Bản án 201/2024/HS-ST — Hình sự

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Lời khai nhận của bị cáo tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ, đủ cơ sở khẳng định rằng:

Trong khoảng thời gian từ ngày 26/9/2023 đến ngày 10/5/2024, Nguyễn Văn C1 đã cho 02 người vay lãi nặng tương ứng 06 khoản với số tiền 280.000.000đồng, lãi suất từ 103%/năm đến 268%/năm. Ngoài ra, C1 và Lăng Mạnh H1 cùng góp vốn cho Cao Thế C3 vay 03 lần, tổng số tiền cho vay là 750.000.000đồng, lãi suất 30.000đồng/1triệu/ngày tương ứng với mức lãi suất 1095%. Tổng số tiền gốc ban đầu C1 dùng để cho anh Tr và anh H vay với 06 khoản vay là 170.000.000đồng; Tổng số tiền gốc mà C1 và Hoàng sử dụng cho anh Cao Thế C3 vay với 03 khoản vay là 400.000.000đồng. Do số tiền trên được quay vòng vốn nhiều lần, khi người vay trước trả số tiền gốc và lãi của khoản vay trước, C1 và Hoàng lại tiếp tục sử dụng để cho khoản vay sau, do đó tổng số tiền gốc C1 đã cho anh Tr và anh H vay tương ứng với 06 khoản vay là: 280.000.000đồng, trong đó: Số tiền gốc người vay đã trả là 230.000.000đồng; số tiền gốc người vay chưa trả là 50.000.000đồng; Tổng số tiền gốc C1 và Hoàng sử dụng cho anh C3 vay tương ứng 03 khoản vay là 750.000.000đồng, trong đó: Số tiền gốc người vay đã trả là 350.000.000đồng; Số tiền gốc người vay chưa trả là 400.000.000đồng. Tổng số tiền lãi đã thu là 68.480.000đồng, bao gồm: Tổng số tiền lãi tính theo quy định của Bộ luật Dân sự là 12.285.548đồng; Tổng số tiền thu lời bất chính là 56.194.452đồng, trong đó, số tiền thu lời bất chính do Hoàng đã góp vốn cùng C1 cho vay thu được là 16.335.000đồng.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 168 của Bộ luật dân sự năm 2015 thì: “Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay…”. Đủ cơ sở khẳng định bị cáo Nguyễn Văn C1 phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 201 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Khoản 1 Điều 201 Bộ luật hình sự quy định:

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lời bất chính từ 30.000.000đ đến dưới 100.000.000đ … thì bị phạt tiền từ 50.000.000đ đến 200.000.000đ hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”.

- Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Tại Bản án Hình sự sơ thẩm số 53/2017/HSST ngày 30/5/2017 của Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Yên và Bản án Hình sự phúc thẩm số: 57/2017/HSPT ngày 25/8/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã áp dụng tình tiết định khung đối với C1 là tái phạm nguy hiểm, C1 chưa được xóa án tích lại tiếp tục phạm tội với lỗi cố ý. Do vậy lần phạm tội này là tái phạm nguy hiểm nên bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

- Về nhân thân và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trước khi phạm tội bị cáo là người có nhân thân xấu. Năm 2014 C1 bị Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Yên xét xử về tội “Cướp tài sản” và năm 2017 bị Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Yên và Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc xét xử về tội “Cố ý gây thương tích”. Bị cáo không lấy đó làm bài học để tu dưỡng cho bản thân mà tiếp tục phạm tội. Do vậy, cần xử lý bị cáo trước pháp luật mới đủ tác đụng răn đe và phòng ngừa chung. Tuy nhiên, quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 nên Hội đồng xét xử sẽ đưa ra mức án phù hợp như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát cũng đủ tác dụng giáo dục và phòng ngừa chung.

Giao dịch cho vay của bị cáo C1 với người vay với lãi suất gấp hơn 5 lần mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự là giao dịch trái pháp luật nên toàn bộ số tiền gốc cho vay là phương tiện phạm tội cần truy thu sung quỹ Nhà nước. Số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật dân sự là 20%/năm, đây là số tiền có được từ việc thực hiện hành vi phạm tội nên buộc bị cáo truy thu sung quỹ Nhà nước. Số tiền lãi quá quy định buộc bị cáo phải trả lại cho người vay.

Xử lý đối với khoản tiền gốc người vay đã trả và khoản tiền gốc người vay chưa trả cho bị cáo như sau:

+ Truy thu của Nguyễn Văn C1 số tiền 120.000.000đồng người vay đã trả cho C1; Truy thu của anh Tr số tiền gốc 50.000.000đồng; anh C3 số tiền gốc 400.000.000đồng là tiền anh Tr và anh C3 đã vay nhưng chưa trả lại cho C1.

+ Đối với khoản tiền lãi vượt quá mức lãi suất trên 20%/năm mà C1 đã thu của anh Tr, anh H và anh C3, tổng cộng là 68.480.000đồng, đây là khoản tiền bị cáo thu lời bất chính của những người vay tiền, bản thân những người vay cũng khẳng định không sử dụng số tiền vay vào mục đích bất hợp pháp, cần truy thu của C1 để trả lại cho anh Tr, anh H và anh C3 tương ứng với số tiền C1 đã thu của mỗi người cụ thể: Anh Tr số tiền 19.503.288đồng, anh H số tiền 20.356.164đồng và anh C3 số tiền 16.335.000đồng.

+ Đối với số tiền lãi tính theo 20%/năm được quy định tại Bộ luật dân sự là 12.285.548đồng C1 thu của những người vay tiền, tuy không bị tính khi xem xét trách nhiệm hình sự, nhưng đây là số tiền thu lời từ việc thực hiện hành vi phạm tội, do đó đề cần truy thu của C1 số tiền trên để sung Ngân sách Nhà nước.

Đối với xe ô tô BKS: 29B-419.21, đứng tên đăng ký sở hữu là anh H1 Trung Nh, sinh năm 1975, trú tại phường CN 2, quận BTL, thành phố Hà Nội. Ngày 19/3/2020, anh Nh cùng vợ là chị Nguyễn Lệ Kh bán xe ô tô trên cho anh Phùng Văn N, sinh năm 1978, trú tại phường HH, thành phố VY. Ngày 21/5/2023, anh Nam bán lại xe ô tô này cho anh Phùng Văn Th, sinh năm 1976, trú tại phường HH, thành phố VY. Ngày 17/5/2024, anh C3 mượn anh Th xe ô tô BKS: 29B-419.21 trong thời gian 03 ngày và nói với anh Th mục đích mượn xe để chở khách do xe ô tô của Công đang đi sửa chữa. Tuy nhiên, ngay sau khi mượn xe ô tô của anh Th, Công đã điều khiển xe đi đến nhà C1 và viết giấy bán xe mục đích cầm cố vay số tiền 200.000.000đồng của Công và Hoàng. Việc bán xe ô tô BKS: 29B-419.21, Công không thông báo và không được anh Th đồng ý. Anh Th đã đến Công an thành phố Vĩnh Yên trình báo sự việc Công lừa đảo chiếm đoạt xe ô tô của anh. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên đã thụ lý tin báo và ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Cao Thế C3 về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 để điều tra, xử lý trong một vụ án khác.

Đối với sim điện thoại 0989.571.102 C1 sử dụng để liên lạc cho vay, quá trình điều tra C1 khai nhận lắp sim điện thoại này vào điện thoại Nokia 105i, hiện C1 đã làm mất, Cơ quan điều tra không thu giữ được nên không có căn cứ điều tra xử lý.

+ Đối với Đăng ký xe cùng Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện, Giấy chứng nhận Bảo hiểm bắt buộc TNDS và 01 Hợp đồng đặt cọc mua bán xe ô tô BKS: 29B-419.21, chủ xe Hoàng Trung Nhân; bản sao Giấy xác nhận Công ty Cổ phần kinh doanh F88; Hợp đồng thuê xe ô tô tự lái, Hợp đồng chưa thể hiện nội dung gì, chỉ có phần ký tên đại diện bên A là ông Cao Thế C3 ký; Giấy ủy quyền chưa thể hiện nội dung gì, chỉ có phần ký nhận bên ủy quyền ông Cao Thế C3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên đã sao các tài liệu này để chuyển theo hồ sơ vụ án, còn bản gốc chuyển theo Hồ sơ vụ án khởi tố số: 182 ngày 09/11//2024 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên theo đơn trình báo của anh Phùng Văn Th.

+ Đối với xe ô tô nhãn hiệu Ford Transit màu bạc, BKS: 88B – 003.99, quá trình điều tra xác định là tài sản của Cao Thế C3, cần trả lại cho Công nhưng tiếp tục tạm giữ để đảm bảo thi hành án.

+ Đối với Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện; Giấy chứng nhận Bảo hiểm bắt buộc TNDS xe ô tô BKS: 88B-003.99, chủ xe Cao Thế C3 cần trả theo xe ô tô cho anh C3.

+ Đối với điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 15 Promax màu xám, quá trình điều tra xác định là tài sản hợp pháp của chị Tạ Thị Th1, sinh năm 1990, trú tại Tổ dân phố Trại Giao, phường KQ, thành phố VY là vợ của C1. Ngày 20/7/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên tiến hành kiểm tra điện thoại này, kết quả kiểm tra điện thoại lắp sim số 0359.295.799, không phát hiện thông tin gì liên quan đến hành vi vi phạm của C1. Chị Thủy không biết, không liên quan đến hành vi phạm tội của C1, do vậy, ngày 28/7/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên đã ra Quyết định xử lý vật chứng bằng hình thức trả lại điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 15 Promax cho chị Thủy. Chị Thủy đã nhận lại tài sản, xác định đúng là điện thoại của chị và không có yêu cầu gì về bồi thường dân sự.

+ Đối với 03 quyển sổ; 01 Hợp đồng đặt cọc mua bán xe ô tô BKS: 88B-003.99; Hợp đồng đặt cọc mua bán xe BKS: 88A-588.73 ngày 08/12/2023; Hợp đồng thuê tài sản, bên cho thuê là Lăng Mạnh H1; Hợp đồng đặt cọc mua bán xe BKS: 43A-807.73 ngày 13/5/2024, quá trình điều tra xác định nội dung trong sổ không liên quan đến hành vi phạm tội của C1, Cơ quan điều tra chuyển theo hồ sơ vụ án.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên đã tiến hành đối chất giữa Công với C1 và Hoàng nhưng không làm rõ được nội dung sự việc.

Đối với nội dung anh C3 khai về lãi suất vay tiền 30.000đồng/1 triệu/1 ngày, quá trình điều tra C1 và Hoàng đều khai lãi suất là 2.000đồng/1 triệu/1 ngày và tính lãi trên thời gian vay 15 ngày; Khi anh C3 trả tiền gốc trong ngày, C1 và Hoàng không trả lại phần tiền lãi thừa do hai bên đã thỏa thuận tiền lãi thu trước là tiền lãi của 15 ngày, nếu trả trước tiền gốc sẽ không được trả lại tiền lãi; Khi vay tiền, hai bên không viết giấy vay nợ nên không có tài liệu, chứng cứ nào thể hiện lãi suất là 30.000đồng/1 triệu/1 ngày. Tuy nhiên, căn cứ lời khai của anh C3 và tài liệu sao kê tài khoản ngân hàng đối với 03 khoản vay này, nhận thấy các lần vay tiền của anh C3 đều gần nhau, lần thứ hai cách lần thứ nhất 03 ngày, lần thứ hai và lần thứ ba là hai ngày liên tiếp, hai lần vay đầu, anh C3 đều vay và trả trong ngày. Từ lần vay thứ nhất đến lần vay thứ ba chưa hết thời hạn 15 ngày. Do vậy, có cơ sở xác định lãi suất 30.000đồng/1 triệu/1 ngày như lời khai của anh C3 là có căn cứ. Tại phiên tòa bị cáo C1 và anh H1 đồng ý và không có ý kiến gì đối với số tiền lãi trên.

Đối với Lăng Mạnh H1 có hành vi cùng Nguyễn Văn C1 góp vốn cho anh C3 vay tổng số tiền 750.000.000đồng, tiền lãi đã thu là 22.500.000đồng, trong đó tiền thu lời bất chính từ hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự là 16.335.000đồng, quá trình điều tra xác định, Hoàng chưa bị xử phạt vi phạm hành chính và chưa bị kết án về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Do vậy, hành vi của Hoàng chưa cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật hình sự. Tuy nhiên, hành vi của Lăng Mạnh H1 đã vi phạm điểm đ khoản 4 Điều 12 Nghị định số: 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ về việc “không đăng ký ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự mà cho vay tiền có cầm cố tài sản cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật dân sự”. Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Vĩnh Yên có văn bản đề nghị Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Vĩnh Yên xử phạt vi phạm hành chính đối với Lăng Mạnh H1.

Đối với nội dung anh C3 khai ngày 22/5/2024 tại nhà của C1 ở phường KQ, thành phố VY, anh C3 bị C1 và Hoàng dùng vũ lực ép viết giấy bán xe ô tô BKS: 88B-003.99 và xe ô tô BKS: 29B-419.21. Quá trình điều tra, anh Nguyễn Quang Phi là người được anh C3 rủ đi cùng đến gặp C1 và Hoàng khai nhận không có sự việc C1 và Hoàng dùng chân, tay đấm đá vào người của anh C3. Tại biên bản xem xét dấu vết thân thể vào hồi 10 giờ 15 phút ngày 04/6/2024 tại Công an thành phố Vĩnh Yên phát hiện tại eo lưng trái của anh C3 có 01 vết bầm tím không rõ hình dạng kích thước khoảng (3,5x4,5)cm, ngoài ra không có thương tích gì khác. Sau ngày 22/5/2024, anh C3 không điều trị tại cơ sở y tế nào. Ngày 25/7/2024, anh C3 có đơn từ chối giám định thương tích, không yêu cầu khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lăng Mạnh H1 và Nguyễn Văn C1 về hành vi cố ý gây thương tích cho anh C3. Ngoài lời khai của anh C3, không có tài liệu, chứng cứ nào khác thể hiện C1 và Hoàng đã dùng vũ lực ép anh C3 viết giấy bán xe. Do vậy, không có căn cứ xem xét xử lý C1 và Hoàng về tội Cướp tài sản quy định tại khoản 1 Điều 168 Bộ luật hình sự và tội “Cố ý gây thương tích” quy định tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa Hội đồng xét xử thấy bị cáo C1 là lao động tự do, không có nghề nghiệp ổn định; sau khi phạm tội đến nay bị cáo không có việc làm ổn định nên bị cáo không có thu nhập ổn định hàng tháng nên không khấu trừ phần trăm thu nhập và các hình phạt bổ sung khác đối với bị cáo là phù hợp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Văn C1 phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

Căn cứ khoản 1, khoản 3 Điều 201; điểm s khoản 1 Điều 51; điểm h khoản 1 Điều 52; Điều 36 Bộ luật hình sự năm 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017.

Xử phạt: Bị cáo Nguyễn Văn C1 02 (Hai) năm cải tạo không giam giữ, được trừ vào thời gian tạm giữ 09 ngày từ ngày 05/6/2024 đến ngày 14/6/2024, 01 ngày tạm giữ bằng 03 ngày cải tạo không giam giữ. Bị cáo Nguyễn Văn C1 còn phải chịu 01 (Một) năm 11 (Mười một) tháng 03 (Ba) ngày cải tạo không giam giữ.

Phạt bị cáo Nguyễn Văn C1 50.000.000đồng (Năm mươi triệu đồng) để sung vào ngân sách Nhà nước. Không khấu trừ thu nhập đối với bị cáo Nguyễn Văn C1.

Giao bị cáo Nguyễn Văn C1 cho Ủy ban nhân dân phường KQ, thành phố VY, tỉnh Vĩnh Phúc giám sát giáo dục trong thời gian cải tạo không giam giữ. Thời điểm bắt đầu tính thời gian cải tạo không giam giữ tính từ ngày Cơ quan thi hành án hình sự Công an thành phố Vĩnh Yên nhận được quyết định thi hành án. Trong trường hợp bị cáo C1 có thay đổi về nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 100 Luật Thi hành án hình sự.

2. Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 46, Điều 47 của Bộ luật hình sự; Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự.

+ Truy thu của Nguyễn Văn C1 tổng số tiền 120.000.000đồng + 12.285.548 đồng = 132.285.548 đồng.

+ Truy thu sung quỹ Nhà nước của anh Hạ Đức Tr số tiền gốc 50.000.000đồng và anh Cao Thế C3 số tiền gốc 400.000.000đồng.

+ Buộc bị cáo Nguyễn Văn C1 phải trả cho những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (người vay) tổng số tiền 68.480.000đồng, trong đó: Trả cho anh Hạ Đức Tr 19.503.288đồng; trả cho anh Đỗ Đình H số tiền 20.356.164đồng; trả cho anh Cao Thế C3 số tiền 16.335.000đồng.

+ Trả lại cho anh Cao Thế C3 Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện, Giấy chứng nhận Bảo hiểm bắt buộc TNDS xe ô tô BKS: 88B-003.99.

+ Trả lại cho Cao Thế C3 01 xe ô tô nhãn hiệu Ford Transit màu bạc, BKS: 88B – 003.99 nhưng tiếp tục tạm giữ để đảm bảo thi hành án.

Vật chứng nêu trên có đặc điểm như biên bản giao nhận vật chứng lập giữa công an thành phố Vĩnh Yên và Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Vĩnh Yên.

3. Về án phí sơ thẩm: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Buộc bị cáo Nguyễn Văn C1 phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo bản án để yêu cầu xét xử phúc thẩm. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết./. THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Bùi Thị Thu Hằng Nguyễn Thị Thúy Nga

Nguyễn Thị Trang Nhung