Bản án 23/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung và trong quá trình tố tụng nguyên đơn bà Neàng S và bà Neàng N trình bày:

Diện tích đất 15.654m2 trồng lúa tọa lạc tại xã V, huyện T (nay là thị xã T) do chồng bà là ông Chau K khai phá sử dụng trước năm 1975 được chế độ S cấp chứng thư QSH diện tích 02H,00,00 Thửa 82B ngày 22/02/1973 cho ông Chau K đứng tên. Bà Neàng S và con gái là bà Neàng N canh tác diện tích đất 15.654m2 từ năm 1987 cho đến nay, năm 1993 ông Chau K cho bà N1 Nhậy 6.000m2 nằm trong diện tích 15.654m2, do là người Khmer không hiểu pháp luật nên không làm giấy tờ. Năm 2022, bà Neàng S và con gái là bà Neàng N2 làm đơn xin cấp QSD đất đối với diện tích 15.654m2 (kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là diện tích 15.552,8m2) thì được biết diện tích đất này nằm trong giấy chứng nhận QSD đất diện tích 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 05/01/1993, ông Châu Văn D tách bộ xin cấp diện tích đất 15.654m2 bản đồ số 02, thửa số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D vào ngày 08/3/1995, nay bà Neàng S và bà Neàng N yêu cầu như sau:

Yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất diện tích 15.654m2 tờ bản đồ số 02, thửa số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D vào ngày 08/3/1995; yêu cầu Tòa án công nhận cho bà Neàng S và bà N1 Nhây được quyền sử dụng diện tích 15.654m2, ngoài ra các đương sự không yêu cầu gì khác.

Tại biên bản hòa giải ngày 28/8/2024, bà Nèang N3 xác định bà là con bà Nèang S1 và ông Châu K4 (chết năm 2000), bà với bà Nèang S1 là người trực tiếp quản lý, sử dụng diện tích đất 15.654m2 đất trồng lúa (theo kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là 15.552,8m2) từ năm 1991 đến nay. Diện tích đất 15.654m2 đất trồng lúa thuộc diện tích 34.713m2 do ông Châu Văn D đứng tên ngày 05/01/1993; nay bà yêu cầu tòa án hủy giấy chứng nhận QSDĐ số 00948QSDĐ/cK do UBND huyện T cấp cho ông Châu Văn D; yêu cầu tòa án công nhận diện tích đất 15.654m2 đất trồng lúa (kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 diện tích 15.552,8m2) cho bà Nèang S1 đứng tên (nếu sau này mẹ bà tặng cho riêng bà thì sẽ làm thủ tục tặng cho sau) và giữ nguyên yêu cầu cầu khởi kiện ban đầu, ngoài ra không yêu cầu gì khác.

Trong quá trình tố tụng bị đơn ông Châu Văn D (không có yêu cầu phản tố) trình bày:

Tại biên bản hòa giải ngày 28/8/2024, ông Châu Văn D xác định ông là em ruột bà Nèang S1; diện tích 34.713m2 ông đứng tên là của cha mẹ (ông Châu U và bà Nèang C) chết để lại, khi đăng ký kê khai QSD đất ông đã đăng ký luôn phần diện tích 15.654m2 đất trồng lúa của bà Nèang S1 và bà Nèang N3 canh tác từ năm 1993 cho đến nay (diện tích đất 15.654m2, kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là 15.552,8m2 thuộc diện tích 34.713m2 do ông đứng tên ngày 05/01/1993) phần diện tích đất còn lại của ông canh tác khoảng 19.160,2m2 (34.713m2 - 15.552,8m2 19.160,2m2) liền kề với phần đất 15.552,8m2 do bà Nèang S1 và bà Nèang N3 hiện đang canh tác thì ông đã chuyển nhượng cho người khác (nhưng chưa làm thủ tục sang tên); nay trước yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nèang S1 và bà Nèang N3, ông đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật, ngoài ra ông Châu Văn D không có yêu cầu gì khác.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án (không có yêu cầu độc lập) là bà Châu Thị Kim T (con ông Châu Văn D và bà Nguyễn Thị Ớ) trình bày:

Tại biên bản hòa giải ngày 28/8/2024, bà T thống nhất theo nội dung trình bày của cha bà là ông Châu Văn D về nguồn gốc đất, người sử dụng đất, cá nhân bà có ý kiến: đề nghị tòa án hủy giấy chứng nhận QSDĐ số 00948QSDĐ/cK do UBND huyện T cấp cho ông Châu Văn D năm 1993, để thực hiện thủ tục sang tên cấp QSD đất cho cô bà là bà Nèang S1 đứng tên diện tích đất 15.654m2 đất trồng lúa (kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là 15.552,8m2) thuộc diện tích 34.713m2 do ông Châu Văn D đứng tên ngày 05/01/1993, ngoài ra không có ý kiến, yêu cầu gì khác.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án là ông Chau K2 ông Chau K3, bà Neang P2, bà Nèang D2 (các con bà Nèang S1, không có yêu cầu độc lập) cùng trình bày:

Chúng tôi (C, C, N, Nèang D2) thống nhất về thời gian mẹ tôi và bà Nèang N3 sử dụng diện tích đất 15.654m2 đất trồng lúa (kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là 15.552,8m2), cũng như việc ông Châu Văn D thừa nhận khi đăng ký kê khai QSDĐ đã đăng ký luôn phần diện tích 15.654m2 của mẹ các đương sự là không đúng pháp luật.

Nay chúng tôi (Chau Khiêu, C, N, N) cùng thống nhất ý kiến như sau: Yêu cầu tòa án hủy giấy chứng nhận QSDĐ số 00948QSDĐ/cK do UBND huyện T cấp cho ông Châu Văn D, yêu cầu Tòa án công nhận diện tích đất 15.654m2 (kết quả đo vẽ ngày 12/7/2024 là 15.552,8m2) cho mẹ chúng tôi là bà Nèang S1 đứng tên, diện tích đất nêu trên được xem như tài sản riêng của mẹ tôi, sau này mẹ tôi có tặng cho bà N4 Nhây là quyền của mẹ tôi, chúng tôi không tranh chấp, khiếu nại gì, trước ý kiến và yêu cầu của ông Châu Văn D và chị T chúng tôi yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật, ngoài ra không có ý kiến yêu cầu gì khác.

Trong quá trình tố tụng người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án (không có yêu cầu độc lập) là UBND huyện T (nay là thị xã T) có ý kiến như sau:

Tại Công văn số 2801/UBND-NC ngày 25/6/2024 UBND huyện T (nay là thị xã T) xác định việc cấp QSD đất số 00948QSDĐ/cK, thửa 510, 505, 511, 504, 493, tờ bản đồ số 2, diện tích đất 15.654m2 cho ông Châu Văn D ngày 08/3/1995 đứng tên là đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại thời điểm cấp giấy (không xác định cấp đúng đối tượng).

Công văn còn nêu, căn cứ chức năng, nhiệm vụ thì việc quản lý đất đai ở địa phương thì UBND xã có trách nhiệm xác minh đối tượng sử dụng đất, tình trạng vi phạm pháp luật đất đai, tình trạng tranh chấp và xác nhận đơn đăng ký để làm cơ sở cấp giấy chứng nhận QSD đất đối với phần đất nêu trên thuộc thẩm quyền của UBND xã V, đề nghị Tòa án liên hệ, phối hợp UBND xã V xác minh làm rõ đối tượng sử dụng đất để có căn cứ giải quyết vụ án (Tòa án nhân dân tỉnh An Giang ban hành Quyết định thu thập chứng cứ số: 59/2024/QĐ-CCTLCC ngày 04/7/2024 yêu cầu UBND xã V xác minh làm rõ đối tượng sử dụng đất, quá trình sử dụng đất, nhưng UBND xã V không cung cấp chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án).

Tại Bản án số 32/2024/DS-ST ngày 28 tháng 6 năm 2024 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận đã quyết định:

Căn cứ Điều 26, Điều 34, Điều 227, Điều 228, Điều 273, Điều 157, Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 2, Điều 13, Điều 14, khoản 3 Điều 36, điểm a khoản 2 Điều 37 Luật Đất đai năm 1993 và Bộ luật Dân sự năm 1995; điểm c khoản 1 Điều 50 Luật Đất đai năm 2003; Điều 121, Điều 122, Điều 137 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 26, Điều 100, Điều 105, điểm b, d khoản 2 Điều 106 luật Đất đai 2013; Điều 8, Điều 161, Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nèang S1 và bà Nèang N3 về việc yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất diện tích 15.654m2, tờ bản đồ số 02, thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T), tỉnh An Giang cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 08/3/1995.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nèang S1 và bà Nèang N3 về việc yêu cầu công nhận cho bà Nèang S1 và bà N4 Nhây được sử dụng diện tích đất 15.654m2.

3. Hủy giấy chứng nhận QSD đất đối với diện tích đất 15.654m2, tờ bản đồ số 02, thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T), tỉnh An Giang cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 08/3/1995.

- Công nhận sự tự nguyện của bà Nèang N3 đồng ý để cho bà N5 Sôm được quyền sử dụng đất, đối với diện tích đất 15.552,8m2 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024.

- Công nhận sự tự nguyện của ông Chau K2, ông Chau K3, bà Neang P2, bà Nèang D2 (con bà Nèang S1, con ông Chau K1) đồng ý để cho bà N4 Sôm đứng tên diện tích đất 15.552,8m2 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024.

4. Công nhận cho bà Nèang S1 được tiếp tục sử dụng diện tích đất 15.552,8m2 là đất trồng lúa giới hạn tại các điểm 13, 6, 5, 4, 2, 21, 20, 18, 17, 16, 15, 14 thuộc thửa đất số 493, 504, 505, 510, 511 tờ bản đồ số 2 (Hệ thống BĐ-22), nay thuộc thửa số 390, 424, 425, 1209, tờ bản đồ số 51 (Hệ thông BĐ-VN-2000) theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024 thuộc diện tích đất 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D ngày 05/01/1993.

5. Bà Nèang S1 được quyền đăng ký, kê khai đứng tên QSD đất đối với diện tích 15.552,8m2 giới hạn tại các điểm 13, 6, 5, 4, 2, 21, 20, 18, 17, 16, 15, 14 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024 theo quy định pháp luật khi bản án có hiệu lực thi hành, bà Neang S2 phải chịu nghĩa vụ tài chính khi kê khai đứng tên QSD đất đối với diện tích đất 15.552,8m2 theo quy định của Nhà nước.

6. Tuyên bố diện tích đất 15.654m2 tại các thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493, tờ bản đồ số 01, thuộc diện tích 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 05/01/1993 không còn giá trị pháp luật khi bản án có hiệu lực thi hành. Ngoài ra Bản án còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 04 tháng 12 năm 2024 bị đơn là ông Châu Văn D kháng cáo bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn ông Châu Văn D vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Trong phần tranh luận:

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Châu Văn D trình bày: Ông Châu Văn D là em ruột bà Nèang S1; diện tích đất 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông đứng tên ngày 05/01/1993 là đất của cha mẹ là ông Châu U và bà Nèang C để lại. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, chấp nhận kháng cáo của ông D.

Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

- Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm đã thực hiện thủ tục đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa cấp sơ thẩm đã xem xét, đánh giá đầy đủ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Bản án sơ thẩm đã xét xử là có căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông D kháng cáo nhưng không có tài liệu chứng cứ chứng minh. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định:

Đối với việc bị đơn ông D cho rằng có thực hiện các giao dịch cầm cố và mua bán đất liên quan đến vợ chồng ông Chau R, bà Vương Thị C1, thì các giao dịch này nếu có chỉ là giao dịch dân sự riêng biệt giữa ông D và bên thứ ba, không làm thay đổi tính hợp pháp của quyền sử dụng đất diện tích 15.654m2.

Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024 để giải quyết vụ án là phù hợp, đúng quy định pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự,

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Châu Văn D;

2. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 176/2024/DS-ST ngày 28/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang.

3. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nèang S1 và bà Nèang N3 về việc yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất diện tích 15.654m2, tờ bản đồ số 02, thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T), tỉnh An Giang cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 08/3/1995.

4. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nèang S1 và bà Nèang N3 về việc yêu cầu công nhận cho bà Nèang S1 và bà N4 Nhây được sử dụng diện tích đất 15.654m2.

5. Hủy giấy chứng nhận QSD đất đối với diện tích đất 15.654m2, tờ bản đồ số 02, thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493 do UBND huyện T (nay là thị xã T), tỉnh An Giang cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 08/3/1995.

- Công nhận sự tự nguyện của bà Nèang N3 đồng ý để cho bà N5 Sôm được quyền sử dụng đất, đối với diện tích đất 15.552,8m2 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024.

- Công nhận sự tự nguyện của ông Chau K2, ông Chau K3, bà Neang P2, bà Nèang D2 (con bà Nèang S1, con ông Chau K1) đồng ý để cho bà N4 Sôm đứng tên diện tích đất 15.552,8m2 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024.

6. Công nhận cho bà Nèang S1 được tiếp tục sử dụng diện tích đất 15.552,8m2 là đất trồng lúa giới hạn tại các điểm 13, 6, 5, 4, 2, 21, 20, 18, 17, 16, 15, 14 thuộc thửa đất số 493, 504, 505, 510, 511 tờ bản đồ số 2 (Hệ thống BĐ-22), nay thuộc thửa số 390, 424, 425, 1209, tờ bản đồ số 51 (Hệ thông BĐ-VN-2000) theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024 thuộc diện tích đất 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D ngày 05/01/1993.

7. Bà Nèang S1 được quyền đăng ký, kê khai đứng tên QSD đất đối với diện tích 15.552,8m2 giới hạn tại các điểm 13, 6, 5, 4, 2, 21, 20, 18, 17, 16, 15, 14 theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 12/7/2024 theo quy định pháp luật khi bản án có hiệu lực thi hành, bà Neang S2 phải chịu nghĩa vụ tài chính khi kê khai đứng tên QSD đất đối với diện tích đất 15.552,8m2 theo quy định của Nhà nước.

8. Tuyên bố diện tích đất 15.654m2 tại các thửa đất số 510, 505, 511, 504, 493, tờ bản đồ số 01, thuộc diện tích 34.713m2 do UBND huyện T (nay là thị xã T) cấp cho ông Châu Văn D đứng tên ngày 05/01/1993 không còn giá trị pháp luật khi bản án có hiệu lực thi hành.

9. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Châu Văn D không phải chịu.

Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.