Bản án 240/2025/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo nội dung đơn khởi kiện ngày 16/8/2024 của bà Lê Thị Kim L, lời trìn bày tại các bản tự khai và trong quá trình tham gia tố tụng tại giai đoạn sơ thẩm của ông Nguyễn Thái S, người đại diện theo ủy quyền của bà L, thì:

Do có quen biết và ở cùng thôn nên giữa bà L và vợ chồng ông C, bà H thường xuyên làm ăn qua lại với nhau, bà L thường cho vợ chồng ông C, bà H vay tiền nhiều lần, tất cả các khoản vay trước kia thì bị đơn đã trả xong. Đối với các khoản vay từ ngày 28/12/2021 đến ngày 01/8/2023 thì bà L và bà H thống nhất chốt lại số tiền gốc còn nợ là 2.290.000.000đ, hai bên viết giấy tay và ký xác nhận có thoả thuận thời hạn trả gốc và tiền lãi. Các lần vay tiền cụ thể như sau: Ngày 28/12/2021 vay 600.000.000đ; ngày 05/4/2023 vay 500.000.000đ; ngày 08/4/2023 vay 100.000.000đ; ngày 19/4/2023 vay 400.000.000đ; ngày 21/4/2023 vay 220.000.000đ; ngày 02/5/2023 vay 400.000.000đ; ngày 28/7/2023 vay 70.000.000đ. Khi vay hai bên thoả thuận lãi suất bằng lời nói là 2,5%/tháng/số tiền vay, thời hạn vay mỗi khoản là 30 ngày và bên vay phải thanh toán gốc và lãi theo thoả thuận. Tuy nhiên, khi đến hạn trả nợ, mặc dù bà L đòi nhiều lần nhưng vợ chồng ông C, bà H cứ khất lần không trả. Theo giấy vay tiền hai bên ghi tổng cộng 2.290.000.000đ, ngày 01/8/2022 là do ghi nhầm năm, thực tế là ngày 01/8/2023 hai bên mới tiến hành chốt nợ.

Nay bà L có đơn khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông C, bà H có nghĩa vụ trả cho bà số tiền nợ gốc 2.290.000.000đ và tiền lãi suất là 1,66%/tháng kể từ ngày 01/8/2023 cho đến ngày Toà án xét xử.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà L yêu cầu vợ chồng ông C, bà H có nghĩa vụ trả toàn bộ số nợ gốc 2.290.000.000đ và tiền lãi theo mức lãi suất là 0,83%/tháng.

- Theo lời trình bày của bà Nguyễn Thị Hồng H thì: bà xác nhận là có vay tiền của bà L nhiều lần, những lần trước đó hai bên đã tính toán và bà đã thanh toán xong. Đến nay bà còn nợ bà L tổng cộng 2.290.000.000đ.

Hai bên thoả thuận lãi suất bằng lời nói là 3.000đ/1.000.000đ/ngày. Mục đích bà vay tiền của bà L là để cho người thứ ba vay lại làm đáo hạn ngân hàng với mức lãi suất là 4.000đ/1.000.000đ/ngày, lấy lãi chênh lệch là 1.000đ/1.000.000đ/ngày để chi tiêu sinh hoạt gia đình; khi đáo hạn xong bà sẽ trả nợ cho bà L. Tất cả các khoản vay trên bà đã trả lãi cho bà L theo thoả thuận, tính đến ngày 01/8/2023 thì đã trả được khoảng 1.400.000.000đ tiền lãi bằng hình thức chuyển khoản và tiền mặt. Do bà không lấy được nợ từ những người bà cho vay đáo hạn nên từ ngày 01/8/2023 đến nay bà không có tiền trả lãi cho bà L nên bà L đã khởi kiện bà.

Trong thực tế số nợ nói trên là nợ riêng của bà, không liên quan đến chồng bà là ông Vũ Công C nên nay bà đồng ý trả cho bà L số tiền 2.290.000.000đ nợ gốc, do khó khăn nên bà đề nghị bà L không tính tiền lãi đối với số tiền này.

- Theo lời trình bày của ông Vũ Công C thì: ông không đồng ý với nội dung đơn khởi kiện của bà L vì ông không liên quan gì đến việc vay tiền của vợ ông với bà L. Việc vợ ông vay tiền của bà L bằng hình thức nào thì ông không biết nên ông không đồng ý trả nợ cho bà L.

Tòa án đã tiến hành hòa giải nhưng không thành.

Tại Bản án số 54/2025/DS-ST ngày 27 tháng 6 năm 2025; Toà án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 2 – Lâm Đồng) đã xử:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Kim L. Buộc bị đơn vợ chồng ông Vũ Công C, bà Nguyễn Thị Hồng H có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Lê Thị Kim L số tiền 2.290.000.000đ nợ gốc và 434.626.700đ tiền lãi suất, tổng cộng 2.724.626.700đ.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và trách nhiệm thi hành án của các bên đương sự.

Ngày 07/7/2025 ông Vũ Công C có đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm chỉ tuyên buộc bà H có trách nhiệm trả nợ cho bà L.

Ngày 07/7/2025 bà Nguyễn Thị Hồng H có đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm hủy Bản án sơ thẩm với lý do Tòa án cấp sơ thẩm không đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vào tham gia vụ án theo yêu cầu của bà; xác định khoản nợ của bà L là nợ riêng của bà.

Tại phiên tòa,

Vợ chồng ông Vũ Công C, bà Nguyễn Thị Hồng H vẫn giữ nguyên kháng cáo.

Ông Nguyễn Thái S, người đại diện theo ủy quyền của bà Lê Thị Kim L, không đồng ý với kháng cáo của vợ chồng ông C, bà H; đề nghị giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát biểu về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự tại giai đoạn phúc thẩm cũng như phiên tòa hôm nay: đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Về nội dung: đề nghị không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông C, bà H; giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Đồng thời, ông C trình bày khoản nợ này bà H vợ ông vay của L để cho người thứ ba vay lại lấy lãi. Hiện nay người thứ ba có hứa sẽ trả nợ cho bà H vợ ông. Nếu trường hợp người thứ ba trả tiền nợ cho bà H vợ ông thì ông sẽ có trách nhiệm đôn đốc bà H trả nợ cho bà L. Sau này nếu bà H làm ăn dành dụm được bao nhiêu tiền thì ông sẽ đề nghị bà H trả nợ cho bà L. Như vậy có căn cứ khẳng định ông C biết bà H vay tiền của bà L để cho người khác vay lại lấy lãi cao hơn, lợi nhuận thu được bà H sử dụng vào chi phí sinh hoạt chung của gia đình.

Theo quy định tại Điều 27, khoản 1 Điều 30, Điều 37 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì các giao dịch do một bên vợ hoặc chồng thực hiện mà nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì giao dịch đó là nghĩa vụ chung của vợ chồng. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm buộc vợ chồng ông C, bà H có nghĩa vụ trả cho bà L số tiền 2.290.000.000đ nợ gốc và tiền lãi suất là có căn cứ.

Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà H phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm đồng thời phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm tương ứng với số tiền phải trả cho nguyên đơn.

Miễn toàn bộ án phí Dân sự sơ thẩm và phúc thẩm cho ông C do là người cao tuổi.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

- Căn cứ các Điều 463, 466 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 2 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông Vũ Công C, bà Nguyễn Thị Hồng H; sửa Bản án Dân sự sơ thẩm số 02/2025/DS - ST ngày 27/6/2025 của Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 2 – Lâm Đồng).

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Kim L về việc: “Tranh chấp hợp đồng Dân sự vay tài sản” đối với vợ chồng ông Vũ Công C, bà Nguyễn Thị Hồng H.

2. Buộc vợ chồng ông Vũ Công C, bà Nguyễn Thị Hồng H có trách nhiệm trả cho bà Lê Thị Kim L số tiền 2.724.626.700đ (hai tỷ bảy trăm hai mươi bốn triệu sáu trăm hai mươi sáu nghìn bảy trăm đồng), trong đó nợ gốc là 2.290.000.000đ (hai tỷ hai trăm chín mươi triệu đồng), nợ lãi là 434.626.700đ (bốn trăm ba mươi bốn triệu sáu trăm hai mươi sáu nghìn bảy trăm đồng).

3. Về án phí:

- Án phí sơ thẩm:

Miễn án phí Dân sự sơ thẩm cho ông Vũ Công C.

Bà Nguyễn Thị Hồng H phải chịu 43.246.200đ án phí Dân sự sơ thẩm.

Bà Lê Thị Kim L không phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm; bà L được nhận lại số tiền 48.023.360đ tạm ứng án phí Dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000058 ngày 10/10/2024 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 2 – Lâm Đồng).

- Án phí phúc thẩm:

Bà Nguyễn Thị Hồng H phải chịu 300.000đ án phí Dân sự phúc thẩm; được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí Dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000586 ngày 16/7/2025 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 2 – Lâm Đồng). Bà H đã nộp đủ án phí Dân sự phúc thẩm.

Miễn án phí Dân sự phúc thẩm cho ông Vũ Công C.

4. Về nghĩa vụ thi hành án:

Kể từ ngày Bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo các quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án Dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.