Bản án 208/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, lời khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa nguyên đơn ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T trình bày:

Ngày 30 tháng 11 năm 2009, vợ chồng ông bà được Ủy ban nhân dân (viết tắt UBND) huyện B, tỉnh Quảng Bình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) số AI 917200 với diện tích đất 2.426m2 có rừng trồng sản xuất, thời hạn sử dụng đến năm 2050, tại thửa số 555, tờ bản đồ số 29, tọa lạc tại thôn Th, xã H1, huyện B. Nguồn gốc thửa đất trên là do bố, mẹ ông Nguyễn K khai hoang trước năm 1990 để trồng mì (sắn), do ông K là con trai duy nhất ở chung cùng ông bà nên khi có chủ trương cấp GCNQSDĐ ông bà đã giao lại cho vợ chồng ông K đứng tên và trồng cây bạch đàn. Năm 2017, mưa bão đã làm đổ, gãy nhiều cây. Năm 2018 vợ chồng ông bà tiến hành thu dọn cây bị gãy, đổ để trồng lại cây mới thì thấy cụ Nguyễn Thị M là hộ có đất canh tác liền kề đã lấn chiếm trồng cây keo trên diện tích 2.222m2 đất của ông bà, vụ việc đã được UBND xã H1 hòa giải nhưng không thành. Vì vậy ông bà làm đơn yêu cầu cụ Nguyễn Thị M trả lại toàn bộ diện tích đất đã lấn chiếm.

Tại bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa bị đơn cụ Nguyễn Thị M và người đại diện theo ủy quyền của bị đơn trình bày:

Thửa đất hiện đang tranh chấp với vợ chồng ông K, bà T do vợ chồng cụ khai hoang trồng khoai, trồng môn trước năm 1990. Năm 1997 vợ chồng cụ trồng cây lâm nghiệp, năm 2014 cụ Hoàng Văn B3 chết, năm 2018 xảy ra tranh chấp với vợ chồng ông K, bà T. Hiện nay diện tích đất này gia đình cụ chưa được cấp có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ hoặc các giấy tờ khác liên quan đến thửa đất. Để đảm bảo quyền lợi cho gia đình cụ, cụ M yêu cầu Tòa án hủy toàn bộ GCNQSDĐ của UBND huyện B đã cấp cho vợ chồng ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T tại thửa số 555, tờ bản đồ số 29, tọa lạc tại thôn Th, xã H1, huyện B.

Tại Công văn số 58/UBND ngày 09 tháng 01 năm 2019, UBND huyện B là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ án trình bày:

Ngày 09/11/2007 ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T có đơn đề nghị cấp GCNQSDĐ, quá trình đo đạc, hoàn thiện hồ sơ các hộ liền kề ký xác nhận ranh giới thửa đất, trong đó có hộ ông B3, bà M. Ngày 30 tháng 11 năm 2009 UBND huyện B đã cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T tại thửa số 555, tờ bản đồ số 29 xã H1 với diện tích 2.426m2 với vị trí như sau: Phía Đông giáp thửa đất số 556; phía Tây giáp thửa đất số 554 của hộ cụ Nguyễn Thị M; phía Nam giáp thửa đất số 561; phía Bắc giáp đất UBND xã quản lý. Đối với hộ ông Nguyễn Văn B3, bà Nguyễn Thị M có đơn đề nghị cấp GCNQSDĐ vào ngày 07/11/2007. Sau khi đo đạc chỉ có ông Nguyễn Tân L1 là hộ liền kề ký xác nhận. Ngày 30/11/2009 UBND huyện B cấp GCNQSDĐ cho cụ B3, cụ M tại thửa số 554, tờ bản đồ số 29 xã H1 với diện tích 2.796m2 đất với vị trí như sau: Phía Đông giáp thửa đất số 555 của hộ ông Nguyễn K; phía Tây giáp thửa đất số 557; phía Nam giáp thửa đất số 561; phía Bắc giáp đất UBND xã quản lý. Quá trình cấp GCNQSDĐ cho hai hộ gia đình không có khiếu nại, kiến nghị gì, quy trình cấp GCNQSDĐ đã được thực hiện đúng quy định. Vì vậy, UBND huyện B đề nghị Tòa án giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Tại bản tự khai, các phiên hòa giải và tại phiên tòa ông Hoàng Trung L người đại diện theo ủy quyền của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan các bà (ông) Hoàng Thị T3, bà Hoàng Thị T4, Hoàng Ngọc S, Hoàng Thị N, Hoàng Văn A, Hoàng Thị B1 và anh Hoàng Văn L2 trình bày:

Trong thời gian chung sống chung với bố mẹ (cụ Hoàng Văn B3, cụ Nguyễn Thị M) những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã cùng bố, mẹ khai hoang trồng cây tại thửa đất đang tranh chấp với ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T nhưng quá trình sử dụng đất cụ B3, cụ M chưa có các giấy tờ liên quan đến quyền quản lý, sử dụng thửa đất đang tranh chấp. Vì vậy, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đề nghị không chấp nhận khởi kiện của nguyên đơn và yêu cầu Tòa án hủy GCNQSDĐ của UBND huyện B đã cấp cho nguyên đơn.

Với nội dung trên, tại bản án dân sự sơ thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 04/6/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình đã quyết định:

Căn cứ vào Điều 34, Điều 200 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 101, Điều 105 và khoản 1 Điều 203 Luật đất đai năm 2013; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án; xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi của ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T về việc buộc cụ Nguyễn Thị M trả lại diện tích đất đã lấn chiếm.

Buộc cụ Nguyễn Thị M trả lại cho ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T 1.934,8 m2 đất có rừng trồng sản xuất tại thửa đất 555, tờ bản đồ số 29 xã H1, huyện B. Kích thước diện tích đất như sau: Phía Tây giáp đất của cụ Nguyễn Thị M dài 62,41 mét, phía Bắc giáp đường giao thông liên thôn dài 31,10 mét, phía Nam giáp thửa đất số 561 của ông Nguyễn Tân L1 dài 23.47 mét, phía Đông giáp đất ông K, bà T dài 52,83 mét.

Sơ đồ diện tích đất như sau:

Ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T được quyền sở hữu, sử dụng toàn bộ số cây keo cụ Nguyễn Thị M đã trồng trên diện tích 1.934,8 m2 tại thửa đất số 555, tờ bản đồ số 29 xã H1, huyện B. Nhưng ông K, bà T có nghĩa vụ trả cho cụ Nguyễn Thị M 3.810.000 đồng (ba triệu, tám trăm mười ngàn đồng) giá trị cây keo cụ M đã trồng.

Không chấp nhận yêu cầu phản tố của cụ Nguyễn Thị M về việc hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 917200 ngày 30 tháng 11 năm 2009 của Uỷ ban nhân dân huyện B cấp cho ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T.

Ngoài ra án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 14/6/2019, bà Nguyễn Thị M kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, với các lý do:

Thửa đất số 555 và 554 với tổng diện tích là 5.524m2 có nguồn gốc là một thửa do vợ chồng bà khai hoang trồng cây từ những năm 1990. Đến năm 2018 vợ chồng anh K cho rằng gia đình bà đã trồng cây trên đất của anh chị đã được UBND huyện B cấp giấy chứng nhận QSDĐ từ năm 2009 nên đã làm đơn khởi kiện. Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp là do thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cấp có thẩm quyền huyện B không đúng quy trình, không công khai, có dấu hiệu vi phạm. Điều đó đã được thể hiện trong hồ sơ. Ông Hoàng Văn B3 không biết chữ nhưng lại ký trong hồ sơ?. Hồ sơ cấp đất lại không xác định hộ liền kề.... Giấy chứng nhận QSDĐ mang tên Nguyễn Văn K, nhưng người đứng tên trong đơn khởi kiện lại là Nguyễn K?. Chính vì thế nên ngày 02-5-2019 VKSND tỉnh Quảng Bình đã ban hành công văn số: 796/YC-VKS-DS gửi TAND tỉnh Quảng Bình đề nghị “Xác minh, thu thập chứng cứ”, cụ thể:

- Xác nhận của cơ quan có thẩm quyền đối với trường hợp ông Nguyên K (theo giấy khai sinh, CMND) và ông Nguyễn Văn K (theo giấy chứng nhận QSDĐ năm 2009) hai người có phải là một không?;

- Thu thập Hồ sơ kỹ thuật đối với thửa đất của hai hộ ông, bà Nguyễn Văn K, Bùi Thị T và hộ ông, bà Hoàng Văn B3, Nguyễn Thị M khi xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2007; bản đồ giải thửa của thôn Th, xã H1, huyện B trước khi làm thủ tục cấp đất cho hai hộ năm 2009.

Ngày 03-5-2019 TAND tỉnh Quảng Bình đã có Công văn đến UBND huyện B và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện B yêu cầu cung cấp tài liệu trên nhưng không có văn bản phản hồi. Điều này đã được khẳng định tại Bản án.

UBND huyện B được xác định là bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhưng lại vắng mặt tại phiên tòa.

Chính vì vậy, nên đại diện Viện kiểm sát tham gia tố tụng tại phiên tòa đã đề nghị HĐXX cho tạm ngưng phiên tòa. Đó là một đề nghị có căn cứ, nhưng tiếc rằng đã không được HĐXX chấp nhận .

Tại phiên tòa hôm nay, người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị M là ông Huỳnh Trung L giữ nguyên nội dung kháng cáo như đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị M. Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà M cho rằng bà M không tranh chấp đất với ông K, mà chỉ muốn làm rõ việc cấp đất của UBND huyện B, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ, do vậy đề nghị HĐXX cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm giao hồ sơ về cấp sơ thẩm làm rõ. Đại diện nguyên đơn không chấp nhận yêu cầu của đại diện bị đơn, đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm vì tại phiên tòa hôm nay luật sư của bị đơn cũng khẳng định là không có tranh chấp đất với nguyên đơn. Như vậy các bên không hòa giải được với nhau.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng phát biểu quan điểm giải quyết vụ án: Hội đồng xét xử phúc thẩm tiến hành đúng quy định về tố tụng. Án sơ thẩm thụ lý giải quyết vụ án dân sự còn nhiều sai sót chưa được làm rõ. Về nội dung, bà Nguyễn Thị M kháng cáo, nay người đại diện bị đơn vẫn giữ nguyên các nội dung kháng cáo yêu cầu hủy án sơ thẩm, tuy không đưa ra được chứng cứ mới nào, nhưng do Tòa cấp sơ thẩm có nhiều vi phạm, bỏ lọt nhiều người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, do đó đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận nội dung kháng cáo của bị đơn, hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về Tòa cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết lại.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa; trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của đương sự của người bảo vệ quyền lợi cho đương sự và của đại diện Viện kiểm sát.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 và Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Không chấp nhận kháng cáo của cụ Nguyễn Thị M, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 04 tháng 6 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình;

Căn cứ vào Điều 34, Điều 200 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 101, Điều 105 và khoản 1 Điều 203 Luật đất đai năm 2013; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án; xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi của ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T về việc buộc cụ Nguyễn Thị M trả lại diện tích đất đã lấn chiếm.

Buộc cụ Nguyễn Thị M trả lại cho ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T 1.934,8 m2 đất có rừng trồng sản xuất tại thửa đất 555, tờ bản đồ số 29 xã H1, huyện B, tỉnh Quảng Bình. Kích thước diện tích đất như sau: Phía Tây giáp đất của cụ Nguyễn Thị M dài 62.41 mét, phía Bắc giáp đường giao thông liên thôn dài 31.10 mét, phía Nam giáp thửa đất số 561 của ông Nguyễn Tân L1 dài 23.47 mét, phía Đông giáp đất ông K, bà T dài 52.83 mét (Có sơ đồ diện tích đất kèm theo).

Ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T được quyền sở hữu, sử dụng toàn bộ số cây keo cụ Nguyễn Thị M đã trồng trên diện tích 1.934.8 m2 tại thửa đất số 555, tờ bản đồ số 29 xã H1, huyện B. Nhưng ông K, bà T có nghĩa vụ trả cho cụ Nguyễn Thị M 3.810.000 đồng (ba triệu tám trăm mười ngàn đồng) giá trị cây keo cụ M đã trồng.

Không chấp nhận yêu cầu phản tố của cụ Nguyễn Thị M về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 917200 ngày 30 tháng 11 năm 2009 của Uỷ ban nhân dân huyện B cấp cho ông Nguyễn K, bà Bùi Thị T.

Về án phí: Cụ Nguyễn Thị M được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 31/10/2019).