Bản án 255/2026/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm,

Nguyên đơn chị Trần Đình Diệu H trình bày:

Cuối năm 2017, chị có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Nguyễn Văn Lưu L1 thửa đất số 4296, tờ bản đồ số 01 diện tích 361,4m2 tại ấp T, xã K, huyện C, tỉnh Tiền Giang. Giá chuyển nhượng là 390.000.000đồng.

Do bận công việc nên chị đã nhờ mẹ ruột là bà Huyền Tôn Nữ Kim T thay mặt chị đứng tên bên nhận chuyển nhượng, ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông L1 tại Văn phòng Công chứng. Chị và bà T thống nhất việc bà T đứng tên ký hợp đồng này chỉ là đứng tên giúp chị, còn quyền sử dụng đất nhận chuyển nhượng là tài sản của chị, khi chị cần thì bà T với chị sẽ lập và ký kết “Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” để sang tên chủ sử dụng đất cho chị. Chị là người trực tiếp thanh toán số tiền chuyển nhượng 390.000.000đồng cho ông L1.

Sau khi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bà T được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp giấy chứng nhận CS00572 ngày 23/01/2018. Chị là người trực tiếp gặp ông L1 bàn giao đất trên thực địa. Tại thời điểm bàn giao đất, thửa đất trên là đất trống, không có tài sản gì trên đất.

Tháng 3/2018, chị đã tiến hành xây nhà với diện tích xây dựng khoảng 140m2 trên thửa đất này. Số tiền mà chị dùng để xây dựng nhà là 200.000.000đồng. Sau khi xây dựng nhà chị đã cho thuê nhà này với thời gian thuê 02 năm từ ngày 30/4/2020 đến 30/4/2022 với anh Trần Tấn T2, sinh năm 1980. Địa chỉ: Số I đường T, Phường D, thành phố M, tỉnh Tiền Giang. Tháng 5/2022 khi hết thời hạn thuê chị đã lấy lại nhà và về ở trên thửa đất này.

Tháng 6/2021, chị yêu cầu bà T lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất để sang tên chủ sử dụng đất cho chị. Khi này chị mới biết đầu năm 2021 bà T đã tự ý lập hợp đồng tặng cho thửa đất cho em ruột của chị là Trần Đình Minh L. Do đó, chị đã yêu cầu anh L sang tên chủ sử dụng đất cho chị. Tuy nhiên, anh L không đồng ý và cho rằng quyền sử dụng thửa đất này là tài sản của bà T và bà T đã tặng cho anh L nên quyền sử dụng đất này là của anh L.

Nhận thấy, hành vi trên của bà T là vi phạm pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích của chị. Do vậy, chị khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết:

- Huỷ hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất được ký giữa bà Huyền Tôn Nữ Kim T với anh Trần Đình Minh L. Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đã cấp cho anh Trần Đình Minh L.

- Công nhận cho chị Trần Đình Diệu H là chủ sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất của thửa đất số 4296 tờ bản đồ số 01, diện tích 361,4m2 tại ấp T, xã K, huyện C, tỉnh Tiền Giang.

Tại phiên hoà giải ngày 12/12/2024 chị H trình bày: Khi mua ngày 11/12/2017 hai bên thực hiện các thủ tục mua bán vào buổi sáng ông L1 vào ngân hàng trả tiền vay và lấy giấy đất ra, xóa đăng ký thế chấp. Đến buổi chiều thì công chứng hợp đồng tại Ủy ban xã K. Do chị có công việc bận phải về Bình Dương nên nhờ bà T ở lại thực hiện công chứng hợp đồng.

Về số tiền trả cho ông L1 thì xác định của chị đã trả cho vợ ông L1 là bà Võ Thị Kim P số tiền 190.000.000 đồng bằng hình thức chuyển khoản, số tài khoản này chị không thể cung cấp được do hiện nay vợ chồng anh L1 không hợp tác. Trước đó trả trực tiếp cho ông L1 200.000.000 đồng bằng tiền mặt để ông L1 lấy sổ từ ngân hàng ra.

Tại biên bản hoà giải ngày 30/8/2024 (bút lục số 263) chị H trình bày về các tin nhắn mà L cung cấp đó là chị nhắn với Trần Đình Diệu T1 cũng là em ruột của chị, chứ không phải nhắn tin với anh L.

Bị đơn bà Huyền Tôn Nữ Kim T trình bày tại bản tự khai ngày 12/8/2023:

Bà được chị Trần Đình Diệu H nhờ đứng hộ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất 4296 tờ bản đồ số 01 diện tích 361,4m2 tại ấp T, xã K, huyện C, tỉnh Tiền Giang, có nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn Lưu L1. Sau đó bà lấy tài sản nêu trên không thuộc sở hữu của mình tự ý tặng cho anh Trần Đình Minh L vì lúc đó anh L đòi bà cho tài sản ở Bình Dương, nếu không cho thì ông L sẽ dọn ra ngoài ở, vì bất đắt dĩ nên bà mới lấy tạm tài sản của chị H cho anh L, để anh L ở lại nhà Bình Dương chăm sóc và nuôi bà.

Thời gian bà tặng cho tài sản nêu trên cho anh L vào tháng 02/2021, việc tặng cho diễn ra lén lút không thông qua ý kiến của chị H nên đến tháng 6/2021 thì bị nguyên đơn phát hiện. Sau đó chị H yêu cầu bà và anh L trả lại tài sản nêu trên thì anh L không trả, mặc khác anh L cũng không nuôi bà và đã dọn ra ngoài ở từ tháng 6/2021 đến nay.

Do đó, đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc huỷ hợp đồng tặng cho bà hoàn toàn đồng ý và công nhận tài sản nêu trên là tài sản của chị H.

Tại phiên hoà giải ngày 12/12/2024, bà T trình bày: Thửa đất mà chị H đang tranh chấp là của chị H mua. Do ngày công chứng hợp đồng chị H về Bình Dương nên chị H nhờ bà ở lại công chứng hợp đồng. Lý do bà tặng cho thửa đất trên cho anh L là vì bà sức khỏe kém cần có con để chăm sóc, thời điểm đó bà sống chung với anh L tại nhà thờ ở Bình Dương, anh L yêu cầu bà phải cho anh L căn nhà thờ thì anh L mới đồng ý ở chung để chăm sóc bà nhưng bà không đồng ý vì đó là nhà thờ, bà có tất cả 6 người con mà anh L yêu cầu cho L nên bà không đồng ý. Do lúc đó bà bệnh nhiều sợ không ai chăm sóc nên bà lấy lại thửa đất của chị H mua mà bà đứng tên giùm để tặng cho L.

Sau khi sang tên cho L, L vẫn ở với bà đến khi chị H phát hiện đòi lại đất thì L bỏ bà đi.

Sau khi nhận chuyển nhượng bà được cấp giấy CNQSDĐ thì bà giao giấy đất cho chị H giữ. Đến năm 2020 có người hỏi mua thửa đất này nên bà kêu chị H đưa giấy đất cho người ta xem, bà giữ giấy đất rồi âm thầm tặng cho cho L mà không thông báo cho chị H biết. Đến đầu tháng 6/2021 H yêu cầu bà trả lại giấy thì bà mới nói đã tặng cho L.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh Trần Đình Minh L trình bày:

Anh không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, vì việc tặng cho giữa anh và mẹ anh hoàn toàn đúng pháp luật, trên cơ sở đôi bên tự nguyện, không lừa dối, ép buộc, mẹ anh trong tình trạng minh mẫn, khoẻ mạnh, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Bên cạnh đó, tài sản trên là của mẹ anh, không phải của chị H. Nguồn tiền để mua là tiền mẹ bán đất ở Bình Dương. Về công trình trên đất thì do mẹ bỏ tiền ra xây, do chị H ở gần đó nên chị H quản lý giùm mẹ. Thủ tục tặng cho là do mẹ tự liên hệ thực hiện thủ tục sang tên khi có giấy chứng nhận anh được giao GCNQSĐ giữ cho đến nay. Sau khi được mẹ tặng cho anh tiếp nhận quản lý đất và anh có biết đất này đang cho thuê chưa hết hạn nên anh để hết hạn, đến khi hết hạn hợp đồng anh có thông báo người thuê đất đã thay đổi chủ nếu muốn thuê tiếp thì phải ký hợp đồng với anh. Anh không biết tháng 4/2022 lại chị H tiếp tục nhận tiền thuê năm thứ 2. Vì anh ở xa, anh không biết việc thỏa thuận thanh toán như thế nào, chỉ biết 2 năm hết hạn. Ý kiến của bà T không đúng sự thật mà được ghi lại nên không bảo đảm khách quan. Khi mẹ tặng cho hoàn toàn không có điều kiện mà đây là sự tự nguyện của mẹ.

Tại phiên toà sơ thẩm, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện yêu cầu huỷ hợp đồng tặng cho giữa bà T với anh L. Kiến nghị cơ quan thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho anh L. Công nhận quyền sử dụng đất là của nguyên đơn.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 88/2025/DS-ST ngày 20 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực X, tỉnh Đồng Tháp đã căn cứ các Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, 147, 227, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 500, 501, 502, 503 Bộ luật dân sự 2015; Căn cứ Điều 167, 168, 188 của Luật Đất đai 2013; Căn cứ Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc huỷ hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Huyền Tôn Nữ Kim T với anh Trần Đình Minh L số công chứng 008 quyển số 01/2021-SCT/HĐ,GD ngày 15/01/2021 tại Ủy ban nhân dân xã K.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Trần Đình Diệu H. Buộc anh Trần Đình Minh L hoàn trả cho chị H giá trị tài sản trên đất số tiền là 620.840.157đồng (Sáu trăm hai mươi triệu, tám trăm bốn mươi ngàn, một trăm năm mươi bảy đồng).

Thực hiện ngay khi bản án có hiệu lực pháp luật.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về nghĩa vụ chậm thi hành án, nghĩa vụ chịu án phí và quyền kháng cáo của đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 28 tháng 6 năm 2025, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Trần Đình Minh L có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm xét xử theo hướng không buộc anh hoàn trả cho chị Trần Đình Diệu H giá trị tài sản trên đất số tiền là 620.840.157 đồng; yêu cầu bà H tháo dỡ căn nhà, trả lại mặt bằng đất cho anh L.

Ngày 26 tháng 9 năm 2025, bị đơn bà Huyền Tôn Nữ Kim T có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm xét xử theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Đình Diệu H và hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà với anh Trần Đình Minh L số công chứng 008 quyển số 01/2021-SCT/HĐ,GD ngày 15/01/2021 tại Ủy ban nhân dân xã K.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

* Bị đơn bà Huyền Tôn Nữ Kim T3 xin vắng mặt và vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Đình Diệu H và hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà với anh Trần Đình Minh L số công chứng 008 quyển số 01/2021-SCT/HĐ,GD ngày 15/01/2021 tại Ủy ban nhân dân xã K.

* Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của anh L: Luật sư Nguyễn Khoa Q trình bày: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Trần Đình Diệu H về việc buộc anh Trần Đình Minh L hoàn trả cho chị H giá trị tài sản trên đất số tiền là 620.840.157đồng (Sáu trăm hai mươi triệu, tám trăm bốn mươi ngàn, một trăm năm mươi bảy đồng). Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của phía bị đơn về việc sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn.

* Chị Trần Đình Diệu H trình bày: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo phía bị đơn sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn và hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà T với anh Trần Đình Minh L số công chứng 008 quyển số 01/2021-SCT/HĐ,GD ngày 15/01/2021 tại Ủy ban nhân dân xã K.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử phúc thẩm tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; các đương sự chấp hành đúng pháp luật từ khi thụ lý vụ án đến trước khi Hội đồng xét xử nghị án.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự chấp nhận kháng cáo của bị đơn Huyền Tôn Nữ Kim T, không chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Trần Đình Minh L; Sửa bản án sơ thẩm số 88/2025/DS-ST ngày 20/6/2025 theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Căn cứ vào kết quả tranh tụng, nghe ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

- Công ty Cổ phần V và VIETTEL tỉnh để xác minh số điện thoại của chị T1 và Cung cấp nội dung tin nhắn qua zalo giữa chị T1 và chị H nhưng sau đó lại không yêu cầu. Đồng thời, anh Trần Đình Minh T4, chị Trần Đình Diệu T1 cũng có bản tự khai (Bút lục 122) thể hiện nội dung từ khi cha (là ông Trần Đình N) mất năm 2015 tới nay thì chị H thường xuyên vay mượn nhiều nơi dẫn đến mất khả năng chi trả và thường xuyên thay đổi chỗ ở để trốn nợ và nhờ mẹ cưu mang; Các anh chị em cùng ký tên văn bản từ chối nhận di sản thừa kế và nhường quyền đứng tên 02 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho mẹ và bà T đã bán được tổng cộng 4 tỷ 700 triệu đồng. Ngày 15/01/2024 chị H cũng có đơn xin xác nhận hoàn cảnh gia đình khó khăn có nội dung gia đình gồm 06 nhân khẩu, trong đó có mẹ già và 03 con nhỏ, chị H gặp rủi ro về thai sản, chỉ trông chờ vào khoảng lương trên dưới 5.000.000 đồng của chồng là anh Nguyễn Minh Q1 và được chính quyền địa phương xác nhận (Bút lục 56-57).

Do hủy án nên chưa xem xét đến yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Huyền Tôn Nữ Kim T, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh Trần Đình Minh L.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310, Điều 148, 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số: 88/2025/DS-ST ngày 20 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực X, tỉnh Đồng Tháp.

2. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân Khu vực X, tỉnh Đồng Tháp giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

3. Về án phí dân sự: Bà T, anh L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. H1 lại anh L 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu số 0006320 ngày 10/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Tiền Giang (Nay là Đồng Tháp).

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.