Bản án 21/2020/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật: Căn cứ hợp đồng vay tiền ngày 12/01/2018 tại Văn phòng Công chứng Bến Nghé giữa bà Trần Trung C và bà Huỳnh Thị Mộng L, giấy vay tiền ngày 12/3/2018, giấy vay tiền ngày 04/5/2018 và giấy vay tiền ngày 25/6/2018. Khi đến hạn thanh toán nhưng bị đơn không thanh toán. Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền đã vay và lãi suất 1,5%/tháng. Như vậy, quan hệ pháp luật là Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự.

[1.2] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn bà Huỳnh Thị Mộng L vắng mặt. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Về nội dung tranh chấp: Nguyên đơn khởi kiện bị đơn yêu cầu thanh toán tiền gốc 230.000.000 đồng và lãi suất 1,5%/tháng cho thời gian từ ngày 12/8/2018 đến này xét xử sơ thẩm là 21 tháng 15 ngày là 74.175.000 đồng. Tổng cộng gốc và lãi 304.175.000 đồng. Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt.

[2.1] Đối với hợp đồng vay tiền ngày 12/01/2018 giữa bà Huỳnh Thị Mộng L và bà Trần Trung C được ký kết tại Văn phòng Công chứng Bến Nghé. Xét, nội dung hợp đồng thể hiện bà C cho bà L vay số tiền 70.000.000 đồng, thời hạn vay 01 năm, lãi suất tự thỏa thuận. Như vậy đây là loại hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi theo quy định tại khoản 2 Điều 470 Bộ luật dân sự. Đến ngày 12/01/2019 là ngày hết hạn hợp đồng nhưng bà L không trả nợ là vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Việc bà C yêu cầu bà L có trách nhiệm thanh toán số tiền vay là có cơ sở.

[2.2] Đối với các giấy vay tiền ngày 12/3/2018, nội dung bà C cho bà L vay số tiền 30.000.000 đồng, thời hạn vay 10 tháng, không thỏa thuận lãi suất, đây là loại hợp đồng vay có kỳ hạn và không lãi suất theo quy định tại khoản 1 Điều 470 Bộ luật dân sự. Như vậy, tính đến ngày 12/01/2019 bà L không thực hiện nghĩa vụ trả nợ là vi phạm hợp đồng. Do đó, bà C yêu cầu bà L thanh toán số tiền vay 30.000.000 đồng là có căn cứ.

[2.3] Đối với giấy vay tiền ngày 04/5/2018, ngày 25/6/2018, nội dung giấy vay chỉ thể hiện số tiền vay và không thỏa thuận lãi suất. Đây là loại hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi theo quy định tại khoản 1 Điều 469 Bộ luật dân sự. Do đó, nguyên đơn có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước một thời gian hợp lý. Tuy nhiên, ngoài hợp đồng vay này, bị đơn C vay của nguyên đơn 02 hợp đồng khác và bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Do đó, việc nguyên đơn khởi kiện bị đơn đối với 02 hợp đồng vay ngày 04/5/2018, 25/6/2018 cùng hợp đồng ngày 12/01/2018 và 12/3/2018 là phù hợp.

[2.4] Đối với lãi suất nguyên đơn yêu cầu là 1,5%/tháng cho số tiền vay 230.000.000 đồng, thời gian là 21 tháng 15 ngày (tính từ ngày 12/8/2018 đến này xét xử sơ thẩm) với số tiền lãi là 74.175.000 đồng: Xét, hợp đồng vay tiền ngày 12/01/2018 là loại hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi. Tuy nhiên, hợp đồng không thể hiện thỏa thuận lãi suất cụ thể. Do đó, việc tính lãi theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự. Đối với các giấy vay tiền ngày 12/3/2018, ngày 04/5/2018 và ngày 25/6/2018. Đây là loại hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi theo quy định tại khoản 1 Điều 469 Bộ luật dân sự. Do đó, việc tính lãi theo quy định tại khoản 4 Điều 466 Bộ luật dân sự. Như vậy, trong trường hợp này mức lãi suất được áp dụng cho các hợp đồng vay giữa bà C và bà L sẽ được áp dụng theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự. Việc nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán lãi suất 1,5%/tháng với số tiền lãi 74.175.000 đồng là chưa phù hợp, cần điều chỉnh cho phù hợp, cụ thể: 50% mức lãi suất 20%/năm = 0,83%/tháng x 230.000.000 đồng x 21 tháng 15 ngày = 41.043.500 đồng.

[3] Đối với số tiền lãi 13.930.000 đồng bà L đã thanh toán cho bà C trước đây: Xét, theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự, lãi suất do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm tương đương 1,66%/tháng. Việc bà C và bà L thỏa thuận thanh toán lãi suất 1,5%/ tháng là không vượt quá quy định pháp luật. Do đó, không có cơ sở để xem xét điều chỉnh lãi suất mà bà L đã thanh toán cho bà C.

[4] Đối với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bà L thế chấp cho bà C: Xét, ngày 12/01/2018 khi vay tiền bà L có thế chấp cho bà C bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH005080 số vào sổ CS02397 đất được Sở Tài nguyên và Môi Trường tỉnh Bình Dương cấp ngày 12/6/2017 cho bà Huỳnh Thị Mộng L. Tuy nhiên, việc thế chấp các bên không tuân thủ quy định về giao dịch đảm bảo nên không phát sinh hiệu lực. Do đó cần buộc bà C có trách nhiệm trả lại bà L giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên.