Bản án 256/2023/HCPT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Công ty Cổ phần Cảng T được Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ngày 15/11/2017, có mã số doanh nghiệp: 0700796676; địa chỉ trụ sở chính tại số nhà 118, đường, tổ 3, phường T, thành phố P, tỉnh Hà Nam; người đại diện theo pháp luật là Ông Nguyễn Văn B.

Ngày 13/10/2020, Công ty Cảng T họp Đại hội đồng cổ đông bất thường, thống nhất nội dung: Thông qua phương án tăng vốn điều lệ từ 5.650.000.000 đồng lên 50.850.000.000 đồng, bằng hình thức chào bán cổ phần cho các cổ đông hiện hữu. Thực hiện ủy quyền của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị Công ty Cảng T đã ban hành Thông báo về việc chào bán cổ phần cho các cổ đông hiện hữu. Ngày 23/11/2020, Hội đồng quản trị Công ty Cảng T họp, thông qua báo cáo kết quả chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu, phương án xử lý cổ phần chưa được đăng ký mua và số cổ phần đã được đăng ký mua nhưng chưa thanh toán hết. Ngày 23/12/2020, Hội đồng quản trị Công ty Cảng T mở cuộc họp để thông qua kết quả chào bán cổ phần; tuy nhiên, số lượng thành viên Hội đồng quản trị dự họp không đủ nên Chủ tọa kiến nghị Hội đồng quản trị thông báo triệu tập cuộc họp Hội đồng quản trị lần hai. Ngày 27/12/2020, Hội đồng quản trị Công ty Cảng T họp lần 2, thông qua các báo cáo kết quả chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu, tăng vốn điều lệ của Công ty sau khi hoàn thành việc phát hành cổ phần cho các cổ đông hiện hữu và sửa đổi Điều lệ của Công ty. Ngày 30/12/2020, Công ty Cảng T ban hành Thông báo số 03/TB ngày 30/12/2020 về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và nộp hồ sơ đến Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H đề nghị thay đổi vốn điều lệ và tỷ lệ vốn góp. Ngày 20/01/2021, Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (thay đổi lần thứ 4) đối với Công ty Cảng T.

Ngày 07/5/2021, bà Lê Thị Thanh H là cổ đông của Công ty khởi kiện, yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam hủy Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (thay đổi lần thứ 4) cấp cho Công ty Cảng T, với các lý do: (1) Văn bản ủy quyền giữa bà Lê Thị Thanh H và ông Hoàng Trung H được lập ngày 01/11/2018, do các bên không thỏa thuận về thời hạn ủy quyền nên theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì thời hạn ủy quyền là 01 năm, kể từ ngày 01/11/2018. Do vậy, việc ông Hoàng Trung H tham gia các cuộc họp Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị Công ty Cảng T vào năm 2020 là quá thời hạn ủy quyền; (2) Hai cuộc họp Hội đồng quản trị ngày 23/11/2020 và 27/12/2020 không được tổ chức. Việc Công ty Cảng T lập hai biên bản họp Hội đồng quản trị ngày 23/11/2020 và 27/12/2020 có chữ ký của ông Hoàng Trung H là không đúng; (3) Theo Thông báo số 757/TB-SKHĐT ngày 18/05/2021 xác định “Về việc nộp tiền mua cổ phần tại các phiếu thu ngày 30/10/2020 số tiền 9.500.000.000 đồng; ngày 24/11/2020 số tiền 2.500.000.000 đồng, ngày 27/11/2020 số tiền là 2.500.000.000 đồng, ngày 02/12/2020 số tiền 400.000.000 đồng. Các phiếu thu không có đầy đủ chữ ký của Kế toán trưởng và Thủ quỹ Công ty nên không đảm bảo tính hợp pháp”. Người khởi kiện đề nghị giám định kế toán từ ngày Công ty Cảng T thành lập (ngày 15/11/2017) đến ngày 20/01/2021.

Quan điểm của đại diện Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H:

Căn cứ Điều 4 của Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ quy định về nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục đăng ký kinh doanh như sau: “Người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cơ quan đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không chịu trách nhiệm về những vi phạm pháp luật của doanh nghiệp xảy ra trước và sau khi đăng ký kinh doanh; Cơ quan đăng ký kinh doanh không giải quyết tranh chấp giữa các thành viên, cổ đông của công ty với nhau hoặc với tổ chức, cá nhân khác hoặc giữa doanh nghiệp với tổ chức, cá nhân khác”.

Căn cứ khoản 20 Điều 4 của Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định: “Hồ sơ hợp lệ là hồ sơ có đầy đủ giấy tờ theo quy định của Luật này và nội dung các giấy tờ đó được kê khai đầy đủ theo quy định của pháp luật”.

Trên cơ sở hồ sơ đề nghị của Công ty Cổ phần Cảng T tại Thông báo số 03/TB ngày 30/12/2020 về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và gửi kèm các tài liệu theo quy định tại Luật Doanh nghiệp và Điều 51 của Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 (gồm: Biên bản họp Đại hội đồng cổ đông số 05/2020/BBH-ĐHĐCĐ ngày 13/10/2020; Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông số 05/2020/NQ-ĐHĐCD ngày 13/10/2020; Biên bản Hội đồng quản trị số 07/BBH-HĐQT ngày 23/11/2020; Biên bản họp Hội đồng quản trị số 09/NQ-HĐQT ngày 27/12/2020; Nghị quyết của Hội đồng quản trị số 09/NQ-HĐQT ngày 27/12/2020 và một số giấy tờ khác). Ngày 20/01/2021, Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thay đổi lần thứ 4 cho Công ty Cổ phần Cảng T. Tại phiên tòa, đại diện của Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Thanh H.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty Cổ phần Cảng T và người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Văn B có quan điểm: Ông Nguyễn Văn B đã nộp đủ số tiền mua cổ phần theo đăng ký mua thể hiện trên các phiếu thu tiền mặt và sao kê chuyển khoản vào tài khoản Công ty. Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thay đổi lần thứ 4 cho Công ty Cổ phần Cảng T là đúng quy định của pháp luật về thẩm quyền, trình tự và thủ tục. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tiến hành đối thoại để tạo điều kiện cho các bên đương sự thống nhất với nhau về việc giải quyết vụ án. Tuy nhiên, các bên đương sự không thống nhất được hướng giải quyết vụ án và vẫn giữ nguyên quan điểm của mình nên Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung.

Sau khi Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 05/2022/QĐXXST-HC ngày 29/4/2022, ông Nguyễn Anh T (là người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện) có đơn khiếu nại cho rằng việc Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử là vi phạm thủ tục tố tụng, không đảm bảo cho đương sự được thực hiện quyền tự yêu cầu giám định theo quy định tại Điều 89 Luật Tố tụng hành chính. Sau khi khiếu nại của ông Nguyễn Anh T được Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam và Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội giải quyết, không chấp nhận khiếu nại, ngày 09/6/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam thông báo mở lại phiên tòa vào ngày 17/6/2022. Ngày 17/6/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ban hành Quyết định hoãn phiên tòa do vắng mặt người tham gia tố tụng. Ngày 30/6/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ra thông báo mở lại phiên tòa vào ngày 15/7/2022.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 08/2022/HC-ST ngày 15/7/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam đã căn cứ vào khoản 1 Điều 30; khoản 3 Điều 32; Điều 115; Điều 116; Điều 157; khoản 1 Điều 158; Điều 159; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 204; Điều 206; khoản 1 Điều 348 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 4, Điều 28; Điều 158 Luật doanh nghiệp năm 2020; Điều 4, Điều 14, Điều 15 và điểm a khoản 1, khoản 3 Điều 51 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về Đăng ký doanh nghiệp; Khoản 1 Điều 30, khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, quyết định:

- Bác yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Thanh H đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam xem xét, giải quyết: Hủy Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty Cảng T do Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H cấp thay đổi lần thứ 4, ngày 20/01/2021.

- Bác các yêu cầu khác của người khởi kiện.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 09/8/2022, người khởi kiện là bà Lê Thị Thanh H có đơn kháng cáo với nội dung đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm thực hiện hoặc để đương sự thực hiện quyền giám định tư pháp về kế toán của Công ty Cổ phần Cảng T, đồng thời thu thập thêm những tài liệu chứng minh việc góp vốn của ông Nguyễn Văn B vào Công ty từ ngày thành lập đến hết ngày 20/01/2021 để có căn cứ xét xử vụ án khách quan, đúng pháp luật; Hủy Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty Cổ phần Cảng T do Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh H cấp thay đổi lần 4 ngày 20/01/2021.

Ngày 29/7/2022, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam ban hành Quyết định kháng nghị số 1469/QĐ-VKS-HC với nội dung đề nghị Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm theo hướng hủy Bản án hành chính sơ thẩm số 08/2022/HC-ST ngày 15/7/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam, giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam thụ lý giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện trình bày các căn cứ và lý do của việc kháng cáo: (1) Việc thay đổi đăng ký doanh nghiệp của Công ty Cảng T (thay đổi lần thứ 4), tăng vốn từ 5.650.000.000 đồng lên 21.068.000.000 đồng là trái với quy định của Luật Doanh nghiệp vì chưa được thông qua Đại hội đồng cổ đông; (2) Các phiếu thu không có chữ ký của kế toán và thủ quỹ, không đúng với quy định của Luật Kế toán; (3) Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm cho đương sự không thực hiện được quyền của mình (trong đó có quyền tự yêu cầu giám định quy định tại Điều 89 Luật Tố tụng hành chính), dẫn đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện không được bảo vệ; (4) Bản án sơ thẩm không đúng với quy định tại Điều 194 Luật Tố tụng hành chính vì không thể hiện các lập luận mà Luật sư đã trình bày.

Đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên nội dung kháng nghị và phát biểu quan điểm: Về tố tụng, Thẩm phán chủ tọa và các thành viên Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính ở giai đoạn phúc thẩm (kể từ thời điểm thụ lý vụ án); những người tham gia tố tụng chấp hành đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính; đơn kháng cáo của người khởi kiện và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam đủ điều kiện xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Về Nội dung, ngày 18/4/2022, Người đại diện của người khởi kiện có văn bản đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam trưng cầu giám định tư pháp về kế toán của Công ty Cảng T; ngày 26/4/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam có văn bản từ chối vì cho rằng “không cần thiết”; ngày 29/4/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử, trong khi đến ngày 04/5/2022, người đại diện của người khởi kiện mới nhận được thông báo từ chối giám định. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm tố tụng, không bảo đảm cho đương sự thực hiện quyền tự giám định. Bên cạnh đó, việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, các phiếu thu không có chữ ký của kế toán và thủ quỹ; chỉ được ký bổ sung sau khi Công ty đã được Phòng Đăng ký kinh doanh cấp giấy. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam, chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện hủy Bản án hành chính sơ thẩm số 08/2022/HC-ST ngày 15/7/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam để xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào kết quả tranh tụng, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

“1. Trường hợp công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh đăng ký thay đổi vốn điều lệ, công ty gửi hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi công ty đặt trụ sở chính. Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau đây:

a) Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp do người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ký;

...

3. Trường hợp Đại hội đồng cổ đông thông qua việc chào bán cổ phần để tăng vốn điều lệ, đồng thời giao Hội đồng quản trị thực hiện thủ tục đăng ký tăng vốn điều lệ sau khi kết thúc mỗi đợt bán cổ phần, kèm theo Thông báo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, hồ sơ đăng ký tăng vốn điều lệ phải có các giấy tờ sau đây:

a) Nghị quyết và bản sao biên bản họp Đại hội đồng cổ đông về việc chào bán cổ phần để tăng vốn điều lệ, trong đó nêu rõ số lượng cổ phần chào bán và giao Hội đồng quản trị thực hiện thủ tục đăng ký tăng vốn điều lệ sau khi kết thúc mỗi đợt bán cổ phần;

b) Nghị quyết, quyết định và bản sao biên bản họp Hội đồng quản trị công ty cổ phần về việc đăng ký tăng vốn điều lệ công ty sau khi kết thúc mỗi đợt bán cổ phần.

5. Sau khi nhận hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, Phòng Đăng ký kinh doanh trao Giấy biên nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp”.

“1. Người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và các báo cáo.

2. Trường hợp công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật thì người đại diện theo pháp luật thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp phải đảm bảo và chịu trách nhiệm về việc thực hiện đúng quyền hạn, nghĩa vụ của mình theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Luật Doanh nghiệp.

3. Cơ quan đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không chịu trách nhiệm về những vi phạm pháp luật của doanh nghiệp xảy ra trước và sau khi đăng ký doanh nghiệp.

4. Cơ quan đăng ký kinh doanh không giải quyết tranh chấp giữa các thành viên, cổ đông của công ty với nhau hoặc với tổ chức, cá nhân khác hoặc giữa doanh nghiệp với tổ chức, cá nhân khác.

5. Doanh nghiệp không bắt buộc phải đóng dấu trong giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, nghị quyết, quyết định, biên bản họp trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Việc đóng dấu đối với các tài liệu khác trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.”

“Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:

1. Tên doanh nghiệp và mã số doanh nghiệp;

2. Địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp;

3. Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần; đối với thành viên hợp danh của công ty hợp danh; đối với chủ doanh nghiệp của doanh nghiệp tư nhân. Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với thành viên là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp và địa chỉ trụ sở chính của thành viên là tổ chức đối với công ty trách nhiệm hữu hạn;

4. Vốn điều lệ đối với công ty, vốn đầu tư đối với doanh nghiệp tư nhân”.

“1. Trường hợp có căn cứ xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo, tổ chức, cá nhân có quyền đề nghị Phòng Đăng ký kinh doanh thực hiện thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và có trách nhiệm cung cấp cho Phòng Đăng ký kinh doanh một trong các văn bản cần thiết theo quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Văn bản xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo bao gồm:

a) Bản sao văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp văn bản trả lời văn bản do cơ quan đó cấp bị giả mạo;

b) Bản sao văn bản trả lời của cơ quan công an về việc nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.

3. Trường hợp cần xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo để làm cơ sở thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 212 Luật Doanh nghiệp, Phòng Đăng ký kinh doanh gửi văn bản kèm theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đến cơ quan quy định tại điểm a, điểm b khoản 2 Điều này. Các cơ quan có trách nhiệm trả lời bằng văn bản về kết quả xác định theo đề nghị của Phòng Đăng ký kinh doanh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị. Căn cứ kết luận của các cơ quan nêu trên, Phòng Đăng ký kinh doanh thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo trình tự, thủ tục quy định tại khoản 1 Điều 75 Nghị định này nếu nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.”

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, bác kháng cáo của người khởi kiện và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam, giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 08/2022/HC-ST ngày 15/7/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam.

2. Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bà Lê Thị Thanh H phải nộp 300.000 đồng án phí hành chính phúc thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số AA/2021/0001499 ngày 30/8/2022 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Hà Nam.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.