Bản án 24/2023/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 09 giờ ngày 17/5/2023, Y Ni K Êban (sinh ngày 02/6/2009), Y Ph1 Êban (sinh ngày 29/3/2009), Y Ph Êban (sinh ngày 01/7/2005) và Y M Êban (sinh ngày 08/01/2005), rủ nhau lên khu vực rừng do Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên (TNHH MTV) Lâm nghiệp KB quản lý bảo vệ để tìm gỗ Pơ Mu, nhằm mục đích vận chuyển về bán kiếm thu nhập. Đến chiều ngày 18/5/2023, các đối tượng tìm được tổng cộng 03 hộp gỗ xẻ Pơ Mu đã được người khác cưa xẻ từ trước và đang được để trong rừng (các đối tượng không biết ai đã cưa xẻ 03 hộp gỗ xẻ nói trên) nên đã gùi 03 hộp gỗ xẻ này đi về. Quá trình vận chuyển gỗ trên rừng thì Y Ph Êban gùi 01 hộp gỗ, Y M Êban gùi 01 hộp gỗ, Y Ph1 Êban và Y NiKa Êban cùng nhau gùi 01 hộp gỗ. Lúc 09 giờ ngày 19/5/2023, khi các đối tượng gùi gỗ về đến Tiểu khu 1212, xã YM, KB thì bị Tổ tuần tra bảo vệ rừng của Trạm phân trường 2 thuộc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp huyện KB phát hiện. Trong quá trình bị tổ tuần tra truy đuổi thì Y M Êban đã bỏ trốn được nên tổ công tác lập biên bản vụ việc với 03 đối tượng còn lại. Trước đó, ngày 05/5/2023, Y Ph Êban bị Hạt kiểm lâm huyện KB xử phạt hành chính theo quyết định số 0000562 về hành vi vận chuyển lâm sản trái phép, chưa được xóa tiền sự.

Tại bản Kết luận giám định tư pháp trong lĩnh vực Nông nghiệp và phát triển nông thôn số: 01 ngày 10/7/2023 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk xác định:

- Tổng khối lượng 03 phách gỗ xẻ là 0,171m3 ,

- Chủng loại (tên thông thường (Việt Nam), tên khoa học) Nhóm gỗ: 03 phách gỗ đều có chủng loại là gỗ Pơ mu (Fokienia hodginsii), nhóm IIa.

- Vị trí phát hiện hành vi vận chuyển lâm sản trái phép: thuộc lô 53, khoảnh 3, Tiểu khu 1212,

- Loại rừng: Rừng tự nhiên là sản xuất.

- Cơ quan quản lý bảo vệ tại vị trí phát hiện hành vi vận chuyển lâm sản trái phép: Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp KB quản lý.

Tại Kết luận định giá tài sản số 25/KL-HĐ ngày 25/9/2023 của Hội đồng định giá tài sản trong Tố tụng hình sự huyện KB, tổng giá trị thiệt hại của 03 phách gỗ Pơ mu dạng xẻ, nhóm IIa, có tổng thể tích là 0,171m3 là 2.650.500 đồng.

Tình tiết tăng nặng: Không.

Tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra bị cáo Y Ph Êban, đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bị cáo là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Gia đình bị cáo thuộc diện hộ nghèo năm 2023. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.

Trong vụ án này, Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban tham gia vào quá trình vận chuyển lâm sản trái phép, tổng khối lượng của 03 lóng gỗ nói trên là 0,171m3, chưa vượt mức tối đa xử lý vi phạm hành chính theo quy định. Y NiKa Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban không có tiền án, tiền sự trong lĩnh vực khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản chưa đến mức phải xử lý hình sự mà chỉ xử lý hành chính đối với Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban là đúng quy địnhVật chứng thu giữ và xử lý:

- 03 phách gỗ xẻ: Phách 01 dài: 1,63 m; rộng: 54 cm, dày: 3 cm; Phách 02 dài: 1,92 m; rộng 51 cm dày 7 cm; Phách 03 dài: 1,80 m; rộng: 54 cm dày: 8 cm. Hiện 03 lóng gỗ đang được tạm giữ tại Kho vật chứng Công an huyện KB. Đề nghị tịch thu sung ngân sách Nhà nước.

Tại bản Cáo trạng số 22/CT - VKS – HS ngày 07/11/2023 của Viện Kiểm sát nhân dân huyện KB đã truy tố bị cáo: Y Ph Ê Ban về tội : “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản ” theo quy định tại khoản 1 Điều 232 Bộ luật hình sự.

Tại phiên toà:

- Bị cáo Y Ph Ê Ban đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình. Lời khai của bị cáo phù hợp với lời khai của những người tham gia tố tụng và phù hợp với các chứng cứ, tài liệu được lưu trong hồ sơ vụ án.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện KB đã phân tích đánh giá tính chất của vụ án, chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo cũng như các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo và giữ nguyên quyết định truy tố bị cáo Y Ph Ê Ban về tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản ” theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 232 Bộ luật hình sự

+ Áp dụng điểm m khoản 1 Điều 232; điểm h, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65; Điều 91; khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự: Đề nghị xử phạt bị cáo Y Ph Ê Ban : từ 06 ( sáu) tháng đến 09 ( chín) tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách từ 12 ( mười hai) tháng đến 18 ( mười tám ) tháng tính từ ngày tuyên án.

Trong vụ án này, Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban tham gia vào quá trình vận chuyển lâm sản trái phép, tổng khối lượng của 03 lóng gỗ nói trên là 0,171m3, chưa vượt mức tối đa xử lý vi phạm hành chính theo quy định. Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban không có tiền án, tiền sự trong lĩnh vực khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản chưa đến mức phải xử lý hình sự mà chỉ xử lý hành chính đối với Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban là phù hợp với quy định của pháp luật. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhân việc Cơ quan công an huyện KB, tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban

Về đơn vị được giao quản lý, bảo vệ rừng: Điểm a Khoản 6 Điều 1 Nghị định 07/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ “quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp” quy định: “chủ rừng được Nhà nước giao rừng, cho thuê rừng để quản lý, bảo vệ hoặc sử dụng theo quy định của pháp luật nếu không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng theo quy chế quản lý rừng để xảy ra khai thác rừng trái pháp luật thì xử phạt như quy định tại Khoản 1 hoặc Điểm a Khoản 4 Điều này”. Tiểu khu 1212, xã YM, huyện KB là khu vực rừng sản xuất là rừng tự nhiên, được giao cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp KB quản lý bảo vệ. Trong vụ án hình sự nói trên có dấu hiệu đơn vị được giao quản lý bảo vệ rừng không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng theo quy chế quản lý rừng, đã để xảy ra tình trạng vận chuyển gỗ trái pháp luật. Tổng khối lượng lâm sản do Y Ph Êban, Y NiKa Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban vận chuyển trái phép tại Tiểu khu 1212 nói trên là 0,171m3 gỗ thuộc chũng loại là gỗ Pơ mu (Fokienia hodginsii), nhóm IIa, với tổng giá trị lâm sản bị thiệt hại là 2.650.500 đồng. Do đó, đề nghị chuyển cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý hành vi vi phạm của đơn vị quản lý bảo vệ rừng theo quy định.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 1 Điều 46; khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự: Tịch thu sung ngân sách Nhà nước : 03 phách gỗ xẻ: Phách 01 dài: 1,63 m; rộng: 54 cm, dày: 3 cm; Phách 02 dài: 1,92 m; rộng 51 cm dày 7 cm; Phách 03 dài: 1,80 m; rộng: 54 cm dày: 8 cm. Hiện 03 lóng gỗ đang được tạm giữ tại Kho vật chứng Công an huyện KB.

Về án phí: Đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết theo quy định của pháp luật

Trợ giúp viên pháp lý cho bị cáo Y Ph Ê Ban trình bày: Đồng ý với quan điểm của Viện kiểm sát về việc truy tố bị cáo Y Ph Ê Ban về tội: Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản , quy định tại điểm m khoản 1 Điều 232 Bộ luật Hình sự cũng như việc áp dụng điểm h, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 36; Điều 90; Điều 101 Bộ luật Hình sự . Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, cho bị cáo mức án cải tạo không giam giữ để bị cáo có cơ hội sữa chữa hành vi của mình. Về án phí: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét miễn tiền án phí Hình sự sơ thẩm cho bị cáo Y Ph Ê Ban theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án vì bị cáo Y Ph Ê Ban là cá nhân thuộc hộ nghèo, bị cáo cũng đã có đơn xin miễn, giảm tiền án phí Hình sự sơ thẩm.

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Trong quá trình điều tra, truy tố, bị cáo, bị hại không ý kiến hoặc khiếu nại đối với hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng , người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Điều 232 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 243 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) ………………….

m) Khai thác, tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép gỗ hoặc thực vật rừng ngoài gỗ có khối lượng hoặc trị giá dưới mức quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm l khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Xét thấy bị cáo có đủ năng lực hành vi và năng lực pháp luật để nhận thức được việc vận chuyển gỗ là hành vi vi phạm pháp luật. Nhưng vì tư lợi cá nhân, bị cáo đã coi thường pháp luật đã vận chuyển gỗ Pơ mu ( nhóm IIa) khi chưa được sự đồng ý của các cơ quan chức năng.

Mặc dù, vào ngày 05/5/2023, bị cáo đã bị Hạt Kiểm Lâm huyện KB ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 0000562 với số tiền 3.000.000 đồng về hành vi “Vận chuyển lâm sản trái pháp luật” nhưng bị cáo không lấy đấy làm bài học cho bản thân mà tiếp tục phạm tội Vì vậy, cần xử lý nghiêm bị cáo để có tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung cho toàn xã hội.

Tuy nhiên, xét về nhân thân của bị cáo, thấy rằng : Bị cáo xuất thân từ gia đình thuần nông, trình độ học vấn thấp, lại là người dân tộc thiểu số, thường xuyên sinh sống ở vùng kinh tế - xã hội khó khăn. Khi phạm tội, bị cáo mới 17 năm 10 tháng 16 ngày tuổi nên về mặt hiểu biết pháp luật có phần hạn chế. Thiệt hại xảy ra là không lớn (2.650.500 đồng). Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo đã thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. Do vậy, cần xem xét giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự cho bị cáo thể hiện sự khoan hồng, nhân đạo của pháp luật Nhà nước ta.

Cần chấp việc việc Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an huyện KB, tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với: Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban vì đã có hành vi tham gia vào quá trình vận chuyển lâm sản trái phép, tổng khối lượng của 03 lóng gỗ nói trên là 0,171m3, do chưa vượt mức tối đa xử lý vi phạm hành chính theo quy định. Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban không có tiền án, tiền sự trong lĩnh vực khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản chưa đến mức phải xử lý hình sự.

Đối với đơn vị được giao quản lý, bảo vệ rừng: Điểm a Khoản 6 Điều 1 Nghị định 07/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ “quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp” quy định: “chủ rừng được Nhà nước giao rừng, cho thuê rừng để quản lý, bảo vệ hoặc sử dụng theo quy định của pháp luật nếu không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng theo quy chế quản lý rừng để xảy ra khai thác rừng trái pháp luật thì xử phạt như quy định tại Khoản 1 hoặc Điểm a Khoản 4 Điều này”. Tiểu khu 1212, xã YM, huyện KB là khu vực rừng sản xuất là rừng tự nhiên, được giao cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp KB quản lý bảo vệ. Trong vụ án hình sự nói trên có dấu hiệu đơn vị được giao quản lý bảo vệ rừng không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng theo quy chế quản lý rừng, đã để xảy ra tình trạng vận chuyển gỗ trái pháp luật. Tổng khối lượng lâm sản do Y Ph Êban, Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban vận chuyển trái phép tại Tiểu khu 1212 nói trên là 0,171m3 gỗ thuộc chũng loại là gỗ Pơ mu (Fokienia hodginsii), nhóm IIa, với tổng giá trị lâm sản bị thiệt hại là 2.650.500 đồng. Do đó, cần chuyển cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý hành vi vi phạm của đơn vị quản lý bảo vệ rừng theo quy định.

Xử lý vật chứng của vụ án: Cần áp dụng điểm b khoản 1 Điều 46; khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự: 03 phách gỗ xẻ: Phách 01 dài: 1,63 m; rộng: 54 cm, dày: 3 cm; Phách 02 dài: 1,92 m; rộng 51 cm dày 7 cm; Phách 03 dài: 1,80 m; rộng: 54 cm dày: 8 cm. Hiện 03 lóng gỗ đang được tạm giữ tại Kho vật chứng Chi cục Thi hành án Dân sự huyện KB. Cần tịch thu sung ngân sách Nhà nước.

Về trách nhiệm dân sự: Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp KB không yêu cầu bồi thường . Vì vậy không đặt ra để giải quyết

Xét đề nghị của trợ giúp viên pháp lý là phù hợp với quy định của pháp luật nên cần chấp nhận. Tuy nhiên, việc trợ giúp viên pháp lý đề nghị áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ cho bị cáo là không phù hợp với hành vi, tính chất phạm tội của bị cáo nên không chấp nhận.

Xét thấy quan điểm đường lối xử lý vụ án và đề nghị mức hình phạt của Kiểm sát viên giữ quyền công tố là đầy đủ, toàn diện và phù hợp, đúng người, đúng tội và đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử cần chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

 Tuyên bố bị cáo: Y Ph Ê Ban phạm tội: Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản theo quy định tại khoản 1 Điều 232 Bộ luật Hình sự.

Áp dụng điểm m khoản 1 Điều 232; điểm h, i, s, khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65; Điều 91; khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự: Xử phạt bị cáo Y Ph Ê Ban 06 (sáu) tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 01 ( một ) năm tính từ ngày tuyên án.

Giao bị cáo Y Ph Ê Ban cho Uỷ ban nhân dân xã YM, KB, Đăk Lăk giám sát, giáo dục. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương giám sát, giáo dục bị cáo

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp thực hiện hành vi phạm tội mới thì Toà án buộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo Điều 56 Bộ luật Hình sự.

Chấp nhận việc Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an huyện KB, tỉnh Đắk Lắk đã ra Quyết định xử phạt hành chính đối với : Y Ni K Êban, Y Ph1 Êban và Y M Êban .

Kiến nghị: Đề nghị chuyển cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý hành vi vi phạm của đơn vị quản lý bảo vệ rừng đối với Côngty TNHH MTV Lâm trường KB theo quy định của pháp luật

Về xử lý vật chứng: Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 46; khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự : Tịch thu sung ngân sách Nhà nước: 03 phách gỗ xẻ: Phách 01 dài: 1,63 m; rộng: 54 cm, dày: 3 cm; Phách 02 dài: 1,92 m; rộng 51 cm dày 7 cm; Phách 03 dài: 1,80 m; rộng: 54 cm dày: 8 cm. Hiện 03 lóng gỗ đang được tạm giữ tại Kho vật chứng Chi cục Thi hành án Dân sự huyện KB.

Về án phí: Miễn toàn bộ án phí Hình sự sơ thẩm cho bị cáo Y Ph Ê Ban

Bị cáo có mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Bị hại, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết công khai