Bản án 253/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Ông Đỗ Vũ P, ông Đỗ Khắc B không thống nhất với bản án sơ thẩm tuyên buộc ông Đỗ Vũ P di dời hàng rào trả cho ông Trần Văn K1, bà Nguyễn Thị H1 phần đất diện tích 385,728m2, tọa lạc tại ấp Cơi 5A, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. Hội đồng xét xử xét thấy:

[2] Các đương sự thống nhất kết quả đo đạc thực tế ngày 20/02/2019 phần đất tranh chấp được giới hạn từ các điểm 3,6,7,10 có tổng diện tích 385,728 m2, phần đất tranh chấp là ranh đất tiếp giáp giữa các thửa số 85, 86, 87, 471, tờ bản đồ số 07 tọa lạc tại ấp Cơi 5A, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. Hiện trạng đất tranh chấp là con mương chạy dài, trên phần đất tranh chấp có hàng rào dây kẽm do ông Đỗ Vũ P xây dựng.

[3] Xét về nguồn gốc đất tranh chấp thấy rằng: Phần đất của bà H1 có được do ông K1 bà H1 nhận chuyển nhượng từ ông Lê Văn Hoàng năm 1997, phần đất của ông P do ông B tặng cho năm 2009 do ông B nhận chuyển nhượng từ ông Huôl vào năm 1977. Khi nhận chuyển nhượng cả ông B, bà H1 đều không đo đạc thực tế phần đất nhận chuyển nhượng. Sau khi nhận chuyển nhượng đất, năm 1996 ông B, ông Hoàng đều được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

[4] Theo tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án thể hiện, năm 2002 ông Hoàng chuyển nhượng đất lại cho bà H1, đến năm 2013 bà H1 đổi sổ, năm 2009 ông B tặng cho lại ông P. Ông P và bà H1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đều không đúng với diện tích đất được thể hiện trước đó theo giấy chứng nhận cấp cho ông B, ông Hoàng. Lý giải cho vấn đề này đã được cơ quan chuyên môn xác định việc cấp giấy chứng nhận cho ông P, cho bà H1 cũng không đo đạc thực tế, chỉ dựa trên tờ bản đồ tọa độ mới, vì vậy nên phần đất của ông P có chênh lệch thiếu, phần đất bà H1 có chênh lệch thừa diện tích so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp trước đây của ông B và ông Hoàng.

[5] Tuy nhiên Hội đồng xét xử thấy rằng kể từ thời điểm cấp quyền sử dụng đất cho ông P, cấp cho bà H1 là không đúng diện tích trước đây nhưng ông P và ông K1 bà H1 cũng không có ý kiến phản đối gì. Theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì diện tích đất các bên đều có thay đổi là thực tế, các bên đương sự cũng không khiếu nại gì về việc này. Tuy nhiên các bên thừa nhận việc quản lý sử dụng đất là đúng ranh giới, đúng hiện trạng đất kể từ khi nhận chuyển nhượng.

[6] Qua xem xét thẩm định tại chổ thấy rằng, phần đất của ông P được bao bọc giới hạn ba bên là ba con mương, hết con mương tiếp giáp phần đất bà H1 được ông P xây dựng hàng rào dây kẽm bảo vệ đất. Phần đất bà H1 được giới hạn bao bọc bởi ba bên là ba con bờ. Theo xác nhận của nhiều người dân sinh sống tại địa phương, những người hiểu biết sự việc thì thực tế ông B, ông P là người quản lý sử dụng con mương tranh chấp từ trước đến nay, hàng năm ông B, ông P có thuê nhiều người sên vét cải tạo con mương, đối với bà H1 không sử dụng con mương tranh chấp này. Xét thấy về nguyên tắc bà H1 là nguyên đơn thì bà H1 phải đưa ra chứng cứ để chứng minh phần đất tranh chấp ½ con mương bà H1 có quản lý, sử dụng. Tuy nhiên Hội đồng xét xử thấy rằng ngoài lời trình bày và xác nhận của những người có mối quan hệ gần gũi bà con với bà H1, thì bà H1 không có căn cứ gì để chứng minh có quản lý, sử dụng con mương tranh chấp.

[7] Việc bà H1 xác định khi nhận chuyển nhượng đất, ông Hoàng có chỉ ranh đất cho bà. Tuy nhiên việc chỉ ranh đất tiếp giáp với ông B tại thời điểm nhận chuyển nhượng đất từ ông Hoàng thì không có sự chứng kiến của ông B, và theo ông Hoàng xác nhận thì thời điểm chuyển nhượng cho bà H1 giữa ông Hoàng với ông B cũng chưa thống nhất được với nhau về ranh đất. Như vậy thấy rằng việc bà H1 xác định ranh đất chỉ dựa trên căn cứ do ông Hoàng chỉ ranh, cũng như theo tập quán địa phương mỗi người được sử dụng ½ con mương để từ đó yêu cầu ông P trả đất xét thấy là chưa phù hợp.

[8] Mặc khác theo xác nhận của chính quyền địa phương, trước khi ông P lập hàng rào bảo vệ đất, giữa ông P với bà H1 có thỏa thuận xác định ranh đất, có sự chứng kiến của chính quyền địa phương, bà H1 đồng ý ranh xong nhưng sau đó 2 lần bà H1 thay đổi ý kiến, yêu cầu ông P di dời cộc mốc theo thỏa thuận ban đầu, đến khi ông P làm hàng rào chỉ còn 04m là hoàn thành thì bà H1 tranh chấp yêu cầu ông P phải di dời hàng rào về đất ông P 0,37m. Việc bà H1 nhiều lần yêu cầu ông P di dời cộc mốc ranh đất, chứng tỏ bà H1 cũng chưa xác định được vị trí ranh đất của bà H1 tại thời điểm bà nhận chuyển nhượng từ ông Hoàng là tại vị trí nào. Trên thực tế, phần đất có vị trí mặt tiền từ vị trí hàng rào về hướng đất bà H1 1,5m thì bà H1 là người đang quản lý sử dụng, ông P và bà H1 không tranh chấp với nhau phần diện tích này. Như vậy phần đất ông P với bà H1 có tranh chấp được xác định từ vị trí hàng rào trở về hướng đất ông P 0,37m có diện tích 196,4m2 do ông P quản lý sử dụng, cấp sơ thẩm xác định phần đất tranh chấp có mặt tiền dài 1,87m với tổng diện tích 385,728m2 (bao gồm cả phần đất bà H1 quản lý có mặt tiền 1,5m diện tích 189,328m2) là không đúng.

[9] Như vậy căn cứ vào quá trình quản lý, sử dụng đất, căn cứ vào hiện trạng phần đất tranh chấp, xác nhận của chính quyền địa phương và nhiều người dân sinh sống tại địa phương, có căn cứ xác định phần đất tranh chấp có chiều dài ngang mặt tiền 0,37m x ngang mặt hậu 01m x chiều dài 268,8m diện tích 196,4m2 thuộc quyền sử dụng của ông P. Cấp sơ thẩm xác định căn cứ vào diện tích đất bà H1 được cấp quyền sử dụng đất, và theo tập quán địa phương, để từ đó chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H1 là chưa phù hợp.

[10] Đối với các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông P và bà H1 hiện đang thế chấp vay vốn tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Trần Văn Thời, qua làm việc với Ngân hàng, Ngân hàng không yêu cầu ông P, bà H1 trả nợ, đồng thời khước từ không tham gia tố tụng tại vụ án, do đó cấp sơ thẩm không xem xét khoản nợ đối với Ngân hàng là có căn cứ.

[11] Từ phân tích trên, có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông P và ông B, sửa bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Trần Văn Thời, không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp.

[12] Do chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nên chi phí tố tụng cấp sơ thẩm và phúc thẩm, án phí dân sự sơ thẩm nguyên đơn phải chịu theo quy định. Ông L1 đại diện theo ủy quyền của ông P đã dự nộp số tiền 500.000 đồng chi phí tố tụng nên buộc nguyên đơn phải hoàn trả lại.

[13] Các phần khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị nên có hiệu lực pháp luật.