Bản án 25/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Phạm Ngọc Hà

Các Thẩm phán:

Ông Hồ Hữu Vệt

Ông Hồ Thanh Sơn

- Thư ký phiên toà: Bà Nguyễn Hương Giang - Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Tuyên Quang.

- Đại diện Vện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang: Bà Ngô Thị Vỹ - Kiểm sát Vên tham gia phiên tòa.

Ngày 29 tháng 5 và ngày 01 tháng 6 năm 2020 tại trụ sở Toà án nhân dân tỉnh Tuyên Quang mở phiên tòa xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 22/2020/TLPT-DS ngày 13 tháng 4 năm 2020 về Việc “Tranh ch p quyền s dụng t”.

Do bản dân sự sơ thẩm số 140/2019/DS - ST, ngày 30 tháng 11 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố T bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 28/2020/QĐ-PT, ngày 14 tháng 5 năm 2020, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ông Đặng Văn T (Đặng Lâm T); sinh năm 1946;

Người đại diện theo ủy quyền: Chị Đặng Thị Kim D; sinh năm 1973

Cùng địa chỉ: Số nhà 132, tổ 5, phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang. Có mặt.

2. Bị đơn: Ông Trần Long X (Đã chết)

Người kế thừa quyền nghĩa vụ của bị đơn:

- Bà Nguyễn Tường V; sinh năm 1966;

- Chị Trần Thị Thương T, sinh năm 1993;

- Anh Trần Như Bằng D, sinh năm 1991;

Cùng địa chỉ: Số nhà 130, tổ 5, phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Vũ Thị P; sinh năm 1949

Người đại diện theo ủy quyền của bà P: Chị Đặng Thị Kim D;

Cùng địa chỉ: Số nhà 132, tổ 5, phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang.

- Bà Nguyễn Tường V; sinh năm 1966;

Địa chỉ: Số nhà 130, tổ 5, phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang.

4. Người kháng cáo: Nguyên đơn ông Đặng Văn T.

NỘI D VỤ ÁN:

Theo ơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án nguyên ơn ông Đặng Văn T và người ại diện theo ủy quyền của nguyên ơn, người ại diên của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Đặng Thị Kim D trình bày:

Ông Đặng Văn T và bà Vũ Thị P là Vệt kiều về nước năm 1963, được nhà nước phân về cư trú tại xóm 4 xã N, thị xã T (nay là tổ 5, phường N, thành phố T) và được cấp cho 01 thổ đất để ở. Năm 1988 ông T bà P có cho bà Vũ Thị H (em gái bà P) một phần đất có diện tích khoảng 360m2 để ở (một cạnh giáp nhà ông T, một cạnh giáp nhà ông Thiêm) có đơn đề nghị do bà H viết và được ông Bùi Chí B vẽ sơ đồ và ký xác nhận, được UBND xã N ký xác nhận do phó chủ tịch Ngô Đình P ký tên đóng dấu. Năm 1991 ông T bà P được UBND thị xã T (nay là thành phố T) cấp hồ sơ nhà đất số 346/QĐ-UB ngày 26/3/1991 đứng tên ông Đặng Văn T thể hiện diện tích đất được cấp 324 m2, chiều rộng 8m, chiều dài 45m, diện tích đất tạm giao là 527,35m2 tại tổ 5 (tổ 9 cũ) phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang; trong số diện tích đất trên có cả diện tích đất trước đó ông T bà P đã cho bà Vũ Thị H. Cuối năm 1991 bà Vũ Thị H không có nhu cầu sử dụng đất nên đã Viết giấy trả lại đất cho bà P (giấy trả lại đất viết ngày 02/10/1991).

Năm 1992 ông T chuyển nhượng một phần thửa đất được cấp cho ông Trần Long X với diện tích chiều ngang phía trước rộng 6m, chiều ngang phía sau rộng 6m, giá trị chuyển nhượng là 12.000.000đ (mười hai triệu ồng). Phần đất chuyển nhượng nằm trong phần đất trước đây gia đình bà H trả lại cho gia đình ông. Khi chuyển nhượng đất cho gia đình ông X hai bên có Viết giấy tờ chuyển nhượng do ông X giữ, ông X đặt cọc 2.000.000 đồng trước, còn 10.000.000 đồng trả dần làm 3 đợt (ngày 3/11/1992 trả 2.000.000 đồng, ngày 13/11/1992 trả 5.000.000 đồng, và ngày 21/11/1992 trả 3.000.000 đồng). Năm 2004 ông X xây nhà đã xây lấn sang nhà ông T chiều rộng phía trước 1,2m, chiều rộng phía sau 1m, chiều dài hết đất 45m, tổng diện tích đất ông X lấn chiếm của ông T là 48m2. Ông T đã có ý kiến về Việc ông X xây lấn chiếm đất, gia đình hai bên đã xảy ra cãi nhau. Hai gia đình mâu thuẫn từ đó cho đến nay chưa được giải quyết nên vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông T khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông X trả lại diện tích đất lấn chiếm có chiều ngang phía trước 1,2m, phía sau 1m, chiều dài chạy hết đất cho gia đình ông. Trong quá trình giải quyết vụ án Trần Long X chết ông T yêu cầu bà Nguyễn Tường V và những người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của ông X trả lại diện tích đất tranh chấp cho ông. Do gia đình bà V đã xây nhà kiên cố nên ông T đề nghị giải quyết theo hướng gia đình bà V trả lại diện tích đất thổ canh phía sau (đất trồng cây lâu năm), diện tích đất tương đương với giá trị phần đất thổ cư và thổ canh đang có tranh chấp theo kết luận định giá tài sản của Hội đồng định giá.

Bị ơn bà Nguyễn Tường V trình bày:

Năm 1992 chồng bà ông Trần Long X và bà có nhận chuyển nhượng 01 thửa đất của ông Đặng Văn T và bà Vũ Thị P, khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng ông X là người đứng ra thực hiện. Hai bên không viết giấy tờ chuyển nhượng mà chỉ thỏa thuận miệng và Viết giấy giao nhận tiền vì phần đất gia đình bà nhận chuyển nhượng nằm trong phần đất ông T trước đây đã cho gia đình bà Vũ Thị H và ông Trần Văn An sau đó bà H ông An không có nhu cầu sử dụng đã trả lại đất cho ông T và ông T bán lại cho gia đình bà. Ông T giao giấy tờ mua bán đất giữa ông T với ông An, bà H cho gia đình bà (giấy tờ trên đã nộp cho Tòa án thành phố T). Sau khi mua được đất gia đình bà đã sử dụng đúng phần đất đã mua và không có tranh chấp gì với ai, khi đó ông T có rào hàng rào bằng nứa và trồng cây cúc tần ngăn đất giữa hai nhà. Đến năm 2007 ông T bà P lại xảy ra tranh chấp đất đai với gia đình bà và cho rằng gia đình bà lấn chiếm 01m đất chiều ngang, chiều sâu hết đất của nhà ông T bà P, trong khi đó gia đình bà xây nhà từ năm 2003 ông T bà P đồng ý và không có ý kiến gì. Khi bà xây nhà, chính ông T đã dỡ hàng rào cây và xây bức tường rào phía trước làm ranh giới ngăn giữa hai nhà, còn gia đình bà xây bức tường rào phía sau, lúc đó ông T phải dỡ bức tường chuồng lợn để cho nhà bà xây tường rào. Tại thời điểm đó ông T không có ý kiến gì. Trước đó, khi lập hồ sơ thửa đất thì gia đình hai bên có ký giáp ranh với nhau và không có tranh chấp gì. Nay bà xác định bà xây nhà và sử dụng đúng diện tích đất đã mua bán với ông T, bà không lấn chiếm đất của gia đình ông T, không nhất trí với yêu cầu khởi kiện về Việc đòi lại đất của ông Đặng Văn T.

gười kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của bị ơn ông Trần Long X anh Trần hư Bằng D và chị Trần Thị Phương T trình bày: Anh D và chị T là con đẻ của ông Trần Long X và bà Nguyễn Tường V, trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án ngày 15.01.2017 ông X chết. Về yêu cầu khởi kiện của gia đình ông T yêu cầu gia đình anh chị trả lại diện tích đất lấn chiếm có chiều ngang phía trước 1,2m, phía sau 1m, chiều dài chạy hết đất cho gia đình ông T bà P đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Anh chị và bà V đã họp gia đình thống nhất ủy uyền cho bà V tham gia tố tụng tại Tòa án.

Vụ án trên đã được Tòa án nhân dân thành phố T, tỉnh Tuyên Quang thụ lý, xác minh, thu thập chứng cứ, hòa giải nhưng không thành và đã đưa vụ án ra xét xử. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 140/2019/DS-ST, ngày 30 tháng 11 năm 2019, Tòa án nhân dân thành phố T đã quyết định:

Áp dụng: Các Điều 26, 35, 147, 227, 228, 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 699, 700, 701, 702 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 221, 223 - Bộ luật dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội; pháp lệnh án phí lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đặng Văn T về việc đề nghị giải quyết buộc bà Nguyễn Tường V có nghĩa vụ trả lại diện tích đất lấn chiếm chiều rộng phía trước 1,2m, chiều rộng phía sau 1m, chiều dài hết đất tại thửa đất số 70, tờ bản đồ số 12, bản đồ địa chính năm 1997 thuộc tổ 5 (tổ 9 cũ), phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang.

Ngoài ra, bản án còn giải quyết về án phí, chi phí thẩm định, định giá, quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 09/12/2019 Tòa án nhận đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Đặng Văn T, đơn kháng cáo có nội D: Không nhất trí với toàn bộ phần quyết định của bản án sơ thẩm. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xét xử theo thẩm quyền để đảm bảo quyền lợi cho gia đình ông.

Tại phiên tòa phúc thẩm người đại diện theo ủy quyền của ông T (chị Đặng Thị Kim D) trình bày: Tại đơn kháng cáo bố chị ông Đặng Văn T kháng cáo không nhất trí với toàn bộ phần quyết định của bản án sơ thẩm, tuy nhiên chị xác định lại phía nguyên đơn không có ý kiến gì về nội D quyết định của bản án sơ thẩm về phần chi phí tố tụng và án phí dân sự trong vụ án mà chỉ không nhất trí về nội D Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T về Việc đề nghị giải quyết buộc bà Nguyễn Tường V có nghĩa vụ trả lại diện tích đất lấn chiếm chiều rộng phía trước 1,2m, chiều rộng phía sau 01m chiều dài hết đất tại thửa đất số 70 tờ bản đồ số 12, bản đồ địa chính năm 1997 thuộc tổ 5 (Tổ 9 cũ) phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang. Chị D giữ nguyên các ý kiến đã trình bày trong quá trình giải quyết vụ án. Chị có bổ sung thêm nội D, sau khi bà H ông A trả lại đất cho bố mẹ chị thì bố mẹ chị có cho chị 06m đất chiều ngang để chị làm nhà ở, chị đã làm nhà 02 gian hết diện tích đất ngang 06m để ở, đến khi chị đi lấy chồng thì bố mẹ chị chuyển nhượng đất trên có ngôi nhà này cho gia đình ông X bà V. Khi chuyển nhượng hai bên có lập giấy tờ chuyển nhượng và đóng cọc sắt xác định ranh giới giữa hai nhà. Khoảng năm 1994 – 1995 ông T bà V xây tường rào, hai bên có tranh chấp nhưng sau đó gia đình bà V tìm được cọc sắt xác định ranh giới giữa hai nhà nên bố mẹ chị phải đập tường chuồng lợn và nhà vệ sinh để nhà ông X bà V xây tường rào đọan phía cuối đất trở lên đến phần nhà chị đã xây nhà, ông bà Xuyên V vẫn ở ngôi nhà mua của nhà chị. Năm 1997 khi nhà nước đo đạc hiện trạng sử dụng đất của các hộ gia đình để lập bản đồ địa chính gia đình chị có được đo đạc kê khai hiện trạng sử dụng đất, mẹ chị bà Vũ Thị P là người xác định ranh giới và ký vào biên bản xác định ranh giới và hồ sơ kỹ thuật thửa đất. Năm 2004, khi nhà chị V xây nhà 02 tầng kiên cố, tường nhà chị V nối liền vào bức tường rào trước đây đã xây và xây tiếp đọan tường từ nhà xây ra đến cổng nhà chị V, bố mẹ chị cho rằng gia đình nhà chị V xây nhà lấn sang đất ông bà, 02 bên có xảy ra tranh chấp nhưng không báo cáo chính quyền địa phương. Năm 2008 gia đình chị mới làm đơn đề nghị UBND phường N giải quyết tranh chấp.

Tại phiên tòa bà V xác nhận vợ chồng chị có nhận chuyển nhượng đất của gia đình ông T vào năm 1992, thửa đất có chiều ngang phía trước 07m, phía sau 07m và chiều sâu hết đất, khi nhận chuyển nhượng đất của gia đình ông T 02 bên có đóng cọc sắt chôn sâu dưới đất làm ranh giới. Khi nhà chị xây tường rào phía cuối đất lúc đầu gia đình ông T không nhất trí. Khi nhà chị tìm được cọc sắt ranh giới thì gia đình ông T mới đồng ý đập đi đoạn tường chuồng lợn ngả sang nhà chị để nhà chị xây tường rào, đến khi nhà chị xây nhà cũng xây tường nhà theo tường rào đã xây trước đây, nhà chị còn xây tiếp đoạn tường rào từ tường nhà ra đến cổng nhà không xảy ra tranh chấp, thậm chí gia đình ông T khi chị D con ông T làm quán bán hàng còn đề nghị gia đình chị cho xây chồng cao lên hàng rào ranh giới phía trước nhà chị và xây nối tiếp một đoạn tường từ tường rào nhà chị ra đến đường đi vì đất nhà ông T dài hơn đất nhà chị. Đến năm 2008 khi nhà nước có chính sách đo đạc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, khi kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông T cho rằng đất nhà ông bị thiếu do bị nhà chị lấn chiếm nên làm đơn yêu cầu nhà chị phải trả lại đất lấn chiếm.

Ý kiến của Kiểm sát Vên tại phiên toà:

Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án, Hội đồng xét xử đã thực hiện đảm bảo các thủ tục về phiên tòa phúc thẩm, sự có mặt của các thành Vên Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự thực hiện đúng các quy định tại Điều 70; Điều 71; Điều 72, Điều 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đơn kháng cáo của ông Đặng Văn T là hợp lệ trong hạn luật định, nội dung kháng cáo nằm trong nội dung bản án sơ thẩm.

Về nội dung: Đề nghị hội đồng xét xử phúc thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 140/2019/DS - ST, ngày 30 tháng 11 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố T. Tuy nhiên, do bản án sơ thẩm chưa đưa cụ thể ranh giới hiện trạng sử dụng đất giữa gia đình ông Đặng Văn T (Đặng Lâm T) với gia đình ông Trần Long X vào bản án, nên cấp phúc thẩm cần bổ sung cụ thể ranh giới vào bản án để đảm bảo Việc thi hành án. Các phần khác của bản án sơ thẩm cần giữ nguyên như bản án sơ thẩm đã tuyên. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Văn T (Đặng Lâm T) về Việc Yêu cầu bà Nguyễn Tường V và những người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của bị đơn ông Trần Long X trả lại diện tích đất đang quản lý sử dụng 50,2m2, tại xóm 5 phường N, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang.