Bản án 22/2018/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện ngày 28 tháng 9 năm 2015, bản tự khai, nguyên đơn bà Đặng Thị Q trình bày:

Cha mẹ bà là ông Đặng Văn Đ1 chết năm 2008, bà Nguyễn Thị N2 chết năm 2003, khi còn sống có tạo lập được khối tài sản chung là 50 công đất ruộng và vườn, đã chia đều cho các con mỗi người khoảng 6.250m2. Riêng 460,1m2 thửa 143, tờ bản đồ số 13, loại đất lúa tọa lạc Ấp C, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh có nguồn gốc là của cha mẹ của bà để lại, theo tư liệu địa chính năm 1983 chủ sử dụng đất do ông Đặng Văn Đ1 kê khai, năm 1991 bà Nguyễn Thị N2 kê khai nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cha mẹ của bà chết không để lại di chúc, gồm có 10 người con là: Đặng Văn H, chết năm 1946; Đặng Văn L, chết năm 1948; Đặng Văn K2, chết năm 1980; Đặng Thị N2 chết năm 1952; Đặng Thị C1; Đặng Thị Q; Đặng Thị N1; Đặng Thị B; Đặng Văn B; Đặng Thị H1.

Ngày 28/12/2010 Ủy ban nhân dân huyện T ban hành quyết định số 3276 thu hồi 460m2 đất để thực hiện dự án công trình kênh cấp III còn lại của Vùng dự án Nam Mang Thít, số tiền bồi hoàn và chính sách hỗ trợ là 45.313.000 đồng Ủy ban nhân dân huyện ra quyết định chi trả cho bà Đặng Thị N1. Bà N1 chỉ chung sống với bà N2 từ năm 2001 đến năm 2003, khi bà N2 chết thì bà N1 dời đi sinh sống tại nơi khác. Năm 2004 đoàn đo đac xuống kiểm định đất để xem xét bồi hoàn thì lúc đó bà N1 đang ở thành phố không ở địa phương nhưng Ban bồi thường giải phóng mặt bằng lại bồi thường cho bà N1 là không có căn cứ. Theo kết quả khảo sát đo đạc ngày 17/11/2014, thửa đất 1013 thực tế bà N đang sử dụng 1.107,9m2, bà đồng ý giao cho bà N tiếp tục sử dụng không có tranh chấp (thuộc phần A của thửa 1013 theo sơ đồ đo vẽ); đối với diện tích còn lại là 650,9m2 trong đó có 460,1m2 bị Nhà nước thu hồi để thực hiện công trình thủy lợi vào năm 2010 và có quyết định bồi thường cho bà Đặng Thị N1 thì bà yêu cầu chia thừa kế số tiền bồi hoàn (thuộc phần C của thửa 1013 theo sơ đồ đo vẽ); đối với diện tích 190,8m2 (thuộc phần B của thửa 1013 theo sơ đồ đo vẽ) thì bà không tranh chấp.

Theo đơn khởi kiện ngày 28/9/2015 bà yêu cầu Tòa án giải quyết chia thừa kế tiền bồi hoàn 45.313.000 đồng, trong quá trình giải quyết vụ án bà chỉ yêu cầu chia thừa kế số tiền 41.409.000 đồng cho các thừa kế của bà N2, ông Đ1, trong đó bà xin được hưởng một kỷ phần là 5.176.000 đồng. Đối với tiền bồi hoàn cây trên đất 3.904.000 bà đồng ý giao cho bà N1, không có tranh chấp.

- Theo lời trình bày của ông Trần Văn P là người đại diện H pháp theo ủy quyền của bị đơn bà Đặng Thị N1:

Phần diện tích bị Nhà nước thu hồi và bồi hoàn là tài sản riêng của bà Nguyễn Thị N2 cho bà Đặng Thị N1 vào năm 2001 do bà N1 chăm sóc bà N2, tuy việc cho đất không lập văn bản hoặc di chúc nhưng bà N1 có kê khai đăng ký đất, thời điểm bà N1 canh tác thì ông Đ1 và các anh chị em đều biết là đất của bà N2 cho bà N1 nên không ai tranh chấp ngăn cản, đến khi bà N1 được bồi hoàn mới phát sinh tranh chấp. Bà N1 kê khai đất nên được Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng và Ủy ban huyện đã ra quyết định bồi thường cho bà N1 là có căn cứ vì bà N1 là chủ sử dụng đất. Bà Đặng Thị N1 không đồng ý chia thừa kế, yêu cầu được hưởng toàn bộ số tiền bồi hoàn đất, giá trị cây trái và chính sách hỗ trợ là 45.313.000 đồng.

* Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

- Bà Nguyễn Thị N trình bày: Thửa đất 1013 diện tích 1.100m2 Ủy ban nhân dân huyện T cấp cho bà và ông Nguyễn Minh D1 năm 2004, có nguồn gốc của ông Đặng Văn Đ1 (chết năm năm 2008); bà Nguyễn Thị N2 (chết năm 2003) là ông bà ngoại của bà cho lại bà vào năm 2004. Thời điểm bà Nguyễn Thị N2 cho diện tích 1.100m2 các con của bà N2 thống nhất ký tên vào biên bản ngày 09/08/2004 phân chia diện tích trên cho bà được quản lý sử dụng. Theo kết quả khảo sát đo đạc ngày 17/11/2014 thửa đất 1013 là 1.758,8m2, tăng 658,8m2 so với diện tích cấp giấy, thực tế bà chỉ sử dụng 1.107,9m2 thửa 1013 từ năm 2004 cho đến nay. Phần còn lại là 650,9m2 có 460,1m2 bị Nhà nước thu hồi vào năm 2010 và quyết định bồi thường cho bà Đặng Thị N1. Thời điểm Ủy ban nhân dân huyện bồi thường đất năm 2004 bà N1 bỏ địa phương đi nhưng vẫn mời bà N1 về để ký biên bản bồi hoàn, sau đó bà biết được sự việc bà N1 được bồi thường trong khi đất do bà đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên có lên Ủy ban nhân dân huyện T trình bày nên số tiền bồi hoàn bà N1 không nhận được. Bà đồng ý theo yêu cầu của bà Đặng Thị Q chia số tiền 41.409.000 đồng cho các đồng thừa kế của bà N2, ông Đ1. Bà Đặng Thị N1 là con của bà N2, ông Đ1, do bà N1 chết năm 1980 có 03 người con gồm Nguyễn Thị N, Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Vũ P nên các anh em của bà xin được hưởng một phần thừa kế từ bà N1.

- Ông Nguyễn Minh D1 trình bày: Thống nhất theo lời trình bày của vợ ông bà Nguyễn Thị N.

- Bà Đặng Thị C1 trình bày: Cha mẹ trước khi chết đã có chia đất cho bà N1 05 công, phần đất Nhà nước bồi hoàn bà thống nhất là di sản thừa kế. Yêu cầu chia số tiền bồi hoàn 41.409.000 đồng cho các đồng thừa kế của bà N2, ông Đ1. Bà Xin hưởng một kỷ phần.

- Bà Đặng Thị B trình bày: Không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu của bà Đặng Thị Q, yêu cầu Tòa án giải quyết cho bà Đặng Thị N1 được hưởng toàn bộ số tiền 45.313.000 đồng. Trường H Tòa án chia thì phần thừa kế của bà giao cho bà N1 được hưởng.

- Bà Đặng Thị H1 trình bày: Thống nhất chia thừa kế tiền bồi hoàn của bà Đặng Thị Q, trường hợp Tòa án chia thì bà yêu cầu hưởng một kỷ phần thừa kế.

- Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Đặng Văn K2 là Chị Đặng Thị Q, chị Đặng Thị Q1, chị Đặng Thị D, anh Đặng Khánh E1, anh Đặng Văn K1 trình bày: Từ chối nhận thừa kế di sản phần của ông Đặng Văn K2.

- Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Đặng Thị N1 là bà Nguyễn Thị Đ, ông Nguyễn Vũ P trình bày: Thống nhất theo yêu cầu chia thừa kế của bà Đặng Thị Q. Phần của bà Đ và ông P đồng ý giao hết cho bà Nguyễn Thị N được hưởng.

- Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Đặng Văn B1 là bà Đặng Thị N1 trình bày: Thống nhất theo yêu cầu chia thừa kế của bà Đặng Thị Q nhưng phần thừa kế bà được hưởng yêu cầu giao lại cho bà Đặng Thị N1. Riêng bà Đặng Thị H có đơn chối nhận di sản do thừa kế thế vị của ông B1.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng huyện T trình bày: Việc kê biên giải phóng mặt bằng đi ngang thửa đất 1013, hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng kết hợp với phòng Tài nguyên và Môi trường, chính quyền địa phương và Ủy ban nhân dân xã N thực hiện việc đo đạc kiểm tra cây trồng trên đất. Xác định chủ sử dụng đất trên cơ sở thông tin của phòng Tài nguyên và môi trường cung cấp, bà N1 là người trực tiếp sử dụng đất ký, cây trồng trên đất được kiểm kê có mặt bà N1, trên cơ sở đó hội đồng áp giá đền bù theo quy định của pháp luật hiện hành và trình cấp có thẩm quyền ra quyết định chi trả tiền cho bà Đặng Thị N1. Thời gian từ khi kê biên áp giá đến khi trình cấp có thẩm quyền ra quyết định phê duyệt gần 12 tháng nhưng không có ai phản đối. Khi thực hiện việc chi trả thì có phát sinh tranh chấp giữa chị Nguyễn Thị N, anh Nguyễn Minh D1 và bà Đặng Thị N1 nên Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng đã gửi số tiền trên vào kho bạc Nhà nước.

Tại phiên tòa, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan thống nhất theo yêu cầu của nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không đồng ý theo yêu cầu của nguyên đơn.

Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự tại phiên tòa cho rằng việc thụ lý vụ án đúng quan hệ tranh chấp. Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký từ khi thụ lý đến khi xét xử; việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử và các đương sự đảm bảo đúng quy định. Về người tham gia tố tụng Tòa án đã đưa đầy đủ trong hòa giải cũng như tại phiên tòa.

Về nội dung: Vị đại diện Viện kiểm sát đánh giá lời trình bày của các đương sự, xem xét, phân tích các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà Đặng Thị Q, chia thừa kế số tiền 41.409.000 đồng cho các thừa kế của ông Đ1, bà N2. Ghi nhận sự tự nguyện của bà C, bà C, bà N đồng ý mỗi người nhận một suất thừa kế là 4.000.000 đồng. Phần còn lại giao cho bà N1 được hưởng.

Về án phí: Buộc các đương sự phải chịu theo quy định, các đương sự thuộc trường hợp được miễn không phải nộp án phí.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên

tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Tại phiên tòa nguyên đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà C, bà N thay đổi yêu cầu, đồng ý mỗi người nhận một suất thừa kế 4.000.000 đồng, số tiền còn lại thống nhất giao cho bà N1. Đối với tiền bồi hoàn cây 3.904.000 đồng giao cho bà N1, không có tranh chấp. Người đại diện theo ủy quyền của bà N1 là ông Trần Văn P cho rằng 460,1m2 đất bị Nhà nước thu hồi là bà N2, ông Đ1 cho riêng bà N1 năm 2002, bà N1 kê khai đất, được hưởng chính sách bồi hoàn là hợp lý nên yêu cầu được hưởng toàn bộ số tiền 45.313.000 đồng.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 5 Điều 26, Điều 227, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Điều 101 Luật Đất đai 2013; Điều 129, Điều 133, Điểu 623, Điều 650, Điều 651 Bộ luật dân sự 2015; Pháp lệnh số 10/2009-UBTVQH12 ngày 27/02/2009 quy định về án phí, lệ phí Toà án; Nghị quyết 326/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đặng Thị Q, chia thừa kế số tiền 41.409.000 đồng cho các đồng thừa kế của ông Đặng Văn Đ1, bà Nguyễn Thị N2. Mỗi người được nhận 5.915.517 đồng.

Ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn Thị N, bà Đặng Thị Q, bà Đặng Thị C1 đồng ý nhận mỗi người nhận một suất thừa kế là 4.000.000 đồng.

Bà Đặng Thị B, bà Đặng Thị H1, bà Đặng Thị N1 mỗi người được hưởng một suất thừa kế là 5.915.571 đồng.

Do bà Đặng Thị B thống nhất giao phần thừa kế cho bà N1 nên bà N1 được hưởng phần thừa kế của bà B là 5.915.571 đồng.

Các con của ông Đặng Văn B1 là bà Đặng Thị N1, bà Đặng Thị H được hưởng một suất thừa kế là 5.915.571 đồng. Do bà H có đơn từ chối nhận di sản, bà N1 thống nhất giao cho bà Đặng Thị N1 nên bà N1 được hưởng số tiền 5.915.571 đồng.

2. Khi bản án có hiệu lực pháp luật, Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng có trách nhiệm chuyển số tiền 41.409.000 đồng sang Cục Thi hành án dân sự tỉnh Trà Vinh để làm thủ tục thi hành án, chi trả cho bà Đặng Thị Q, bà Đặng Thị C1, bà Nguyễn Thị N mỗi người số tiền 4.000.000 đồng; Chi trả cho bà Đặng Thị N1 số tiền 23.493.429 đồng; Chi trả cho bà Đặng Thị H1 số tiền 5.915.571 đồng.

Đối với số tiền bồi thường cây trái hoa màu 3.904.000 đồng các bên không có tranh chấp thống nhất giao cho bà N1 nên bà Đặng Thị N1 liên hệ Ban bồi thường giải phóng mặt bằng huyện T, tỉnh Trà Vinh nhận số tiền 3.904.000 đồng.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Đặng Thị Q được miễn toàn bộ án phí, hoàn trả cho bà Đặng Thị Q số tiền tạm ứng án phí 141.500 đồng đã nộp theo biên lai thu số 0001175 ngày 09/10/2015 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện T, tỉnh Trà Vinh.

Bà Đặng Thị C1 được miễn toàn bộ án phí.

Bà Đặng Thị B, bà Đặng Thị N1, bà Đặng Thị H, bà Nguyễn Thị Đ, anh Nguyễn Vũ P không phải chịu án phí.

Bà Đặng Thị N1 phải chịu 1.174.671 đồng; bà Đặng Thị H1 phải chịu 200.000 đồng; bà Nguyễn Thị N phải chịu 200.000 đồng.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Án xét xử sơ thẩm công khai báo cho các đương sự có mặt tại phiên tòa biết có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, đối với các đương sự vắng mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo 15 ngày tính từ ngày nhận được bản án hoặc được niêm yết nơi cư trú.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM