Bản án 21/2026/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Theo đơn khởi kiện về việc ly hôn và lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn chị Vàng Thị M trình bày: Chị và anh Giàng A G có đăng ký kết hôn ngày 17/12/2012 tại Ủy ban nhân dân xã N, thị xã L, tỉnh Lai Châu (nay là Ủy ban nhân dân phường Đ, tỉnh Lai Châu), anh chị kết hôn trên cơ sở tự nguyện, không bị ép buộc. Quá trình chung sống thời gian đầu cuộc sống vợ chồng hòa thuận, hạnh phúc nhưng từ tháng 02 năm 2025 thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên dân là do anh G có quan hệ tình cảm bên ngoài và có đánh đập chị dẫn đến vợ chồng bất đồng quan điểm sống. Mâu thuẫn vợ chồng đã rất cố gắng khắc phục, nhưng không có kết quả. Hiện nay anh chị sống ly thân từ tháng 11 năm 2025 cho đến nay không ai quan tâm đến ai. Nay chị M nhận thấy tình cảm giữa chị và G không còn, mục đích hôn nhân không đạt được nên chị đề nghị Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh Giàng A G.

Về con chung: Chị và anh Giàng A G có 02 con chung cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 và cháu Giàng Thị Hoa S, sinh ngày 26/02/2016 (Cháu S đã chết từ tháng 8 năm 2025). Hiện cháu Giàng Quân A đang ở cùng với anh G. Khi ly hôn chị có nguyện vọng được trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chung cháu Giàng Quân A cho đến khi cháu thành niên (đủ 18 tuổi). Trường hợp anh Giàng A G muốn nuôi cháu Giàng Quân A thì chị cũng nhường quyền nuôi con cho anh G nuôi cháu Giàng Quân A cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Vàng Thị M sẽ có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi con chung mỗi tháng là 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Chị Vàng Thị M không yêu cầu Tòa án giải quyết.

* Lời khai của bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa anh Giàng A G trình bày: Anh và chị Vàng Thị M có đăng ký kết hôn ngày 17/12/2012 tại Ủy ban nhân dân xã N, thị xã L, tỉnh Lai Châu (nay là Ủy ban nhân dân phường Đ, tỉnh Lai Châu), anh chị kết hôn trên cơ sở tự nguyện, không bị ép buộc. Quá trình chung sống anh chị chung sống hạnh phúc đến tháng 11 năm 2025 thì chị M tự bỏ về nhà bố mẹ đẻ ở tổ dân phố P, phường T, tỉnh Lai Châu. Hiện nay anh chị sống ly thân từ tháng 11 năm 2025 cho đến nay. Nay chị Vàng Thị M xin ly hôn anh không nhất trí vì cháu Giàng Quân A còn nhỏ, anh muốn vợ chồng về đoàn tụ để nuôi dạy con cái.

Về con chung: Anh và chị Vàng Thị M có 02 con chung cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 và cháu Giàng Thị Hoa S, sinh ngày 26/02/2016 (Cháu S đã chết từ tháng 8 năm 2025). Hiện cháu Giàng Quân A do anh đang trực tiếp nuôi dưỡng. Nếu phải ly hôn nguyện vọng của anh muốn được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu Giàng Quân A cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Anh Giàng A G yêu cầu chị Vàng Thị M cấp dưỡng nuôi con chung mỗi tháng là 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Anh Giàng A G không yêu cầu Tòa án giải quyết.

* Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã gửi giấy báo cho anh Giàng A G để yêu cầu anh G đưa cháu Giàng Quân A đến Tòa án để Tòa án lấy ý kiến của cháu Giàng Quân A và gửi thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nhưng anh Giàng A G không có mặt tại địa phương, địa chỉ đi làm và thời gian khi nào về cụ thể thì không rõ, chỉ thỉnh thoảng mới về rồi lại đi làm và đưa cả cháu Giàng Quân A đi cùng. Tòa án đã thực hiện việc niêm yết các văn bản tố tụng giấy triệu tập, thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, Quyết định đưa vụ án ra xét xử, giấy triệu tập tham gia phiên tòa theo quy định của pháp luật nhưng anh G đều vắng mặt không có lý do. Tuy nhiên, tại phiên tòa hôm nay anh Giàng A G có mặt.

* Kết quả xác minh của Tòa án ngày 21/5/2026 tại nơi cư trú của anh Giàng A G và chị Vàng Thị M không thể hiện việc anh Giàng A G và chị Vàng Thị M có xảy ra mâu thuẫn hay không vì anh chị không báo chính quyền địa phương. Hiện nay anh G và chị M đều đi làm ăn xa thỉnh thoảng mới về nhà.

* Kết quả xác minh của Tòa án ngày 15/6/2026 tại Công an phường Đ, tỉnh Lai Châu thể hiện: Anh Giàng A G không có mặt tại địa phương, địa chỉ đi làm và thời gian khi nào về cụ thể thì không rõ, chỉ thỉnh thoảng mới về rồi lại đi làm và đưa cả cháu Giàng Quân A đi cùng.

* Ngày 21/5/2026, Tòa án đã lấy lời khai của ông Vàng A S1, sinh năm 1966 và bà Giàng Thị D, sinh năm 1966 (là bố mẹ đẻ của chị Vàng Thị M) thể hiện: Anh G và chỉ Mỷ chung sống không hạnh phúc, đã sống ly thân từ năm 2025 cho đến nay.

* Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu có ý kiến về thủ tục tố tụng như sau: Quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án, Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định của pháp luật về nhiệm vụ quyền hạn của Thẩm phán được phân công, tiến hành thụ lý vụ án đúng trình tự, thủ tục và gửi thông báo thụ lý vụ án đúng thời hạn quy định; xác định đúng tư cách tố tụng của đương sự; thu thập chứng cứ khách quan, công khai; ra quyết định xét xử và chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu đúng thời hạn luật định; việc cấp, tống đạt văn bản tố tụng đảm bảo. Thư ký phiên tòa đã chấp hành đúng quy định của pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn được phân công. Hội đồng xét xử đã xét xử vụ án đúng nguyên tắc, thành phần. Nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án đã tuân thủ đúng quy định của pháp luật quy định tại Điều 70, 71 Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn không tuân thủ đúng quy định của pháp luật quy định tại Điều 70, 72 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 227, 228, Điều 271, 273, Điều 483 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 51, 56, 57, 58, 81, 82, 83, Điều 107, 110, 116, 117 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; điểm a khoản 5 Điều 27, điểm a, đ khoản 6 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án

Về quan hệ hôn nhân: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Vàng Thị M. Cho chị Vàng Thị M được ly hôn anh Giàng A G.

Về con chung: Giao cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 cho anh Giàng A G là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chung cho đến khi chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động. Chị M có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung không ai được cản trở chị M thực hiện quyền này.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Vàng Thị M có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 mỗi tháng là 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Chị Vàng Thị M và anh Giàng A G không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Về án phí: Chị Vàng Thị M phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng án phí cấp dưỡng nuôi con.

Đề nghị ghi nhận và giải thích về quyền yêu cầu thi hành án dân sự, quyền kháng cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở là phù hợp với Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình.

* Về cấp dưỡng nuôi con chung: Anh Giàng A G yêu cầu chị Vàng Thị M cấp dưỡng nuôi cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 mỗi tháng là 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động. Xét thấy mức cấp dưỡng 2.000.000 đồng/01 tháng là phù hợp với thu nhập thực tế của chị Vàng Thị M và đảm bảo nhu cầu thiết yếu của cháu Giàng Quân A, hơn nữa chị M cũng đồng ý cấp dưỡng nuôi nuôi cháu Giàng Quân A cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động. Do đó, chị Vàng Thị M phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu Giàng Quân A mỗi tháng 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên đủ 18 tuổi và có khả năng lao động theo quy định tại Điều 107, 110, 116,117 Luật Hôn nhân và gia đình. Thời điểm cấp dưỡng vào ngày 15 hàng tháng, kể từ khi án có hiệu lực pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 227, 228, Điều 271, 273, 483 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 51, 56, 57, 58, 81, 82, 83, Điều 107, 110, 116, 117 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; điểm a khoản 5 Điều 27, điểm a, đ khoản 6 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Vàng Thị M về việc xin ly hôn.

[1] Về quan hệ hôn nhân: Cho chị Vàng Thị M được ly hôn anh Giàng A G.

[2] Việc nuôi con: Giao cho anh Giàng A G là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chung cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động.

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Vàng Thị M có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu Giàng Quân A, sinh ngày 27/4/2013 mỗi tháng là 2.000.000 đồng/tháng cho đến khi con chung thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động. Phương thức cấp dưỡng mỗi tháng một lần, thời điểm cấp dưỡng vào ngày 15 hàng tháng, kể từ khi án có hiệu lực pháp luật.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật anh Giàng A G có đơn đề nghị thi hành án khoản tiền cấp dưỡng nuôi con chung mà chị Vàng Thị M chưa thi hành xong khoản tiền phải thi hành thì chị Vàng Thị M còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, 468 Bộ luật dân sự tương ứng với thời gian chậm trả.

[3] Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Chị Vàng Thị M và anh Giàng A G không yêu cầu Tòa án giải quyết.

[4] Về án phí: Chị Vàng Thị M phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí cấp dưỡng nuôi con. Xác nhận chị Vàng Thị M đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0000082 ngày 02/3/2026 tại phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 - Lai Châu. Nay chị Vàng Thị M còn phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí cấp dưỡng nuôi con.

[5] Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo lên Tòa án cấp trên trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết.

Trường hợp Bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 4, Điều 6, Điều 7 và Điều 36 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật thi hành án dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Nơi nhận:

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

- Các đương sự;

- TAND tỉnh Lai Châu;

- VKSND khu vực 1 - Lai Châu;

- Phòng THADS khu vực 1 -Lai Châu;

- UBND phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu;

- Lưu HSVA.

Phạm Thị Nga

HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

Các Hội thẩm nhân dân

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa

Phạm Thị N

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM