Bản án 22/2018/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng gia công

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện đề ngày 27 tháng 6 năm 2017, Biên bản đối chất ngày 11 tháng 8 năm 2017 và trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn ông Thái C, trình bày: Ông và Cty C có giao kết hợp đồng số 158/2015/HĐKT ngày 15 tháng 8 năm 2015 (sau đây viết tắt là hợp đồng 158), thỏa thuận, Cty C giao khoán cho ông thi công phần nhân công Khối Đoàn thể - công trình Khu Hành chính huyện H, tỉnh Đồng Tháp, với giá 864.000.000đ. Trong hợp đồng ghi Tổ nhân công nhưng thực chất là Cty C ký hợp đồng với cá nhân ông, ông thuê lại nhân công qua thực hiện công trình. Ông là người trực tiếp trả tiền cho nhân công, thuê ai làm thì trả tiền cho người đó chứ không cố định, có khi làm nhiều người có khi ít người. Cty không trả tiền trực tiếp, cũng không cần biết nhân công là ai mà chỉ biết và thanh toán với ông thôi. Thời gian bắt đầu thi công là ngày 17/8/2015, đến ngày 05/3/2016, Cty C hết vật liệu để cung cấp và chậm ứng tiền cho ông. Ông Cao Văn Lành là chỉ huy trưởng công trình và ông Chu Bá T1 là quản lý kiêm kế toán của Cty C ra lệnh cho ông tạm ngừng thi công, có lập biên bản ngày 20/4/2016, khi nào thi công lại sẽ thông báo. Ngày 26/6/2016, phía công ty thông báo cho ông đưa công nhân vào thi công lắp dựng cốt thép đổ bê tông kèo mái trên nóc xem như hoàn thành khung sườn để chốt khối lượng và tạm ứng tiền thêm cho ông là 5% giá trị hợp đồng. Do thời tiết mưa bão trơn trượt không thể thi công trên cao được, ông thi công xây tường tầng trệt, cầu thang… Đến ngày 03/7/2016, ông đã thi công xong phần kèo mái và yêu cầu Cty lập biên bản thi công lại, ứng tiền cho ông để trả tiền nhân công, nhưng phía Cty không thực hiện và tránh né. Chiều cùng ngày, phía Cty có gửi mail cho ông Văn bản số 30/CV/2016 ngày 30/6/2016 về việc chấm dứt hợp đồng thi công với lý do ông vi phạm tiến độ thi công theo Điều 5 hợp đồng và Cty đưa công nhân khác đến thi công công trình. Ngày 30/9/2016, ông T1 đưa cho ông xem bản quyết toán công nợ do Cty lập, yêu cầu ông ký để thanh toán tiền khối lượng, ông không đồng ý do khối lượng và đơn giá không đúng thực tế. Đến ngày 09/3/2017, do khó khăn về tiền lương công nhân nợ họ quá lâu, ông đã đồng ý ký bảng quyết toán công nợ với Cty, sau khi trừ tạm ứng xong, giá trị còn lại của ông là 60.000.000đ. Cty chỉ tạm ứng cho ông trước 30.000.000đ, phần còn lại Cty không thanh toán. Đến thời điểm này ông xác định số tiền đã nhận theo khối lượng đã hoàn thành là 380.000.000đ. Theo thỏa thuận hợp đồng thì Cty phải chứng minh ông vi phạm, các chứng cứ mà Cty đưa ra đều không có chữ ký của ông hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận, nên ông không chấp nhận. Ông yêu cầu Cty C bồi thường số tiền còn lại theo giá trị hợp đồng 158 là 484.000.000đ. Khi ký hợp đồng 158 thì ông chỉ là cá nhân chưa có đăng ký kinh doanh. Do đó, không xuất hóa đơn thuế cho Cty C được. Sau đó, ông đăng ký thành lập doanh nghiệp và được cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 29/02/2016 với tên CÔNG TY Đ (sau đây viết tắt là Cty Đ). Ngày 05/3/2016, ông với danh nghĩa là người đại diện theo pháp luật của Cty Đ ký lại Hợp đồng kinh tế số 503/2016/HĐKT (sau đây viết tắt là hợp đồng 503) với Cty C để hợp thức hóa cho việc xuất hóa đơn tài chính. Điều khoản của hợp đồng 503 hoàn toàn giống với điều khoản của hợp đồng 158 như về đối tượng, giá trị… Tuy nhiên, hợp đồng 503 không thay thế cho hợp đồng 158 mà chỉ ký để xuất hóa đơn tài chính, còn việc thực hiện hợp đồng là chỉ thực hiện theo hợp đồng 158, vì với tư cách cá nhân thì ông không thể xuất hóa đơn tài chính được. Ông không có tranh chấp hợp đồng 503.

Tại Văn bản ghi ý kiến của bị đơn đề ngày 03 tháng 8 năm 2017, Biên bản đối chất ngày 11 tháng 8 năm 2017 và trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn Cty C do ông Chu Bá T1 đại diện, trình bày: Cty C và ông Thái C ký hợp đồng 158 với các điều kiện đã thỏa thuận: Giá trị trao đổi trong hợp đồng là giá trị tạm tính giá trị quyết toán bằng đơn giá cố định nhân m2 sàn thực tế được tư vấn và chủ đầu tư nghiệm thu thanh toán; đơn giá trong hợp đồng là 1.000.000đ/m2 sàn, đã bao gồm cả nghĩa vụ nộp thuế nhà nước (VAT 10%). Trong hợp đồng ghi bên B Tổ nhân công, nhưng thực chất thì Cty C chỉ ký hợp đồng với cá nhân ông Thái C, còn nhân công ông C thì khi người này khi người khác, Cty C không cần biết là ai, chỉ biết ông C thôi. Khi thực hiện hợp đồng đến hết năm 2015, ông C không xuất được hóa đơn tài chính trả Cty C như đã thỏa thuận. Sau kỳ nghỉ tết nguyên đán 2016 xong, ông C với danh nghĩa là đại diện Cty Đ ký lại hợp đồng 503 tiếp tục thực hiện phần nhân công xây dựng khối Đoàn thể thay thế cho hợp đồng 158. Ngày 25/4/2016, ông C đối chiếu công nợ, dừng hợp đồng 503 và thanh lý hợp đồng này vào ngày 30/06/2016. Do yêu cầu của chủ đầu tư là Ban quản lý dự án huyện H. Căn cứ vào đơn xin tạm dừng thi công ngày 20/4/2016, Cty C gửi thông báo ngày 11/6/2016 mời ông C tiếp tục triển khai thi công thực hiện hợp đồng 158. Qua nhiều lần kiểm tra và nhắc nhở, mời gọi (bao gồm cả bằng văn bản trực tiếp và qua thư điện tử gmail), ông C không có đủ máy móc, thiết bị, nhân công để làm việc, không lập biện pháp thi công trình bên A, không đạt khối lượng theo yêu cầu, ông C không có mặt tại công trường do không còn khả năng triển khai thi công được nữa. Căn cứ vào các điều khoản thỏa thuận hợp đồng, tính từ thời gian thông báo tiếp tục triển khai thi công đến hết ngày 29/6/2016 là 20 ngày Cty C chấm dứt hợp đồng 158 với ông C. Ngày 03/07/2016 sau khi gửi công văn và công bố dừng hợp đồng Tổ nhân công Thái C, Cty C bổ sung Tổ nhân công khác thay thế. Các hình ảnh công trường do ông C cung cấp cho Tòa án là không xác thực, sai sự thật. Khối lượng công việc trên hình ảnh được thực thực hiện vào thời điểm tháng 9 và tháng 10 năm 2016, sau khi đã dừng hợp đồng được 90 ngày (kiểm chứng qua nhật ký thi công hoặc hồ sơ KCS của Ban quản lý dự án huyện H). Dừng hợp đồng thi công ngày 30/6/2016 khi phần bê tông vì kèo mái ông C không thực hiện được, Bản vẽ thiết kế vì kèo mái bằng bê tông cốt thép. Trong ảnh phần mái đã đổ xong bê tông vì kèo mái và đã hàn hộp kẽm 40x40 để lợp ngói. Khối lượng xây gạch EBLOCK là gạch 600x200x200 = 120m3, gạch 600x200x100 = 63m3, tương đương với 3,613.4m2 tường. Quyết toán công nợ ông C mới chỉ xây được 137m2. Trong ảnh toàn bộ tường khối nhà chính đã được xây xong. Chủ thể là ông Thái C đại diện ký song song hai Hợp đồng kinh tế để thực hiện một hạng mục có giá trị không đổi, sau đó lại yêu cầu bồi thường một Hợp đồng mà giá trị chỉ là tạm tính giữa hai bên là không hợp lệ. Căn cứ vào các giấy tờ thanh toán tài chính và công nợ ông C đưa ra con số yều cầu bồi thường hoàn toàn sai, không trùng khớp với giá trị hai bên đã ký. Căn cứ vào quyết toán công nợ ngày 30/9/2016 Cty C xác nhận còn phải thanh toán cho Tổ nhân công Thái C với số tiền là: 30.185.000đ (Ba mươi triệu, một trăm tám mươi lăm nghìn đồng chẵn), Tổ nhân công Thái C đại diện là ông Thái C phải xuất trả toàn bộ hóa đơn tài chính VAT cho Cty C căn cứ theo từng giai đoạn thanh toán và theo đúng số tiền đã nhận của Cty C. Cty C không chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại hợp đồng 158 số tiền 484.000.000đ của ông Thái C.

Như vậy, các bên đã thống nhất được: Tổng khối lượng đã thực hiện tính ra tiền là 410.185.000đ. Trong đó, phần thực hiện theo hợp đồng 503 là 120.000.000đ đã thanh lý xong không có tranh chấp, còn lại phần hợp đồng 158 là 290.185.000đ, đã thanh toán 260.000.000đ, còn lại 30.185.000đ. Ông C không thể xuất hóa đơn giá trị gia tăng được nên không yêu cầu Cty C thanh toán số tiền còn lại, không có tranh chấp. Tất cả khối lượng công việc đã thực hiện đã quyết toán xong hết, không có tranh chấp.

Chưa thống nhất được: Nguyên đơn ông C yêu cầu Cty C bồi thường số tiền còn lại theo giá trị hợp đồng 158 là 484.000.000đ. Bị đơn Cty C do ông T1 đại diện không chấp nhận yêu cầu của ông C.

Tại phiên tòa, ông C thay đổi yêu cầu, chỉ yêu cầu Cty C bồi thường thiệt hại cho ông bằng 12% giá trị của hợp đồng là 103.680.000đ. Ông không cung cấp được chứng cứ chứng minh những thiệt hại thực tế của ông cho Tòa án.

Luật sư Lê Hùng T phát biểu tranh luận: Cty C đã đơn phương chấm dứt hợp đồng, gây tổn thất cho phía ông Thái C nên ông C đã khởi kiện đến Tòa án. Trong quá trình giải quyết vụ án phía Cty C đã không đến Tòa án để giải quyết vụ án, từ bỏ quyền chứng minh của mình. Phía Cty C có cung cấp những chứng cứ cho rằng ông C thi công chậm tiến độ. Tuy nhiên, những chứng cứ đó là không có giá trị pháp lý vì những biên bản chậm tiến độ thi công mà Cty C cung cấp không do người có thẩm quyền ký, những văn bản này là giả tạo nhằm để hợp thức hóa việc đơn phương chấm dứt hợp đồng, vì đến thời điểm này không có chứng cứ nào chứng minh ông C đã nhận được văn bản về việc chậm thi công. Cty C cho rằng ông C đã vi phạm tiến độ thi công, tuy nhiên trong hợp đồng đã ký không thể hiện tiến độ thi công đến thời điểm nào ông C phải thực hiện hoàn chỉnh. Do đó, lý do Cty C cho rằng ông C chậm tiến độ thi công nên chấm dứt hợp đồng là không phù hợp. Về khối lượng công việc ông C đã thực hiện, căn cứ vào biên bản đối chiếu công nợ cho thấy ông C đã hoàn thành khối lượng công việc trên 60% chứ không phải là 44% như Ban quản lý dự án huyện H xác định. Ông C đã thực hiện xong những phần móng, cột bê tông những phần mà đòi hỏi chi phí cao. Tuy nhiên, Cty C vẫn tính với giá là 350.000đ/m2 so với mức giá ký hợp đồng là 1.000.000đ/m2, điều này gây thiệt hại nghiêm trọng cho ông C. Trong khi ông C đang thi công thì phía Cty C cho người vào làm, ngăn cản không cho ông C tiếp tục thực hiện công trình, ông C phải ngừng thi công và gửi đơn đến các cơ quan thẩm quyền giải quyết. Trong suốt 03 tháng ông C phải trả lương cho nhân công, nên ông C buộc phải ký vào biên bản quyết toán cho dù mức giá không phù hợp và thỏa thuận không cần phải xuất hóa đơn. Tuy nhiên, khi ông C đã ký thì phía Cty C bội tính, không trả đủ số tiền và yêu cầu ông C xuất hóa đơn. Về lỗi hoàn toàn là của Cty C. Do đó, ông C yêu cầu bồi thường thiệt hại lợi ích được hưởng từ hợp đồng và thiệt hại về tinh thần theo quy định tại các Điều 419, 360, 361 Bộ luật Dân sự là phù hợp, người bị thiệt hại được quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại cho lợi ích mà lẽ ra mình được hưởng do hợp đồng mang lại. Người bị thiệt hại được quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về tổn thất tinh thần, về mức bồi thường thế nào pháp luật có quy định rõ, do Hội đồng xét xử xem xét. Từ những phân tích trên cho thấy yêu cầu của ông C là có cơ sở chấp nhận, yêu cầu Hội đồng xét xử xem xét để ra một bản án hợp tình hợp lý.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Về nội dung vụ án, đề nghị không chấp nhận yêu cầu của ông Thái C.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 26, 35, 39, 40, 91, 144, 147, 227, 228 và 244 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; các Điều 385, 419 của Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 138, 139, 140 và 146 của Luật Xây dựng năm 2014; các Điều 3 và 4 của Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ; Điều 26 và Danh mục án phí, lệ phí Tòa án kèm theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án,

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu của ông Thái C yêu cầu Công ty C bồi thường thiệt hại số tiền 103.680.000đ (Một trăm lẻ ba triệu sáu trăm tám mươi nghìn đồng).

2. Về án phí: Ông Thái C chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm 5.184.000đ; được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp 11.680.000đ theo biên lai thu tiền số 05613 ngày 04 tháng 7 năm 2017 của Cơ quan Thi hành án dân sự huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp; trả lại cho ông Thái C 6.496.000đ (Sáu triệu bốn trăm chín mươi sáu nghìn đồng).

3. Về nghĩa vụ chậm thi hành án: Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

4. Hướng dẫn thi hành án dân sự: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án Dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

5. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (03/8/2018); đối với đương sự không có mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.