Bản án 239/2025/KDTM-PT — Tranh chấp về xây dựng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

1. Theo đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa - nguyên đơn đại diện theo ủy quyền trình bày:

Ngày 20/9/2012, Chi nhánh Công ty cổ phần đầu tư xây dựng công nghiệp - Xí nghiệp xây dựng số 5 (Sau đây gọi tắt là Xí nghiệp xây dựng số 5) với Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV (sau đây gọi tắt là Công ty HV) đã ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 với nội dung: Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV cung cấp và thi công hoàn thiện phần ốp, lát đá Granit màu tím tân dân, ốp thang máy, lát đá vàng nhạt sàn, cầu thang bộ, sảnh tầng 1 của Công trình “Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông” tại địa điểm phường Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, số lượng là 350m2 với đơn giá tạm tính là 820.000đồng/m2. Tổng giá trị hợp đồng tạm tính tại thời điểm ký kết là 1.578.500.000 đồng. Giá trên đã bao gồm chi phí vận chuyển đến tận chân công trình, nhân công gia công lắp dựng và hoàn thiện và chưa bao gồm vật liệu cát, xi măng, điện, nước, giàn giáo. Số lượng thanh toán là số lượng nghiệm thu thực tế tại công trình bao gồm cả phần đá ngậm vào trong khi ốp lát. Các hạng mục khác phát sinh (nếu có) hai bên sẽ có thỏa thuận riêng ngoài hợp đồng. Tiến độ thanh toán được thực hiện làm 4 lần theo nội dung tại Điều 2 của hợp đồng. Thời gian thi công là 4 tháng.

Ngày 20/10/2012, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV đã ký kết phụ lục hợp đồng số 01 về việc gia hạn thời gian thanh toán đến ngày 31/12/2014.

Ngày 14/5/2013, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV ký phụ lục Hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 trong đó Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV tiếp tục cung cấp và thi công hoàn thiện một số hạng mục ốp ngoài đá Granite tự nhiên màu xanh đen, lát bông hoa đá sảnh chính, đá vàng Bình Định len tường, bàn lavabo đá Granite theo mẫu đã duyệt, nhân công ghép phào, nhân công ốp đá cũ với tổng giá trị của phụ lục hợp đồng tạm tính là 1.856.692.200 đồng. Phần thanh toán tạm ứng và tiến độ thanh toán thành 3 lần chi tiết theo phụ lục hợp đồng đã ký kết.

Ngày 30/12/2013 hết thời hạn thi công, các bên đã tiến hành bàn giao, nghiệm thu và nhận công trình trên cơ sở bảng tính giá trị đề nghị thanh quyết toán mà các bên đã thống nhất, các bên thống nhất việc nghiệm thu căn cứ trên các tài liệu tiêu chuẩn cụ thể và kết luận công trình Công ty HV thi công là đảm bảo đúng yêu kỹ thuật, chất lượng theo bản vẽ đã được phê duyệt (có biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng).

Ngày 24/12/2013, hai bên tiến hành đối chiếu công nợ thực tế như sau: Xí nghiệp xây dựng số 5 phải thanh toán cho Công ty HV số tiền là 3.307.498.578 đồng; số tiền phát sinh giảm trong kỳ là 2.100.000.000 đồng; số tiền phải thanh toán cuối kỳ là 1.207.498.578 đồng; tính đến thời điểm ngày 24/12/2013 Xí nghiệp xây dựng số 5 còn nợ Công ty HV số tiền là 1.207.498.478 đồng.

Ngày 27/01/2014, Xí nghiệp xây dựng số 5 tiếp tục trả cho Công ty HV số tiền 300.000.000 đồng. Nay Công ty HV khởi kiện yêu cầu Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty HV số tiền nợ còn lại là 907.498.578 đồng và thanh toán tiền lãi chậm trả từ ngày 01/01/2015 đến nay.

2. Bị đơn là Công ty Cổ phần ICIC trình bày:

Công ty Cổ phần ICIC (Sau đây gọi tắt là Công ty Cổ phần ICIC) không được biết về việc ký kết hợp đồng và phụ lục hợp đồng giữa Công ty HV và Xí nghiệp xây dựng số 5. Sau này khi tiến độ thực hiện công trình bị chậm tiến độ Công ty Cổ phần ICIC có xuống kiểm tra thì mới biết việc ký kết hợp đồng này. Ông Lương Mạnh Hùng không báo cáo với Công ty Cổ phần ICIC về việc thanh quyết toán giữa Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV. Khi kiểm tra thì Công ty Cổ phần ICIC thấy đơn giá và khối lượng đều bị vượt quá. Ông Hùng có văn bản đề nghị Công ty Cổ phần ICIC cho vay tiền để thanh toán cho phía Công ty HV. Để đẩy nhanh tiến độ của công trình thì phía Công ty Cổ phần ICIC đã hỗ trợ ông Hùng để thanh toán cho phía Công ty HV.

Hợp đồng kinh tế số 311/HĐKT/2012 lưu giữ tại Công ty Cổ phần ICIC có 02 bản hợp đồng ngày 20/9/2012: Bản thứ nhất: Ngày 20/09/2012 (số hợp đồng ghi tay) có giá trị là 1.267.000.000 đồng; Bản thứ hai: Ngày 20/09/2012 (số hợp đồng đánh máy) có giá trị là 1.578.500.000 đồng (Giá trị chênh lệch giữa bản thứ nhất và bản thứ hai là 311.500.000 đồng). Ngoài ra, các văn bản phụ lục hợp đồng và văn bản đề nghị thanh toán đều căn cứ vào một bản hợp đồng ngày 18/9/2012, đây được coi là bản hợp đồng thứ ba mà từ trước đến nay Công ty Cổ phần ICIC chưa được bất cứ ai cung cấp. Các phụ lục hợp đồng gồm có: Phụ lục hợp đồng số 311B/PLHĐKT/2013 và Phụ lục 311C /PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng viết tay) đều ghi: “Căn cứ theo HĐKT số 311/HĐKT/2012 ký ngày 18/9/2012”. Biên bản đối chiếu công nợ thực tế lập ngày 01/10/2013 ghi rõ “Căn cứ Hợp đồng thi công đá Granite số: 311/HĐKT/2012 ký ngày 18/9/2012” và giấy đề nghị chuyển tiền số 1001/2013 ngày 01/10/2013 của Công ty HV còn ghi “Căn cứ Hợp đồng thi công đá Granite số 311/HĐKT/2012 ký ngày 18/9/2012 …”. Hợp đồng kinh tế số 311/HĐKT/2012 ký ngày 18/9/2012 là bản hợp đồng kinh tế nào, tính chất nội dung cụ thể ra sao…, dẫn đến việc khởi kiện của Công ty HV là hoàn toàn không có căn cứ.

Về Phụ lục hợp đồng kinh tế ký ngày 14/5/2013 có 03 phụ lục hợp đồng có giá trị khác nhau: Bản thứ nhất số 311B/PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng viết tay), giá trị là 1.620.000.000 đồng; Bản thứ hai số 311C/PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng viết tay), giá trị là 1.993.739.000 đồng; Bản thứ ba số 311C/PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng đánh máy), giá trị là 1.856.692.200 đồng. Các phụ lục hợp đồng số 311B/PLHĐKT/2013 và phụ lục hợp đồng số 311C/PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng viết tay) đều ghi rõ “Căn cứ theo HĐKT số 311/HĐKT/2012 ký ngày 18/9/2012”; còn phụ lục hợp đồng số 311C/PLHĐKT/2013 (số phụ lục hợp đồng đánh máy) thì ghi “Căn cứ theo HĐKT số 311/HĐKT/2012 ký ngày 20/9/2012”. Việc ký kết nhiều phụ lục hợp đồng kinh tế trong cùng ngày 14/5/2013 cho thấy sự không rõ ràng, minh bạch chưa kể đến việc có hay không Phụ lục hợp đồng kinh tế số 311A/PLHĐKT/2013. Công ty HV và ông Lương Mạnh Hùng có dấu hiệu thông đồng, cấu kết làm sai lệch hồ sơ thực tế để thanh toán rút tiền của Công ty Cổ phần ICIC.

Công trình xây dựng trụ sở Công ty tuyển than Cửa Ông là công trình do Công ty Cổ phần ICIC ủy quyền cho Xí nghiệp xây dựng số 5 (đơn vị trực thuộc) thực hiện. Ông Lương Mạnh Hùng với vai trò là Giám đốc Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC - Xí nghiệp xây dựng số 5 thực hiện việc giao dịch ký kết hợp đồng kinh tế với Công ty HV. Lợi dụng các quy định về phân cấp, phân quyền của Công ty Cổ phần ICIC để ký kết và giao dịch.

Tại các quy chế và các văn bản ủy quyền đều nêu rõ: Ông Hùng thực hiện theo đúng các quy định của Nhà nước và Pháp luật, vì vậy việc ông Lương Mạnh Hùng cùng với Công ty HV thiết lập nhiều hợp đồng và phụ lục hợp đồng cho cùng một công việc là hoàn toàn trái pháp luật nên Công ty Cổ phần ICIC không có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thanh toán, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Công ty HV. Ông Hùng đã có cam kết với Công ty Cổ phần ICIC chịu trách nhiệm thanh toán các khoản nợ và thua lỗ của Xí nghiệp xây dựng số 5.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lương Mạnh Hùng trình bày:

Ông là Giám đốc Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC - Xí nghiệp xây dựng số 5 trực thuộc Công ty Cổ phần ICIC.

Ngày 20/9/2012, ông Lương Mạnh Hùng được Công ty Cổ phần ICIC ủy quyền ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 về việc thi công hoàn thiện đá ốp lát công trình nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông và phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013 với Công ty HV. Tổng số tiền giá trị thanh toán là 3.307.498.578 đồng. Số tiền đã thanh toán cho Công ty HV là 2.100.000.000 đồng, số tiền còn lại chưa thanh toán là 1.207.498.758 đồng. Đến ngày 27/01/2014 đã trả thêm cho Công ty HV số tiền 300.000.000 đồng.

Các công việc ông Lương Mạnh Hùng chỉ thực hiện theo ủy quyền từ phía Công ty Cổ phần ICIC. Ông Lương Mạnh Hùng được biết đến cuối năm 2015 Công ty tuyển than Cửa Ông đã thanh lý hợp đồng và thực hiện thanh quyết toán xong với Công ty Cổ phần ICIC. Nay ông Lương Mạnh Hùng xác định Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán cho Công ty HV số tiền còn nợ là 907.498.578 đồng.

Công ty Cổ phần ICIC có đơn tố cáo ông Lương Mạnh Hùng ra Cơ quan Công an, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có kết luận.

4. Tại phiên toà sơ thẩm:

4.1 Nguyên đơn là Công ty thương mại và đầu tư xây dựng HV trình bày

Công ty HV giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đề nghị Tòa án buộc Công ty công nghiệp phải thanh toán trả cho Công ty HV số tiền gốc còn nợ là 907.498.578 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán với lãi suất là 6,3%/năm tính từ ngày 01/01/2015 đến ngày 10/9/2020.

Công ty HV cho rằng có 02 Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 có giá trị khác nhau là do yêu cầu về đá nên trị giá sản phẩm khác nhau, nhưng Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 tổng giá trị hợp đồng tạm tính là 1.578.500.000 đồng và phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013 tổng giá trị phụ lục hợp đồng tạm tính là 1.856.692.200 đồng là đầy đủ với giá trị công việc, sản phẩm cung cấp và thi công hoàn thiện các hạng mục của Công ty HV.

4.2 Bị đơn là Công ty Cổ phần ICIC trình bày:

Công ty Cổ phần ICIC vẫn giữ nguyên ý kiến như đã trình bày, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Công ty HV.

Công ty Cổ phần ICIC xuất trình 01 quyết định phục hồi việc giải quyết nguồn tin về tội phạm số 106 ngày 05/8/2020 của Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội và xác nhận đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời kết quả giải quyết nguồn tin về tội phạm của Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội nên đề nghị Tòa án chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội để xem xét, giải quyết.

Công ty Cổ phần ICIC còn xuất trình hồ sơ thanh toán và biên bản nghiệm thu.

4.3 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lương Mạnh Hùng trình bày:

Giữ nguyên ý kiến như đã trình bày. Ngày 05/8/2020, Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội đã có quyết định phục hồi việc giải quyết nguồn tin về tội phạm số 106. Ông Hùng xác nhận đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời kết quả giải quyết nguồn tin về tội phạm của Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội.

4.4 Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày:

Công ty Cổ phần ICIC cho rằng hồ sơ giả mạo nhưng không đưa ra được căn cứ chứng minh. Công ty HV thực hiện công việc là có thật. Công ty Cổ phần ICIC đã thanh toán một phần tiền cho Công ty HV. Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV và Công ty Cổ phần ICIC đã thanh lý hợp đồng.

Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty HV về việc buộc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán khoản tiền nợ của Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013. Buộc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty HV số tiền gốc còn nợ là 907.498.578 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán với lãi suất là 6,3%/năm tính từ ngày 01/01/2015 đến ngày 10/9/2020.

4.5 Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày:

Đề nghị Tòa án đưa Công ty Đại Việt Hoàng vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Bác yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV và đề nghị chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan Cảnh sát điều tra-Công an thành phố Hà Nội để xem xét vì có dấu hiệu gian dối, giả mạo chứng cứ của Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 49/2020/KDTM-ST ngày 10/9/2020 của Tòa án nhân dân quận TX, Hà Nội quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty HV về việc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán khoản tiền nợ của Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013.

2. Buộc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty HV số tiền nợ gốc là 907.498.578 đồng và số tiền lãi là 324.864.600 đồng. Tổng cộng số tiền Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty HV là 1.232.363.178 đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.

3. Không chấp nhận các yêu cầu khác của các bên đương sự.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền thi hành án và kháng cáo theo quy định của pháp luật.

3. Sau khi xét xử sơ thẩm

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, bị đơn là Công ty Cổ phần ICIC có đơn kháng cáo đối với Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 49/2020/KDTM-ST ngày 10/9/2020 của Tòa án nhân dân quận TX, với lý do: Việc ký Hợp đồng kinh tế số 311 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV là vi phạm pháp luật, sai hoàn toàn với ủy quyền của Công ty Cổ phần ICIC vì: Các bên ký kết hợp đồng với các phần công việc đã thi công xong, đã được nghiệm thu thanh toán. Khối lượng đề nghị thanh toán vượt quá khối lượng thi công thực tế đã được Chủ đầu tư nghiệm thu. Do vậy Công ty Cổ phần ICIC hoàn toàn không chịu trách nhiệm và nghĩa vụ đối với việc ký kết Hợp đồng kinh tế 311 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp xây dựng số 5 với Công ty HV.

Ngoài đơn kháng cáo, người kháng cáo cung cấp một số tài liệu, chứng cứ liên quan đến việc ký kết và quyết toán các hạng mục công trình của hợp đồng kinh tế 311 và phụ lục hợp đồng.

4. Tại Tòa án cấp phúc thẩm:

Tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa hôm nay, Công ty HV vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; Công ty Cổ phần ICIC giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

4.1. Đại diện theo ủy quyền Công ty Cổ phần ICIC trình bày các nội dung kháng cáo như sau:

Năm 2012, Công ty Cổ phần ICIC có ký hợp đồng với Công ty tuyển than Cửa Ông, thuộc Tổng Công ty than khoáng sản Việt Nam về việc thực hiện dự án: “Xây dựng Nhà điều hành sản xuất và hội truờng-Công ty Tuyên than Cửa Ông-TKV". Người đại diện ký kết và trực tiếp quản lý thi công công trình là ông Lương Mạnh Hùng (Giám đốc xí nghiệp 5 - Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC) theo Giấy ủy quyền số 57/UQ do Ông Đàm Xuân Vũ là Tổng Giám đốc ký ủy quyền. Trong quá trình thực hiện Hợp đồng, ông Lương Mạnh Hùng đã có hành vi gian dối chiếm đoạt tiền của Công ty Cổ phần ICIC, đã bị khởi tố, truy tố, xét xử về hành vi chiếm đoạt tài sản của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, các cơ quan tố tụng chưa phát hiện hành vi của ông Lương Mạnh Hùng cấu kết với Công ty HV nhằm chiếm đoạt tài sản trong hạng mục thi công đá ốp lát granite. Đến nay, Công ty Cổ phần ICIC phát hiện hành vi gian dối, câu kết nhằm chiếm đoạt tài sản Nhà nước, tài sản doanh nghiệp và các cổ đông trong hợp đồng này. Cụ thể như sau:

Thứ nhất: Một hạng mục thi công đá ốp lát granite nhưng Công ty HV ký 02 bản Hợp đồng có giá trị khác nhau. Giá trị, khối lượng thi công được ghi trong các văn bản hợp đồng và phụ lục hợp đồng là không thống nhất. Trong 2 bản hợp đồng được lưu giữ tại Công ty Cổ phần ICIC có đầy đủ chữ ký, đóng dấu 2 bên có chênh lệch giữa bản thứ nhất và bản thứ hai hơn 311.500.000 đồng (1.578.500.000 đồng-1.267.000.000 đồng=311.500.000 đồng)

Có ba (03) bản phụ lục hợp đồng có giá trị khác nhau, trong đó: Hai bản phụ lục là: Phụ lục 311B/PLHĐKT/2013 và phụ lục 311C/PLHDKT/2013 (số PLHĐ viết tay) thì cǎn cứ theo HĐKT số 311/HDKT/2012 ký ngày 18/9/2012, còn Phụ lục số 311C/PLHDKT/2013 (số PLHÐ đánh máy) thì lại “Cǎn cứ theo HDKT số 311/HDKT/2012 ký ngày 20/9/2012. Việc ký kết nhiều phụ lục hợp đồng khác nhau trong cùng một ngày 14/5/2013 cho thấy sự không rõ ràng minh bạch chưa kể đến việc có hay không Phụ lục hợp đồng kinh tế số 311A/PLHDKT/2013?

Thứ hai: Việc lập hợp đồng sau khi công trình đã được thi công thực tế trên công trường. Thực tế thi công được ghi nhận tại Nhật ký công trình có xác nhận của đơn vị tư vấn giám sát được hoàn thành trước khi xác lập hợp đồng:

Đối chiếu nhật ký thi công:

a. Hạng mục “Nhà điều hành sản xuất 11 tầng”, quyển số 2A nǎm 2012: Thời gian thi công lát, ốp đá cầu thang bộ từ cos -3.000 (m) đến cos +44.250 (m) và thi công lát, ốp đá cầu thang máy từ r cos-3.000 (m) đến cos +39.900 (m) được thực hiện từ ngày 01/4/2012, kết thúc ngày 30/4/2012. Việc thi công lát nền các tầng thực hiện từ ngày 06/4/2012 đến hết ngày 04/5/2012.

b. Hạng mục “Nhà ăn và hội trường”, quyển số 2B năm 2011 và 3B nǎm 2012 thì việc thi công ốp lát đá ngoài nhà thực hiện từ 27/11/2011 đến 31/12/2011; và từ 22/02/2012 đến 05/3/2012 là thi công xong việc ốp lát đá granit cầu thang và hành lang.

Thời điểm ký Hợp đồng số 311/HDKT/2012 (ngày 18/9/2012 hoặc 20/9/2012) thì toàn bộ công trường đang nghỉ.

Như vậy toàn bộ các phần công việc đã hoàn thành tính đến ngàv 30/4/2012, trong khi đó thì Công ty HV ký Hợp đồng số 311/HDKT/2012 (ngày 18/09/2012 hoặc 20/09/2012-Cần làm rõ) lại bao gồm các phần công việc nêu trên, do vậy đây là bằng chứng của việc cấu kết làm giả toàn bộ hồ sơ, khai khống khối lượng làm cơ sở rút tiền, chiếm đoạt tài sản của Công ty Cổ phần ICIC.

Thứ ba: Khối lượng đề nghị thanh toán vượt quá khối lượng thi công thực tế đã được Chủ đầu tư nghiệm thu:

- Khối lượng tăng so với quyết toán được Chủ đầu tư phê duyệt là: 627,1 m2.

- Giá trị chênh lệch (tăng về khối lượng và đơn giá): 2.169.209.284 đồng

Trong đó:

Tǎng về khối luợng

574.323.620 đồng

Tǎng về đơn giá

1.594.885.664 đồng

Đây chính là bằng chứng xác thực thể hiện việc cố tình lập khống hồ sơ, gian dối, câu kết với nhau nhằm chiếm đoạt tài sản của Nhà nước, Doanh nghiệp và các cổ đông.

Từ các lý do nêu trên, Công ty Cổ phần ICIC kính đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

4.2 Công ty HV trình bày ý kiến đối với các nội dung kháng cáo như sau:

Ngày 20/9/2012, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV đã ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 với nội dung: Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV cung cấp và thi công hoàn thiện phần ốp, lát đá Granit màu tím tân dân, ốp thang máy, lát đá vàng nhạt sàn, cầu thang bộ, sảnh tầng 1 của Công trình “Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông” tại địa điểm phường Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Tổng giá trị hợp đồng tạm tính tại thời điểm ký kết là 1.578.500.000 đồng.

Ngày 14/5/2013, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV tiếp tục ký phụ lục Hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013, trong đó Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV tiếp tục cung cấp và thi công hoàn thiện một số hạng mục ốp ngoài đá Granite tự nhiên màu xanh đen, lát bông hoa đá sảnh chính, đá vàng Bình Định len tường, bàn lavabo đá Granite theo mẫu đã duyệt, nhân công ghép phào, nhân công ốp đá cũ với tổng giá trị của phụ lục hợp đồng tạm tính là 1.856.692.200 đồng.

Ngày 30/12/2013 hết thời hạn thi công, các bên đã tiến hành bàn giao, nghiệm thu và nhận công trình trên cơ sở bảng tính giá trị đề nghị thanh quyết toán mà các bên đã thống nhất. Giá trên đã bao gồm chi phí vận chuyển đến tận chân công trình, nhân công gia công lắp dựng và hoàn thiện và chưa bao gồm vật liệu cát, xi măng, điện, nước, giàn giáo. Số lượng thanh toán là số lượng nghiệm thu thực tế tại công trình bao gồm cả phần đá ngậm vào trong khi ốp lát.

Có 02 Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 có giá trị khác nhau là do yêu cầu về đá nên trị giá sản phẩm khác nhau, nhưng Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 tổng giá trị hợp đồng tạm tính là 1.578.500.000 đồng và phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013 tổng giá trị phụ lục hợp đồng tạm tính là 1.856.692.200 đồng là đầy đủ với giá trị công việc, sản phẩm cung cấp và thi công hoàn thiện các hạng mục của Công ty HV.

Ngày 24/12/2013, hai bên tiến hành đối chiếu công nợ thực tế như sau: Xí nghiệp xây dựng số 5 phải thanh toán cho Công ty HV số tiền là 3.307.498.578 đồng; số tiền phát sinh giảm trong kỳ là 2.100.000.000 đồng; số tiền phải thanh toán cuối kỳ là 1.207.498.578 đồng; tính đến thời điểm ngày 24/12/2013 Xí nghiệp xây dựng số 5 còn nợ Công ty HV số tiền là 1.207.498.478 đồng.

Ngày 27/01/2014, Xí nghiệp xây dựng số 5 tiếp tục trả cho Công ty HV số tiền 300.000.000 đồng và đến nay chưa thanh toán thêm khoản tiền nào khác.

Vì vậy, Công ty HV giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đề nghị Tòa án bác yêu cầu kháng cáo và buộc Công ty xây dựn công nghiệp phải thanh toán trả cho Công ty HV số tiền gốc còn nợ là 907.498.578 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán với lãi suất là 6,3%/năm tính từ ngày 01/01/2015 đến nay.

Các đương sự thống nhất xác nhận ngoài các tài liệu chứng cứ đã nộp cho Tòa án ra thì không còn tài liệu chứng cứ nào khác để nộp cho Tòa án và đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

7. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trình bày quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án:

7.1 Về thủ tục tố tụng:

Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng quy định của pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án từ thủ tục thụ lý vụ án, mở phiên tòa và tại phiên tòa xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa, đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

7.2 Về nội dung kháng cáo:

- Về tố tụng:

Trong quá trình xét xử tại Tòa án cấp sơ thẩm, Cơ quan Công an đã phục hồi giải quyết tin báo tố giác tội phạm của Công ty Cổ phần ICIC đối với những sai phạm của Xí nghiệp xây dựng số 5 do ông Lương Mạnh Hùng làm Giám đốc liên quan đến Dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông. Lẽ ra, trong trường hợp này Hội đồng xét xử sơ thẩm phải tạm ngừng phiên tòa. Hội đồng xét xử sơ thẩm vẫn tiến hành xét xử với nhận định tranh chấp giữa Công ty Cổ phần ICIC và ông Hùng khởi kiện trong vụ án khác là vi phạm quy định tại điểm c khoản 1 Điều 259 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Tuy nhiên, sau khi thụ lý đơn kháng cáo, Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án với lý do: chờ kết quả giải quyết của cơ quan điều tra là đúng quy định tại Điều 288 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Theo Bản án hình sự số 80/2024/HS-PT ngày 19/01/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội thì ông Lương Mạnh Hùng bị truy tố, xét xử liên quan đến Hợp đồng số 276/HĐ-TTCO ngày 19/4/2010 giữa Công ty Cổ phần ICIC và Công ty tuyển than Cửa Ông – TKV. Ông Hùng có sai phạm trong việc đề nghị tạm ứng đối với Dự án TKV mà không có chứng từ đi kèm trong thời gian từ ngày 04/01/2011 đến ngày 6/10/2011, không liên quan đến Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp số 5 và Công ty HV. Do đó, ngày 10/7/2025, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội ra Quyết định số 593/QĐ – ST về việc tiếp tục giải quyết vụ án là đúng quy định tại Điều 216 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Mặc dù, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ án không xác minh quá trình giải quyết vụ án tại cơ quan công an là thiếu sót nhưng cấp phúc thẩm khắc phục nội dung này. Do đó, cần rút kinh nghiệp với Tòa án cấp sơ thẩm trong quá trình giải quyết vụ án phải nghiêm túc thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

- Về nội dung vụ án:

Có cơ sở xác định giữa Công ty HV và Xí nghiệp số 5 – Công ty Cổ phần ICIC có ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và các phụ lục hợp đồng. Công ty Cổ phần ICIC cho rằng mình không biết về việc Công ty HV thi công hạng mục này và hợp đồng mà Xí nghiệp 5 ký là không có căn cứ. Công ty ICIC đã được nhận đầy đủ tiền thanh toán từ Chủ đầu tư nên phải có trách nhiệm thanh toán cho Công ty HV.

Theo các tài liệu Công ty HV nộp tại Tòa án cấp sơ thẩm thì không đủ cơ sở để chứng minh khối lượng và giá trị đã hoàn thành là 3.307.498.578 đồng. Tại cấp phúc thẩm, Công ty Cổ phần ICIC có xuất trình Hồ sơ quyết toán toàn bộ Gói thầu số 01 giữa Công ty Cổ phần ICIC với Chủ đầu tư là công ty Tuyển than Cửa Ông ngày 28/9/2015. Do đó, cần xác định giá trị thanh toán của Công ty Cổ phần ICIC đối với Công ty HV phải theo bảng quyết toán ngày 28/9/2015.

Theo Hồ sơ quyết toán gói thầu ngày 28/9/2015 thể hiện tổng giá trị quyết toán đối với hạng mục đá garnit là 3.303.799.627 đồng. Các đương sự xác nhận ngoài Công ty HV thi công hạng mục đá Granit của Gói thầu số 01 nêu trên thì không có công ty nào khác. Do đó, có cơ sở xác định tổng giá trị khối lượng thi công và quyết toán đối với hạng mục đá garnit theo Hợp đồng mà Xí nghiệp xây dựng số 05 phải thanh toán cho Công ty HV là: 3.303.799.627 đồng.

Các đương sự xác nhận Xí nghiệp xây dựng số 05 đã thanh toán cho Công ty HV số tiền là 2.400.000.000 đồng nên số tiền còn lại chưa thanh toán là: 3.303.799.627 đồng – 2.400.000.000 đồng = 903.799.627 đồng.

Về yêu cầu tính lãi chậm thanh toán: Tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp về hợp đồng xây dựng. Tòa án sơ thẩm áp dụng Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 của Chính Phủ về hướng dẫn hợp đồng xây dựng áp dụng lãi suất chậm trả 6,3%/tháng do Công ty HV yêu cầu để làm căn cứ tính lãi là không trái quy định của pháp luật và có lợi cho Công ty Cổ phần ICIC nên chấp nhận.

Số tiền lãi Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán là:

903.799.627 đồng đồng x 6,3%/365 ngày x 2074 ngày = 323.540.457 đồng.

Tổng cộng số tiền Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán cho Công ty HV là: 903.799.627 đồng + 323.540.457 đồng = 1.227.340.084 đồng.

Từ những phân tích đánh giá nêu trên, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của Công ty Cổ phần ICIC, sửa một bản án sơ thẩm về số tiền nợ gốc và lãi chậm thanh toán.

Về án phí: Do kháng cáo được chấp nhận một phần nên Công ty Cổ phần ICIC không phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, căn cứ kết quả hỏi và tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- Ngày 17/9/2020, Toà án nhân dân quận TX nhận được đơn kháng cáo đề ngày 16/9/2020 của Công ty Cổ phần ICIC đối với Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 49/2020/KDTM-ST ngày 10/9/2020 của Tòa án nhân dân quận TX. Đơn kháng cáo do người đại diện theo pháp luật của Công ty ký. Đơn kháng cáo và biên lai nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm làm và nộp trong thời hạn luật định nên kháng cáo được chấp nhận. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội giải quyết là đúng thẩm quyền.

- Trong quá trình giải quyết vụ tại cấp phúc thẩm, ngày 09/6/2022, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an thành phố Hà Nội đã có Quyết định số 156/QĐ-CSĐT (DD8) về việc khởi tố vụ án hình sự: “Vi phạm quy định trong kế toán gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại thành phố Hà Nội” căn cứ vào Đơn tố giác của Công ty Cổ phần ICIC đối với ông Lương Mạnh Hùng, Giám đốc Xí nghiệp 5 thuộc Công ty Cổ phần ICIC. Do vậy, tại Quyết định số 03/2022/QĐPT-TĐC ngày 26/8/2022, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án để đợi kết quả giải quyết của Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an thành phố Hà Nội.

Theo Bản án hình sự sơ thẩm số 426/2023/HSST ngày 16/9/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và Bản án hình sự phúc thẩm số 80/2024/HSPT ngày 19/01/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội thì ông Lương Mạnh Hùng bị xử phạt10 năm tù về Tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, liên quan đến Hợp đồng số 276/HĐ-TTCO ngày 19/4/2010 giữa Công ty Cổ phần ICIC và Công ty tuyển than Cửa Ông – TKV. Ông Hùng có sai phạm trong việc đề nghị tạm ứng đối với Dự án TKV mà không có chứng từ đi kèm trong thời gian từ ngày 04/01/2011 đến ngày 6/10/2011, không liên quan đến Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV. Do đó, ngày 10/7/2025, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã ra Quyết định số 593/QĐ – ST về việc tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định tại Điều 216 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

- Về người tham gia tố tụng: Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng của Tòa án cho các đương sự trong vụ án. Tại phiên tòa hôm nay, các đương sự có mặt theo Giấy triệu tập nên Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, có cơ sở xác định:

Ngày 19/4/2010, Công ty Cổ phần ICIC và Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV đã ký kết Hợp đồng số 276//HĐ-TTCO ngày 19/4/2010, với nội dung: Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV giao cho Công ty Cổ phần ICIC thi công Công trình xây dựng nhà điều hành và hội trường thuộc Dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV.

Tại Giấy ủy quyền số 57/UQ-ICIC ngày 22/4/2010, Công ty Cổ phần ICIC đã ủy quyền cho Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC - Xí nghiệp xây dựng số 5 (gọi tắt là Xí nghiệp xây dựng số 5) được đại diện cho Công ty Cổ phần ICIC quan hệ trực tiếp với Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV để tổ chức thực hiện hợp đồng, thanh quyết toán, thanh lý hợp đồng.

Ngày 20/9/2012, Xí nghiệp xây dựng số 5 (bên A) và Công ty HV (bên B) đã ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 với nội dung: Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV cung cấp và thi công hoàn thiện phần ốp, lát đá Granit màu tím tân dân, ốp thang máy, lát đá vàng nhạt sàn, cầu thang bộ, sảnh tầng 1 của Công trình “Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông” tại địa điểm phường Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Tổng giá trị hợp đồng tạm tính là 1.578.500.000 đồng.

Tiếp đến ngày 14/5/2013, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV (bên B) đã ký kết phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 bổ sung một số nội dung như sau: Xí nghiệp xây dựng số 5 đồng ý giao cho Công ty HV cung cấp và thi công hoàn thiện một số hạng mục: Ốp ngoài nhà đá Granite tự nhiên màu xanh đen (theo mẫu đã ốp ở công trình), lát bông hoa đá sảnh chính, đá vàng Bình Định len tường, bàn lavabo đá Granite theo mẫu đã duyệt, nhân công ghép phào, nhân công ốp đá cũ, tổng giá trị phụ lục hợp đồng tạm tính là 1.856.692.200 đồng.

Ngày 24/12/2013, Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV đã ký biên bản đối chiếu công nợ thực tế và hai bên cùng thống nhất như sau:

- Số tiền phải thanh toán: 3.307.498.578 đồng

- Số phát sinh giảm trong kỳ: 2.100.000.000 đồng

- Số tiền phải thanh toán cuối kỳ: 1.207.498.578 đồng

Theo đó, tính đến thời điểm ngày 24/12/2013 Xí nghiệp xây dựng số 5 còn nợ Công ty HV số tiền là 1.207.498.578 đồng.

Đến ngày 27/01/2014, Xí nghiệp xây dựng số 5 đã trả thêm cho Công ty HV số tiền 300.000.000 đồng. Như vậy, theo yêu cầu khởi kiện của Công ty HV thì Công ty Cổ phần ICIC còn phải thanh toán số tiền còn nợ là 907.498.578 đồng.

Công trình xây dựng nhà điều hành và hội trường thuộc dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV do Công ty Cổ phần ICIC thi công và đã hoàn thành đưa vào sử dụng từ ngày 27/12/2013. Hợp đồng số 276//HĐ-TTCO ngày 19/4/2010 giữa hai bên cũng đã được thanh lý tại biên bản thanh lý ngày 12/01/2016.

Hiện nay, các bên đương sự chủ yếu tranh chấp về hiệu lực của Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và phụ lục hợp đồng do ông Lương Mạnh Hùng, Giám đốc Xí nghiệp xây dựng số 5 ký kết với Công ty HV và nghĩa vụ thanh toán.

Công ty Cổ phần ICIC cho rằng Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV đã ký kết Hợp đồng kinh tế số 311 ngày 20/9/2012 với các phần công việc đã thi công xong, đã được nghiệm thu thanh toán. Khối lượng đề nghị thanh toán vượt quá khối lượng thi công thực tế đã được Chủ đầu tư nghiệm thu. Do vậy Công ty Cổ phần ICIC hoàn toàn không chịu trách nhiệm và nghĩa vụ thanh toán đối với Công ty HV.

Hội đồng xét xử xét thấy:

Thứ nhất, về thẩm quyền ký kết Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và phụ lục hợp đồng

Theo Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh của Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC thể hiện: Xí nghiệp xây dựng số 5 được Sở kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh số 0113005154, đăng ký lần đầu ngày 17/9/2004, đăng ký thay đổi lần 1 ngày 26/5/2009, hoạt động theo ủy quyền của doanh nghiệp là Công ty Cổ phần ICIC.

Tại Giấy ủy quyền số 57/UQ-ICIC ngày 22/4/2010 của Công ty Cổ phần ICIC gửi Công ty Tuyển than Cửa Ông có nội dung: Ủy quyền cho ông Lương Mạnh Hùng đại diện Công ty Cổ phần ICIC quan hệ trực tiếp với Công ty Tuyển than Cửa Ông để tổ chức thực hiện hợp đồng, thanh toán quyết toán, thanh lý hợp đồng xây dựng công trình: Gói thầu số 01 “Xây dựng nhà điều hành và hội trường – Dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty Tuyển than Cửa Ông; Thực hiện đầy đủ quyền hạn và nghĩa vụ, trách nhiệm của đơn vi đảm bảo uy tín của chi nhánh; Được sử dụng con dấu, tài khoản và mã số thuế của Chi nhánh Công ty Cổ phần ICIC: Xí nghiệp xây dựng số 5 để quan hệ với chủ đầu tư và giao dịch với ngân hàng, kho bạc, các cơ quan hữu quan

Như vậy, theo Giấy ủy quyền số 57/UQ-ICIC ngày 22/4/2010, Công ty Cổ phần ICIC đã ủy quyền cho Xí nghiệp xây dựng số 5 do ông Lương Mạnh Hùng là Giám đốc Chi nhánh được đại diện cho Công ty Cổ phần ICIC quan hệ trực tiếp với Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV để tổ chức thực hiện Hợp đồng số 276/HĐ-TTCO ngày 19/4/2010 thi công Công trình xây dựng nhà điều hành và hội trường thuộc Dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV.

Do đó, Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và phụ lục hợp đồng do ông Lương Mạnh Hùng, Giám đốc Xí nghiệp xây dựng số 5 ký kết để thực hiện một trong các hạng mục công trình của Gói thầu số 01 là đúng nội dung được ủy quyền. Các bên xác nhận đúng chữ ký và con dấu của người đại diện theo pháp luật của Công ty. Nội dung thỏa thuận không trái quy định của pháp luật nên có hiệu lực thi hành đối với các bên.

Theo quy định khoản 6 Điều 84 Bộ luật Dân sự 2015: “Pháp nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do chi nhánh, văn phòng đại diện xác lập, thực hiện” nên trong trường hợp này mặc dù người ký hợp đồng xây dựng với Công ty HV là Xí nghiệp xây dựng số 5 nhưng Công ty Cổ phần ICIC vẫn phải chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho Công ty HV nếu Xí nghiệp xây dựng số 5 không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Mặt khác, Công ty Cổ phần ICIC đã được Chủ đầu tư thanh toán toàn bộ giá trị quyết toán của Gói thầu số 1 nên phải có trách nhiệm thanh toán cho Công ty HV. Tòa án cấp sơ thẩm xác định bị đơn là Công ty Cổ phần ICIC là có căn cứ.

Thứ hai, về nội dung Công ty Cổ phần ICIC kháng cáo cho rằng các bên ký kết hợp đồng với các phần công việc đã thi công xong, đã được nghiệm thu thanh toán.

Tại bản trình bày ngày 11/8/2018 của ông Trần Gia Hưng, Phó Giám đốc đại diện theo ủy quyền của Công ty Cổ phần ICIC có khai: “Ông Hùng không báo cáo với Công ty Cổ phần ICIC về việc ký kết, thanh quyết toán Hợp đồng kinh tế số 311 ngày 20/9/2012 và Phụ lục hợp đồng 311C ngày 14/5/2013. Sau khi tiến độ thực hiện công trình bị chậm tiến độ Công ty Cổ phần ICIC có xuống kiểm tra thi mới biết việc ký kết hợp đồng này. Khi kiểm tra thì Công ty Cổ phần ICIC thấy đơn giá và khối lượng đều bị vượt quá. Thời gian này kéo dài trong khoảng năm 2013. Ông Hùng có văn bản đề nghị Công ty Cổ phần ICIC cho vay tiền để thanh toán cho phía Công ty HV. Để đẩy nhanh tiến độ của Công trình, Công ty Cổ phần ICIC đã hỗ trợ ông Hùng để thanh toán cho phía Công ty HV”.

Theo Bản cam kết ngày 20/9/2012 của ông Lương Mạnh Hùng (BL 221), Đơn vay tiền của Xí nghiệp xây dựng số 5 do ông Lương Mạnh Hùng Ký và các ủy nhiệm chi chuyển tiền của Công ty Cổ phần ICIC thanh toán tiền mua đá Granite cho Công ty HV từ 10/1/2013 đến 17/01/2014 (BL 220), thể hiện giữa Xí nghiệp xây dựng số 5 và Công ty HV có ký kết Hợp đồng kinh tế số 311 ngày 20/9/2012 và Phụ lục hợp đồng 311C ngày 14/5/2013. Công ty Cổ phần ICIC biết và đã đồng ý thanh toán một phần tiền mua đá Granite cho Công ty HV theo đề nghị vay tiền của Xí nghiệp xây dựng số 5.

Ngoài ra, tại bản tự khai ngày 22/12/2016, ông Lương Mạnh Hùng trình bày: Ông xác nhận Công ty Cổ phần ICIC thu lại tài khoản chuyển chi từ tháng 7/2012 nên dòng tiền hoàn toàn từ Chủ đầu tư phải về tài khoản công ty quản lý nên việc thanh toán là cho Công ty HV là do Công ty Cổ phần ICIC quyết định. Ngày 27/01/2014, ông Hùng vẫn ký ủy nhiệm chi số tiền 300.000.000 đồng cho Công ty HV theo ủy quyền của công ty. Số tiền còn lại 907.498.578 đồng Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán cho Công ty HV do đã nhận tiền từ Chủ đầu tư.

Công ty HV đã xuất 10 hóa đơn giá trị gia tăng cho Xí nghiệp xây dựng số 5. Xí nghiệp xây dựng số 5 đã báo cáo, kê khai thuế đối với các hóa đơn nêu trên. Do vậy, việc Công ty Cổ phần ICIC cho rằng mình không biết Công ty HV đã thi công hạng mục này theo hợp đồng ký kết với Xí nghiệp xây dựng số 5 là không có căn cứ.

Thực tế Công trình xây dựng nhà điều hành và hội trường thuộc dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông-TKV do Công ty Cổ phần ICIC thi công bị chậm tiến độ, đến thời điểm ngày 27/12/2013 mới hoàn thành đưa vào sử dụng. Do đó, ý kiến Công ty Cổ phần ICIC hiện nay cho rằng Hợp đồng kinh tế số 311 và Phụ lục hợp đồng 311C được lập khống, ký kết đối với các phần công việc đã thi công xong và nghiệm thu thanh toán tại thời điểm 30/4/2012 là không đúng.

Thứ ba, về nội dung Công ty Cổ phần ICIC kháng cáo cho rằng khối lượng đề nghị thanh toán vượt quá khối lượng thi công thực tế đã được Chủ đầu tư nghiệm thu. Trong đó:

- Khối lượng tăng so với quyết toán được Chủ đầu tư phê duyệt là: 627,1 m2.

- Giá trị chênh lệch (tăng về khối lượng và đơn giá): 2.169.209.284 đồng

Trong đó:

Tǎng về khối luợng

574.323.620 đồng

Tǎng về đơn giá

1.594.885.664 đồng

Xét thấy:

Tại Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và các phụ lục hợp đồng Xí nghiệp số 5 và Công ty HV không thỏa thuận về hồ sơ thanh toán. Các bên thỏa thuận: khi Công ty HV chuyển hàng xuống công trình và thực hiện thi công công trình thì Xí nghiệp số 5 sẽ thanh toán cho Công ty HV từ 20% đến 60% giá trị hợp đồng. Khi thực hiện xong khối lượng theo hợp đồng và có xác nhận của hai bên thì Xí nghiệp số 5 sẽ thanh toán cho Công ty HV đến 95% và giữ là 5% bảo hành trong thời hạn 01 năm. Sau 30 ngày, nếu Công ty HV đã đối chiếu công nợ và cung cấp đủ hóa đơn tài chính cho Xí nghiệp số 5 mà xí nghiệp chưa thanh toán cho Công ty HV giá trị còn lại của hợp đồng sẽ được tính lãi theo lãi suất Ngân hàng SHB tại thời điểm đó.

Theo các tài liệu Công ty HV nộp tại Tòa án cấp sơ thẩm gồm: Bảng tính giá trị đề nghị thanh toán ngày 14/5/2013; Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng ký đóng dấu giữa Công ty HV và Xí nghiệp số 5 (bản sao có chứng thực); Bảng tổng hợp khối lượng đá Granit năm 2013 ký giữa đại diện tổng thầu Công ty Cổ phần ICIC, Xí nghiệp số 5 và đại điện Công ty HV; Bảng diễn giải khối lượng ốp, lát đá Grannit nhà 3 tầng ngày 16/7/2013 ký giữa đại diện tổng thầu Công ty Cổ phần ICIC, Xí nghiệp số 5 và đại điện Công ty HV; Bảng diễn giải khối lượng ốp, lát đá Grannit nhà 11 tầng ngày 16/7/2013 ký giữa đại diện Xí nghiệp số 5 và đại điện Công ty HV; Bảng tổng hợp khối lượng đá Granit ngày 16/9/2013 ký giữa đại diện tổng thầu Công ty Cổ phần ICIC, Xí nghiệp số 5 và đại điện Công ty HV; Biên bản khối lượng làm phát sinh ốp đã ngoài nhà năm 2013 ký giữa đại diện Xí nghiệp số 5 và đại diện Công ty HV; Các biên bản giao nhận đá granit. Các tài liệu trên không được Công ty Cổ phần ICIC xác nhận và đồng ý thanh toán nên chưa đủ có sở để xác định khối lượng và giá trị đã hoàn thành là 3.307.498.578 đồng. Như vậy, cần căn cứ vào các tài liệu khác để xem xét, xác định để khối lượng và giá trị thanh toán.

Tại Công văn số 1375 ngày 09/7/2020, Công ty Tuyển than Cửa Ông xác định công trình hoàn thành đưa vào sử dụng ngày 27/12/2013, các bên đã thanh lý hợp đồng ngày 12/01/2016. Tại Tòa án cấp phúc thẩm, Công ty Cổ phần ICIC có giao nộp hồ sơ quyết toán toàn bộ Gói thầu số 01 giữa Công ty Cổ phần ICIC với Chủ đầu tư là Công ty Tuyển than Cửa Ông ngày 28/9/2015. Do đó, có cơ sở để xác định giá trị thanh toán của Công ty Cổ phần ICIC đối với Công ty HV theo bảng quyết toán ngày 28/9/2015.

Căn cứ theo hồ sơ quyết toán gói thầu của hạng mục đá granit tại bảng quyết toán ngày 28/9/2015 thể hiện như sau:

+ Bảng quyết toán chi tiết số 01 thể hiện: giá trị thanh toán gồm công việc sau: Lát nền, sàn, mặt chậu rửa, bậc tam cấp đại sảnh, cầu thang, ốp tường, mặt ngoài nhà điều hành. Tổng giá trị là: 1.688.832.916 đồng.

+ Bảng quyết toán chi tiết số 4 (phần điều chỉnh giá hợp đồng theo biến động giá vật liệu xây dựng và thay đổi lương tối thiểu) gồm:

- Chênh lệch vật tư: 769.079.149 đồng, cụ thể:

Hạng mục Hội trường và nhà ăn: đá bậc tam cấp và cầu thang bộ là: 30.088.817 đồng, sảnh hành lang là: 154.422.398 đồng, đá granit xanh Đài Loan (ốp ngoài nhà) là: 295.953.606 đồng.

Hạng mục Tầng hầm nhà điều hành 11 tầng: đá bậc cầu thang là: 3.763.179 đồng.

Hạng mục Xây dựng phần thân nhà điều hành 11 tầng: Đá Granits Gia Lai (thang máy, sảnh, hành lang) là: 193.028.136 đồng, Đá Granits Gia Lai (bậc cầu thang) là: 91.823.013 đồng.

- Chênh lệch vật liệu, nhân công, máy: 845.891.497 đồng, cụ thể:

Hạng mục Hội trường và nhà ăn gồm: Lát nền, sàn, bậc cầu thang, bậc tam cấp là: 616.497.695 đồng;

Hạng mục Tầng hầm nhà điều hành 11 tầng: Lát đá bậc cầu thang là 9.648.516 đồng;

Hạng mục xây dựng phần thân nhà điều hành 11 tầng: Lát bậc cầu thang, đại sảnh, hành lang giao thông các tầng, tầng trệt bằng đá granit và công tác ốp đá vào mặt cầu thang đá granit là: 223.508.465 đồng.

Tổng giá trị được quyết toán đối với hạng mục đá garnit là: 1.688.832.916 đồng+ 769.079.149 đồng + 845.891.497 đồng = 3.303.799.627 đồng.

Các đương sự xác nhận ngoài Công ty HV thi công hạng mục đá Granit của Gói thầu số 01 nêu trên thì không có công ty nào khác. Do đó, có cơ sở xác định tổng giá trị khối lượng thi công và quyết toán đối với hạng mục đá garnit theo Hợp đồng mà Xí nghiệp xây dựng số 05 phải thanh toán cho Công ty HV là: 3.303.799.627 đồng.

Tại biên bản đối chiếu công nợ ngày 24/12/2013 các bên xác nhận Xí nghiệp xây dựng số 05 thanh toán cho Công ty HV số tiền là 2.100.000.000 đồng, ngày 27/01/2014, tiếp tục thanh toán số tiền 300.000.000 đồng. Do đó, xác định Xí nghiệp xây dựng số 05 đã thanh toán cho Công ty HV số tiền là 2.400.000.000 đồng. Số tiền còn lại chưa thanh toán là: 3.303.799.627 đồng – 2.400.000.000 đồng = 903.799.627 đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm chỉ dựa trên biên bản đối chiếu công nợ mà không xem xét đến toàn bộ quá trình thực hiện gói thầu đã được chủ đầu tư quyết toán làm căn cứ để xác định giá trị khối lượng các bên thực hiện là thiếu sót. Vì vậy, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty HV buộc Công ty Cổ phần ICIC thanh toán cho Công ty HV số tiền là 903.799.627 đồng. Nội dung kháng cáo này của Công ty Cổ phần ICIC được chấp nhận một phần.

Về yêu cầu tính lãi chậm thanh toán: Tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp về hợp đồng xây dựng. Tòa án sơ thẩm áp dụng Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 của Chính Phủ về hướng dẫn hợp đồng xây dựng áp dụng lãi suất chậm trả 6,3%/tháng do Công ty HV yêu cầu để làm căn cứ tính lãi là không trái quy định của pháp luật và có lợi cho Công ty Cổ phần ICIC nên chấp nhận.

Về thời gian tính lãi: Theo phụ lục hợp đồng 01 các bên thỏa thuận về việc gia hạn thời hạn thanh toán là đến hết ngày 31/12/2014. Do đó, bản án sơ thẩm xác định Công ty Cổ phần ICIC phải chịu lãi chậm trả do vi phạm thời hạn thanh toán là có căn cứ. Vì vậy, thời gian tính lãi kể từ ngày 01/01/2015 đến ngày 10/9/2020 (xét xử sơ thẩm) được tính trên số tiền nợ gốc 903.799.627 đồng, lãi suất 6,3%.

Số tiền lãi Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán là:

903.799.627 đồng đồng x 6,3%/365 ngày x 2074 ngày = 323.540.457 đồng.

Như vậy, yêu cầu khởi kiện của Công ty HV được chấp nhận là 903.799.627 đồng + 323.540.457 đồng = 1.227.340.084 đồng nên cần sửa án sơ thẩm như đã phân tích nêu trên.

Thứ tư, về nội dung tố giác các sai phạm trong quá trình thi công của Xí nghiệp xây dựng số 5 đối với Dự án Nhà điều hành sản xuất Công ty tuyển than Cửa Ông

Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm, Công ty Cổ phần ICIC cho rằng Xí nghiệp xây dựng số 5 có sai phạm trong quá trình thi công và thanh toán Gói thầu số 01, trong đó có việc ký kết hợp đồng với Công ty HV nên đã đề nghị Tòa án tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án, chờ kết quả giải quyết của Cơ quan điều tra.

Tại phiên tòa sơ thẩm, Công ty cung cấp thông tin Cơ quan Công an đã phục hồi giải quyết tin báo tố giác tội phạm của Công ty Cổ phần ICIC. Lẽ ra, trong trường hợp này, Hội đồng xét xử sơ thẩm phải tạm ngừng phiên tòa. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử sơ thẩm vẫn tiến hành xét xử với nhận định: “Sau khi có kết luận của Cơ quan điều tra, quyền lợi, trách nhiệm giữa Công ty Cổ phần ICIC và ông Lương Mạnh Hùng nếu có tranh chấp có quyền khởi kiện giải quyết bằng vụ án khác” là vi phạm quy định tại điểm c khoản 1 Điều 259 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

Theo Bản án hình sự sơ thẩm số 426/2023/HSST ngày 16/9/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và Bản án hình sự phúc thẩm số 80/2024/HSPT ngày 19/01/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội thì ông Lương Mạnh Hùng bị xử phạt 10 năm tù về Tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, liên quan đến Hợp đồng số 276/HĐ-TTCO ngày 19/4/2010 giữa Công ty Cổ phần ICIC và Công ty tuyển than Cửa Ông – TKV. Cụ thể là ông Hùng có sai phạm trong việc đề nghị tạm ứng đối với Dự án TKV mà không có chứng từ đi kèm trong thời gian từ ngày 04/01/2011 đến ngày 6/10/2011; không có nội dung nào liên quan đến Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp số 5 và Công ty HV.

Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, Công ty Cổ phần ICIC có trình bày về việc tiếp tục gửi đơn tố giác ông Lương Mạnh Hùng, nguyên Giám đốc Xí nghiệp xây dựng số 5 do có hành vi sai phạm liên quan đến Hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 giữa Xí nghiệp số 5 và Công ty HV.

Hội đồng xét xử xét thấy, ngoài bản trình bày nêu trên thì đến thời điểm hiện nay, Công ty Cổ phần ICIC không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh ông Lương Mạnh Hùng đã thông đồng, cấu kết với Công ty HV làm sai lệch hồ sơ thực tế để thanh toán rút tiền của Công ty Cổ phần ICIC. Đơn tố giác của Công ty Cổ phần ICIC mới chỉ được Cơ quan điều tra tiếp nhận, chưa thụ lý đơn và khởi tố vụ án hình sự. Do đó, đề nghị của Công ty Cổ phần ICIC về việc tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án, chờ kết quả giải quyết của Cơ quan điều tra là không có cơ sở.

Trường hợp Công ty Cổ phần ICIC có căn cứ xác định ông Lương Mạnh Hùng, nguyên giám đốc Xí nghiệp xây dựng số 5 có hành vi sai phạm và có tài liệu, chứng cứ chứng minh thì vẫn có quyền tố giác đến Cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.

Căn cứ phân tích trên, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của Công ty Cổ phần ICIC, sửa một phần bản án sơ thẩm về số tiền phải thanh toán.

Về án phí: Do kháng cáo được chấp nhận một phần nên Công ty Cổ phần ICIC không phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ Điều 157, Điều 357, Điều 429, Điều 468 Bộ luật dân sự 2015;

- Căn cứ Khoản 1 Điều 30; điểm b khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Khoản 1 Điều 147; Điều 184, Điều 271; Điều 273; Điều 278; Điều 280, khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ Điều 108, Điều 110 Luật xây dựng năm 2003;

- Căn cứ Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 của Chính phủ quy định về hợp đồng trong hoạt động xây dựng;

- Căn cứ Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm

- Căn cứ Điều 26, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của Công ty Cổ phần ICIC; sửa một phần bản án sơ thẩm. Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV về việc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán khoản tiền nợ của hợp đồng thi công đá GRANIT số 311/HĐKT/2012 ngày 20/9/2012 và Phụ lục hợp đồng thi công đá GRANITE số 311C/PLHĐKT/2013 ngày 14/5/2013.

2. Buộc Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV số tiền nợ gốc là 903.799.627 đồng và số tiền lãi là 323.540.457 đồng. Tổng cộng số tiền Công ty Cổ phần ICIC phải thanh toán trả cho Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV là 1.227.340.084 đồng (Một tỷ hai trăm hai mưới bảy triệu ba trăm bốn mươi nghìn không trăm tám mươi bốn đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 tương ứng với thời gian chậm thanh toán.

3. Không chấp nhận các yêu cầu khác của các bên đương sự.

4. Về án phí:

- Án phí sơ thẩm:

Công ty Cổ phần ICIC phải chịu 48.820.203 đồng (Bốn mươi tám triệu tám trăm hai mươi nghìn hai trăm linh ba đồng) án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

Hoàn trả lại Công ty TNHH thương mại và đầu tư xây dựng HV số tiền tạm ứng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 19.600.000 đồng (Mười chín triệu sáu trăm nghìn đồng) đã nộp tại biên lai số 0007910 ngày 16/11/2016 của Chi cục Thi hành án dân sự quận TX, thành phố Hà Nội.

* Án phí phúc thẩm:

Hoàn trả Công ty Cổ phần ICIC số tiền 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng) án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số AA/2018/0000611 ngày 07/10/2020 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận TX, thành phố Hà Nội.

Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thi thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.