Bản án 22/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án đƣợc tóm tắt nhƣ sau:

Khoảng 14 giờ 00 phút, ngày 28/5/2021, Đặng Tú H mƣợn xe mô tô biển kiểm soát 47N1-116.49 của chị Nguyễn Thị Hồng N để đi công việc. H điều khiển xe mô tô mang theo 01 cân đồng hồ đi từ nhà vào hƣớng Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện L để đi thu mua khoai lang. Khi đến đoạn đƣờng ngã ba thuộc địa phận buôn P, xã Đ, huyện L thì thấy có hai thanh niên ngƣời đồng bào dân tộc thiểu số, đeo khẩu trang (không xác định đƣợc họ tên, địa chỉ), vẫy H lại và chào mời mua thú rừng. Hai ngƣời này cho H xem một thùng giấy cát tông bên trong đựng 01 bao nhựa màu vàng có một cá thể động vật Tê tê còn sống. Hai thanh niên ra giá bán 1.000.000 đồng, H ƣớc trọng lƣợng của cá thể Tê tê rồi trả giá 500.000 đồng. Hai ngƣời này đồng ý, H đƣa cho hai ngƣời thanh niên một tờ tiền Polyme mệnh giá 500.000 đồng rồi nhận lấy thùng giấy chứa Tê tê. H để thùng cát tông lên phía trƣớc chỗ để chân của xe mô tô, để túi ni lông đựng cân đồng hồ lên trên thùng cát tông, điều khiển xe mô tô đi ra đƣờng Quốc lộ 27 về nhà tại Tổ dân phố 4, thị trấn L, huyện L, tỉnh Đắk Lắk. Khoảng 16 giờ 00 cùng ngày, H vừa đi về đến sân nhà thì bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk kiểm tra, phát hiện, lập biên bản phạm tội quả tang, thu giữ một thùng bằng giấy cát tông bên trong đựng 01 bao nhựa màu vàng chứa một cá thể động vật Tê tê đang còn sống. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk tiến hành khám xét khẩn cấp chỗ ở của H phát hiện tại bể xi măng khu vực công trình phụ, phía sau nhà ở của H và ông Nguyễn Văn N nuôi nhốt 03 cá thể động vật hoang dã là Dúi không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk tiến hành tạm giữ 03 cá thể dúi trọng lƣợng lần lƣợt của từng cá thể cùng với lồng là 1,2 kg, 1,4 kg, 01 kg.

Tại bản Kết luận giám định ngày 31/5/2021 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk, Khoa Nông lâm nghiệp trƣờng Đại học Tây Nguyên kết luận:

+ Chủng loại và trọng lƣợng:

- Loài: Dúi (Rhzomys pruinosus); Số lƣợng: 03 cá thế, trong đó, có 01 (một) cá thể còn sống, có trọng lƣợng 0,7kg; 01 cá thể còn sống, có trọng lƣợng 0,9 kg, 01 cá thể đã chết, có trọng lƣợng 0,5kg.

- Loài Tê tê Java (Manis javanica); Số lƣợng: 01 cá thể, có trọng lƣợng 2,85kg.

+ Nhóm loài đƣợc bảo vệ theo quy định:

- Đối chiếu theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 và Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 xác định: Loài Dúi là loài động vật rừng thông thƣờng không nằm trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm.

- Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 thì loài Tê Tê Java thuộc danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm đƣợc ƣu tiên bảo vệ; Đối chiếu theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019, loài Tê Tê Java thuộc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy, cấp, quý, hiếm nhóm IB.

Tại Bản kết luận giám định số 652/STTNSV ngày 26/7/2021, Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật kết luận:

+ Tên loài: 04 (bốn) bản ảnh có ký hiệu số 1, 2, 3, 4 chụp cá thể động vật còn sống là của loài Tê Tê Java, có tên khoa học Manis Javanica, thuộc lớp Thú Mammalia.

+ Tình trạng bảo tồn: loài Tê Tê Java (Manis Javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm đƣợc ƣu tiên bảo vệ, kèm Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của chính phủ và đồng thời có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019.

+ Loài Tê Tê Java (Manis Javanica) có tên trong phụ lục I, danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ƣớc về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã, nguy cấp (CITES), Ban hành kèm theo Thông báo số 296/TB-CTVN-HTQT ngày 27/11/2019 của Cơ quan CITES Việt Nam, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Tại Kết luận định giá tài sản số 1703/KLĐG-HĐĐGTS ngày 17/6/2021 của hội đồng định giá thƣờng xuyên tỉnh Đắk Lắk kết luận:

- 01 (một) cá thể Tê Tê Java (Manis Javanica), trọng lƣợng 2,85kg, có giá trị 10.545.000 đồng.

- 03 cá thể Dúi (Rhzomys pruinosus), trong đó:

+ 01 cá thể còn sống, trọng lƣợng 0,7 kg, có giá 560.000 đồng.

+ 01 cá thể còn sống, trọng lƣợng 0,9 kg, có giá 720.000 đồng.

+ 01 cá thể còn sống, trọng lƣợng 0,5 kg, có giá 400.000 đồng.

Vật chứng của vụ án: Quá trình điều tra, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk thu giữ gồm:

- 01 thùng bằng giấy cát tông hình vuông, kích thƣớc 25cm.

- 01 bao nhựa màu vàng, in chữ màu xanh lá cây “Nhà máy xay xát lúa MƢỜI LÊN – THƠM THÁI – HUYỆN LẮK – TỈNH ĐẮK LẮK”.

- 01 túi nilon màu đen, bên trong đựng 01 cân đồng hồ hiệu Nhơn Hòa, màu xanh, loại cân 12kg. Đây là tài sản hợp pháp của gia đình Đặng Tú H, không sử dụng vào việc thực hiện hành vi phạm tội, nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lắk đã tiến hành trao trả cho chủ sở hữu hợp pháp.

- 01 lồng sắt bên trong có chứa 01 (một) cá thể động vật hoang dã là Tê Tê Java, khối lƣợng 2,85 kg.

- 03 lồng sắt, bên trong có chứa 03 (ba) Cá thể động vật hoang dã là Dúi, khối lƣợng từng cá thể lần lƣợt là 0,9 kg, 0,7kg, 0,5kg.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã tiến hành chuyển giao 01 cá thể động vật hoang dã là Tê Tê Java, khối lƣợng 2,85 Kg; 02 cá thể động vật hoang dã là Dúi, khối lƣợng lần lƣợt là: 0,9kg, 0,7 kg cho Trung tâm Cứu hộ bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc Vƣờn quốc gia Cát Tiên tiếp nhận và nuôi dƣỡng theo quy định.

Đối với 01 lồng sắt bên trong có chứa 01 cá thể động vật hoang dã là Dúi có trọng lƣợng 0,5kg, đã chết trong quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã tiến hành tiêu hủy theo quy định. .

Đối với xe mô tô nhãn hiệu Honda Vision, màu đen đỏ, BKS 47N1-116.49 là phƣơng tiện mà Đặng Tú H đã sử dụng trong quá trình mua bán, vận chuyển 01 cá thể Tê Tê. Quá trình điều tra, xác minh đây là tài sản hợp pháp của bà Dƣơng Thị Hồng V. Bà Vân đã giao cho con gái là Nguyễn Thị Hồng N, làm phƣơng tiện đi lại trong quá trình làm nhân viên trực tổng đài tại nhà xe L. Ngày 28/5/2021, khi Đặng Tú H mƣợn xe, H không nói và chị N hoàn toàn không biết việc H sử dụng xe mô tô này để vận chuyển 01 cá thể Tê Tê. Vì vậy Cơ quan điều tra không thu giữ và đề cập xử lý.

Đối với 03 cá thể dúi thu giữ trong quá trình khám xét nơi ở của Đặng Tú H và ông Nguyễn Văn N. Quá trình điều tra xác định nguồn gốc của 03 cá thể dúi là do Đặng Hoàng L mua lại của một ngƣời thanh niên dân tộc thiểu số (không xác định đƣợc họ tên, địa chỉ) tại địa bàn xã B, huyện L, vào ngày 27/5/2021, với giá 1.300.000 đồng. Sau đó, L tự mang về nuôi nhốt tại khu vực bể xi măng cũ tại công trình phụ sau nhà của bị cáo, không nói cho vợ chồng bị cáo biết. Căn cứ kết quả giám định xác định 03 cá thể Dúi là loài động vật rừng thông thƣờng không nằm trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm. Vì vậy, hành vi nêu trên của Đặng Hoàng L không cấu thành tội phạm nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lắk đã ra Quyết định xử phạt hành chính đối với Đặng Hoàng L theo quy định tại Điểm a khoản 1 Điều 21 Nghị định 35/2019/NĐ-CP.

Đối với hai ngƣời thanh niên dân tộc thiểu số đã bán 01 cá thể Tê Tê cho Đặng Tú H vào ngày 28/5/2021 tại buôn P, xã Đ, huyện L, tỉnh Đắk Lắk và một thanh niên ngƣời dân tộc thiểu số bán 03 cá thể dúi cho Đặng Hoàng L vào ngày 27/5/2021 tại xã B, huyện L, tỉnh Đắk Lắk. Quá trình điều tra, Cơ quan điều tra không xác định đƣợc nhân thân, họ tên, địa chỉ của ba đối tƣợng này. Do thời hạn điều tra vụ án đã hết nên Cơ quan điều tra đã tách hành vi của các đối tƣợng trên để xác minh xử lý sau.

Tại cáo trạng số 16/CT-VKS ngày 22/10/2021 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lắk truy tố bị cáo Đặng Tú H về tội “Vi phạm quy quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a, b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lắk giữ nguyên quan điểm nhƣ bản cáo trạng đã truy tố bị cáo, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội do hành vi của bị cáo gây ra, phân tích các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự áp dụng đối với bị cáo. Đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo phạm tội “Vi phạm quy quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Căn cứ điểm a, b khoản 1 Điều 244; các điểm s, v khoản 1 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017; xử phạt bị cáo Đặng Tú H từ 01 năm đến 01 năm 06 tháng tù nhƣng cho hƣởng án treo, thời gian thử thách là 02 năm đến 03 năm.

Ngoài ra, Đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết những vấn đề khác trong vụ án nhƣ xử lý vật chứng, án phí.

Tại phiên tòa bị cáo Đặng Tú H thừa nhận hành vi phạm tội của mình nhƣ bản cáo trạng và đồng ý với quan điểm truy tố của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lắk là đúng ngƣời, đúng tội, không oan sai. Bị cáo không có ý kiến tranh luận gì với Viện kiểm sát nhân dân huyện Lắk và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã đƣợc tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định nhƣ sau:

Hành vi của bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm a, b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Điều 244. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm:

1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Săn bắt, giết, nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép Động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

b) Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này;

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã giao 01 lồng sắt đựng 01 cá thể động vật Tê Tê Java, 02 lồng sắt đựng 02 cá thể động vật Dúi cho Trung tâm Cứu hộ bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc Vƣờn quốc gia Cát Tiên tiếp nhận và nuôi dƣỡng, tiêu hủy 01 lồng sắt đựng 01 cá thể động vật Dúi đã chết; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lắk đã trao trả 01 túi nilon màu đen đựng 01 cân đồng hồ hiệu Nhơn Hòa, loại 12kg cho bị cáo H là có căn cứ và đúng pháp luật nên đƣợc chấp nhận.

Đối với 01 thùng bằng giấy cát tông hình vuông, kích thƣớc 25cm và 01 bao nhựa màu vàng, in chữ màu xanh lá cây “Nhà máy xay xát lúa MƢỜI LÊN – THƠM THÁI – HUYỆN LẮK – TỈNH ĐẮK LẮK”, đây là các dụng cụ đƣợc sử dụng để đựng và vận chuyển cá thể Tê tê, các dụng cụ trên có giá trị kinh tế nhỏ nên cần tịch thu tiêu huỷ.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố bị cáo Đặng Tú H phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Căn cứ: Điểm a, b khoản 1 Điều 244; điểm s, v khoản 1 Điều 51; khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 65 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Xử phạt: Bị cáo Đặng Tú H 01 (Một) năm 03 (Ba) tháng tù nhƣng cho hƣởng án treo, thời gian thử thách là 02 (Hai) năm 06 (Sáu) tháng, thời hạn chấp hành hình phạt của bị cáo tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo Đặng Tú H cho Ủy ban nhân dân thị trấn L, huyện L, tỉnh Đắk Lắk giám sát và giáo dục trong thời gian thử thách, gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phƣơng trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trƣờng hợp ngƣời đƣợc hƣởng án treo thay đổi nơi cƣ trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 92 của Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, ngƣời đƣợc hƣởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc ngƣời đƣợc hƣởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hƣởng án treo.

Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật Hình sự 2015 và Điều 106 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.

- Tịch thu tiêu hủy: 01 thùng bằng giấy cát tông hình vuông, kích thƣớc 25cm; 01 bao nhựa màu vàng, in chữ màu xanh lá cây “Nhà máy xay xát lúa MƢỜI LÊN – THƠM THÁI – HUYỆN LẮK – TỈNH ĐẮK LẮK”.

- Chấp nhận việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk giao 01 lồng sắt bên trong có chứa 01 (một) cá thể động vật hoang dã là Tê Tê Java, khối lƣợng 2,85 kg và 02 lồng sắt, bên trong có chứa 02 (hai) cá thể động vật hoang dã là Dúi, khối lƣợng từng cá thể lần lƣợt là 0,9 kg, 0,7kg cho Trung tâm Cứu hộ bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc Vƣờn quốc gia Cát Tiên nuôi dƣỡng theo quy định.

- Chấp nhận việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã tiêu hủy 01 lồng sắt bên trong có chứa 01 cá thể động vật hoang dã là Dúi có trọng lƣợng 0,5kg đã chết; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lắk đã trao trả 01 túi nilon màu đen bên trong đựng 01 cân đồng hồ hiệu Nhơn Hòa, màu xanh, loại cân 12kg cho bị cáo Đặng Tú H.

Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án buộc bị cáo Đặng Tú H phải chịu 200.000 đồng án phí hình sơ thẩm.

Bị cáo có mặt tại phiên tòa đƣợc quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa đƣợc quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đƣợc bản án hoặc ngày bản án đƣợc niêm yết theo quy định của pháp luật.