Bản án 268/2022/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

[1] Theo đơn khởi kiện ngày 08/9/2020 và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y trình bày:

Do Bà Nguyễn Thị Như Y với ông Nguyễn Đức V và bà Mai Thị Kim L có mối quan hệ quen biết nên bà Y đã cho mẹ con bà L và ông V vay tiền hai lần, cụ thể:

- Lần 1: Ngày 01/5/2019, bà Y cho bà L và ông V vay số tiền 171.300.000 đồng, không thỏa thuận lãi suất, các bên thỏa thuận thời gian trả tiền vào ngày 01/8/2019, bà L và ông V có viết giấy nợ và ký tên xác nhận.

- Lần 2: Ngày 01/9/2019, bà Y cho bà L vay số tiền 64.000.000 đồng, không thỏa thuận lãi suất và thời gian thanh toán, bà L có viết giấy nợ và ký tên xác nhận.

Đến nay, đã quá thời gian thanh toán nhưng bà L, ông V không thanh toán số tiền nợ cho bà Y. Ngày 23/12/2019, bà Y khởi kiện bà L, ông V tại Tòa án nhân dân huyện D, tỉnh Bình Dương. Quá trình Tòa án thụ lý giải quyết, giữa bà Y và bà L, ông V đã tự thỏa thuận rằng bà L, ông V sẽ trả cho bà Y số tiền 200.000.000 đồng khi bà L hoàn tất thủ tục ký công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nên bà Y đã rút đơn khởi kiện. Tuy nhiên, sau khi bà Y rút đơn khởi kiện thì bà L, ông V không thực hiện đúng như thỏa thuận nên vào ngày 15/6/2020, bà Y tiếp tục làm đơn khởi kiện bà L, ông V. Sau đó, bà Y và bà L, ông V tiếp tục thỏa thuận rằng bà L, ông V sẽ trả cho bà Y số tiền 170.000.000 đồng khi bà L ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất xong thì sẽ giao cho bà Y số tiền 100.000.000 đồng, khi làm thủ tục sang tên cho bên mua đất xong sẽ thanh toán hết số tiền 70.000.000 đồng còn lại nên bà Y tiếp tục rút đơn khởi kiện. Hiện nay, đối với số tiền vay ngày 01/5/2019 là 173.300.000 đồng thì bà L, ông V đã thanh toán được cho bà Y số tiền 50.000.000 đồng, còn lại số tiền 123.300.000 đồng thì bà L, ông V vẫn chưa thanh toán cho bà Y. Vì vậy, ngày 08/9/2020 bà Y làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết: Yêu cầu bà L, ông V có trách nhiệm liên đới thanh toán cho bà Y số tiền 123.300.000 đồng theo Giấy mượn tiền ngày 01/5/2019; yêu cầu bà L thanh toán cho bà Y số tiền 64.000.000 đồng theo Giấy mượn tiền ngày 01/9/2019. Về tiền lãi, bà Y không yêu cầu.

[2] Tại văn bản trình bày ngày 10/11/2020, bản tự khai ngày 11/5/2022, bị đơn ông Nguyễn Đức V, bà Mai Thị Kim L và người đại diện hợp pháp của bị đơn là ông Trần Viết C trình bày:

Ông Nguyễn Đức V và mẹ là bà Mai Thị Kim L có vay của Bà Nguyễn Thị Như Y với tổng số tiền khoản 75.000.000 đồng, ông V, bà L đã trả tiền lãi khoản 6.000.000 đồng; cụ thể số tiền vay của bà Y như sau:

- Ngày 24/7/2018, bà L vay số tiền 10.000.000 đồng và vay thêm số tiền 2.000.000 đồng cùng ngày.

- Ngày 30/7/2018, bà L vay số tiền 3.000.000 đồng.

- Ngày 01/8/2018, bà Y tính lãi và đổi giấy nợ của ngày 24/7/2018 thành giấy nợ ngày 01/8/2018.

- Ngày 01/8/2018, bà L vay số tiền 10.000.000 đồng, ông V vay số tiền 20.000.000 đồng.

- Ngày 05/9/2018, ông V vay số tiền 20.000.000 đồng, bà L vay số tiền 3.000.000 đồng.

- Ngày 13/9/2018, ông V vay số tiền 20.000.000 đồng.

- Ngày 20/9/2018, bà Y cộng dồn số tiền 2.000.000 đồng của ngày 24/7/2018 và số tiền 3.000.000 đồng của ngày 30/7/2018. Bà L ký giấy nợ bà Y tổng số tiền 5.000.000 đồng.

Trong tháng 9/2018, bà Y đã tính tiền lãi của các ngày vay tiền từ ngày 24/7/2018 đến ngày 01/8/2018 khoảng 25.000.000 đồng, tương đương 09%/tháng = 2.250.000 đồng.

- Ngày 01/10/2018, bà Y tính tiền lãi đối với số tiền 10.000.000 đồng mà bà L vay vào ngày 01/8/2018 là 900.000 đồng, tính tiền lãi đối với số tiền ông V vay là 20.000.000 đồng vào ngày 01/9/2018 là 1.800.000 đồng.

- Ngày 04/10/2018, bà Y tính tiền lãi đối với số tiền 3.000.000 đồng mà bà L vay vào ngày 05/9/2018 là 270.000 đồng và tiền lãi của số tiền 10.000.000 đồng mà bà L vay vào ngày 01/8/2018 là 900.000 đồng, tính tiền lãi đối với số tiền mà ông V vay 20.000.000 đồng vào ngày 05/9/2018 là 1.800.000 đồng.

- Ngày 13/10/2018, bà Y tính tiền lãi đối với số tiền ông V vay 20.000.000 vào ngày 13/9/2018 và số tiền 5.000.000 đồng ngày 20/9/2018 với tổng số tiền lãi là 2.250.000 đồng.

Như vậy, tổng số tiền bà Y dùng để tính tiền lãi trong tháng 10/2018 là 88.000.000 đồng. Sau đó, tính lãi và cộng dồn lại vào giấy nợ ngày 01/10/2018 với tổng số tiền gốc và tiền lãi là 95.000.000 đồng.

- Ngày 01/11/2018, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 103.550.000 đồng.

- Ngày 01/01/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V đưa bà Y số tiền 170.000 đồng. Ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 123.000.000 đồng.

- Ngày 01/02/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V đưa bà Y số tiền 70.000 đồng. Ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 134.000.000 đồng.

- Ngày 01/3/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V đưa bà Y số tiền 60.000 đồng. Ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 146.000.000 đồng.

- Ngày 01/4/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V đưa bà Y số tiền 140.000 đồng. Ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 159.000.000 đồng.

- Ngày 01/5/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng, ông V, bà L ký giấy nợ số tiền gốc và lãi là 173.300.000 đồng.

- Ngày 01/6/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng với số tiền lãi là 15.590.000 đồng, ông V đưa bà Y số tiền 3.000.000 đồng. Ông V ký giấy nợ số tiền lãi là 12.590.000 đồng.

- Ngày 01/7/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng với số tiền lãi là (173.300.000 đồng + 12.590.000 đồng)/09%/tháng = 16.730.000 đồng, ông V đưa bà Y số tiền 3.000.000 đồng, ông V ký xác nhận số tiền lãi 12.590.000 đồng; 16.730.000 đồng + 12.590.000 đồng = 29.320.000 đồng, ông V đưa bà Y số tiền 3.000.000 đồng, ông V ký giấy xác nhận tiền lãi 26.300.000 đồng.

- Ngày 01/8/2019, bà Y tính tiền lãi 09%/tháng với số tiền lãi 26.300.000 đồng/09%/tháng = 2.360.000 đồng; 173.300.000 đồng/09%/tháng = 15.590.000 đồng, 15.590.000 đồng + 2.360.000 đồng = 17.950.000 đồng; 17.950.000 đồng + 26.300.000 đồng = 44.250.000 đồng, bà L đưa bà Y số tiền 250.000 đồng, bà L ký giấy xác nhận tiền lãi là 44.000.000 đồng.

- Ngày 01/9/2019, bà Y tính lãi 173.300.000 đồng + 44.000.000 đồng = 217.300.000 đồng; 217.300.000 đồng x 09%/tháng = 19.500.000 đồng, bà Y tính tròn số là 20.000.000 đồng. Khi nào ông V, bà L trả hết số tiền gốc và tiền lãi thì bà Y trả lại cho ông V, bà L số tiền 450.000 đồng + 20.000.000 đồng + 44.000.000 đồng = 64.000.000 đồng.

Ông V thừa nhận vào ngày 01/5/2019 ông V, bà L có ký Giấy mượn tiền theo lời trình bày của bà Y nhưng ông V, bà L bị bà Y ép ký tên với nội dung có vay của bà Y số tiền 171.300.000 đồng (số tiền này là tiền gốc và tiền lãi cộng lại). Tuy nhiên, ngày 07/7/2020, ông V, bà L đã trả cho bà Y được số tiền 50.000.000 đồng và còn nợ lại số tiền 123.300.000 đồng theo Giấy mượn tiền ngày 01/5/2019. Ngày 01/9/2019, bà L có ký tên xác nhận vào Giấy mượn tiền của bà Y số tiền 64.000.000 đồng nhưng số tiền này là tiền lãi, không phải tiền vay. Do điều kiện khó khăn nên đến nay ông V, bà L chưa có tiền thanh toán cho bà Y. Trước yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bị đơn bà L, ông V chỉ thừa nhận còn nợ bà Y số tiền khoảng 55.000.000 đồng và đồng ý liên đới thanh toán cho bà Y số tiền 55.000.000 đồng theo 02 Giấy mượn tiền ngày 01/5/2019 và ngày 01/9/2019. Bà L, ông V không đồng ý trả cho bà Y bất cứ khoản tiền nào khác.

* Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 17 tháng 6 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện D, tỉnh Bình Dương đã tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện “tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” của nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y đối với bị đơn bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V.

Buộc bị đơn bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V có trách nhiệm liên đới thanh toán cho nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 123.300.000 đồng (một trăm hai mươi ba triệu ba trăm nghìn đồng).

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (ngày 17/6/2022) cho đến khi thi hành án xong, kể từ ngày Bà Nguyễn Thị Như Y có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V không thanh toán số tiền trên, thì hàng tháng bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chưa thi hành án.

2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện “tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” của nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y đối với bị đơn bà Mai Thị Kim L.

Buộc bị đơn bà Mai Thị Kim L có trách nhiệm thanh toán cho nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 64.000.000 đồng (sáu mươi bốn triệu đồng).

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (ngày 17/6/2022) cho đến khi thi hành án xong, kể từ ngày Bà Nguyễn Thị Như Y có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Mai Thị Kim L không thanh toán số tiền trên, thì hàng tháng bà Mai Thị Kim L còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chưa thi hành án.

3. Án phí dân sự sơ thẩm:

- Buộc ông Nguyễn Đức V phải nộp số tiền 3.082.500 đồng (ba triệu không trăm tám mươi hai nghìn năm trăm đồng).

- Bà Mai Thị Kim L thuộc trường hợp được miễn nộp án phí theo quy định của pháp luật.

- Hoàn trả cho Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 4.682.500 đồng (bốn triệu sáu trăm tám mươi hai nghìn năm trăm đồng) tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu số AA/2016/0045015 ngày 09/9/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện D, tỉnh Bình Dương.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Sau khi có bản án sơ thẩm, ngày 23/6/2022 bị đơn ông Nguyễn Đức V, bà Mai Thị Kim L có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do: Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào nội dung của giấy mượn tiền để buộc bị đơn thực hiện nghĩa vụ trả nợ nhưng thực tế bà Y không có giao tiền cho các bị đơn. Trong quá trình xét xử, phía bà Y không chứng minh được việc đã giao tiền cho các bị đơn hay chưa. Do đó, vì không có chứng cứ chứng minh hai bên có giao nhận tiền và cũng không có người chứng kiến việc giao nhận tiền nên các bị đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xét xử theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, ông Trần Viết C là người đại diện hợp pháp của bị đơn ông Nguyễn Đức V và bà Mai Thị Kim L vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu quan điểm: Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Căn cứ vào các tài liệu do bị đơn cung cấp là các giấy mượn nợ từ ngày 24/7/2018 đến ngày 01/8/2019 và một số giấy tờ thể hiện việc vay tiền có lãi (BL 54, 66, 67, 206, 207). Như vậy, lời trình bày của bị đơn là có căn cứ và chưa đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tòa án cấp sơ thẩm không làm rõ số tiền lãi bị đơn ký nhận trong giấy mượn tiền ngày 01/7/2019, ngày 01/9/2019 để xem xét là giải quyết vụ án chưa phù hợp với quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận kháng cáo của bị đơn. Căn cứ vào khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Từ những phân tích trên, xét thấy kháng cáo của bị đơn là không có căn cứ để Hội đồng xét xử chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 1 Điều 308, Điều 312 và Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Đức V, bà Mai Thị Kim L.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 17 tháng 6 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện D, tỉnh Bình Dương như sau:

1.1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện “tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” của nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y đối với bị đơn bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V.

Buộc bị đơn bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V có trách nhiệm liên đới thanh toán cho nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 123.300.000 đồng (một trăm hai mươi ba triệu ba trăm ngàn đồng).

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (ngày 17/6/2022) cho đến khi thi hành án xong, kể từ ngày Bà Nguyễn Thị Như Y có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V không thanh toán số tiền trên, thì hàng tháng bà Mai Thị Kim L và ông Nguyễn Đức V còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chưa thi hành án.

1.2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện “tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” của nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y đối với bị đơn bà Mai Thị Kim L.

Buộc bị đơn bà Mai Thị Kim L có trách nhiệm thanh toán cho nguyên đơn Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 64.000.000 đồng (sáu mươi bốn triệu đồng).

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (ngày 17/6/2022) cho đến khi thi hành án xong, kể từ ngày Bà Nguyễn Thị Như Y có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Mai Thị Kim L không thanh toán số tiền trên, thì hàng tháng bà Mai Thị Kim L còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chưa thi hành án.

1.3. Án phí dân sự sơ thẩm:

- Buộc ông Nguyễn Đức V phải nộp số tiền 3.082.500 đồng (ba triệu không trăm tám mươi hai ngàn năm trăm đồng).

- Bà Mai Thị Kim L thuộc trường hợp được miễn nộp án phí theo quy định của pháp luật.

- Hoàn trả cho Bà Nguyễn Thị Như Y số tiền 4.682.500 đồng (bốn triệu sáu trăm tám mươi hai ngàn năm trăm đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu số: AA/2016/0045015 ngày 09/9/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện D, tỉnh Bình Dương.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm:

- Bị đơn bà Mai Thị Kim L được miễn án phí phúc thẩm.

- Bị đơn ông Nguyễn Đức V phải chịu số tiền 300.000 đồng, được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0007598 ngày 27/6/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện D, tỉnh Bình Dương.

3. Trường hợp bản án được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.