Bản án 22/2024/KDTM-PT — Tranh chấp về xây dựng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện đề ngày 17/6/2022; đơn khởi kiện bổ sung ngày 01/7/2022 và quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày:

Ngày 06/12/2018, Công ty S và Công ty S có ký Hợp đồng mua bán số: 1362/2018/HĐMB/TGN, theo đó Công ty S cọc bê tông cho Công ty S để thi công công trình Nhà ở an sinh xã hội B - Đ (giai đoạn 3), địa điểm: phường Đ, thành phố T, tỉnh Bình Dương cho công ty T1. Quá trình thực hiện hợp đồng do công ty S vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên Công ty S tạm ngừng cung cấp cọc bê tông theo hợp đồng.

Ngày 11/06/2019, Công ty T1, công ty S, Công ty S Nhà cùng ký Biên bản thỏa thuận ba bên về việc Công ty S tiếp tục cung cấp cọc bê tông để Công ty S hoàn thành công trình Nhà ở an sinh xã hội B - Đ (giai đoạn 3) và công ty T1 sẽ thay công ty S thanh toán cho Công ty S trong phạm vi số tiền mà công ty T1 phải trả cho Công ty S. Sau khi ký Biên bản thỏa thuận, công ty S tiếp tục cung cấp cọc bê tông theo hợp đồng và công nợ đến ngày 20/7/2019 là: 2.518.082.000 đồng.

Căn cứ Biên bản thỏa thuận ba bên ký, Công ty S đã nhiều lần gửi thông báo đề nghị Công ty T1 thanh toán công nợ của Công ty S nhưng đến nay Công ty T1 vẫn không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận.

Nay Công ty S khởi kiện Công ty T1, yêu cầu những vấn đề sau đây:

1. Yêu cầu Công ty Cổ phần K trả nợ thay cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn S số tiền nợ gốc là 2.518.082.000 đồng, theo biên bản thỏa thuận ba bên ký ngày 11/6/2019 và Bản án số 02/2022/KDTM-ST ngày 18/01/2022 của Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Trả tiền lãi do Công ty Cổ phần K chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay. Số tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán từ ngày 16/9/2019 đến ngày 18/11/2022 là 38,6 tháng, lãi suất 10%/năm (0,83%/tháng), số tiền lãi tạm tính là 2.518.082.000 đồng x 38,6 tháng x 0,83%/tháng = 807.439.781 đồng. Lãi trả chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán sẽ tiếp tục tính cho đến khi Công ty Cổ phần K thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán thay.

- Người đại diện hợp pháp của bị đơn trình bày:

Ngày 11/6/2019, công ty T1 và công ty S Nhà với Công ty S có ký kết Biên bản thỏa thuận ba bên về việc thanh toán công nợ 03 bên cho việc đảm bảo thi công ép cọc đúng tiến độ tại dự án Nhà ở an sinh xã hội B - Đ (giai đoạn 3). Thực hiện theo Thỏa thuận ba bên đã ký, Công ty T1 đã thực hiện thanh toán số tiền 1.000.000.000 đồng (một tỷ đồng) cho Công ty S, số tiền còn lại phát sinh khối lượng thi công ép cọc chưa được thực hiện thủ tục thanh toán vì Công ty T2 chấm dứt thi công ép cọc và không hợp tác thực hiện các thủ tục thanh quyết toán với Công ty T1. Do đó, đối với yêu cầu khởi kiện của Công ty S Nhà buộc Công ty T1 phải trả nợ thay cho Công ty S với số tiền nợ gốc: 2.518.082.000 đồng và tiền lãi phát sinh, Công ty T1 hoàn toàn không chấp nhận các yêu cầu nêu trên, vì:

Thứ nhất, Công ty T1, Công ty S và Công ty S Nhà chưa thực hiện các thủ tục xác nhận công nợ để thực hiện việc thanh toán theo đúng Thỏa thuận ba bên, theo đó:

- Công ty T1 và Công ty S ký xác nhận khối lượng phát sinh công nợ các đợt nghiệm thu tiếp theo tính từ ngày 11/6/2019 và Công ty T1 nhận được hóa đơn giá trị gia tăng tương ứng với giá trị nghiệm thu của Công ty S;

- Công ty S và công ty S ký xác nhận công nợ mua bán cọc bê tông tính từ ngày 11/6/2019;

- Công ty T1 chỉ thanh toán cho Công ty S thay cho Công ty S trong phạm vi số tiền mà công ty T1 phải trả cho Công ty S.

Thứ hai, sau khi ký kết Biên bản thỏa thuận ba bên vào ngày 11/6/2019, Công ty S tiếp tục thi công ép cọc bê tông tại công trình nhưng đến ngày 22/7/2019 Công ty S đã tạm ngưng thi công ép cọc và không thông báo cho TDC biết. Từ ngày 22/7/2019 đến nay Công ty S không liên hệ với Công ty T1 để hoàn tất các thủ tục thanh quyết toán hợp đồng thi công và Thỏa thuận ba bên mặc dù Công ty T1 đã nhiều lần liên hệ và gửi Thông báo.

Thứ ba, việc Công ty S ngừng thi công ép cọc mà không thông báo cho Công ty T1 biết là đã vi phạm nghĩa vụ thực hiện Hợp đồng cung cấp và thi công ép cọc số 11/HĐCCTC/2018 đã ký ngày 12/12/2018. Căn cứ vào Điều 11.1.1 của Hợp đồng, Công ty T1 đã gửi công văn số 93/KDPT-XD ngày 10/5/2021 về việc phạt vi phạm hợp đồng với tổng số tiền phạt vi phạm trễ tiến độ và ngưng thi công là: 961.385.835 đồng (chín trăm sáu mươi mốt triệu, ba trăm tám mươi lăm nghìn, tám trăm ba mươi lăm đồng).

Thứ tư, tính đến ngày 22/7/2019 (thời điểm ngưng thi công ép cọc), Công ty S đã thực hiện được tổng giá trị thực hiện thi công ép cọc tại công trình: 4.352.559.090 đồng, Công ty T1 đã thanh toán cho Công ty S tổng số tiền: 3.449.162.362 đồng (Thanh toán cho Tiến P 2.449.162.362 đồng và thanh toán cho Công ty S Nhà theo Thỏa thuận ba bên 1.000.000.000 đồng). Số tiền Công ty T1 còn phải thanh toán cho Công ty S: 903.396.728 đồng. Tuy nhiên, do Công ty S vi phạm hợp đồng và bị phạt vi phạm với giá trị 961.385.835 đồng nên Công ty S phải thanh toán cho Công ty T1 số tiền còn thiếu sau khi phạt vi phạm hợp đồng là: 57.989.107 đồng.

Thứ năm, việc giải quyết công nợ mua bán cọc bê tông giữa Công ty S với Công ty S đã được T án nhân dân huyện Bình Chánh giải quyết theo Bản án số 02/2022/KDTM-ST ngày 18/01/2022.

Từ các nội dung trình bày nêu trên, Công ty T1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Công ty S.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty S đã được triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt. Do đó, căn cứ Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa xét xử vắng mặt Công ty S.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 26/2023/DSST ngày 15/12/2023, Tòa án nhân dân thành phố T, tỉnh Bình Dương đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần S Nhà đối với Công ty Cổ phần K về việc tranh chấp về bảo lãnh thanh toán.

Buộc Công ty K thanh toán cho Công ty Cổ phần S Nhà số tiền 2.894.242.191 đồng (Hai tỷ tám trăm chín mươi bốn triệu hai trăm bốn mươi hai nghìn một trăm chín mươi mốt đồng), trong đó gồm số tiền 2.027.954.225 đồng (thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho công ty S) và số tiền 866.287.966 đồng là tiền lãi phát sinh do chậm thanh toán tính đến ngày 08/12/2023.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Sau khi Công ty Cổ phần K thanh toán (trả nợ thay cho công ty S) số tiền 2.027.954.225 đồng cho Công ty Cổ phần S Nhà thì Công ty Cổ phần K có quyền khởi kiện yêu cầu Công ty Trách nhiệm hữu hạn S trả lại số tiền 2.027.954.225 đồng.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, trách nhiệm thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 25/12/2023, bị đơn Công ty Cổ phần K kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị sửa bản án theo hướng bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Ngày 26/12/2023, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố T kháng nghị, yêu cầu huỷ toàn bộ bản án sơ thẩm.

Ngày 03/5/2024, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố T thay đổi nội dung kháng nghị theo hướng chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, sửa án sơ thẩm.

Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên toà:

- Về tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử phúc thẩm, Thư ký tại phiên tòa: Đã tuân theo đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về việc xét xử phúc thẩm vụ án.

- Về nội dung:

Theo nội dung đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án trong giai đoạn sơ thẩm, Công ty S vi phạm nghĩa vụ thanh toán của Hợp đồng số 1362/2018/HĐMB/TGN ngày 06/12/2018 nên để tiếp tục được cung cấp cọc bê tông, ngày 11/6/2019, các bên gồm Công ty S, Công ty S và Công ty T1 ký “Biên bản thỏa thuận ba bên” về việc thanh toán công nợ. Theo Biên bản thỏa thuận thì Công ty T1 thay Công ty S thanh toán cho Công ty S trong phạm vi số tiền phải trả cho Công ty S. Sau khi ký Biên bản thỏa thuận, Công ty S tiếp tục cung cấp cọc bê tông để Công ty S thi công công trình cho Công ty T1 với tổng giá trị là 2.518.082.000 đồng. Tuy nhiên, sau khi nhận hàng, Công ty S không thanh toán. Vì vậy, Công ty S khởi kiện yêu cầu Công ty T1 thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo biên bản ngày 11/6/2019 là thanh toán số tiền gốc 2.518.082.000 đồng và lãi phát sinh do chậm thực hiện nghĩa vụ theo số nợ đã được giải quyết tại Bản án số 02 của TAND huyện Bình Chánh.

Xét thấy, số tiền Công ty S Nhà khởi kiện yêu cầu Công ty T1 thanh toán liên quan đến hợp đồng số 1362/2018/HĐMB/TGN ngày 06/12/2018 đã ký giữa Công ty S và Công ty S. Công ty S đã khởi kiện và Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh đã được giải quyết tại Bản án số 02/2022/KDTM-ST ngày 18/01/2022. Theo đó, Toà án đã tuyên buộc Công ty S phải thanh toán cho Công ty S Nhà khoản nợ gốc và lãi là 3.111.096.874 đồng, có bao gồm khoản tiền hiện nguyên đơn đang tranh chấp.

Xét kháng nghị của Viện trưởng VKSND thành phố T, nhận thấy: Bản án sơ thẩm căn cứ Bảng tổng hợp giá trị thực hiện lập ngày 24/02/2020 do Công ty T1 cung cấp thể hiện giá trị đã xuất hóa đơn là 2.324.604.865 đồng, giá trị chưa xuất hóa đơn là 2.027.954.225 đồng để buộc Công ty T1 phải thanh toán cho Công ty S số tiền 2.027.954.225 đồng thay cho Công ty S theo biên bản thỏa thuận là chưa phù hợp, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn. Bởi lẽ, giá trị thực hiện 2.027.954.225 đồng bao gồm tiền cọc và tiền nhân công, tiền thiết bị thi công và các khoản liên quan để thi công, hoàn thiện các hạng mục công việc. Tòa án cấp sơ thẩm buộc Công ty T1 phải thanh toán thay cho Công ty S gồm cả giá trị thi công ép cọc là chưa phù hợp.

Từ cơ sở phân tích nêu trên, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của Công ty T1 và sửa án sơ thẩm như sau: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty S. Chấp nhận một phần kháng nghị của Viện trưởng VKSND thành phố T, tỉnh Bình Dương. Về kiến nghị, khắc phục thiếu sót: Không.

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

“…Căn cứ vào công văn số 05/06/2019/TP-TDC ngày 05 tháng 06 năm 2019 của Công ty TNHH S về việc xin Công ty CP K thay Công ty TNHH X cho Công ty Cổ phần S nhà…

Điều 1: Điều khoản thanh toán: Đợt 1: Sau khi thống nhất thỏa thuận ba bên, Bên A sẽ thay bên B thanh toán cho Bên C với số tiền là 1,000,000,000 đồng (Một tỷ đồng chẵn). Số tiền còn lại bên A sẽ tiếp tục thanh toán cho bên C khi bên A và bên B xác nhận có phát sinh công nợ các đợt nghiệm thu tiếp theo. Đợt 2 và các đợt còn lại: Khi bên B thi công đạt khối lượng theo hợp đồng, có đầy đủ hồ sơ nghiệm thu và xuất hóa đơn cho bên A theo đúng điều khoản hợp đồng. Biên bản xác nhận công nợ giữa bên A và bên B; giữa bên B và bên C. Khi đó Bên A sẽ thay Bên B thanh toán cho Bến C trong phạm vi số tiền mà Bên A phải trả cho Bên B.

Điều 2: Đối với bên B: Triển khai thi công ép cọc đảm bảo tiến độ theo đúng hợp đồng đã ký kết đảm hai bên (bên A và bên B), các đợt thanh toán theo hợp đồng bên B phải cung cấp đầy đủ các hồ số hóa đơn hợp lệ cho bên A và biên bản xác nhận công nợ giữa bên B và bên C.

Đối với bên C: Phải đảm bảo cung cấp cọc phục vụ thi công cho công trình Nhà ở an sinh xã hội B - Đ (giai đoạn 3) theo lịch đặt cọc của bên B. Phải cung cấp đầy đủ các bộ liên quan đến công nợ phát sinh giữa bên B và bên C phục vụ cho công trình của bên A…”.

Từ những nhận định trên, có căn cứ để chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, có căn cứ chấp nhận một phần kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân thành phố T.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 92, các điều 146, 184, 227, 228, 266, 271, 273, 278, 280, khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 370 Bộ luật Dân sự.

- Căn cứ các Điều 24, 50, 178, 179, 180, 183 và 306 Luật Thương mại;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn Công ty Cổ phần K.

2. Chấp nhận một phần kháng nghị của VKSND thành phố T.

Sửa Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 26/2023/KDTM-ST ngày 15/12/2023 của Tòa án nhân dân thành phố T, tỉnh Bình Dương như sau:

2.1 Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần S Nhà đối với Công ty Cổ phần K về việc tranh chấp về bảo lãnh thanh toán.

Buộc Công ty K thanh toán cho Công ty Cổ phần S Nhà số tiền 903.396.728 đồng (chín trăm lẻ ba triệu, ba trăm chín mươi sáu nghìn bảy trăm hai mươi tám đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Sau khi Công ty Cổ phần K thanh toán (trả nợ thay cho công ty S) số tiền nêu trên cho Công ty Cổ phần S Nhà thì Công ty Cổ phần K có quyền khởi kiện yêu cầu Công ty Trách nhiệm hữu hạn S trả lại số tiền 903.396.728 đồng.

2.2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần S Nhà đối với Công ty Cổ phần K về việc tranh chấp khoản tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán với số tiền là 866.287.966 đồng và số tiền nợ gốc là 1.124.557.497 đồng, tổng cộng: 1.990.845.463 đồng.

2.3. Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm:

- Công ty Cổ phần K phải chịu 39.101.902 đồng (ba mươi chín triệu một trăm lẻ một nghìn, chín trăm lẻ hai đồng).

- Công ty Cổ phần S Nhà phải chịu 71.725.364 đồng (bảy mươi một triệu bảy trăm hai mươi lăm nghìn, ba trăm sáu mươi bốn) đồng, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 41.181.000 đồng (bốn mươi mốt triệu một trăm tám mươi mốt nghìn đồng) đã nộp trước đây theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2021/0001689 ngày 27/7/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố T, tỉnh Bình Dương. Công ty Cổ phần S Nhà còn phải tiếp tục nộp số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm là 30.544.364 đồng (ba mươi triệu năm trăm bốn mươi bốn nghìn, ba trăm sáu mươi bốn) đồng.

2.4. Về án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm: Công ty Cổ phần K không phải chịu, hoàn trả cho Công ty Cổ phần K 2.000.000 đồng (hai triệu đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000693 ngày 29/12/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố T, tỉnh Bình Dương.

2.5 Về chi phí thủ tục thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng theo quy định tại Điều 180 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Nguyên đơn phải nộp số tiền 7.000.000 đồng, được khấu trừ toàn bộ vào số tiền nguyên đơn đã nộp tạm ứng tại Tòa án.

Theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7A và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.