Bản án 219/2024/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà:

Bà Đinh Thị Quý Chi

Các Thẩm phán:

Ông Trần Văn Nhum

Ông Nguyễn Văn Thư

- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị Phương Tuyết – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Thanh Mến – Kiểm sát viên.

Trong các ngày 18/12/2024 và 23/12/2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 147/2024/TLPT-DS ngày 18/10/2024 về “Tranh chấp quyền sử dụng đất”. Do Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2024/DS-ST ngày 23/7/2024 của Toà án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước bị kháng cáo và kháng nghị. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 268/2024/QĐXXPT-DS ngày 18/11/2024, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lý Xuân T, sinh năm 1978; địa chỉ: Ấp TB 1, xã LT, huyện LN, Bình Phước. Có mặt.

- Bị đơn: 1. Bà Trần Lý Thị MH, sinh năm 1980. Có mặt.

2. Ông Lê Minh H, sinh năm 1980. Có mặt.

Cùng địa chỉ: Ấp TB 1, xã LT, huyện LN, Bình Phước.

Người đại diện ủy quyền của bị đơn: Ông Phạm Đức H1, sinh năm: 1967; địa chỉ: Khu phố NP, thị trấn LN, huyện LN, tỉnh Bình Phước

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Cái Thị U, sinh năm 1957. Có mặt.

2. Ông Trần Trọng Th, sinh năm 1955. Vắng mặt.

Cùng địa chỉ: Số 36/5R, ấp MH, xã TC, huyện HM, Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Ông Cái Hữu Th1, sinh năm 1961; địa chỉ: Số 15, tổ 11, khu phố 3, phường MP, thị xã BC, tỉnh Bình Dương. Có mặt.

4. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước; đại diện theo ủy quyền: Ông Trần Xuân D – Phó giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện LN, Bình Phước. Vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, các bản tự khai, biên bản lấy lời khai và tại phiên tòa ông Lý Xuân T trình bày:

Năm 2017 ông Lý Xuân T có nhận chuyển nhượng từ ông Cái Hữu Th1 01 thửa đất tọa lạc ấp TB 1, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước. Thửa đất này có một con đường dài khoảng 42 mét, rộng 4 mét, giáp nhà ông CB và vợ chồng ông H là lối đi duy nhất để ra đường công cộng, lối đi này có từ năm 1985 hiện nằm trong thửa đất số 51, tờ bản đồ số 09, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CD 350095, số vào sổ cấp GCN: CS 00064 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước cấp ngày 04/7/2016 đứng tên ông Lê Minh H và bà Trần Lý Thị MH.

Về nguồn gốc thửa đất:

Năm 1985 ông Th1 có khai phá một thửa đất để ở và canh tác tại ấp TB 1, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước. Năm 1989 ông Th1 cho vợ chồng chị ruột của mình là ông Trần Trọng Th và bà Cái Thị U phần đất phía trên giáp với mặt đường để ở và có chừa một con đường có chiều rộng 04 mét, dài 42 mét, giáp với phần đất của ông CB để làm lối đi từ đất của mình ra đường công cộng. Năm 1996 vợ chồng ông Th được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do công tác đo đạc và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa được chặt chẽ nên lối đi của ông Th1 được đo và cấp chung vào phần đất của chị ruột (bà U) mà ông Th1 không hề hay biết. Năm 2016 vợ chồng ông Trần Trọng Th và bà Cái Thị U chuyển nhượng phần đất của mình cho ông Lê Minh H và bà Trần Lý Thị MH. Khi các bên đo đạc và xác minh ranh giới, ông Th1 mới phát hiện phần đất làm lối đi của mình từ xưa đến nay giờ đang nằm trong đất của vợ chồng chị ruột.

Để thuận tiện trong việc chuyển nhượng và các tranh chấp về sau, các bên liên quan gồm ông: Trần Trọng Th (bên chuyển nhượng), bà: Trần Lý Thị MH (bên nhận chuyển nhượng) và ông: Cái Hữu Th1 (bên có phần đất làm lối đi) đã bàn bạc và đi đến thống nhất: Trên thửa đất của ông Th và bà U có đường đi chiều ngang 4 mét, chiều dài khoảng 42 mét là đường đi chính của ông Th1 đi từ đất của mình ra đường công cộng và được lập thành biên bản có xác nhận của các bên liên quan, Trưởng Ban Điều hành ấp TB 1 và UBND xã LT.

Năm 2017 ông Cái Hữu Th1 chuyển nhượng phần đất của mình cho ông T, khi nhận chuyển nhượng giữa ông, ông Th1 và ông Lê Minh H đã thống nhất ranh giới của hai bên cũng như phần đất dùng làm lối đi nói trên theo đúng biên bản được lập trước đây giữa ông Th1, ông Th và bà MH. Vừa qua ông T có làm thủ tục vay vốn ngân hàng nhưng do đất của ông không có đường đi nên hồ sơ không được chấp nhận. Ông có đến nhà bà MH đề nghị tách phần đất mà ông đang dùng làm lối đi ra khỏi đất của ông H và bà MH để ông làm đường đi riêng của gia đình tôi như thoả thuận trước đây nhưng ông H bà MH không đồng ý.

Nay ông T làm đơn này gửi đến Tòa án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước để khởi kiện ông Lê Minh H và bà Trần Lý Thị MH trả lại trả lại con đường đi 4,10m x 42m theo như trích đo bản đồ địa chính số 16-2023 ngày 22/12/2023.

Bị đơn ông Lý Minh H, bà Trần Lý Thị MH trình bày:

Năm 2016 vợ chồng ông có nhận sang nhượng lại thửa đất của ông Th, bà U với diện tích 2.655m2 với giá 250 triệu đồng, khi mua vợ chồng ông Th đã chỉ ranh giới rõ ràng, tuy nhiên không có đo đạc lại, theo ông H, bà MH đương biết ông Th1 có thửa đất ở phía sau và không có lối đi ra đường xóm, nên bà MH có xác nhận là chừa cho gia đình ông Th1 một lối đi ra đường xóm, sau khi bà MH xác nhận vào nội dung đơn ngày 08/6/2016 có nói cho ông H (chồng bà MH) thì ông H không đồng ý, lối đi trên bà U nói là cho ông Th1 đi nhờ.

Ý kiến của vợ chồng ông H là khi mua đất đã chỉ ranh giới rõ ràng, không có thể hiện đường đi trong sổ đất, nhà nước cấp giấy chứng nhận QSD đất bao nhiêu thì vợ chồng sử dụng bấy nhiêu, vợ chồng không lấy hay lấn đất của ai nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông T.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Cái Hữu Th1 trình bày:

Khoảng năm 1984 ông có khai phá một thửa đất cả bao gồm đất của ông, đất của ông H hiện đang đứng tên và đất của ông CB, khoảng năm 1987 ông mới gọi ông Th về ở gần với ông vì ông Th là anh rể, vợ chồng ông Th ở trên phần diện tích đất 2.655,0m2, đất của ông thì phía sau thửa đất ông Th (nay là đất ông T), vợ chồng ông Th đã được cấp sổ đỏ, sau đó không có nhu cầu sử dụng thì vợ chồng ông Th có sang nhượng lại cho vợ chồng ông H vào năm 2016. Thửa đất của ông thì sang nhượng lại cho ông T vào năm 2016.

Thửa đất ông khai phá, ông cho vợ chồng ông Th chứ không sang nhượng, giáp ranh với ông CB đã thể hiện con đường đi rộng 04m, chiều dài hết đất đi vào nhà ông, do cũng là chỗ anh em, gia đình nên khi làm sổ không tách và thể hiện con đường đi.

Do trong sổ đất của ông Th không thể hiện đường đi, tranh việc tranh chấp sau này nên ông Th có làm biên bản xác nhận là có con đường đi rộng 04m, dài hết đất đi vào nhà ông Th1, biên bản có trưởng ấp, bà MH vợ ông H, ông Th, ông Th1 cùng thống nhất ký vào và được UBND xã xác nhận.

Thửa đất của vợ chồng ông H hiện đang ở có nguồn gốc là do tôi ông khai phá, đã thể hiện con đường đi và được các bên xác nhận, vì vậy ông H nói đất không thể hiện con đường và không cho ông T đi là không đúng, ông đồng quan điểm với nguyên đơn là ông T, yêu cầu ông H trả lại con đường đi cho ông T, ngoài ra tôi không có ý kiến yêu cầu gì khác.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Trần Trọng Th trình bày:

Khoảng năm 1987 ông Th1 gọi vợ chồng ông (ông và bà U) về ở gần với ông Th1, vợ chồng ông ở trên phần diện tích đất 2.655,0m2 (ông Th1 cho), phía sau là thửa đất ông Th1 ở, vợ chồng ông đã được cấp sổ đỏ, sau đó không có nhu cầu sử dụng thì vợ chồng có sang nhượng lại cho vợ chồng ông H năm 2016.

Thửa đất trên khi ông vào ở đã có con đường đi thể hiện giáp ranh với ông CB có con đường đi rộng 04m, chiều dài hết đất đi vào nhà ông Th1, do cũng là chỗ anh em, gia đình nên khi làm sổ không tách và thể hiện con đường đi.

Do trong sổ đất của ông không thể hiện đường đi, tránh việc tranh chấp sau này nên ông có làm biên bản xác nhận là có con đường đi rộng 04m, dài hết đất đi vào nhà ông Th1 (con đường giáp với ranh đất ông CB), biên bản có trưởng ấp, bà MH vợ ông H, ông Th, ông Th1 cùng thống nhất ký vào và được UBND xã xác nhận.

Thửa đất của vợ chồng ông H hiện đang ở có con đường đi và được các bên xác nhận, vì vậy ông H nói đất không thể hiện con đường và không cho ông T đi là không đúng, ông đồng quan điểm với nguyên đơn là ông T, yêu cầu ông H trả lại con đường đi cho ông T, ngoài ra tôi không có ý kiến yêu cầu gì khác.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Cái Thị U trình bày:

Căn cứ vào bản tự khai ngày 22 tháng 4 năm 2023, bà U thống nhất với ý kiến của chồng bà là ông Trần Trọng Th.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước trình bày:

Việc cấp giấy chứng nhận QSD đất CS 00064 ngày 04/7/2016 cấp cho ông H, bà MH, căn cứ theo hợp đồng chuyển nhượng số công chứng 1836, quyển số 02/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 13/6/2016 do Văn phòng công chứng LN chứng nhận và hồ sơ kèm theo, Sở Tài nguyên và Môi trường cấp giấy chứng nhận QSD đất cho ông Lê Minh H và bà Trần Lý Thị MH theo đúng trình tự thủ tục số 55 mã hồ sơ T-BPC-280691-TT ban hành kèm theo Quyết định 2277/QĐ-UBND ngày 20/10/2015 của Chủ tịch UBND tỉnh. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Sở Tài nguyên và Môi trường không có ý kiến, đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2024/DS-ST ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Toà án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước quyết định:

Áp dụng: Điều 26, khoản 1 Điều 147, Điều 157, Điều 161, Điều 165 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 254 Bộ luật dân sự năm 2015; các Điều 166, 171, 202, 203 luật đất đai năm 2013; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lý Xuân T.

Buộc ông bà Trần Lý Thị MH, ông Lê Minh H trả lại cho ông Lý Xuân T lối đi chiều ngang 4,1m, chiều dài 42m, thửa đất tọa lạc tại ấp TB 1, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước, (kèm theo trích đo bản đồ địa chính số 16 ngày 22/12/2023 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện LN. Lối đi hiện nằm trong giấy chứng nhận QSD đất mang tên Trần Lý Thị MH và Lê Minh H được cấp giấy chứng nhận QSD đất số CS 00064 ngày 04/7/2016).

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí, chi phí tố tụng, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm ngày 05/8/2024 bị đơn ông Lê Minh H, và bà Trần Lý Thị MH có đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm do cấp sơ thẩm xét xử không đúng.

Ngày 05/8/2024, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện LN ban hành Kháng nghị số 258/QĐ-VKS-DS ngày 05 tháng 8 năm 2024 đối với Bản án sơ thẩm theo hướng đề nghị cấp phúc thẩm sửa Bản án sơ thẩm về quan hệ pháp luật và tuyên buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn diện tích cụ thể là 169,5m2.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

- Bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

- Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước:

Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử: Kể từ ngày thụ lý vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung giải quyết vụ án:

Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, tuyên không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Trần Lý Thị MH, ông Lê Minh H, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện LN, sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2024/DS-ST ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước.