Bản án 218/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liê ̣ucó trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nô ̣i dung vu ̣ án như sau: Hồi 17 giờ 45 phút ngày 12/3/2023, tổ công tác Đội cảnh sát kinh tế- Công an huyện Đông Anh làm nhiệm vụ trên tuyến đường đê tả sông Hồng thuộc xã VN, huyện Đông Anh, TP. Hà Nội, phát hiện tại sảnh nhà C, chung cư R, thôn NC, xã VN, huyện Đông Anh, Hà Nội một nam thanh niên đang xách 01 giỏ nhựa màu đỏ có biểu hiện nghi vấn nên tiến hành kiểm tra. Qua kiểm tra xác định nam thanh niên là Nguyễn Hải T, bên trong giỏ nhựa màu đỏ có 01 cá thể động vật còn sống, nghi là Rái cá. Tổ công tác đã lập biên bản, tạm giữ, niêm phong tang vật đưa về trụ sở để điều tra làm rõ.

Vật chứng tạm giữ:

- 01 Điện thoại di động IPHONE 12 kèm sim thuê bao số 0585871111.

- 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim thuê bao số 0705614961.

Tiến hành khám xét khẩn cấp chỗ ở của Nguyễn Hải T tại Phòng A, Tòa C, Chung cư R không phát hiện, tạm giữ gì.

Quá trình điều tra xác định: Nguyễn Hải T là chủ tài khoản Facebook „„Nguyễn Hải T‟‟. Qua mạng xã hội, khoảng năm 2021, T quen biết Đỗ Sáng M (Chủ tài khoản Facebook “Đỗ M”) qua nhóm Facebook “MA”. Cuối năm 2022, T tham gia vào nhóm Facebook “Hội yêu rái cá Việt Nam”, thấy có một tài khoản trong nhóm Facebook trên (Không nhớ tên) đăng video 01 cá thể Rái cá. Sau khi xem xong, T có ý định mua cá thể Rái cá về nuôi. Thấy trên trang Facebook của Đỗ Sáng M thường đăng hình ảnh các loài động vật hoang dã, T nhắn tin qua Messenger cho M hỏi chỗ bán Rái cá. M thấy có một người ở Thành phố Hồ Chí Minh (Không rõ lai lịch) bán cá thể Rái cá với giá 3.000.0000 đồng nên thông báo lại cho T cá thể Rái cá có giá 4.000.000 đồng, nếu mua thì chuyển khoản cho M rồi người bán sẽ gửi hàng qua đường tàu hỏa. T đồng ý, gửi số điện thoại cho M. Ngày 21/02/2023, T dùng tài khoản số 3939339xxxxxx mở tại Ngân hàng M chuyển 4.000.000 đồng đến tài khoản số 36010000xxxxxx của Đỗ Sáng M mở tại Ngân hàng B. Khoảng 04 ngày sau, T nhận được điện thoại của bên vận chuyển gọi T đến nhận hàng tại Ga Hà Hội (Không nhớ số điện thoại và đặc điểm người chuyển). Đến nơi, người chuyển hàng đưa cho T 01 cá thể Rái cá và đề nghị T trả 1.200.000 đồng tiền công vận chuyển, T trả tiền, nhận cá thể Rái cá đem về nuôi tại nơi ở Phòng A, tòa C, Chung cư R Do cá thể Rái cá có mùi hôi, T muốn bán và trên nhóm “Hội yêu rái cá Việt Nam” có chủ tài khoản Facebook “Đặng Văn T” nhắn tin qua Messenger hỏi mua cá thể Rái cá nên T và tài khoản “Đặng Văn T” thỏa thuận mua bán cá thể Rái cá trên với giá 6.500.000 đồng, giao hàng tại sảnh tòa C, Chung cư R. T cho tài khoản Facebook “Đặng Văn T” số điện thoại 070561xxxx của Nguyễn Hà C (Bạn gái T) để liên lạc, do T đang mượn điện thoại của C. Khoảng 17h00 ngày 12/03/2023 tài khoản Facebook “Đặng Văn T” dùng số điện thoại 034971xxxx nhắn tin thông báo sẽ qua lấy cá thể Rái cá. Khi T đang xách 01 chiếc giỏ màu đỏ bên trong có cá thể Rái cá đem giao cho tài khoản Facebook “Đặng Văn T” thì bị lực lượng chức năng phát hiện bắt giữ.

Tại kết luận giám định động vật số 301 ngày 13/3/2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật– Viện Hàn Lâm và khoa học công nghệ kết luận:

1. 01 cá thể động vật còn sống là loài Rái cá vuốt bé, có tên khoa học là Aonyx cinereus, thuộc lớp Thú (Mammalia).

2. Loài Rái cá vuốt bé có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính Phủ; Đồng thời có tên trong nhóm IB, danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ. Loài Rái cá vuốt bé có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo thông báo 25/TB-CTVN ngày 17.02.2023 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam.

Tại Cơ quan điều tra:

- Nguyễn Hải T khai nhận phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác đã thu thập được, T biết cá thể Rái cá thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, việc nuôi nhốt, buôn bán cá thể Rái cá là vi phạm pháp luật, tuy nhiên do tò mò cũng như để kiếm lời, T đã mua về nuôi, sau đó mang đi bán.

- Chị Nguyễn Hà C xác định có biết việc T nuôi 01 cá thể Rái cá tại nơi ở của T nhưng không biết Rái cá là loại động vật nguy cấp, quý, hiếm, Nhà nước cấm nuôi nhốt, buôn bán, vận chuyển dưới mọi hình thức. Việc T mua cá thể Rái cá ở đâu và bán cho ai chị Chi không biết. Chiếc điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 070561xxxx là của chị, ngày 12/3/2023, chị cho T mượn để sử dụng nhưng chị không biết T sử dụng vào việc bán cá thể Rái cá. Do vậy Cơ quan điều tra không đề cập xử lý.

Đối với người sử dụng tài khoản Facebook “Đặng Văn T” và người vận chuyển cá thể Rái cá đến Ga Hà Nội giao cho T, do T không biết lai lịch, không xác định được nhân thân nên Cơ quan điều tra không có căn cứ làm rõ để đề cập xử lý.

Đối với Đỗ Sáng M có dấu hiệu của tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm quy định tại Điều 244 Bộ luật hình sự, Cơ quan cảnh sát điều tra– Công an huyện Đông Anh đã nhiều lần triệu tập M để làm việc nhưng M hiện không có mặt ở nơi cư trú. Do đó, ngày 15/9/2023, Cơ quan điều tra ra quyết định tách hành vi và tài liệu liên quan đến M để tiếp tục điều tra làm rõ xử lý sau.

Đối với 01 cá thể động vật Rái cá vuốt bé còn sống, ngày 13/3/2023, Cơ quan điều tra đã bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để cứu hộ, bảo quản theo quy định.

Đối với 01 Điện thoại di động IPHONE 12 kèm sim 0585871111; 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 0705614961 là vật chứng vụ án, đề nghị Tòa án nhân dân huyện Đông Anh giải quyết theo thẩm quyền.

Cáo trạng số 191/CT-VKSĐA ngày 28/9/2023 của Viện trưởng Viê ̣n kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh đã quyết đi ̣nh truy tố Nguyễn Hải T về tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa,

Bị cáo Nguyễn Hải T khai nhận tội và thừa nhận toàn bộ hành vi như Cáo trạng của Viê ̣n kiểm sát nhân dân huy ện Đông Anh đã truy tố . Khi được nói lời sau cùng, bị cáo ăn năn, hối cải và mong nhận được sự khoan hồng của pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án chị Nguyễn Hà C đề nghị được trả lại 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 0705614961 do không biết bị cáo T mượn để sử dụng vào việc bán cá thể Rái cá.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh giữ quyền công tố tại phiên toà, sau khi phân tích nội dung, tính chất của vụ án, một lần nữa khẳng định việc truy tố bị cáo về tội danh và điều luật như Cáo trạng đã nêu là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử:

- Xử phạt: Nguyễn Hải T từ 15 tháng đến 18 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 30 tháng đến 36 tháng.

- Hình phạt bổ sung: Không áp dụng đối với bị cáo.

- Về xử lý vâ ̣t chứ ng:

+ Tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước 01 Điện thoại di động IPHONE 12 của bị cáo T ;

+ Tịch thu, tiêu hủy sim 0585871111;

+ Trả lại 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 0705614961 cho chị Nguyễn Hà Chi;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Đông Anh, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

[2] Về hành vi và tội danh của bị cáo: Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác tại cơ quan điều tra, được chứng M bằng tang vật vụ án thu được tại hiện trường là cá thể Rái cá. Do đó, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở xác định: Trong khoảng thời gian từ 25/02/2023 đến ngày 12/3/2023, tại sảnh nhà C, chung cư R, thôn NC, xã VN, huyện Đông Anh, TP. Hà Nội, bị cáo Nguyễn Hải T đã có hành vi mua, nuôi, bán trái phép 01 cá thể động vật sống là Rái cá vuốt bé (Tên khoa học là Aonyx cinereus, thuộc lớp Thú Mammalia), có tên trong: Phụ lục I- Danh mục loài nguy cấp quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ (Ban hành kèm theo theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính Phủ); Nhóm IB- Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Ban hành kèm theo nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ); Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Ban hành kèm theo thông báo 25/TB-CTVN ngày 17.02.2023 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam).

Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội vì không chỉ đã xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm mà còn xâm phạm nghiêm trọng đến cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học của các loài động vật hoang dã, quý, hiếm, sự bền vững, ổn định của môi trường, gián tiếp gây ra những hậu quả khác cho đời sống xã hội. Bị cáo có năng lực trách nhiệm hình sự đầy đủ, nhận thức được hành vi và hậu quả do hành vi của mình gây ra, song do thiếu tu dưỡng, thiếu ý thức tôn trọng pháp luật, tư lợi cá nhân, bị cáo vẫn cố tình thực hiện việc mua, nuôi, bán trái phép 01 cá thể động vật sống là Rái cá vuốt bé.

Do đó, hành vi của bị cáo Nguyễn Hải T phạm tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự. Nội dung Điều luật quy định:

Điều 244:

1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; hoặc danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm thuộc Nhóm IB hoặc Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

Việc đưa bị cáo ra xét xử và có mức hình phạt thỏa đáng nhằm giáo dục bị cáo, đồng thời đấu tranh, tuyên truyền, phòng ngừa chung là cần thiết.

Đối với các đối tượng đã mua, bán và vận chuyển cá thể Rái cá vuốt bé cho bị cáo T, do một số đối tượng không làm rõ được nhân thân, lai lịch, một số đối tượng không có mặt ở nơi cư trú. Do đó, Cơ quan điều tra không có căn cứ để làm rõ và quyết định tách hành vi và tài liệu liên quan để tiếp tục điều tra làm rõ xử lý sau là đúng quy định pháp luật.

[3] Về nhân thân và tiền án, tiền sự của bị cáo: Bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án tiền sự.

[4] Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

- Tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng.

- Tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải; Phạm tội lần đầu nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo Điểm s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[5] Về hình phạt chính:

Khi lượng hình, Hội đồng xét xử xét đến đặc điểm nhân thân, tính chất và mức độ thực hiện hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo để từ đó có hình phạt tương xứng. Cụ thể: Bị cáo phạm tội có tính chất nghiêm trọng. Tuy nhiên, tính chất, mức độ giản đơn, một phần xuất phát từ sở thích cá nhân, muốn được nuôi dưỡng, chăm sóc động vật và không mong muốn hậu quả đáng tiếc xảy ra, một phần do có cơ hội từ việc quản lý lỏng lẻo các giao dịch trên không gian mạng xã hội. Xem xét bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ theo Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự; Là sinh viên mới ra trường, có khả năng cống hiến cho xã hội; Đặc biệt, cá thể hoang dã khi bị tạm giữ vẫn còn sống, khỏe mạnh, đã được bàn giao kịp thời cho đơn vị chức năng chăm sóc, giải quyết theo quy định nên áp dụng xử phạt bị cáo hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo, cho bị cáo có cơ hội cải tạo ngoài xã hội trở thành người tốt theo quy định tại Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán cũng đủ tác dụng răn đe, giáo dục đối với bị cáo. Đồng thời, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

[6] Về hình phạt bổ sung: Xét bị cáo là lao động tự do, có thu nhập không ổn định, không có khả năng thi hành án nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[7] Về vật chứng vụ án: Cần áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự và Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự để:

+ Tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước 01 Điện thoại di động IPHONE 12 của bị cáo T do dùng để thực hiện hành vi phạm tội;

+ Tịch thu, tiêu hủy sim 058587xxxx do không còn giá trị sử dụng;

+ Trả lại 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 070561xxxx cho chị Nguyễn Hà C do xác định là tài sản cá nhân của chị C, không biết việc bị cáo T mượn để sử dụng vào việc bán cá thể Rái cá;

Đối với 01 cá thể động vật Rái cá vuốt bé còn sống, ngày 13/3/2023, Cơ quan điều tra đã bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để cứu hộ, bảo quản là đúng quy định.

[8] Quan điểm của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh giữ quyền công tố tại phiên toà về tội danh, đề xuất hình phạt chính đối với bị cáo và các nội dung khác liên quan là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật.

[9] Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[10] Về quyền kháng cáo: Bị cáo; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo theo luật định.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Hải T phạm tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm.

2. Về hình phạt chính:

Căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 244; Điểm s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật hình sự;

Xử phạt: Nguyễn Hải T 16 (Mười sáu) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách 32 (Ba mươi hai) tháng, kể từ ngày tuyên án.

Giao bị cáo Nguyễn Hải T cho Ủy ban nhân dân xã VN, huyện Đông Anh, TP. Hà Nội giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách của Bản án.

Trong trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 (Hai) lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bán án đã cho hưởng án treo.

3. Về vật chứng vụ án:

Căn cứ Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự; Điều 47 Bộ luật hình sự;

- Tịch thu, sung vào ngân sách Nhà nước 01 Điện thoại di động IPHONE 12;

- Tịch thu, tiêu hủy sim 058587xxxx;

- Cho thi hành trả lại chị Nguyễn Hà C 01 Điện thoại di động IPHONE 14 Plus kèm sim 070561xxxx.

(Chi tiết, tình trạng, đặc điểm theo Biên bản giao, nhận đồ vật, tài liệu, vật chứng ngày 04/10/2023 giữa Cơ quan cảnh sát điều tra- Công an huyện Đông Anh với Chi cục thi hành án dân sự huyện Đông Anh).

4. Về án phí:

Căn cứ Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

Bị cáo phải chịu 200.000 (Hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo:

Căn cứ Điều 331, 333 Bộ luật tố tụng hình sự;

Án xử công khai sơ thẩm. Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chỉ có quyền kháng cáo phần Bản án hoặc quyết định có liên quan trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình./.