Bản án 26/2023/KDTM-PT — Tranh chấp về xây dựng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thúy Hạnh Các thẩm phán: Bà Ngô Tuyết Băng

Bà Lê Thúy Linh Thư ký ghi biên bản phiên tòa: Ông Lê Hồng Hòa - Thư ký Tòa án Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Hoa - Kiểm sát viên

Trong các ngày 21+22/02/2023, Tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa công khai xét xử theo trình tự phúc thẩm vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số 184/2022/KDTM-PT ngày 09/12/2022 về việc “Tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 667/2022/QĐXX-PT ngày 27/12/2022 và Quyết định hoãn phiên tòa số 29/2023/QĐHPT - PT ngày 09/01/2023, giữa:

Nguyên đơn: Công ty Cổ phần Mặt dựng CAG Trụ sở: Lô CN4-2.1, Khu công nghiệp Thạch Thất, thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội Người đại diện theo pháp luật: Ông Đào Công Duy-Tổng Giám đốc Công ty; Người đại diện theo ủy quyền: Công ty Luật hợp danh The Light Địa chỉ: Tầng 8, Tòa nhà CTM, số 299, Cầu Giấy, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội Người trực tiếp tham gia tố tụng: Ông Nguyễn Minh Ngọc, Ông Vũ Viết Tự

Bị đơn: Đài tiếng nói Việt Nam VOV Trụ sở: Số 58, phố Quán Sứ, phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội Người đại diện theo pháp luật: Ông Đỗ Tiến Sỹ - Tổng Giám đốc Công ty Người đại diện theo ủy quyền: Bà Phan Thị Cẩm Châu - Phó trưởng phòng Pháp chế, Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC Bà Lê Thị Hồng Sáng, bà Ngô Hải An - Chuyên viên Pháp chế Đài VTC

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Tổng Công ty Truyền thông Đa phương tiện VTC - Công ty TNHH MTV Trụ sở: Số 67B, phố Hàm Long, phố Hàng Gai, phường Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội Người địa diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Ngọc Bảo - Quyền tổng giám đốc Người đại diện theo ủy quyền: Bà Lê Song Hà - Phó Ban Đầu tư; Bà Nguyễn Thị Thu Loan - Chuyên viên Ban Đầu tư.

(Các đương sự có mặt tại phiên tòa)

NỘI DUNG VỤ ÁN NHƯ SAU

Công trình “Trụ sở Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC” tại địa chỉ số 23, phố Lạc Trung, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội (Gọi tắt Công trình trụ sở VTC) có Đại diện Chủ đầu tư là Ban quản lý Dự án Xây dựng Trụ sở Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC (Gọi tắt là Ban quản lý Dự án VTC). Ngày 06/02/2010 Ban Quản lý Dự án VTC và Công ty Cổ phần Công nghiệp Á Châu đã đổi tên thành Công ty Cổ phần Mặt dựng CAG (Gọi tắt Công ty CAG) đã ký kết Hợp đồng thi công xây dựng công trình số 10/2010/HĐ-XD/VTC-CACSG (Gọi tắt Hợp đồng số 10) thuộc gói thầu số 4. Theo Hợp đồng thì Công ty CAG là đơn vị cung cấp và lắp đặt hoàn thiện mặt ngoài cho Công trình trụ sở VTC. Hợp đồng có giá trị 84.424.849.000đ (đã bao gồm thuế GTGT, các loại thuế, phí khác) theo quy định. Hợp đồng cũng quy định chi tiết các điều khoản về thanh toán, tạm ứng, hồ sơ thanh toán, quyền và nghĩa vụ của các bên.

Thực hiện Hợp đồng, Công ty CAG đã hoàn thành tất cả các công việc được thỏa thuận, các bên đã ký Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng từ ngày 06/8/2014 (Thể hiện tại Biên bản nghiệm thu số 01/HTHM và Biên bản thanh lý hợp đồng ngày 31/8/2015) và các bên không có bất kỳ ý kiến nào khác. Tuy nhiên, đến nay Đài VTC vẫn còn nợ Công ty CAG 7.685.580.373đ.

Theo Quyết định số 752/QĐ-TTg ngày 02/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ thì Đài VTC đã được chuyển từ Bộ Thông tin và Truyền thông về trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam, quyết định đã chỉ rõ “Bộ Thông tin và Truyền thông chuyển giao nguyên trạng tổ chức bộ máy, lao động, tài chính - tài sản (bao gồm cả mạng truyền dẫn phát sóng và các khoản nợ phải thu, phải trả từ việc đầu tư, hình thành tài sản) của Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC về trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam”.

Vì vậy, Công ty CAG khởi kiện yêu cầu Đài Tiếng nói Việt Nam phải thanh toán trả số tiền gốc còn nợ 7.685.580.373đ và lãi suất chậm trả tính từ ngày 01/9/2015 đến ngày 20/4/2021 là 5.922.700.375đ.

Bị đơn - Đài Tiếng nói Việt Nam trình bày: Khoản nợ mà Công ty CAG yêu cầu đòi nằm trong Gói tổng nợ phải trả 1034 tỷ mà Đài Tiếng nói Việt Nam (Đài VOV) nhận chuyển giao theo Quyết định 752/QĐ-TTG ngày 02/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Đài VTC từ Bộ Thông tin và Truyền thông về trực thuộc VOV. Đây là khoản nợ nằm trong Dự án xây dựng Trụ sở Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC (Gọi là Đài VTC) ở 23 Lạc Trung. Đến thời điểm hiện tại, Đài VTC mới chỉ nhận bàn giao tổng thể số liệu từ Tổng công ty VTC nhưng Tổng công ty VTC chưa nghiệm thu và quyết toán tổng thể Dự án xây dựng Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC, trong khi đó khoản 4 Điều 80 của Luật Xây dựng năm 2003 đã quy định “Chủ đầu tư xây dựng công trình có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu, tiếp nhận công trình xây dựng. Người tham gia nghiệm thu, bàn giao công trình phải chịu trách nhiệm cá nhân về sản phẩm do mình xác nhận trong quá trình thi công xây dựng công trình và bàn giao công trình xây dựng”. Đài VTC đã có Công văn yêu cầu Tổng VTC hoàn thành nốt thủ tục quyết toán các hạng mục chưa có đầy đủ căn cứ và hoàn thành quyết toán tổng dự án. Tổng VTC cũng có các công văn đề nghị Đài VTC cho mượn lại toàn bộ hạng mục dở dang để rà soát và thực hiện quyết toán. Thế nhưng đến nay, Tổng VTC chưa bàn giao hồ sơ quyết toán các hạng mục còn dở dang và quyết toán tổng thể công trình. Vì vậy, số liệu công nợ mà Tổng VTC bàn giao chưa phải số liệu chuẩn xác. Đài VTC sẽ làm việc với các chủ nợ sau khi nhận được đầy đủ hồ sơ quyết toán công trình từ Tổng VTC. Bên cạnh đó, việc tái cơ cấu nợ và các phương án đề xuất nhằm xử lý các khoản nợ phải trả của Đài VTC vẫn đang được Chính phủ xem xét. Để giải quyết khối công nợ rất lớn của Đài VTC, một mình Đài VTC không có khả năng cũng như tiềm lực để giải quyết triệt để toàn bộ mà cần đến sự phối hợp của rất nhiều cơ quan có thẩm quyền trong đó có cơ quan hành pháp cao nhất là Chính phủ, Đài VTC đang trình phương án chờ Chính phủ cho ý kiến giải quyết. Trước yêu cầu khởi kiện đòi nợ của Công ty CAG, Đài VOV không đồng ý thanh toán số nợ gốc, đối với nợ lãi cũng không đồng ý tính lãi giai đoạn từ 06/02/2015 đến 09/01/2018 do lúc đó Đài VOV chưa tiếp nhận nghĩa vụ, là thời gian chuyển giao nên trách nhiệm chưa phát sinh.

Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện (Tổng VTC) trình bày: Hợp đồng thi công xây dựng công trình số 10 giữa Ban Quản lý Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC (Đài VTC) và Công ty CAG được ký kết năm 2010. Sau khi ký kết, Tổng VTC và Công ty CAG đã tiến hành nghiệm thu và lập Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng đối với các hạng mục của Gói thầu. Tổng VTC đã thanh toán cho Công ty CAG 83.014.566.819đ, còn nợ 7.685.580.373đ. Ngày 02/6/2015 Đài VTC được chuyển giao về Đài VOV nên khoản nợ của Hợp đồng số 10 được Tổng VTC bàn giao nguyên trạng cho Đài VOV. Tổng VTC đã hoàn tất việc bàn giao tài sản, khoản nợ và tài liệu liên quan đến gói thầu số 04 sang Đài VOV. Cho tới nay, giá trị khoản công nợ gốc đối với nhà thầu CAG không thay đổi nên Tổng VTC khẳng định việc điều chỉnh tổng số công nợ nhà thầu theo Biên bản điều chỉnh năm 2019 không liên quan đến khoản công nợ đối với Công ty CAG và không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thanh toán của Đài VOV, Đài VTC đối với khoản công nợ này.

Bản kinh doanh thương mại sơ thẩm số 17/2022/KDTM-ST ngày 05/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội đã quyết định:

“1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty Cổ phần Mặt dựng CAG đối với bị đơn Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) về việc tranh chấp nghĩa vụ thanh toán khoản nợ theo Hợp đồng thi công xây dựng công trình số 10/2010/HĐ-XD/VTC-CACSG ngày 06/02/2010.

2.Buộc bị đơn Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phải có nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn Công ty Cổ phần Mặt dựng CAG số tiền nợ gốc theo Hợp đồng thi công xây dựng công trình số 10/2010/HĐ-XD/VTC-CACSG ngày 06/02/2010 là 7.685.580.373đ và số tiền lãi tính từ ngày 01/9/2015 đến ngày 05/9/2022 là 4.157.793.699đ. Tổng cộng là 11.843.374.072đ”.

Ngoài ra bản án còn tuyên về nghĩa vụ phải chịu án phí, quyền kháng cáo của các đương sự.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, ngày 14/9/2022 Công ty CAG có đơn kháng cáo một phần bản án về mức lãi suất chậm thanh toán áp dụng 9%/năm là không thỏa đáng và buộc Công ty CAG phải chịu án phí đối với phần yêu cầu không được chấp nhận là không phù hợp.

Ngày 12/9/2022 Đài Tiếng nói Việt Nam có đơn kháng cáo toàn bộ bản án đề nghị xem xét lại thời hiệu khởi kiện vụ án và không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty CAG.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo đề nghị Đài Tiếng nói Việt Nam phải thanh toán khoản tiền chậm trả với mức lãi suất 12%/năm kể từ ngày 01/09/2015 và không chịu án phí đối với phần yêu cầu thanh toán lãi.

Bị đơn giữ nguyên nội dung kháng cáo và cho rẳng luật áp dụng để giải quyết tranh chấp trong vụ án là Luật Xây dựng, Hợp đồng số 10 khi ký kết không có thỏa thuận về lãi chậm trả nên Nguyên đơn không được yêu cầu lãi chậm thanh toán. Thời gian Nguyên đơn yêu cầu tính lãi chậm trả từ tháng 9/2015 nhưng thực tế đến ngày 09/01/2018 Đài VOV mới được bàn giao chính thức tài sản. Hiện tại Công trình VTC chưa có nghiệm thu, quyết toán công trình nên số liệu công nợ mà Tổng VTC bàn giao chưa phải số liệu chuẩn xác, chỉ là bàn giao tạm thời. Việc tái cơ cấu nợ vẫn đang chờ Chính phủ xem xét, cần có sự chỉ đạo của cơ quan liên quan. Việc trả nợ phải chờ phê duyệt của các cấp có thẩm quyền.

Người liên quan (Tổng VTC) cho rằng Tổng VTC đã hoàn tất việc bàn giao tài sản, khoản nợ và tài liệu liên quan đến Gói thầu số 04 sang Đài VOV. Bị đơn trình bày đến năm 2018 mới nhận bàn giao tài sản, công nợ của Gói thầu nêu trên là không đúng vì ngay từ năm 2015 tại Biên bản bàn giao tài sản đã ghi rõ việc bàn giao cả công nợ, thống kê tài sản …bàn giao VTC đã ghi rõ công nợ của CAG là hơn 7,6 tỷ đồng. Việc điều chỉnh tổng số công nợ nhà thầu theo Biên bản điều chỉnh 2019 không liên quan đến khoản công nợ đối với khoản nợ của CAG. Gói thầu số 4 đã được quyết toán, kiểm toán, trách nhiệm thanh toán khoản nợ thuộc Đài VOV.

Đại diện Viện Kiểm sát phát biểu quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án có nội dung chính:Tại phiên tòa HĐXX đã thực hiện đúng quy định và yêu cầu chung của phiên tòa phúc thẩm: Thành phần HĐXX phúc thẩm, phạm vi xét xử phúc thẩm đúng quy định tại Điều 64 và Điều 293 Bộ luật tố tụng dân sự. Thư ký phiên tòa đã thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Điều 51 BLTTDS. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Các đương sự đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng. Tại phiên tòa, các đương sự đã được thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Xét về nội dung: Kháng cáo của Nguyên đơn yêu cầu Bị đơn thanh toán lãi suất chậm trả 12%/năm. Thấy rằng Ngày 31/8/2015 các bên ký biên bản thanh lý hợp đồng, bên giao thầu còn phải chịu lãi suất chậm trả của số tiền 7.685.585.373đ chậm trả, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu thanh toán tiền lãi chậm trả nhưng với mức lãi 9%/năm là không phù hợp. Cần phải áp dụng Nghị định số 48/CP và Nghị định 37/CP của Chính phủ, tính lãi suất là 13,5%, do Nguyên đơn đề nghị 12%/năm là thấp hơn quy định nên đề nghị chấp nhận. Kháng cáo của Bị đơn về thời hiệu khởi kiện và các nội dung khác không có căn cứ. Đề xuất: Sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận kháng cáo của Nguyên đơn, không chấp nhận kháng cáo của Bị đơn.