Bản án 257/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 30-9-2019, đơn khởi kiện bổ sung ngày 01-9-2020 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Hồ Thị N do ông Văn Tuấn K đại diện trình bày:

Nguồn gốc thửa đất 1187, tờ bản đồ số 2, diện tích 1.608m2 (trong đó có 400m2 đất thổ và 1.208m2 đất vườn), tọa lạc tại xã Thanh Phú, huyện Bến Lức, tỉnh Long An, là của cha ông tên Văn Thế Chăm (đã chết trong thời kỳ chiến tranh). Sau khi cha ông chết để lại cho mẹ ông là bà Hồ Thị N phần đất trên. Ngày 05-3-1996, mẹ ông được Ủy ban nhân dân huyện Bến Lức cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B 062209, trong đó có thửa đất 1187. Khi mẹ ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không tiến hành đo đạc thực tế và không ký giáp ranh với các hộ dân xung quanh.

Giáp ranh thửa đất số 1187 của mẹ ông là thửa đất số 926, tờ bản đồ số 9 của bà Lâm Phan Mộng T (chủ cũ là bà Phan Thị B). Trước đây, ranh giới giữa hai bên có một bờ đi công cộng chiều ngang từ 1,5m đến 1,6m, nhưng không thể hiện trên bản đồ. Khoảng năm 1975, mẹ bà B đào mương để làm đường thoát nước vào ruộng. Năm 2016, sau khi mẹ bà B mất thì bà B về đây sinh sống, gia đình bà B móc đất làm đường mương, lấn hết lối đi công cộng. Để cho bà con trong xóm có đường đi lại, ông đốn hàng hoa dâm bụt của gia đình để tạo đường đi công cộng chiều ngang khoảng 1,5m – 1,6m. Lối đi hiện nay là đất của gia đình ông, còn lối đi công cộng trước đây nằm sang phần đất của bà B mà bà B đã bán cho bà T.

Tháng 8-2018, nhà nước tiến hành đo đạc lại thì gia đình ông phát hiện đất của mẹ ông bị mất rất nhiều. Năm 2019, ông mới biết bà B đã chuyển nhượng thửa đất 926 cho bà Lâm Phan Mộng T. Tháng 4-2019, bà T tiến hành xây hàng rào lấn chiếm một phần thửa đất 1187 của ông, diện tích 92,1m2 tại Khu C, D của Mảnh trích đo bản đồ địa chính số 648-2019 của Công ty trách nhiệm hữu hạn đo đạc nhà đất Hưng Phú, được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Bến Lức phê duyệt ngày 30-10-2019.

Theo bản đồ mới, thì ranh giới giữa hai bên có một lối đi công cộng. Do đó, mẹ ông làm đơn yêu cầu Ủy ban nhân dân xã Thanh Phú giải quyết. Ngày 08-8-2019 và ngày 15-8-2019, Ủy ban xã mời bà T đến hòa giải nhưng bà T vắng mặt nên Ủy ban lập biên bản không hòa giải được. Hiện phần đất tranh chấp do vợ chồng bà T đang quản lý sử dụng và đã xây dựng hàng rào kiên cố.

Nay, bà N yêu cầu bà T phải tháo dỡ hàng rào và trả cho bà N quyền sử dụng phần đất tranh chấp có diện tích 92,1m2 tại Khu C, D của Mảnh trích đo bản đồ địa chính số 648-2019 của Công ty trách nhiệm hữu hạn đo đạc nhà đất Hưng Phú, được Chi nhánh Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tại huyện Bến Lức phê duyệt ngày 30-10-2019. Ngoài ra, bà N không yêu cầu gì thêm.

Bị đơn, bà Lâm Phan Mộng T và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lương Văn T1 thống nhất trình bày:

Nguồn gốc thửa đất 926, tờ bản đồ số 9, diện tích 698,9m2 là do bà Lâm Phan Mộng T nhận chuyển nhượng của bà Phan Thị B. Giá chuyển nhượng là 300.000.000 đồng. Ông T1, bà T đã giao đủ tiền cho bà B và hai bên cũng đã hoàn tất thủ tục chuyển nhượng. Đến ngày 17-01-2019, bà T được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Long An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi bà T nhận chuyển nhượng có tiến hành đo đạc thực tế nhưng không ký giáp ranh với các hộ dân xung quanh do giáp ranh đất của bà T toàn bộ là đường công cộng. Khoảng tháng 6-2019, vợ chồng ông T1 bà T tiến hành xây hàng rào bao quanh đất. Giữa thửa 926 của bà T và thửa 1187 của bà N có bờ ranh là một lối đi công cộng, đây cũng là ranh giới giữa hai bên.

Trước yêu cầu của bà N, ông T1 bà T không đồng ý vì hoàn toàn không lấn chiếm đất của bà N, mà nhận chuyển nhượng hợp lệ từ bà B. Hơn nữa, thửa đất 926 và 1187 được ngăn cách bởi lối đi công cộng rộng 1,6m và thực tế việc xây dựng hàng rào nằm trên thửa đất 926, ông bà không xâm phạm lối đi công cộng. Hiện phần đất tranh chấp do ông bà đang quản lý, sử dụng và đã xây dựng hàng rào bê tông kiên cố.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị B trình bày:

Ngày 17-02-2018, bà cùng chồng là ông Nguyễn Văn H có chuyển nhượng cho bà Lâm Phan Mộng T diện tích 698,9m2 thuộc một phần thửa 373 do bà đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi chuyển nhượng bà T có mời cán bộ địa chính xuống đo đạc. Do phần đất của bà T bị cong, để cho bà T xây hàng rào được thẳng nên bà tự nguyện cho bà T đầu giáp đường công cộng 4,5m một phần đất có chiều ngang 0,3m, đầu giáp kênh ngang 0,5m. Phần đất này bà vẫn đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà Hồ Thị N tranh chấp với bà T bà không có ý kiến gì, đề nghị Tòa án giải quyết theo đúng quy định pháp luật.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 70/2020/DS-ST ngày 02 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Bến Lức quyết định:

Căn cứ vào Điều 26, khoản 1 Điều 35, 39, 147, 157, 158 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; Điều 3, 12, 99, 100, 166, 170, 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 175, 176 Bộ luật Dân sự 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 26, Điều 27, Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp và quản lý sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Điều 2 Luật người cao tuổi.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hồ Thị N về việc yêu cầu bà Lâm Phan Mộng T trả lại phần đất có diện tích 92,1 m2 thuộc khu C, D, theo Mảnh trích đo địa chính số 648-2019 do Công ty trách nhiệm hữu hạn đo đạc nhà đất Hưng Phú lập ngày 07-01-2020 được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Bến Lức duyệt ngày 30-10-2019.

Ngoài ra bản án còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 07-12-2020, nguyên đơn bà Hồ Thị N kháng cáo đề nghị xét xử phúc thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà, buộc bà T trả lại diện tích đất lấn chiếm thuộc khu B, C và D.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện đối với khu C và không rút đơn kháng cáo, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Nguyên đơn bà Hồ Thị N do ông Hoàng Văn Tr đại diện trình bày:

Căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất của bà B có diện tích tăng, đất bà N giảm. Khu D là đất của bà N chừa ra để làm đường đi bị bà T lấn chiếm. Đề nghị Tòa án thu thập tại Ủy ban nhân dân xã để xem khu B có phải là lối đi công cộng không; khu F, cơ quan có thẩm quyền chưa có ý kiến về việc bà T lấn chiếm đất.

Bị đơn bà Lâm Phan Mộng T do ông Lương Anh T1 đại diện trình bày:

Ông khẳng định bà T không có lấn chiếm đất của bà N. Bà T nhận chuyển nhượng từ bà B, có tiền hành đo đạc nhưng không có ký giáp ranh với bà N, vì đất của bà T giáp ranh với lối đi công cộng, không có giáp ranh với đất của bà N. Ông và bà T không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà N. Ông và bà T không có tranh chấp khu C. Nay bà N rút yêu cầu khởi kiện đối với khu C, ông và T cũng đồng ý.

Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm:

- Thẩm phán, Hội đồng xét xử, những người tiến hành tố tụng và các đương sự tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự.

Đơn kháng cáo của nguyên đơn trong thời hạn luật quy định và hợp lệ, đủ điều kiện để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

- Quan điểm về việc giải quyết vụ án: Theo Mảnh trích đo 648, giữa thửa đất số 1187 và thửa 926 là lối đi công cộng được Ủy ban nhân dân xã Thanh Phú xác nhận tại Công văn số 41/UBND-TP ngày 23-4-2020. Bà N cho rằng lối đi công cộng trước đây bà B móc đất làm đường mương, lấn hết lối đi công cộng, khu D thuộc đất của bà N nhưng không có chứng cứ chứng minh. Bà N còn cho rằng đất của bà Giảm do bà T lấn chiếm là không có cơ sở. Do nguyên đơn rút đơn khởi kiện đối với khu C nên hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết đối với khu C và không chấp nhận kháng cáo của bà N.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Bà N phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm. Tuy nhiên, bà N là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 4 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Không chấp nhận kháng cáo của bà Hồ Thị N;

Hủy một phần bản án sơ thẩm số 70/2020/DS-ST ngày 02 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Bến Lức và đình chỉ giải quyết vụ án đối với khu C, có diện tích 11m2;

Căn cứ vào Điều 26, khoản 1 Điều 35, 39, 147, 157, 158 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 3, 12, 99, 100, 166, 170, 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 175, 176 Bộ luật Dân sự 2015;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 26, Điều 27, Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp và quản lý sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Điều 2 Luật người cao tuổi.

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hồ Thị N về việc yêu cầu bà Lâm Phan Mộng T trả lại phần đất có diện tích 81,1m2 thuộc khu D, theo Mảnh trích đo địa chính số 648-2019, của Công ty trách nhiệm hữu hạn đo đạc nhà đất Hưng Phú ngày 14-10-2019, được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Bến Lức duyệt ngày 30-10-2019.

2. Về chi phí đo đạc, định giá, thẩm định tại chỗ: Buộc bà Hồ Thị N phải chịu 17.700.000 đồng. Bà Hồ Thị N đã nộp xong.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Hồ Thị N được miễn án phí dân sự sơ thẩm.

4. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Hồ Thị N được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

5. Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị Hội đồng xét xử không giải quyết, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án Dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.