Bản án 229/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc con cho cha mẹ

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Dương Thị D trình bày:

Bà Dương Thị D là mẹ đẻ của chị Đào Bích H, sinh năm 1988, CCCD số xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 01/01/2023, địa chỉ thường trú: quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.

Ngày 12/6/2021, do diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19 giãn cách xã hội nên chị Đào Bích H đã sinh được một bé gái tại nhà riêng tại địa chỉ: thôn Liêu Trung, xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên và đặt tên cho cháu là Đào Mai A – tên dự kiến trên giấy khai sinh của cháu. Thời điểm đó, bà D và bà Dương Thị P (sinh năm 1979, CCCD số xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 09/5/2021, địa chỉ thường trú: huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên) – là dì ruột của chị H đã chứng kiến toàn bộ sự việc chị H sinh cháu Đào Mai A và bà Dương Thị P là người trực tiếp đỡ đẻ, cắt dây rốn cho cháu Đào Mai A. Sau khi sinh cháu Đào Mai A, do phải đi làm ăn xa nên chị H đã giao cháu Đào Mai A cho bà D để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng từ đó tới nay. Đồng thời, chị H chưa thực hiện việc thông báo với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào về việc sinh con, dẫn đến việc cháu Đào Mai A không được cấp Giấy chứng sinh và không thể thực hiện được việc Đăng ký Giấy khai sinh cho cháu Đào Mai A, điều này làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của cháu Đào Mai A.

Nay bà D đề nghị Tòa án giải quyết: Xác định chị Đào Bích H; sinh năm 1988; hộ khẩu thường trú tại quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội là mẹ đẻ của chá Đào Mai A - tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh, sinh ngày 12/6/2021 để thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu theo quy định của pháp luật.

- Về án phí: Đề nghị Tòa án miễn án phí cho bà H theo quy định pháp luật.

* Tại các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn chị Đào Bích H trình bày:

Khoảng cuối năm 2020 chị Đào Bích H mang bầu. Đến ngày 09/3/2021 chị H đi siêu âm thai 5D tại Phòng khám đa khoa V (Địa chỉ: phường Bần Yên Nhân, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên), kết quả siêu âm tuổi thai tương đương 23 tuần 4 ngày tuổi, dự kiến ngày sinh 02/7/2021.

Ngày 12/6/2021, do diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19 nên chị H đã sinh được một bé gái tại nhà riêng của gia đình tại địa chỉ: huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên và đặt tên cho cháu là Đào Mai A – tên dự kiến trên giấy khai sinh của cháu. Thời điểm đó, mẹ đẻ chị H là bà Dương Thị D và dì ruột chị H là bà Dương Thị P đã chứng kiến toàn bộ sự việc chị H sinh cháu Đào Mai A. Bà P là người trực tiếp đỡ đẻ, cắt dây rốn cho cháu Đào Mai A. Sau khi sinh cháu Đào Mai A, do phải đi làm ăn xa nên chị H đã giao cháu Đào Mai A cho mẹ chị H để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng từ đó tới nay. Đồng thời, chị H chưa thực hiện việc thông báo với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào về việc sinh con, dẫn đến việc cháu Đào Mai A không được cấp Giấy chứng sinh và không thể thực hiện được việc Đăng ký Giấy khai sinh cho cháu Đào Mai A.

Nay bà D khởi kiện yêu cầu xem xét, giải quyết: Xác định chị Đào Bích H là mẹ đẻ của cháo Đào Mai A - tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh, sinh ngày 12/6/2021 để thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu, chị H đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Về án phí: Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

* Tại các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án người làm chứng bà Dương Thị P trình bày:

Bà Dương Thị P là dì ruột của chị Đào Bích H. Ngày 12/6/2021, do diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19 giãn cách xã hội nên chị Đào Bích H đã sinh được một bé gái tại nhà riêng tại địa chỉ: huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên và đặt tên cho cháu là Đào Mai A – tên dự kiến trên giấy khai sinh của cháu. Thời điểm đó, bà P và bà Dương Thị D– là mẹ đẻ của chị H đã chứng kiến toàn bộ sự việc chị H sinh cháu Đào Mai A. Khi chị H trở dạ, bà P đang ở nhà chị D tại địa chỉ trên, bà P đã trực tiếp đỡ đẻ cho cháu. Bà P đồng thời là người trực tiếp cắt dây rốn cho cháu Đào Mai A. Sau khi sinh cháu Đào Mai A, do phải đi làm ăn xa nên chị H đã giao cháu Đào Mai A cho bà D trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng từ đó tới nay. Đồng thời, chị H chưa thực hiện việc thông báo với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào về việc sinh con, dẫn đến việc cháu Đào Mai A không được cấp Giấy chứng sinh và không thể thực hiện được việc Đăng ký Giấy khai sinh cho cháu Đào Mai A.

Nay bà D khởi kiện yêu cầu xem xét, giải quyết: Xác định chị Đào Bích H là mẹ đẻ của cháu Đào Mai A - tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh, sinh ngày 12/6/2021 để thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu, bà P đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho cháu.

* Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên Tòa phát biểu quan điểm:

Về thủ tục tố tụng: Việc thụ lý và giải quyết vụ án của Tòa án nhân dân quận Ba Đình là đúng thẩm quyền. Trong quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến trước khi Hội đồng xét xử vào nghị án, Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, những người tham gia tố tụng đã được thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Sau khi phân tích vụ án, đại diện Viện kiểm sát căn cứ quy định của pháp luật, đề nghị Hội đồng xét xử: Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn tuyên chị Đào Bích H là mẹ đẻ của cháu Đào Mai A (tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh), sinh ngày 12/6/2021.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Nguyên đơn và bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn là phù hợp với quy định tại Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự.

Quá trình giải quyết vụ án, trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, bị đơn không đưa ra yêu cầu phản tố nên Tòa án không xem xét giải quyết.

Xét yêu cầu xác nhận mẹ cho con của nguyên đơn nhận thấy:

Về quyền yêu cầu Tòa án giải quyết: Bà Dương Thị D là người giám hộ cháu Đào Mai A (tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh), sinh ngày 12/6/2021. Bà D chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Mai A từ khi cháu được sinh ra cho đến nay. Căn cứ vào các Điều 88, Điều 102 Luật hôn nhân và gia đình thì bà Dương Thị D có quyền yêu cầu Tòa án xác định mẹ cho con.

Bà Dương Thị D trình bày: Bà Dương Thị D là mẹ đẻ của chị Đào Bích H. Ngày 12/6/2021 chị H sinh con tại nhà riêng của gia đình, dự định đặt tên con là Đào Mai A. Sau khi sinh con chị H đi làm ăn xa nên chị H đã giao cháu Đào Mai A cho bà D để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng từ đó tới nay. Đồng thời, chị H chưa thực hiện việc thông báo với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào về việc sinh con, dẫn đến việc cháu Đào Mai A không được cấp Giấy chứng sinh và không thể thực hiện được việc Đăng ký Giấy khai sinh cho cháu Đào Mai A. Nay bà D đề nghị Tòa án giải quyết: Xác định chị Đào Bích H; sinh năm 1988; hộ khẩu thường trú tại quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội là mẹ đẻ của cháu Đào Mai A - tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh, sinh ngày 12/6/2021 để thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu theo quy định của pháp luật.

Bị đơn chị Đào Bích H, người làm chứng bà Dương Thị P đều thống nhất như yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không có ý kiến gì khác.

Tại Kết quả xét nghiệm AND số 49/23/AND/HT ngày 03/3/2023 và Văn bản số 177/PYQG-YSH ngày 29/3/2023 của Viện pháp y Quốc gia kết luận: “Bà Đào Bích H có quan hệ huyết thống mẹ con với cháu Đào Mai A, độ tin cậy 99,9999%”.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, cần được chấp nhận.

[3] Về án phí và quyền kháng cáo:

Về án phí sơ thẩm: Nguyên đơn được miễn án phí sơ thẩm.

Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự.

Quan điểm của đại diện viện Kiểm sát nhân dân quận Ba Đình đối với việc giải quyết vụ án phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, nên được chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 4 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 88, khoản 2 Điều 101 và khoản 3 Điều 102 Luật hôn nhân gia đình năm 2014; Điều 39 Bộ luật dân sự; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015; Điểm b khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Xử :

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị D.

Xác định chị Đào Bích H; sinh năm 1988; hộ khẩu thường trú tại số 18 C5B, phường Quỳnh Mai, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội là mẹ đẻ của cháu Đào Mai A - tên dự kiến của cháu trên Giấy khai sinh, sinh ngày 12/6/2021.

2. Bà Dương Thị D, chị Đào Bích H có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục khai sinh cho cháu gái có tên tạm gọi là Đào Mai A, sinh ngày 12/6/2021.

3. Về án phí và quyền kháng cáo:

Về án phí: Bà Dương Thị D được miễn án phí sơ thẩm.

Về quyền kháng cáo: Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày bản án được tống đạt hợp lệ.