Bản án 26/2021/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Nguyễn Mạnh Cường.

Các Hội thẩm nhân dân: 1. Ông Phương Ngọc Thuyên.

2. Ông Tống Quốc Tuấn.

- Thư ký phiên toà: Bà Vy Thị Mai Hương, Thư ký Toà án nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn tham gia phiên toà: Bà Hoàng Thị Ngân, Kiểm sát viên.

Ngày 23 tháng 9 năm 2021, tại Hội trường xét xử số 01 - trụ sở Toà án nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn xét xử sơ thẩm công khai, lưu động vụ án dân sự thụ lý số: 20/2021/TLST-DS, ngày 30/7/2021 về việc tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 36/2021/QĐXXST-DS ngày 31/8/2021, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lý Văn S, sinh năm 1956; địa chỉ: Thôn Đ, xã T, huyện H, tỉnh Lạng Sơn. Có mặt.

- Bị đơn: Ông Lý Văn H, sinh năm 1981. Địa chỉ: Thôn Đ, xã T, huyện H, tỉnh Lạng Sơn. Có mặt.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1958. Có mặt.

2. Ông Lý Văn M, sinh năm 1985. Vắng mặt.

3. Ông Lý Khải L, sinh năm 1938. Vắng mặt. Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lý Văn H (là con trai, Giấy ủy quyền ngày10/6/2021). Có mặt.

4. Bà Hoàng Thị T, sinh năm 1983. Có mặt. Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lý Văn H (là chồng, Giấy ủy quyền ngày 10/6/2021). Có mặt.

Đều cùng địa chỉ: Thôn Đ, xã T, huyện H, tỉnh Lạng Sơn.

5. Ông Lý Văn D, sinh năm 1970. Địa chỉ: Tổ dân phố A, thị trấn P, huyện P, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.

6. Uỷ ban nhân dân huyện H, tỉnh Lạng Sơn.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Bùi Quốc K – chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Hoàng Trang V, Chuyên viên - Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện H, tỉnh Lạng Sơn (Giấy ủy quyền số 624/GUQ-UBND ngày 18/5/2021). Vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 31 tháng 01 năm 2021, đơn khởi kiện bổ sung và các lời khai, lời trình bày trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Lý Văn S trình bày:

Ông có quan hệ với bị đơn anh Lý Văn H là anh em cùng trong họ. Vào năm 2001 bố ông là ông Lý Khải N sinh năm 1930 (đã chết) và em ruột của ông là Lý Văn D, có chuyển vào Miền Nam sinh sống, trước khi đi có làm Giấy chuyển quyền thừa kế đất thổ cư đất lâm nghiệp và đất nông nghiệp cho ông có xác nhận của Ủy ban nhân dân (UBND) xã T ngày 25/3/2001.

Từ sau khi nhận đất năm 2001, ông quản lý, sử dụng ổn định thửa đất khi đó đang trồng tre; đến năm 2014, ông phá hết tre đi trồng mầu (trồng sắn, gừng) và những năm gần đây gia đình ông đang trồng sắn. Năm 2015 gia đình ông H xây tường rào gạch cay bao quanh ngăn cách giữa khu đất nhà ông và nhà ông H, phần đất tranh chấp nằm trong tường rào đất nhà ông đang quản lý, sử dụng liên tục từ xưa tới nay.

Do chưa có điều kiện làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên vào tháng 3/2020 qua kiểm tra thì được biết diện tích đất của gia đình đã bị cấp vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ông H . Sau khi phát hiện sự việc trên ông có làm đơn đề nghị UBND xã T xem xét, giải quyết tách lại phần đất bị cấp nhầm nhưng gia đình nhà ông H không đồng ý trả lại và không hợp tác trong quá trình giải quyết. Ủy ban nhân dân xã đã xác minh và khẳng định diện tích đang tranh chấp có nguồn gốc và thuộc quyền quản lý, sử dụng của gia đình ông, nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Lý Văn H trả lại diện tích 264 m2 đất.

Sau khi có kết quả xem xét thẩm định, đo đạc; tại phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ, hòa giải nguyên đơn đã thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện:

- Yêu cầu ông Lý Văn H trả lại cho ông phần diện tích đất trên thực tế là 220,2 m2 (ký hiệu đỉnh thửa A2, A3, A4, A5, A6 theo mảnh trích đo địa chính số 08-2021 đo vẽ lập ngày 02/8/2021) thuộc một phần trong tổng diện tích 2.382m2 tại thửa đất số 134 ký hiệu LKN, tờ bản đồ số 39 - Bản đồ địa chính xã T1cũ (nay là xã T), huyện H, tỉnh Lạng Sơn. Đất tranh chấp đã được UBND huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa BN 278538 số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH01462 cấp ngày 30/6/2014 mang tên hộ ông Lý Văn H và bà Hoàng Thị T.

- Yêu cầu hủy một phần đối với diện tích đất tranh chấp tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Lý Văn H và bà Hoàng Thị T.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan về phía nguyên đơn bà Nguyễn Thị H (vợ ông Lý Văn S) và con là anh Lý Văn M nhất trí với ý kiến, yêu cầu của nguyên đơn.

Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn là ông Lý Văn H trình bày:

Về nguồn gốc đất là ông Lý Khải L (bố ruột của ông H) được thừa hưởng lại từ ông Lý Văn D1 (ông nội của ông H); đến năm 1993, ông Lý Khải L được Ủy ban nhân dân huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa A906609 ngày 28/5/1993. Trên đất tranh chấp từ xưa vẫn trồng hàng cây tre của gia đình, gia đình ông không canh tác gì trên đất. Đầu tháng 5/2012, ông được bố đẻ là ông Lý Khải L tặng cho đất ở, đất vườn trong đó có phần diện tích hiện đang bị tranh chấp. Đến 30/5/2012, ông có đơn đề nghị và đã được UBND huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 30/6/2021, mục đích sử dụng đất trồng cây lâu năm.

Đất tranh chấp gia đình ông vẫn quản lý, nhưng không sử dụng trồng gì bao giờ. Đến khoảng năm 2015, ông xây hàng rào bằng gạch cay để chắn gà, chắn vịt đi xuống ruộng nhà ông Lý Văn S. Khi đó, gia đình ông S phá hàng cây tre đi trồng sắn trên đất của ông, ông có yêu cầu Ủy ban xã xuống giải quyết nhưng không giải quyết cho ông. Những lần UBND xã mời ông đến xã làm việc như thế nào thì ông không biết, ông chỉ biết khu đất tranh chấp trên là do ông được thừa hưởng từ bố, mẹ ông chia cho ông, do gia đình ông quản lý từ trước tới nay, do vậy ông không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan về phía bị đơn bà Hoàng Thị T (vợ ông Lý Văn H) nhất trí với ý kiến, yêu cầu của bị đơn; ông Lý Khải L xác nhận những lời trình bày của con trai ông là đúng, tháng 5/2012 ông đã tặng cho anh Lý Văn H có toàn quyền quản lý, sử dụng và đã được Ủy ban nhân dân huyện cấp Giấy chứng nhận đúng quy định.

Kết quả xem xét thẩm định tại chỗ thể hiện: Diện tích đất tranh chấp là 220,2 m2 đất thuộc một phần thửa đất số 134, tờ bản đồ số 39 - bản đồ địa chính T1 cũ ( nay là xã T); địa chỉ: Thôn Đ, xã T, huyện H, tỉnh Lạng Sơn đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên hộ ông Lý Văn H và bà Hoàng Thị T vào ngày 30/6/2014. Diện tích đất tranh chấp có tứ cận tiếp giáp thể hiện trên trích đo khu đất tranh chấp do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện H thực hiện; cụ thể: Phía bắc giáp tường xây cay bê tông và đất trồng cây lâu năm của gia đình ông Lý Văn H, phía nam giáp đường đi dân sinh, phía tây giáp ao ông Lý Văn H, phía đông giáp đất nhà ông Lý Văn T. Trên đất tranh chấp trồng cây sắn còn nhỏ, mật độ cách đều nhau 60 cm – 70cm được trồng trên diện tích đất 208,4 m2.

Kết quả định giá xác định trị giá quyền sử dụng đất là 70.000 đồng/m2, tổng giá trị đất tranh chấp là 15.414.000 đồng; cây sắn định giá theo mật độ cây/m2 tương ứng 4.500 đồng/m2, tổng giá trị cây sắn là 917.000 đồng. Tổng giá trị đất và tài sản trên đất là 16.331.000 đồng; các bên đương sự nhất trí với kết quả thẩm định, định giá và không có khiếu nại.

Sau khi xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 13/7/2021 và ngày 16/7/2021 nguyên đơn ông Lý Văn S có đơn đề nghị giải quyết bổ sung yêu cầu khởi kiện. Tòa án nhân dân huyện Hữu Lũng ra Quyết định chuyển hồ sơ vụ án đến Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn để giải quyết theo quy định. Ngày 30/7/2021, Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã thụ lý vụ án và tiến hành thu thập, xác minh chứng cứ, mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; Nguyên đơn, bị đơn không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, UBND huyện H thông qua Công văn số 700/UBND-TNMT ngày 31/5/2021, công văn số 3797/UBND-TNMT ngày 22/9/2021 và bản tự khai ngày 20/5/2021 của người đại diện hợp pháp, trình bày:

Ngày 30/5/2012, ông Lý Văn H có Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích là 9.968 m², gồm 04 thửa đất, trong đó có 02 thửa đất trồng cây lâu năm khác, 01 thửa đất trồng cây ăn quả lâu năm thuộc tờ bản đồ địa chính số 39, 01 thửa đất trồng cây lâu năm khác thuộc tờ bản đố địa chính số 52 (kèm theo là biên bản họp gia đình của ông Lý Khải L - bố đẻ ông Lý Văn H) về việc thống nhất phân chia quyền sử dụng đất của các thành viên trong gia đình). Danh sách các thửa đất đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận của ông Lý Văn H thể hiện trong sổ địa chính kê khai các thửa đất. Quá trình công bố, công khai hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không có ý kiến, kiến nghị nào thắc mắc về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của ông Lý Văn H.

Việc UBND huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa BN 278538 số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH01462 cấp ngày 30/6/2014 đối với thửa 134 tờ bản đồ số 39 bản đồ địa chính xã T1 cũ (nay là xã T), tại Thôn Đ, xã T, huyện H, tỉnh Lạng Sơn (gọi tắt là thửa 134) cho hộ ông Lý Văn H và bà Hoàng Thị T tại thời điểm cấp là đúng trình tự, thủ tục, đối tượng, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật.

UBND huyện H đã cung cấp toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 134 vào thời điểm cấp đồng loạt cho nhân dân xã T1 cũ sau khi đo đạc bản đồ địa chính năm 2011. UBND huyện không cung cấp được tài liệu liên quan đến việc cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 16, tờ bản đồ số 02 do thất lạc hồ sơ và qua đối chiếu bản đồ xác định được thửa đất số 134 không nằm trong thửa đất số 16 tờ bản đồ số 02 đã được cấp GCNQSDĐ cho ông Lý Khải L năm 1993 còn đối với các thửa đất khác trong GCNQSDĐ như đất màu, ao, thổ cư, vườn rừng không có số thửa, số tờ bản đồ và cấp trên cơ sở người dân tự kê khai xin cấp nên không có căn cứ đối chiếu.

Tại Công văn số 49/UBND-ĐC ngày 11/8/2021 và tại Công văn số 72/UBND-VP ngày 22/9/2021 của UBND xã T xác định: Phần diện tích đất tranh chấp từ trước đến nay thực tế do ông Lý Văn S đang quản lý, sử dụng và có nguồn gốc là do ông Lý Văn D trước khi vào miền Nam đã chuyển nhượng lại cho anh trai là ông Lý Văn S. Nên việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Lý Văn H là không đúng đối tượng và đề nghị UBND huyện xem xét thu hồi một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Lý Văn H.

Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa:

Về việc chấp hành pháp luật tố tụng của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Tòa án thụ lý vụ án đúng thẩm quyền, xác định đúng, đủ tư cách nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; việc xác minh, thu thập chứng cứ, tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải đúng quy định; thời hạn chuẩn bị xét xử, việc gửi hồ sơ, quyết định đưa vụ án ra xét xử bảo đảm đúng quy định. Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định về phiên tòa dân sự sơ thẩm. Đương sự từ khi thụ lý đến phiên tòa hôm nay đều đã thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Những người tham gia tố tụng khác đã thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình đúng theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, do chưa đủ tài liệu, chứng cứ để làm rõ hơn nguồn gốc đất tranh chấp thông qua việc thu thập tài liệu quản lý nhà nước qua các thời kỳ, chồng ghép bản đồ, làm rõ quá trình quản lý sử dụng đất và chưa có lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lý Văn D; nên không phát biểu, đề nghị về việc giải quyết nội dung vụ án.