Bản án 23/2025/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn Trịnh Diễm Mi trình bày:

Về hôn nhân: Chị Mi và anh Nguyễn Văn Lực chung sống với nhau vào năm 2021, không có tổ chức lễ cưới do chị Mi và anh Lực mỗi người đã sống chung với người khác và đều có con riêng. Đến ngày 20/6/2022, chị Mi và anh Lực đã đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Bình Tấn, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp. Khi bắt đầu chung sống, chị Mi và anh Lực sinh sống ở nhà cha mẹ anh Lực tại ấp 4, xã Bình Tấn, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp, chung sống được khoảng 01 năm thì vợ chồng cùng đi làm thuê tại tỉnh Bình Dương, gần sinh con thì chị Mi về nhà cha mẹ anh Lực và khi con chung được hơn 01 tuổi, vào đầu năm 2024 chị Mi trở lại tỉnh Bình Dương làm thuê với anh Lực. Trong thời gian đi làm thuê đã phát sinh mâu thuẫn giữa vợ chồng, nguyên nhân do anh Lực yêu cầu chị Mi phải gửi tiền về cho gia đình anh Lực, anh Lực ghen không có căn cứ, nói lời xúc phạm và đe dọa chị Mi nên chị Mi chuyển đến sống chung phòng trọ với mẹ, anh trai và con riêng của chị Mi, vợ chồng đã ly thân từ tháng 9/2024 đến nay. Hiện nay vợ chồng vẫn còn làm chung công ty tại tỉnh Bình Dương nhưng không sống chung nhà trọ với nhau. Thời gian sinh sống tại nhà anh Lực thì chị Mi có mâu thuẫn với cha mẹ chồng, anh Lực gia trưởng và không quan tâm gia đình bên chị Mi, vào dịp tết năm 2024 anh Lực không về thăm hỏi gia đình chị Mi. Thời gian ly thân anh Lực có tìm chị Mi để hàn gắn nhưng chị Mi không đồng ý. Nay chị Mi không còn tình cảm với anh Lực, không muốn hàn gắn với anh Lực nên chị Mi yêu cầu ly hôn anh Lực.

Về con chung: Chị Mi và anh Lực có con chung tên là Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022. Khi ly hôn, chị Mi yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng con chung Nguyễn Hoài Nam và không yêu cầu anh Lực cấp dưỡng cho con, hiện nay cháu Nam đang sống chung với cha mẹ anh Lực. Khi còn sống chung tại nhà anh Lực thì chị Mi là người trực tiếp chăm sóc cháu Nam, khi đi làm thuê chung với anh Lực thì chị Mi giao cháu Nam cho cha mẹ anh Lực phụ giúp nuôi dưỡng. Mặc dù không liên hệ thường xuyên do chị Mi phải tăng ca làm việc nhưng chị Mi vẫn có liên hệ cháu Nam, có gửi tiền mua sữa cho cháu Nam. Trước khi khởi kiện chị Mi có về thăm cháu Nam, muốn mang cháu Nam theo nhưng cha mẹ anh Lực ngăn cản, sau đó chị Mi nộp đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn và yêu cầu nuôi cháu Nam, từ ngày nộp đơn khởi kiện thì chị Mi không có thăm nom hay gửi tiền nuôi dưỡng cháu Nam. Nếu được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Nam, chị Mi sẽ đi làm thuê để có thu nhập sinh sống và nuôi con, thời gian còn lại thì trực tiếp nuôi cháu Nam, ngoài ra còn có gia đình chị Mi phụ giúp chị Mi nuôi cháu Nam.

Về tài sản chung và nợ chung: Không yêu cầu Toà án giải quyết.

Bị đơn Nguyễn Văn Lực trình bày:

Về hôn nhân: Anh Lực và chị Mi chung sống với nhau vào năm 2021, có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Bình Tấn, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp vào ngày 20/6/2022. Trước khi sống chung với chị Mi thì anh Lực đã sống chung với người khác và có 01 con riêng, hiện nay con riêng đang sống chung với cha mẹ anh Lực. Khi sống chung, vợ chồng về sinh sống tại nhà cha mẹ anh Lực, sau đó vợ chồng cùng đi làm thuê, chị Mi gần sinh con thì về nhà cha mẹ anh Lực sinh sống, anh Lực vẫn đi làm thuê. Đến đầu năm 2024, vợ chồng cùng đi làm thuê tại tỉnh Bình Dương. Trong thời gian đi làm chị Mi đều gửi tiền về cha mẹ chị Mi mà không chăm lo cho gia đình và cháu Nam, anh Lực có khuyên mà chị Mi không nghe. Đến tháng 6/2024, chị Mi đi chơi anh Lực gọi điện thoại chị Mi không bắt máy nên anh Lực có lớn tiếng với chị Mi thì chị Mi đến nơi khác sinh sống, anh Lực có tìm để hàn gắn nhưng chị Mi không đồng ý. Tại hai phiên hòa giải, anh Lực không đồng ý ly hôn với chị Mi do anh Lực vẫn còn tình cảm với chị Mi. Tại phiên tòa ngày 30/12/2024 và ngày 20/01/2025, anh Lực đồng ý ly hôn với chị Mi.

Về con chung: Anh Lực đồng ý với chị Mi về việc vợ chồng có con chung tên là Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022. Khi ly hôn, anh Lực yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng con chung Nguyễn Hoài Nam và không yêu cầu chị Mi cấp dưỡng cho con, hiện cháu Nam đang sống chung với cha mẹ anh Lực. Trước khi trở lại đi làm thuê cùng với anh Lực vào đầu năm 2024, chị Mi ở nhà cha mẹ anh Lực nuôi con, chị Mi đi làm nên gửi con cho cha mẹ anh Lực phụ giúp nuôi dưỡng. Hiện nay cha mẹ anh Lực đang nuôi con riêng của anh Lực và cháu Nam, hàng tháng anh Lực đều gửi tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng cho cha mẹ để cha mẹ sinh sống và nuôi 02 con của anh Lực. Khi chị Mi chưa ly thân với anh Lực thì chị Mi không thường xuyên gọi hỏi thăm cháu Nam nhưng có gửi tiền mua sữa cho con. Trước khi khởi kiện, chị Mi có về thăm cháu Nam và định mang con cùng đi nhưng cha mẹ anh Lực ngăn cản, khi chị Mi khởi kiện thì chị Mi không thăm nom hay gửi tiền nuôi cháu Nam. Nếu được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Nam, anh Lực vẫn sẽ đi làm thuê để có thu nhập sinh sống và gửi tiền về cho cha mẹ anh Lực nuôi con của anh Lực.

Về tài sản chung và nợ chung: Không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Văn Quân trình bày: Ông Nguyễn Văn Quân và bà Huỳnh Thị Mỹ Em là cha mẹ của anh Nguyễn Văn Lực. Anh Lực và chị Mi làm đám cưới vào năm 2021, sau khi cưới thì sống chung nhà với ông Quân và bà Em, sau đó đi tỉnh Bình Dương làm thuê, đến khi gần sinh con thì chị Mi về nhà ông Quân và bà Em, anh Lực vẫn làm thuê ở Bình Dương. Khi cháu Nam được khoảng 2,5 tháng tuổi thì chị Mi để cháu Nam lại cho ông Quân và bà Em nuôi dưỡng, chị Mi đến sống chung với anh Lực và cùng làm thuê tại tỉnh Bình Dương, vợ chồng anh Lực, chị Mi có đi về thăm con. Từ khi vợ chồng anh Lực, chị Mi ở Bình Dương thì có mâu thuẫn, bà Em có đến gia đình chị Mi để hàn gắn cho vợ chồng nhưng sau đó vợ chồng anh Lực, chị Mi vẫn bất hòa, từ tháng 9/2024 đến nay chị Mi không về thăm cháu Nam. Khi anh Lực, chị Mi còn sống chung thì chị Mi có gửi tiền cho tiệm sữa để mua sữa cho cháu Nam, anh Lực tháng nào cũng gửi cho ông bà số tiền từ 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng để ông bà sinh sống và nuôi 02 con của anh Lực. Khi chị Mi và anh Lực ly thân thì anh Lực là người gửi tiền cho ông bà nuôi con của anh Lực, chị Mi không có gửi tiền, không gọi điện thoại hỏi thăm cháu Nam, không về thăm cháu Nam từ tháng 9/2024 đến nay, ông Quân và bà Em không có ngăn cản chị Mi thăm nom con. Ông Quân và bà Em đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu nuôi con chung Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022 của anh Lực; ông Quân và bà Em sẽ hỗ trợ anh Lực trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Nam.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Huỳnh Thị Mỹ Em trình bày: Bà Mỹ Em thống nhất với trình bày và ý kiến nêu trên của chồng bà Em là ông Nguyễn Văn Quân. Trước khi khởi kiện chị Mi có về thăm cháu Nam và định mang cháu đi nhưng vợ chồng bà Em đã ngăn cản.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 08/2025/HNGĐ-ST ngày 20 tháng 01 năm 2025, được sửa chữa, bổ sung ngày 03/02/2025, Tòa án nhân dân huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp đã quyết định:

Căn cứ vào các điều 19, 51, 53, 55, 81, 82, 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; các khoản 3, 4 Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Trịnh Diễm Mi.

1. Về hôn nhân: Công nhận sự thuận tình ly hôn giữa chị Trịnh Diễm Mi và anh Nguyễn Văn Lực.

2. Về con chung: Giao con chung Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022 cho chị Trịnh Diễm Mi được quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục.

Anh Nguyễn Văn Lực không phải cấp dưỡng cho cháu Nguyễn Hoài Nam do chị Trịnh Diễm Mi không có yêu cầu anh Nguyễn Văn Lực cấp dưỡng cho con.

Sau khi ly hôn, anh Nguyễn Văn Lực không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Anh Nguyễn Văn Lực không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm con để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị Trịnh Diễm Mi có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm con của anh Nguyễn Văn Lực.

3. Về tài sản chung và nợ chung: Chị Trịnh Diễm Mi và anh Nguyễn Văn Lực xác định không có yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, giải quyết.

4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Chị Trịnh Diễm Mi phải chịu án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm là 150.000 đồng; nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí lệ phí Tòa án số 0006967 ngày 21/10/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thanh Bình; trả lại cho chị Mi số tiền 150.000 đồng.

Anh Nguyễn Văn Lực phải chịu án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm là 150.000 đồng.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về quyền và thời hạn kháng cáo của đương sự, quyền và nghĩa vụ của người được thi hành án, người phải thi hành án, thời hiệu thi hành án theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 21/01/2025 bị đơn Nguyễn Văn Lực kháng cáo một phần bản án sơ thẩm về con chung. Anh Lực yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu của anh Lực về việc giao con chung Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022 cho anh Lực được tiếp tục nuôi dưỡng cho đến khi trưởng thành (đủ 18 tuổi), anh Lực không yêu cầu chị Mi cấp dưỡng nuôi con.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Chị Trịnh Diễm Mi không rút đơn khởi kiện, không đồng ý với yêu cầu kháng cáo của anh Nguyễn Văn Lực, lý do anh Lực không trực tiếp nuôi dưỡng con chung, cha mẹ anh Lực còn có công việc khác.

Anh Nguyễn Văn Lực không rút đơn kháng cáo, lý do từ tháng 6/2024 đến nay chị Mi không nuôi dưỡng con chung.

Ông Nguyễn Văn Quân đề nghị chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Lực, lý do ông Quân đã chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Nguyễn Hoài Nam từ tháng 6/2024 đến nay.

Bà Huỳnh Thị Mỹ Em thống nhất với đề nghị của chồng bà Em là ông Nguyễn Văn Quân.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát:

Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký, đương sự đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình thụ lý phúc thẩm và xét xử. Đơn kháng cáo của anh Nguyễn Văn Lực nộp trong thời hạn và đúng thủ tục theo quy định của pháp luật nên hợp lệ.

Về nội dung: Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của anh Nguyễn Văn Lực, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Tại khoản 3, 4 Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân gia đình:

“3. Người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con” quy định tại khoản 3 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình là trường hợp người mẹ thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị bệnh nặng khác mà không thể tự chăm sóc bản thân hoặc không thể trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

b) Có thu nhập mỗi tháng thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người mẹ đang cư trú và không có tài sản nào khác để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

c) Người mẹ không có điều kiện về thời gian tối thiểu để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

4. Trường hợp điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của người cha không tốt hơn điều kiện của người mẹ hướng dẫn tại khoản 3 Điều này thì Tòa án quyết định giao con cho mẹ trực tiếp nuôi”.

Căn cứ vào hướng dẫn nêu trên, hiện nay chị Mi có đủ sức khỏe để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; chị Mi đang làm công nhân tại tỉnh Bình Dương và trình bày thu nhập bình quân hơn 10 triệu đồng/ tháng; trường hợp được trực tiếp nuôi dưỡng con chung thì chị Mi gửi con nhà trẻ để đi làm, hạn chế tăng ca để dành nhiều thời gian trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Đối với anh Lực điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung không tốt hơn điều kiện của chị Mi, bởi lẽ từ khi sinh ra cho đến nay anh Lực không trực tiếp nuôi dưỡng cháu Nam, anh Lực tuy có đủ sức khỏe chăm sóc, nuôi dưỡng con, trình bày thu nhập bình quân hơn 10 triệu đồng/ tháng nhưng được trực tiếp nuôi dưỡng con thì anh Lực sẽ nhờ cha mẹ anh Lực phụ giúp trông nom con vì anh Lực đang làm công nhân tại tỉnh Bình Dương. Mặc dù anh Lực, ông Quân, bà Mỹ Em trình bày điều kiện gia đình anh Lực tốt hơn chị Mi, việc nuôi dưỡng cháu Nam sẽ tốt hơn, nhưng cháu Nam dưới 36 tháng tuổi, pháp luật quy định con dưới 36 tháng tuổi thì được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, chị Mi có đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét một cách toàn diện và quyết định giao con chung Nguyễn Hoài Nam cho chị Mi trực tiếp nuôi dưỡng là có căn cứ nên kháng cáo yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng con chung Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022 của anh Nguyễn Văn Lực không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308, Điều 148 của Bộ luật tố tụng dân sự; các điều 81, 82, 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Nguyễn Văn Lực.

Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số: 08/2025/HNGĐ-ST ngày 20 tháng 01 năm 2025, được sửa chữa, bổ sung ngày 03/02/2025 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp

1. Về nuôi con chung:

1.1. Giao con chung Nguyễn Hoài Nam, sinh ngày 10/10/2022 cho chị Trịnh Diễm Mi được trực tiếp nuôi dưỡng (hiện ông Nguyễn Văn Quân và bà Huỳnh Thị Mỹ Em đang chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Nam).

1.2. Chị Trịnh Diễm Mi không yêu cầu anh Nguyễn Văn Lực cấp dưỡng cho con.

1.3. Anh Nguyễn Văn Lực có quyền, nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, không ai được cản trở. Anh Lực không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm con để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị Trịnh Diễm Mi có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm con của anh Nguyễn Văn Lực.

2. Về án phí phúc thẩm: Anh Nguyễn Văn Lực phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm; nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp 300.000 đồng theo biên lai số 0005195 ngày 21/01/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp.

4. Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo kháng nghị.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

- Các đương sự;

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

- VKSND Tỉnh;

- TAND huyện Thanh Bình;

- CCTHADS huyện Thanh Bình;

- Phòng TT, KT và THA;

- Lưu: VT, HS (Hạnh)

Nguyễn Thị Thúy Hằng THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Phạm Minh Tùng

Ngô Tấn Lợi

Nguyễn Thị Thúy Hằng