Bản án 21/2019/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau

Về quan hệ hôn nhân và quan hệ con chung: bà S và ông V thống nhất trình bày: Ông, bà kết hôn ngày 20/7/1984 tại Ủy ban nhân dân xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình. Trong quá trình chung sống vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn. Vợ chồng sống ly thân từ năm 2010. Vợ chồng bà có 04 con chung là Nguyễn Thị H1, sinh năm 1985; Nguyễn Vĩnh L , sinh năm 1986; Nguyễn Thị H2, sinh năm 1989; Nguyễn Vĩnh Ph, sinh năm 1992. Năm 2011, bà S làm đơn xin ly hôn với ông V, đã được Tòa án nhân dân huyện Th Th, tỉnh Thái Bình giải quyết cho bà S và ông V thuận tình ly hôn, con chung đã trưởng thành nên không giải quyết. Phần quyết định về quan hệ hôn nhân và con chung đã có hiệu lực pháp luật.

Về tài sản chung và nợ chung:

+ Bà S xác định tài sản chung của vợ chồng gồm:

- Diện tích 366,9 m2 đất ở tại thửa số 234, tờ bản đồ 07 tại thôn V H T, xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình. Trên đất có một ngôi nhà 02 tầng cùng công trình phụ.

- Diện tích 97m2 đất ở tại thửa 355, tờ bản đồ 02 tại thôn Tr, xã Th H1, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình đã được Ủy ban nhân dân huyện Th Th cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 337998 ngày 29/7/2009;

- Số tiền đãi ngộ cho con thương binh học đại học từ tháng 6/2010 đến tháng 9/2012 là 68.916.000 đồng do ông V đang quản lý.

Bà S yêu cầu Tòa án chia đôi các phần tài sản trên.

- Về nợ chung: Nợ Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện ThTh, tỉnh Thái Bình số tiền 75.000.000 đồng nợ gốc, nợ lãi là 13.218.636 đồng. Tổng là 88.218.636 đồng. Hai bên có trách nhiệm cùng trả nợ.

+ Ông V xác định tài sản của vợ chồng gồm:

- Diện tích 366,9m2 đất và nhà ở tại thửa 234, tờ bản đồ 07 tại thôn V H T, xã Th H của Nhà nước cấp riêng cho ông năm 1984 là đối tượng chính sách, nguồn gốc tiền làm nhà là từ tiền trợ cấp thương tật của ông, bà S không có đóng góp gì. Nếu ly hôn ông nhận sử dụng và sở hữu toàn bộ khối tài sản này và thanh toán cho bà S 30% giá trị.

- Diện tích 97m2 đất ở thuộc thửa 355, tờ bản đồ 02 tại thôn Trung, xã ThH1 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên 02 vợ chồng. Ông đề nghị chia theo công sức đóng góp, ông được 70%, bà S hưởng 30%. Bên nào nhận tài sản thì phải thanh toán giá trị chênh lệch.

- Số tiền đãi ngộ cho con thương binh học đại học từ tháng 6/2010 đến tháng 9/2012 là 68.916.000 đồng không phải là tài sản chung mà là của các con được hưởng, ông đã lĩnh hộ các con, trong quá trình học tập và xin việc cho các con đã chi tiêu hết. Ông không chấp nhận yêu cầu này của bà S.

- Về nợ chung: Nợ Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th, tỉnh Thái Bình như bà S đã trình bày; Nợ chị Nguyễn Thị Nh 20.000.000 đồng và 07 chỉ vàng vay cho các con ăn học và xin việc cho con. Ông yêu cầu bà S có trách nhiệm trả một nửa.

Ngoài ra, số tiền chi phí cho các con ăn học hết 97.000.000 đồng, ông yêu cầu bà S có trách nhiệm trả một nửa.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Chị Nguyễn Thị Nh trình bày: Việc vay tiền và vàng của ông V không liên quan đến bà S. Chị không yêu cầu bà S giải quyết trong vụ án này, khi cần thiết chị sẽ khởi kiện ông V bằng một vụ án khác;

- Đại diện Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th, tỉnh Thái Bình trình bày: Tính đến ngày 28/02/2013 tổng số nợ của vợ chồng ông V, bà S là 88.218.636 đồng. Trong đó nợ gốc là 75.000.000 đồng, còn lại là nợ lãi.

Tại bản án số 07/2013/HNGĐ-ST ngày 25/02/2013 của Tòa án nhân dân huyện Th Th, tỉnh Thái Bình đã quyết định về quan hệ tài sản như sau:

Giao cho bà S sử dụng 97m2 đất tại thửa 355, tờ bản đồ 02 tại thôn Trung, xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình (đã được Ủy ban nhân dân huyện Th Th cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH337998 ngày 29/7/2009), trị giá 140.000.000 đồng.

Giao cho ông V được sử dụng 366,9m2 đất ở và đất lâu năm khác tại thửa số 234, tờ bản đồ 07 tại thôn V H T, xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình. Phía Đông (mặt đường) dài 11,17m giáp đường 65; phía Tây giáp ao của UBND xã Th H dài 11,17m; phía Nam giáp hộ ông Lê Đức Ngoạn dài 32,50m; phía Bắc giáp hộ ông Giang Văn Tính dài 33,63m và sở hữu một ngôi nhà 02 tầng cùng công trình phụ làm trên đất. Tổng giá trị 846.962.800 đồng.

Về nợ chung: Ông V có nghĩa vụ trả nợ cho Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th số tiền 88.218.636 đồng (gồm 75.000.000 đồng tiền gốc và tiền lãi tính đến ngày 28/02/2013 là 13.218.636 đồng) và phải có nghĩa vụ thanh toán chênh lệch tài sản cho bà S là 185.612.449 đồng.

Ngoài ra bản án còn tuyên án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ông V và bà S đều kháng cáo về phần chia tài sản chung và nợ chung của bản án sơ thẩm.

Bản án phúc thẩm số 14/2013/HNGĐ-PT ngày 16/8/2013 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình đã áp dụng khoản 2 Điều 275 Bộ luật tố tụng dân sự 2005: sửa phần quan hệ tài sản của bản án sơ thẩm số 07/2013/HNGĐ-ST ngày 25/02/2013 của TAND huyện Th Th. Cụ thể:

- Chia cho bà Đỗ Thị S sử dụng 163,7m2 tại thửa đất 234, tờ bản đồ số 07 tại thôn V H T, xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình

Phía đông (mặt đường 65) dài 5m

Phía tây giáp ao của UBND xã Th H dài 5m

Phía nam giáp hộ ông Nguyễn Đức Ng dài 32,5m

Phía bắc giáp phần đất còn lại chia cho ông V dài 33m

Trị giá 458.360.000đ

- Chia cho ông Nguyễn Quang V được sử dụng 205,5m2 đất còn lại tại thửa đất 234, tờ bản đồ số 07 tại thôn V H T, xã Th H, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình

Phía đông (mặt đường 65) dài 6,17m

Phía tây giáp ao của UBND xã Th H dài 6,17m

Phía nam giáp phần đất chia cho bà S dài 33,0m

Phía bắc giáp hộ ông Giang Văn T dài 33,63m và sở hữu một ngôi nhà hai tầng cùng công trình phụ làm trên đất được chia.

Chia cho ông V được sử dụng 97m2 đất tại thửa đất 355, tờ bản đồ số 02 tại thôn Tr, xã Th H1, huyện Th Th, tỉnh Thái Bình đã được UBND huyện Th Th cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 337998 ngày 29/7/2009

Tổng giá trị là 776.117.493 đồng

Giao cho ông V có nghĩa vụ trả nợ cho Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th số tiền 90.392.000đ (Gốc 75.000.000đ + lãi tính đến ngày 16/8/2013)

Sau khi xét xử phúc thẩm, ông V, bà S có đơn đề nghị giám đốc thẩm đối với phần tài sản chung của bản án phúc thẩm. Tại Quyết định giám đốc thẩm số 27/2017/HNGĐ-GĐT ngày 24/11/2017 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã quyết định hủy bản án phúc thẩm số 14/2013/HNGĐ-PT ngày 16/8/2013 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm.

Sau khi Tòa án cấp phúc thẩm thụ lý lại vụ án, nguyên đơn bà Đỗ Thị S trình bày: bà xác định thửa đất số 234, tờ bản đồ số 07 tại thôn V H T, xã Th H là tài sản chung của vợ chồng, không phải đất nhà nước cấp riêng cho ông V. Hiện nay bà phải đi thuê nhà để ở nên đề nghị Tòa án chia bằng hiện vật đất và nhà ở tại thôn V H T, xã Th H theo biên bản định giá ngày 21/9/2012 của Tòa án nhân dân huyện Th Th và đề nghị Tòa án chia đôi, bà và ông V mỗi người được sử dụng 1/2 .

Bị đơn ông Nguyễn Quang V trình bày: ông đề nghị Tòa án áp dụng Nghị quyết 02/2004/HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao để xác định thửa đất tại thôn V H T, xã Th H là tài sản riêng của ông, vì thửa đất này được cấp riêng cho ông là đối tượng thương binh. Đối với 97m2 đất tại thôn Tr, xã Th H1, huyện Th Th sau khi có bản án phúc thẩm lần 1 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình ông và ông Đào Sinh Nh đã thỏa thuận chuyển nhượng diện tích đó để trừ nợ nhưng chưa làm thủ tục tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đối với tài sản và công trình trên thửa đất ông vẫn giữ nguyên, không xây thêm, chỉ sửa một số phần: năm 2016 trát lại vữa, ốp lát gạch hoa vân toàn bộ tường tầng 1, tổng chi phí khoảng 70.000.000đ; cuối năm 2017 làm mới 02 cửa thông phòng và 01 bộ cửa sổ tầng 2 bằng nhôm kính, vôi ve toàn bộ tầng 1, tầng 2, sơn trần, tổng chi phí khoảng 20.000.000đ.

Đại diện Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th trình bày: Khoản vay của gia đình ông Nguyễn Quang V còn dư nợ tại Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th theo chương trình vay vốn học sinh, sinh viên, tổng số tiền vay 75.000.000đ cho ba con là sinh viên đang theo học tại các trường Cao đẳng và đại học. Tổng số tiền phải trả đến ngày 10/7/2019 là 82.174.031đ, trong đó tiền gốc là 48.755.000đ, tiền lãi phát sinh đến ngày 10/7/2019 là 33.419.031đ.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, các đương sự giữ nguyên yêu cầu kháng cáo đối với phần tài sản chung và nợ chung, không thỏa thuận được với nhau về cách giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Bình phát biểu ý kiến: Trong quá trình thụ lý và giải quyết vụ án ở cấp phúc thẩm, những người tiến hành tố tụng và các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm Đại diện VKS đề nghị hủy bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Th Th, tỉnh Thái Bình về phần tài sản chung để xét xử lại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã thu thập có trong hồ sơ vụ án, cũng như thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

Đại diện Ngân hàng chính sách xã hội huyện Th Th có đơn xin xét xử vắng mặt, bà Nh đã được triệu tập hợp lệ lần 2 vẫn vắng mặt. Căn cứ vào quy định của Bộ luật tố tụng dân sự Tòa án xét xử vắng mặt đối với họ.

Đối với diện tích 97m2 đất ở tại thửa 355, tờ bản đồ 02, thôn Trung, xã Th H đã được UBND huyện Th Th cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH227998 ngày 29/7/2009 mang tên vợ chồng ông V bà S nên HĐXX sơ thẩm xác định đây là tài sản chung của vợ chồng là phù hợp quy định tại khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000.

Khi ly hôn, việc chia tài sản sẽ căn cứ vào sự đóng góp về công sức của mỗi bên và căn cứ vào tình hình tài sản và tình trạng cụ thể của gia đình. Ông V, bà S đều xác định 366,9m2 đất tại thôn V H T, xã Th H được Nhà nước cấp cho đối tượng chính sách là ông V, không thu tiền cấp đất, ông có việc làm và thu nhập ổn định, có nhiều đóng góp vào việc tạo lập, duy trì và phát triển toàn bộ khối tài sản chung nên Tòa án cấp sơ thẩm chia cho ông V phần tài sản có giá trị lớn hơn phần chia cho bà S là phù hợp.

Xét thực tế, 366,9m2 đất tại thửa 234 , tờ bản đồ 07 là đất Nhà nước giao cho ông V theo diện chính sách đãi ngộ thương binh nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu giao thửa đất này cho bà S thì sẽ khó khăn trong việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mặt khác, ngôi nhà được xây dựng từ năm 1984 nếu chia đất bằng hiện vật như yêu cầu của bà S thì sẽ phải cắt bỏ để giao đất như vậy sẽ ảnh hưởng đến kết cấu và giá trị sử dụng của ngôi nhà. Do đó, án sơ thẩm giao toàn bộ diện tích thửa đất này và tài sản trên đất cho ông V sở hữu, sử dụng là phù hợp.

Do hiện nay, ông V đang quản lý sử dụng nhà và đất tại thửa 234, tờ bản đồ số 07 còn bà S đang thuê nhà ở, ông bà có 02 thửa đất độc lập nên cần xem xét để chia cho mỗi bên sử dụng một thửa nhằm đảm bảo quyền lợi cũng như sự ổn định cuộc sống cho các đương sự. Do vậy việc bản án sơ thẩm giao cho bà S sử dụng 97m2 đất ở tại thửa 355, tờ bản đồ 02 tại thôn Tr, xã Th H1, huyện Th Th là phù hợp và yêu cầu ông V phải thanh toán chênh lệch về tài sản cho bà S để đảm bảo quyền lợi cho bà S.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm a khoản 1 Điều 24, điểm a khoản 5 Điều 27 - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý án phí, lệ phí Tòa án.

1. Hủy phần chia tài sản chung của bản án dân sự sơ thẩm số 07/2013/HNGĐ - ST ngày 25/02/2013 của Tòa án nhân dân huyện Th Th, tỉnh Thái Bình. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Th Th, tỉnh Thái Bình xét xử lại theo trình tự sơ thẩm.

2. Về án phí: Bà Đỗ Thị S và ông Nguyễn Quang V không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Tiền tạm ứng án phí sơ thẩm và phúc thẩm của bà Đỗ Thị S và ông Nguyễn Quang V đã được thi hành theo Quyết định thi hành án số 202/QĐ-THA ngày 24/02/2014 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Th Th, tỉnh Thái Bình.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.