã làm thủ tục chuyển quyền sử dụng phần đất trên với diện tích là 12.600 m2 cho ông bà đứng tên và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau đó, ông bà phát hiện diện tích được cấp có sự chênh lệch so với thực tế mà ông bà đã nhận chuyển nhượng của cụ T và biết được phần đất này là của ông V – bà V nhận chuyển nhượng của bà A con cụ T. Ông có gặp ông V yêu cầu ông V làm thủ tục tách quyền sử dụng phần diện tích đất trên nhưng ông V nói, ông đã có bằng khoán phần đất này và không thực hiện việc tách giấy. Do con ông là Trần Văn N cần vốn kinh doanh nên vợ chồng ông đã đứng ra thế chấp quyền sử dụng đất trên để đảm bảo cho khoản nợ vay của con ông tại Ngân hàng C và thế chấp luôn phần diện tích đất của ông V. Nay ông V – bà V khởi kiện yêu cầu công nhận diện tích đất theo thực tế đo đạc 3.463.6 m2 loại đất lúa thuộc quyền sử dụng của ông V – bà V, ông thống nhất và đồng ý thực hiện thủ tục chuyển quyền. Tuy nhiên, phần đất này ông đã thế chấp vay vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần C để đảm bảo cho khoản vay của con ông, do con ông không trả được nợ nên Ngân hàng C đã yêu cầu Chi cục thi hành án dân sự huyện tiến hành kê biên phát mãi toàn bộ diện tích đất do ông bà đứng tên thửa 160 để thu hồi nợ, làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông V-bà V. Nếu Ngân hàng đồng ý cho ông thực hiện thủ tục chuyển quyền diện tích đất trên cho ông V- bà V đứng tên thì ông thống nhất.

Bị đơn bà Lê Thị Bé T không giao nộp văn bản thể hiện ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn V và bà Trần Thị V.

Tại văn bản thể hiện ý kiến của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng thương mại cổ phần C và tại phiên Tòa; người đại diện theo ủy quyền ông Nguyễn Phong P trình bày: Ngân hàng thương mại cổ phần C có ký kết hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số 12150074/HĐTC ngày 28/9/2012 với ông Trần Văn T và bà Lê Thị Bé T để nhằm đảm bảo cho nghĩa vụ trả nợ tiền vay của con ông bà là anh Trần Văn N. Tài sản ông T, bà T thế chấp là quyền sử dụng diện tích đất 13.080 m2, thửa số 160, loại đất trồng lúa, tờ bản đồ số 1; tọa lạc tại ấp Đ, xã L, huyện Giồng Riềng; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BH134014 do Ủy ban nhân dân huyện Giồng Riềng cấp ngày 08 tháng 9 năm 2011. Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất trên đã được Ủy ban nhân dân xã L, huyện Giồng Riềng chứng thực ngày 28 tháng 9 năm 2012 và có đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 28 tháng 9 năm 2012 tại Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh huyện Giồng Riềng. Khi thực hiện thủ tục thế chấp, Ngân hàng C cũng có cử cán bộ tiến hành thẩm định giá và đến nơi diện tích trên để xem xét. Quá trình ký kết hợp đồng, phía ngân hàng không nhận được sự ngăn cản của ông V- bà V hoặc chính quyền địa phương cũng như cơ quan quản lý đất đai tại huyện Giồng Riềng cho rằng thửa đất 160 có tranh chấp. Mặc khác, tại thời điểm nhận thế chấp, phía ông T – bà T cũng không có ý kiến gì về việc nhầm lẫn trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông bà. Nên hợp đồng thế chấp giữa ông T – bà T với Ngân hàng thương mại cổ phần C được ký kết là hoàn toàn hợp pháp. Vì vậy, ông V – bà V1 yêu cầu tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 12150074/HĐTC ký kết ngày 28 tháng 9 năm 2012 là vô hiệu đối với diện tích đất theo thực tế đo đạc 3.463,6 m2, Ngân hàng thương mại cổ phần C không đồng ý. Ngân hàng xác định, hợp đồng thế chấp số 12150074/HĐTC ngày 28 tháng 9 năm 2012 được ký kết giữa ông T – bà T với Ngân hàng là hoàn toàn hợp pháp, đảm bảo đúng theo quy định của Ngân hàng nhà nước Việt Nam và đúng quy định của pháp luật nên có yêu cầu được công nhận tính hợp pháp của hợp đồng thế chấp trên. Ngân hàng thương mại cổ phần C sẽ tiếp tục yêu cầu Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng tiếp tục xử lý phần diện tích đất trên để thu hồi khoản nợ vay cho Ngân hàng .

Tại văn bản thể hiện ý kiến của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng, người đại diện theo pháp luật ông Trần Văn P trình bày: Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng đã tiến hành kê biên toàn bộ diện tích đất thửa số 160, tờ bản đồ số 12, diện tích chung toàn thửa đo đạc theo thực tế là 13.942,4 m2, loại đất lúa để thi hành án theo yêu cầu của Ngân hàng thương mại cổ phần C. Tại buổi kê biên, do ông V – bà V1 có tranh chấp một phần diện tích 3.463,6 m2 của thửa 160 nên Chi cục thi hành án không đưa ra bán đấu giá diện tích đất tranh chấp, đồng thời cho ông V – bà V được quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân huyện Giồng Riềng. Phần diện tích đất không tranh chấp 9.478,8 m2 thuộc thửa 160 Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng đã bán đấu giá thành và hiện đã làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người mua xong. Hiện thửa đất 160 được tách thành hai thửa mới là thửa 497 và 498. Thửa 497 diện tích là 9.478,8 m2, còn thửa 498 có diện tích là 3.463,6 m2. Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng đề nghị Tòa án nhân dân huyện Giồng Riềng giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật, khi nào giải quyết xong thì Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng sẽ tiếp tục xử lý diện tích đất 3.463,6 m2 theo quy định .

Tại bản tự khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bùi Văn K và bà Lê Thị A trình bày: ông bà thừa nhận vào năm 1993, có chuyển nhượng cho ông V – bà V phần đất khoảng 09 công tầm 03m trong đó có phần diện tích đất 03 công tầm 03m loại đất lúa của cụ Lê Văn T và cụ Nguyễn Thị H cho vợ chồng ông bà, phần đất này giáp ranh với đất ông Lý Trung T, ông Từ Văn N, Đỗ Hồng M và ông Trần Văn T. Vợ chồng ông bà cũng đã giao toàn bộ diện tích đất cùng bằng khoán đất cho ông V - bà V. Đối với diện tích đất hiện nay ông V- bà V đang tranh chấp, ông bà xác định đã chuyển nhượng cho ông V - bà V, ông bà không tranh chấp hay ý kiến gì. Còn việc ông V – bà V không biết lý do gì không làm thủ tục chuyển quyền để cho ông T – bà T chuyển quyền luôn diện tích trên thì giữa bà V– ông V và ông T – bà T tự giải quyết, ông bà không ý kiến gì và xác định không còn liên quan đến quyền và nghĩa vụ gì trong vụ kiện.

Tại biên bản lấy lời khai của cụ Lê Văn T và cụ Nguyễn Thị H, các cụ xác định: Năm 1993, các cụ có tặng cho con gái tên là Lê Thị A và rể là Bùi Văn Kiên một phần đất lúa khoảng 02 công 03 góc tư tầm 03m, sau đó con rể Bùi Văn Kiên đã đứng ra bán diện tích đất trên cho ông Trần Văn V. Thời điểm này, cụ T có đứng ra chỉ ranh giới phần đất này cho ông V - bà Vbiết và bà V– ông V đã canh tác sử dụng liên tục phần đất trên. Năm 1995, khi nhà nước thực hiện chủ trương kê khai cấp giấy, cụ T đã đi kê khai cấp giấy đối với thửa 160, tổng diện tích là 11 công tầm 03m Tơng ứng diện tích 13.080 m2. Đến năm nào thì các cụ không nhớ chính xác, các cụ đã chuyển nhượng phần đất còn lại hơn 08 công tầm 03m cho ông Trần Văn T và đã đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho ông T – bà T tự đi làm thủ tục chuyển quyền và sau đó ông T – bà T chuyển quyền hết toàn bộ thửa đất 160 trong đó có phần đất thuộc quyền sử dụng của ông V, các cụ hoàn toàn không biết. Các cụ xác định nguồn gốc đất tranh chấp là của các cụ nhưng các cụ đã tặng cho và chuyển nhượng nên xác định không tranh chấp gì và không còn quyền lợi và nghĩa vụ gì liên quan đến vụ kiện.

Tại biên bản lấy lời khai của ông Lê Văn Hồng và là người kế thừa quyền và nghĩa vụ của cụ Lê Văn T trình bày: Ông xác định trình bày của cụ T và cụ H là đúng, cụ T hiện nay đã chết nên ông giữ nguyên theo ý kiến của cụ T xác định không tranh chấp gì và không có quyền lợi, nghĩa vụ gì liên quan.

Phát biểu quan điểm của đại diện Viện kiểm sát:

- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, các đương sự trong vụ án được thực hiện đúng trình tự thủ tục do pháp luật tố tụng dân sự quy định. Riêng bị đơn không thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình.Về thời hạn giải quyết vụ án còn vi phạm đề nghị khắc phục trong thời gian tới.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Diện tích đất 13.080 m2 (đo đạc thực tế 12.942 m2 trong đó có 3.463,6 m2 đất đang tranh chấp) thuộc thửa đất số 160, tờ bản đồ số 12, vị trí tọa lạc tại ấp Đ, xã Long Thạnh, huyện Giồng Riềng là đất gốc của vợ chồng cụ Lê Văn T và Nguyễn Thị Hai, vợ chồng cụ T và cụ Hai cho con là vợ chồng bà Lê Thị An và Bùi Quốc Kiên vào năm 1993 diện tích 3.600m2 (đo đạc thực tế 3.463,6m2) nằm trong thửa đất số 160. Ông Kiên, bà An chuyển nhượng phần đất này lại cho vợ chồng ông Trần Văn V và bà Trần Thị Vnhưng chưa làm thủ tục chuyển quyền. Sau đó, cụ T và cụ Hai chuyển nhượng toàn bộ diện tích đất còn là cho vợ chồng ông Trần Văn T và bà Lê Thị V. Năm 2011, vợ chồng cụ T lập thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông T - bà V toàn bộ diện tích đất trong giấy mà không trừ phần đã chuyển nhượng cho vợ chồng ông V

- bà Vvà ông T – bà T đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông T cũng thừa nhận sự việc trên và xác định phần đất 3.463,6 m2 là thuộc quyền sử dụng của ông V – bà Vân, ranh giới giữa hai phần đất thuộc thửa 160 được phân định rõ ràng, ông V – bà Vcũng đã canh tác sử dụng liên tục cho đến khi tranh chấp xảy ra nên có căn cứ để xác định diện tích đất 3.463,6 m2 là thuộc quyền sử dụng của ông V – bà Vân, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đối với yêu cầu này của ông V – bà V

Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất ký kết giữa ông T – bà T với Ngân hàng VietinBank là hoàn toàn hợp pháp đúng trình tự thủ tục do pháp luật quy định, Ngân hàng VietinBank là người thứ 3 ngay tình khi nhận thế chấp diện tích đất này nên ông V – bà Vyêu cầu tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 12150074/HĐTC ngày 28 tháng 9 năm 2012 vô hiệu đối với diện tích đất 3.463,6 m2 là không có căn cứ. Bà T – ông T biết được việc cấp giấy bị nhầm lẫn chủ sử dụng nhưng không thông báo cho Ngân hàng biết ngay từ khi thế chấp và đề nghị Ngân hàng không nhận thế chấp phần đất này. Vì vậy, phía ngân hàng không có lỗi trong việc nhận thế chấp và ngay tình nên cần được bảo vệ, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện độc lập của Ngân hàng VietinBank, không chấp nhận yêu cầu của ông V – bà Vvề việc tuyên bố hợp đồng thế chấp vô hiệu một phần.

Do quyền sử dụng diện tích đất 3.463,6 m2 đã được công nhận là của bà V-ông V. Ông T - bà V là người có lỗi trong việc chuyển quyền sử dụng diện tích đất trên cho ông bà đứng tên nên ông bà có trách nhiệm trả giá trị quyền sử dụng đất cho ông V - bà Vtính bằng tiền theo biên bản thỏa thuận giá đất ngày 03/8/2016.

Đề nghị: Áp dụng Điều 26, Điều 35, Điều 39, Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1, khoản 2 - Điều 9 của Bộ luật Dân sự; Điều 26; Điều 99; Điều 166 của Luật Đất đai năm 2013, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông V - bà Vân. Công nhận quyền sử dụng diện tích đất hợp pháp cho ông V - bà Vđối với thửa đất 498, tờ bản đồ số 12, diện tích thực tế đo đạc là 3.463,6 m2 nhưng buộc ông T - bà T trả giá trị đất thành tiền. Buộc ông V - bà Vgiao lại thửa đất 498 cho Chi cục thi hành án dân sự huyện Giồng Riềng để tiếp tục thực hiện quyền kê biên bán đấu giá đối với quyền sử dụng đất trên khi Ngân hàng VietinBank có yêu cầu. Ưu tiên cho ông V - bà Vđược mua lại diện tích đất trên theo thủ tục thi hành án.

Về án phí: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Pháp lệnh án phí, lệ phí tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc hội số 10/2009/PL-UBTVQH12 ngày 27 tháng 02 năm 2009, buộc các đương sự chịu án phí và các chi phí tố tụng theo quy định.