Bản án 26/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên toà, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Hồi 09 giờ 40 phút ngày 18-5-2021, trong lúc làm nhiệm vụ, tổ công tác thuộc Phòng Cảnh sát Môi trường Công an tỉnh Y tiến hành kiểm tra đối với Hoàng Văn Ch đang dừng đỗ xe ôtô biển kiểm soát 98A-057… tại cổng thôn 7 xã T- huyện L- tỉnh Y, phát hiện ở chỗ để chân hàng ghế sau của xe ô tô có 01 bao tải màu trắng xanh chứa 01 cá thể bò sát (Ch khai là rắn hổ chúa), 01 bao vải màu tím chứa 02 cá thể bò sát (Ch khai là rắn hổ mang Trung Quốc), số rắn này Ch vừa mua của một người nam giới không quen biết với số tiền 1.500.000 đồng. Tổ công tác đã lập biên bản vụ việc thu giữ, niêm phong các cá thể động vật nói trên, ngoài ra còn tạm giữ của Ch số tiền 3.400.000 đồng, 01 ví da màu nâu, 02 chiếc điện thoại di động và 01 xe ôtô nhãn hiệu DAEWOO.

Cùng ngày tiến hành khám xét khẩn cấp chỗ ở của Hoàng Văn Ch tại thôn Đ H- xã Đ Y- huyện B- tỉnh H, phát hiện số cá thể động vật còn sống gồm: 04 cá thể nghi là rắn hổ chúa, 35 cá thể nghi là rắn hổ mang Trung Quốc, 05 cá thể nghi là rắn ráo; 01 cá thể nghi là rắn cạp nong, 01 cá thể nghi là rắn sọc vàng, 02 cá thể nghi là rùa, 01 cá thể nghi là tắc kè. Ngoài ra trong chiếc tủ lạnh chứa các cá thể động vật đã chết được đông lạnh gồm: 03 cá thể nghi là rắn hổ chúa, 03 cá thể nghi là rắn hổ mang Trung Quốc, 02 cá thể động vật nghi là cầy vòi. Toàn bộ số cá thể động vật nêu trên bị thu giữ, niêm phong theo quy định.

Quá trình điều tra Hoàng Văn Ch khai nhận: Ch được cấp phép nuôi rắn hổ mang thường (Rắn hổ mang Trung Quốc) với số lượng ban đầu là 220 cá thể (Giấy đăng ký mã số cơ sở nuôi động vật hoang dã số IIB-HAG-013bq do Chi cục Kiểm lâm tỉnh H cấp ngày 16-6-2020). Ngoài việc nuôi rắn hổ mang Trung Quốc thì từ ngày 13-5-2021 đến ngày 17-5-2021, Ch còn thu mua các cá thể động vật hoang dã do một số người (Ch không biết tên, địa chỉ của những người này) mang đến bán cho Ch gồm: 07 cá thể Rắn hổ chúa (04 cá thể còn sống, 03 cá thể đã chết), 05 cá thể Rắn ráo, 01 cá thể Rắn cạp nong, 01 cá thể Rắn sọc vàng, 01 cá thể Tắc kè, các cá thể này còn sống và 02 cá thể Cầy vòi mốc đã chết, sau khi thu mua Ch để tại nhà, cá thể đã chết thì bảo quản trong tủ lạnh nhằm mục đích bán lại kiếm lời. Ngày 18-5-2021, sau khi Ch mua 03 cá thể rắn của một người nam giới tại khu vực thôn 7 xã Tân Lĩnh- huyện L- tỉnh Y thì bị lực lượng Công an kiểm tra, phát hiện như đã nêu trên. Toàn bộ số động vật hoang dã Hoàng Văn Ch thu mua chưa bán lại cho ai, đối với 38 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc thu giữ tại nhà Ch (gồm 35 cá thể còn sống, 03 cá thể đã chết) là rắn do gia đình Ch nuôi.

Tại Kết luận giám định số 419/STTNSV ngày 19-5-2021 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật - Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, kết luận:

- Các cá thể động vật còn sống, gồm:

+ 05 cá thể (Gồm 01 cá thể thu giữ khi kiểm tra đối với Hoàng Văn Ch, 04 cá thể thu giữ tại nhà của Ch) là loài Rắn hổ chúa, có tên khoa học là Ophiophagushannah.

+ 37 cá thể (Gồm 02 cá thể thu giữ khi kiểm tra đối với Hoàng Văn Ch, 35 cá thể thu giữ tại nhà của Ch) là loài Rắn hổ mang Trung Quốc, có tên khoa học là Naja atra.

+ 05 cá thể là loài Rắn ráo, có tên khoa học là Ptyas korros.

+ 01 cá thể là loài Rắn sọc vàng, có tên khoa học là Coelognathus flavolineatus.

+ 01 cá thể là loài Rắn cạp nong, có tên khoa học là Bungarus fasciatus.

+ 02 cá thể là loài Rùa sa nhân, có tên khoa học là Cuora mouhoti.

+ 01 cá thể là loài Tắc kè, có tên khoa học là Gekko gecko.

- Các cá thể động vật đã chết gồm:

+ 03 cá thể là loài Rắn hổ chúa, có tên khoa học là Ophiophagushannah.

+ 03 cá thể là loài Rắn hổ mang Trung Quốc, có tên khoa học là Naja atra.

+ 02 cá thể là loài Cầy vòi mốc, có tên khoa học là Paguma larvata.

Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ và thuộc nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ;

Loài Rắn hổ mang, Rùa sa nhân, Cầy vòi mốc thuộc nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ.

Các loài Rắn ráo, Rắn sọc vàng, Rắn cạp nong và Tắc kè là các loài động vật không có tên trong các Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 và Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ (Bút lục số 26).

Tại Kết luận giám định số 261/KLGĐ ngày 25-5-2021 của Phòng kỹ thuật hình sự- Công an tỉnh Y, kết luận: Toàn bộ số tiền 3.400.000đ (Ba triệu bốn trăm nghìn đồng) thu giữ của Hoàng Văn Ch gửi giám định là tiền do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành (Bút lục số 42).

Tại bản cáo trạng số 59/CT-VKS-P2 ngày 06-10-2021, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Y đã truy tố Hoàng Văn Ch về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm a khoản 2 điều 244 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà, trong phần tranh luận đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện L giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố Hoàng Văn Ch phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”; áp dụng điểm a khoản 2 điều 244; điều 35; điểm s, điểm t khoản 1 điều 51; điều 54 Bộ luật Hình sự, xử phạt Hoàng Văn Ch từ 600.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng; Áp dụng các quy định của pháp luật để xử lý vật chứng của vụ án và buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm.

Tại phiên toà người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Hoàng Thị Q- vợ của bị cáo xác định chiếc xe ôtô biển kiểm soát 98A-057…. là tài sản chung vợ chồng. Do ốm đau, bệnh tật hay phải đi viện nên việc chồng là Hoàng Văn Ch nuôi nhốt, mua bán các cá thể động vật quý, hiếm như thế nào và mang xe đi đâu chị không biết. Nay chị đề nghị được xin lại chiếc xe ô tô trên để làm phương tiện đi lại cho gia đình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Y, Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Y, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

Qúa trình xét hỏi Hoàng Văn Ch khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Lời khai nhận của bị cáo phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ thể hiện: Ngày 18-5-2021, Hoàng Văn Ch có hành vi vận chuyển, buôn bán 01 cá thể Rắn hổ chúa. Ngoài ra, từ ngày 13-5-2021 đến ngày 17-5-2021, Hoàng Văn Ch đã thu mua 07 cá thể Rắn hổ chúa nhằm mục đích bán lại kiếm lời, tuy nhiên chưa kịp bán thì bị phát hiện, thu giữ toàn bộ số rắn nêu trên. Theo Kết luận giám định thì loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ và thuộc nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ.

Hành vi vận chuyển, buôn bán 08 cá thể Rắn hổ chúa của bị cáo là rất nghiêm trọng, đã trực tiếp xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ môi trường, bảo vệ sự cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học đối với các loại động vật nguy cấp, quý, hiếm; gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự trị an trên địa bàn. Mặc dù nhận thức rõ hành vi buôn bán, vận chuyển Rắn hổ chúa là vi phạm pháp luật nhưng bị cáo vẫn cố tình thực hiện, mục đích nhằm vụ lợi cá nhân, do đó có đủ cơ sở kết luận bị cáo Hoàng Văn Ch phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm a khoản 2 điều 244 Bộ luật Hình sự. Cụ thể điều luật quy định như sau:

“Điều 244. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp quý, hiếm

1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; ...

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Số lượng động vật ... từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp ... bò sát ...”

Xét về nhân thân: Hoàng Văn Ch là người lao động chưa có tiền án, tiền sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa Hoàng Văn Ch thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo đã tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong quá trình giải quyết vụ án; tự nguyện hiến tặng 03 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc cho Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật- Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, phục vụ nghiên cứu khoa học. Các tình tiết giảm nhẹ này được quy định tại điểm s, điểm t khoản 1 điều 51 Bộ luật Hình sự.

Như vậy Hoàng Văn Ch có nhân thân tốt; có nơi cư trú rõ ràng; không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điều 52; có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 điều 51 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, các tài liệu trong hồ sơ thể hiện Hoàng Văn Ch mắc bệnh đái tháo đường phụ thuộc Insuline, thường xuyên phải được theo dõi điều trị. Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, cho bị cáo được hưởng một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt theo quy định tại điều 54 Bộ luật Hình sự, không cần thiết phải cách ly Hoàng Văn Ch ra khỏi xã hội, áp dụng hình phạt chính là phạt tiền cũng có thể giáo dục cải tạo bị cáo thành công dân có ích cho xã hội, đồng thời thể hiện chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước đối với người lao động phạm tội.

- Đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán 02 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc, 02 cá thể Rùa sa nhân, 02 cá thể Cầy vòi mốc, 05 cá thể Rắn ráo, 01 cá thể Rắn cạp nong, 01 cá thể Rắn sọc vàng và 01 cá thể Tắc kè; Phòng Cảnh sát Môi trường Công an tỉnh Y ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Hoàng Văn Ch là phù hợp.

- Đối với những người đã bán các cá thể động vật nguy cấp, quý, hiếm cho Hoàng Văn Ch, quá trình điều tra không xác định được tên tuổi, địa chỉ cụ thể do đó không có căn cứ xử lý các đối tượng này.

Xác nhận cơ quan Cảnh sát điều tra đã xử lý vật chứng là động vật hoang dã sau khi giám định, cụ thể như sau:

+ Giao 05 cá thể Rắn hổ chúa còn sống cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội cứu hộ, bảo quản.

+ Giao 02 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc, 05 cá thể Rắn ráo, 01 cá thể Rắn cạp nong, 01 cá thể Rắn sọc vàng, 02 cá thể Rùa sa nhân, 01 cá thể Tắc kè đều còn sống và 03 cá thể Rắn hổ chúa, 02 cá thể Cầy vòi mốc đã chết cho Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật – Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam để phục vụ nghiên cứu khoa học.

+ Giao 03 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc đã chết cho Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật – Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, đây là số rắn mà Hoàng Văn Ch được cấp phép nuôi, Ch tình nguyện hiến tặng phục vụ nghiên cứu khoa học.

+ Trả lại cho Hoàng Văn Ch 35 cá thể Rắn hổ mang Trung Quốc là số rắn mà Hoàng Văn Ch được cấp phép nuôi.

- Đối với chiếc điện thoại di động vỏ màu xanh, mặt trước có chữ NOKIA, lắp sim 0988850976 là phương tiện bị cáo sử dụng vào việc phạm tội cần tịch thu, nộp ngân sách nhà nước.

- Số tiền 3.400.000đ (Ba triệu bốn trăm ngàn đồng) cơ quan Cảnh sát điều tra thu giữ khi kiểm tra Hoàng Văn Ch, quá trình điều tra và tại phiên toà xác định không liên quan đến hành vi phạm tội cần trả lại cho bị cáo nhưng tiếp tục tạm giữ để đảm bảo thi hành án.

- Đối với chiếc xe ôtô BKS 98A-057.10 cùng giấy tờ xe, giấy mua bán xe (Đây là tài sản chung của vợ chồng Ch); 01 điện thoại di động loại màn hình cảm ứng, mặt sau màu xanh có chữ Realme; 01 chiếc ví da là các tài sản hợp pháp của cá nhân cần trả lại cho bị cáo.

- Đối với 01 vỏ phong bì xét thấy không có giá trị cần tịch thu tiêu huỷ.

Vì các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH

1- Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Hoàng Văn Ch phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2- Về hình phạt: Căn cứ điểm a khoản 2 điều 244; điểm b khoản 1, khoản 3 điều 35; điểm s, điểm t khoản 1 điều 51; điều 54 Bộ luật Hình sự; xử phạt Hoàng Văn Ch 550.000.000đ (Năm trăm năm mươi triệu đồng).

3- Về xử lý vật chứng của vụ án:

Căn cứ điểm a khoản 1 điều 47 Bộ luật Hình sự; khoản 1; điểm a, điểm c khoản 2; điểm a khoản 3 điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự;

- Tịch thu nộp ngân sách nhà nước 01 (một) điện thoại di động vỏ màu xanh, mặt trước có chữ NOKIA, lắp sim 0988850976 của Hoàng Văn Ch.

- Tịch thu tiêu huỷ: 01 vỏ phong bì

- Trả lại cho bị cáo Hoàng Văn Ch: 01 điện thoại di động loại màn hình cảm ứng, mặt sau màu xanh có chữ Realme; 01 chiếc ví da và số tiền 3.400.000đ (Ba triệu bốn trăm ngàn đồng) được niêm phong trong phong bì, riêng số tiền này cần tiếp tục tạm giữ để đảm bảo thi hành án.

- Trả lại cho Hoàng Văn Ch và chị Hoàng Thị Q 01 chiếc xe ôtô BKS 98A-057…., nhãn hiệu DAEWOO; 01 giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 003734 mang tên Trần trọng Đ; 01 giấy chứng nhận kiểm định số 5815538 của xe ô tô BKS 98A-057….; 01 giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe ô tô số 20257517 mang tên Trần trọng Đ; 01 giấy bán xe ngày 24-12-2020 mang tên người bán Nguyễn Đại Ngh.

(Phong bì niêm phong tiền và các vật chứng trên có đặc điểm như mô tả trong biên bản giao nhận vật chứng ngày 19-10-2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện L- tỉnh Y).

4- Về án phí: Căn cứ khoản 2 điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; buộc Hoàng Văn Ch phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

5- Quyền kháng cáo: Căn cứ các điều 331, 332, 333 Bộ luật Tố tụng hình sự; bị cáo có quyền kháng cáo Bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo phần Bản án có liên quan đến quyền lợi của mình trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM