Bản án 20/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 18 giờ chiều ngày 17/5/2022 Đặng Văn T, Lý Văn S, Đặng Văn L3, Lý Văn C và Đặng Văn B, cùng trú tại thôn K, xã H, huyện Lâm Bình rủ nhau đi săn, T đi xe mô tô biển kiểm soát 22B1 - 458.81 của Trương Thị L2 (vợ T), khi đi mang theo 01 súng tự chế sử dụng bằng hơi ga, 01 đèn pin, 01 túi nilon màu hồng nhạt đến đèo P thuộc xã H, một lúc sau có S, L3, B, C cùng đến. Khi đi mỗi người mang theo 01 súng cồn tự chế và 01 đèn pin, túi đựng, đi bộ theo đường mòn lên khu rừng Kh mỗi người đi một hướng. Khoảng 19 giờ cùng ngày, T soi đèn pin phát hiện và dùng súng tự chế bắn được 02 con cu li, sau đó tiếp tục soi tìm và bắn được 03 con chuột rừng; L3 dùng súng tự chế bắn được 02 con chuột; Ba dùng súng tự chế bắn được 03 con chuột; S dùng súng tự chế bắn được 03 con chuột; C không bắn được gì. Khoảng 22 giờ tất cả cùng nhau đi về, trên đường về cả nhóm dừng chân nghỉ, thì T có nói cho mọi người biết đã bắn được 02 con cu li và 03 con chuột, khi về đến gần nơi để xe mô tô thì gặp lực lượng Công an xã H đi tuần tra, tất cả bỏ chạy mỗi người một hướng, T bỏ lại túi nilon đựng 02 con Cu li, 03 con chuột và 01 đèn pin, chỉ cầm súng chạy vào rừng. Công an xã H thu giữ tại chỗ được 02 khẩu súng tự chế bắn bằng hơi cồn, 01 điện thoại di động OPPO, 03 đèn pin có dây đeo, 01 túi nilon màu hồng nhạt bên trong có 02 xác động vật đã chết có hình dạng giống khỉ, 01 con có trọng lượng 402gam và 01 con có trọng lượng 400gam và có 03 động vật đã chết dạng chuột có tổng trọng lượng 400gam; tạm giữ 02 xe mô tô; sau khi bỏ chạy thì T, Ba, L3, S, C đi bộ về nhà. Sáng ngày 18/5/2022 Đặng Văn T đến Công an xã H đầu thú về hành vi sử dụng súng tự chế bắn Cu li và chuột rừng.

Quá trình điều tra xác định vị trí Đặng Văn T sử dụng súng tự chế bắn được 02 con Cu li và 03 con Chuột là tại lô 6, khoảnh 37a, chức năng rừng sản xuất thuộc khu vực rừng Kh, xã H do Ủy ban nhân dân xã H, huyện Lâm Bình quản lý; 05 khẩu súng mà T, S, C, L3, Ba sử dụng để săn bắn là do mỗi người tự làm theo hướng dẫn trên mạng internet.

Kết luận giám định động vật số 679/STTNSV ngày 25/5/2022 của Viện sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, kết luận, giám định:

“Xác định tên loài động vật:

1. 01 cá thể động vật đã chết, có màu lông vàng, đặc điểm và hình dạng giống loài khỉ, trọng lượng 402 gram, ký hiệu số 1 là của loài Cu li nhỏ, có tên khoa học Nyctycebus pygmaeus.

2. 01 cá thể động vật đã chết, có màu lông vàng, đặc điểm và hình dạng giống loài khỉ, trọng lượng 400 gram, ký hiệu số 2 là của loài Cu li nhỏ, có tên khoa học Nyctycebus pygmaeus.

3. 03 cá thể động vật đã chết, có màu lông đen, nghi là chuột, có tổng trọng lượng 400 gram, ký hiệu số 3 là của loài Chuột rừng đông dương, có tên khoa học Rattus andamanensis.

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

Loài cu li nhỏ (Nyctycebus pygmaeus) có tên trong nhóm IB, Phụ lục I, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính Phủ.

Loài cu li nhỏ (Nyctycebus pygmaeus) có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính Phủ.

Loài Chuột đông dương (Rattus andamanensis) là động vật thông thường.”

Kết luận giám định số 764/KL-KTHS ngày 27/6/2022 của Phòng kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Tuyên Quang, kết luận: Khẩu súng ký hiệu số 1 gửi giám định là súng tự chế bắn đạn bằng lực đẩy hơi ga. Các khẩu súng ký hiệu số 2, 3, 4 gửi giám định là súng tự chế bắn đạn bằng lực đẩy hơi cồn. 04 khẩu súng trên có tính năng tác dụng tương tự súng săn, không phải vũ khí quân dụng.

Kết luận định giá tài sản số 10/KL-ĐGTS ngày 06/7/2022 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Lâm Bình (thời điểm định giá tháng 5/2022), kết luận: 03 cá thể chuột rừng Đông dương, có tên khoa học Rattus andamanensis, đã chết có tổng trọng lượng 400 gam có giá trị 100.000 đồng.

* Về vật chứng: Quá trình điều tra đã tạm giữ 02 con cu li nhỏ, 03 con chuột, 01 túi nilon màu hồng nhạt, 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1 - 458.81, 01 đèn pin, 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi ga của Đặng Văn T; 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi cồn, 01 đèn pin của Đặng Văn L3; 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi cồn, 01 đèn pin, 01 xe máy biển số 22F1-9072 của Lý Văn S; 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi cồn của Đặng Văn B; 01 điện thoại di động nhãn hiệu Oppo của Lý Văn C. Đối với 01 túi và 02 con chuột do L3 bắn được, 01 túi và 03 con chuột do Ba bắn được, 01 túi và 03 con chuột do S bắn được, 01 khẩu súng tự chế của C, khi bỏ chạy L3, Ba, S, C đã làm rơi, quá trình điều tra đã truy tìm nhưng không thu giữ được.

Đối với 02 con Cu li nhỏ, 03 con chuột rừng Đông Dương thu giữ được, ngày 10/6/2022 Cơ quan điều tra đã bàn giao cho Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam để nghiên cứu khoa học.

Đối với 03 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi cồn, 02 đèn pin, 01 xe máy biển số 22F1-9072, 01 điện thoại di động nhãn hiệu Oppo. Quá trình điều tra xác định không phải vật chứng liên quan đến vụ án nên Cơ quan Cảnh sát điều tra đã tách chuyển vật chứng theo hồ sơ gửi Ủy ban nhân dân huyện Lâm Bình để xử lý vi phạm hành chính theo quy định.

* Về dân sự: Không.

Tại Cơ quan điều tra, Đặng Văn T đã khai nhận hành vi phạm tội của mình. Hành vi phạm tội của T còn được chứng minh bằng biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ hiện trường, lời khai nguyên đơn dân sự, lời khai người làm chứng, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, kết luận giám định, vật chứng thu giữ, cùng các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án.

Từ nội dung trên, Cáo trạng số 18/CT-VKSLB ngày 06 tháng 9 năm 2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Bình đã truy tố Đặng Văn T về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, qúy, hiếm, quy định tại điểm g khoản 2 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố bị cáo về tội danh, điều luật áp dụng như nội dung bản cáo trạng, áp dụng bổ sung điểm t khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự và đề nghị Hội đồng xét xử:

- Tuyên bố bị cáo Đặng Văn T phạm tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, qúy, hiếm. Áp dụng điểm g khoản 2 Điều 244; các điểm s, t khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54, 65 Bộ luật Hình sự, đề nghị xử phạt Đặng Văn T từ 02 (hai) năm 06 (sáu) tháng đến 03 (ba) năm tù nhưng cho hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách theo quy định. Không đề nghị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

* Về xử lý vật chứng: Đề nghị áp dụng Điều 47, 48 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự:

- Trả lại cho bà Trương Thị L2 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1-458.81.

- Tịch thu tiêu hủy 01 túi nilon màu hồng nhạt, 01 đèn pin, 01 khẩu súng

tự chế bắn đạn bằng hơi ga của Đặng Văn T.

Ngoài ra, đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm, tuyên quyền kháng cáo của bị cáo, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan theo quy định.

Đại diện nguyên đơn dân sự trình bày:

Nhất trí theo quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Bình. Hành vi của Đặng Văn T dùng súng tự chế bắn đạn bằng hơi ga bắn chết 02 con Cu li nhỏ, 03 con chuột rừng Đông Dương tại lô 6, khoảnh 37a, chức năng rừng sản xuất thuộc khu vực rừng Kh, xã H do Ủy ban nhân dân xã H, huyện Lâm Bình quản lý là vi phạm pháp luật. Về hình phạt chính đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo và cho bị cáo được hưởng án treo để giáo dục cải tạo tại địa phương. Về trách nhiệm dân sự: không yêu cầu bị cáo bồi thường.

Trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho bị cáo nhất trí với bản luận tội của Đại diện Viện kiểm sát và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét các tình tiết: Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; Bị cáo là người dân tộc thiểu số, là hộ nghèo, cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn; nhận thức pháp luật còn hạn chế; sau khi phạm tội đã ra đầu thú; Bị cáo tích cực hợp tác với cơ quan chức năng trong việc phát hiện tội phạm nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự tại các điểm s, t khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị cáo là lao động chính trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù giam gia đình bị cáo sẽ lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, do đó đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, áp dụng Điều 54 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt và cho bị cáo được hưởng án treo, được cải tạo giáo dục tại địa phương. Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

Bị cáo không tranh luận với luận tội của đại diện Viện kiểm sát. Nói lời sau cùng bị cáo trình bày: rất hối hận về hành vi của mình, cam đoan không tái phạm, xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt và cho bị cáo được hưởng án treo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

điều tra là phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai của nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người làm chứng và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, đủ cơ sở kết luận: Khoảng 19 giờ ngày 17/5/2022 tại lô 6, khoảnh 37a, chức năng rừng sản xuất thuộc khu vực rừng Kh, xã H, huyện Lâm Bình, Đặng Văn T, đã có hành vi sử dụng súng tự chế bắn đạn bi sắt bằng hơi ga bắn chết 02 cá thể Cu li nhỏ (Nhóm IB, Phụ lục I, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính Phủ; Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính Phủ). Hành vi của bị cáo Đặng Văn T đã phạm vào tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, qúy, hiếm, tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm g khoản 2 Điều 244 Bộ luật hình sự. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang truy tố bị cáo về tội danh và điều luật nêu trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến sự đa dạng loài cần được bảo vệ, xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường sinh thái, quy định về bảo tồn thiên nhiên, gây tác động xấu tới tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Do đó cần phải xử phạt bị cáo mức án nghiêm minh, tương xứng với tính chất mức độ phạm tội của bị cáo mới có tác dụng giáo dục bị cáo trở thành công dân tốt, đồng thời tuyên truyền giáo dục, phòng ngừa tội phạm chung.

- Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

- Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Tại giai đoạn điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; Sau khi phạm tội bị cáo đã ra đầu thú; Đã tích cực, có trách nhiệm hợp tác, giúp đỡ Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Lâm Bình trong việc phát hiện tội phạm; Bị cáo là người dân tộc thiểu số, cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bố đẻ là ông Đặng Tiến Dưng có giấy chứng nhận tham gia dân công hỏa tuyến, nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm s, t khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

HĐXX thấy rằng: Ngay sau khi phạm tội bị cáo đã ra đầu thú; Sau khi khởi tố vụ án, tạm giữ bị can, Trưởng thôn cùng các hộ dân thôn K đã cùng ký đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho Đặng Văn T. Tại giai đoạn xét xử Ủy ban nhân dân xã - Mặt trận tổ quốc xã H, Trưởng thôn và các hộ dân thôn K đều có đơn trình bày: Bị cáo Đặng Văn T là người dân tộc thiểu số, nhận thực pháp luật còn hạn chế, từ trước đến nay chấp hành tốt quy định của địa phương, do kém hiểu biết nên đã vào rừng bắn cu li với mục đích cải thiện bữa ăn cho gia đình; Bố mẹ bị cáo già yếu không có thu nhập gì, vợ bị cáo là bà Trương Thị L2 có giấy xác nhận khuyết tật dạng thần kinh, tâm thần do ủy ban nhân dân xã H cấp ngày 02/8/2022; bị cáo đang nuôi 02 con ăn học trong đó con lớn đang học lớp 11, con nhỏ đang học lớp 9, tài sản ngoài ngôi nhà gỗ 3 gian lợp lá cọ ra không có tài sản gì khác có giá trị; bị cáo là lao động chính trong gia đình, thu nhập chủ yếu dựa vào canh tác khoảng 600m2 đất trồng lúa và bị cáo cũng phải đi làm thuê để nuôi sống gia đình. Nếu T phải chấp hành hình phạt tù giam thì gia đình bị cáo sẽ lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, các con có thể phải nghỉ học. Đồng thời đề nghị Tòa án xem xét xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt và cho bị cáo được hưởng án treo, được cải tạo giáo dục tại địa phương.

HĐXX xét thấy: Việc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù gia đình bị cáo sẽ lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, căn cứ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, xét thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo và giao cho chính quyền địa phương giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách cũng đủ tác dụng giáo dục bị cáo và đảm bảo công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm chung như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa là phù hợp và có căn cứ.

Xét thấy bị cáo thuộc hộ nghèo, không có tài sản nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo. Trả lại cho bị cáo số tiền 270.000đ bị cáo đã tạm nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Lâm Bình, nhưng tạm giữ để đảm bảo thi hành án.

- Cần trả lại cho bà Trương Thị L2 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1-458.81.

- Đối với 01 túi nilon màu hồng nhạt, 01 đèn pin, 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi ga của Đặng Văn T, xét thấy không còn giá trị sử dụng, cần tịch thu tiêu hủy.

Hành vi Đặng Văn T sử dụng xe mô tô biển số 22B1-458.81 của chị Trương Thị L2 để làm phương tiện đi săn, chị Lan không biết nên không có căn cứ xem xét xử lý.

Hành vi Đặng Văn T sử dụng súng tự chế bắn chết 03 cá thể Chuột đông dương là động vật thông thường, có giá trị 100.000 đồng, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã chuyển tài liệu liên quan đến Hạt Kiểm lâm huyện Lâm Bình để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định, nên HĐXX không xem xét.

Hành vi Đặng Văn B, Đặng Văn L3, Lý Văn S sử dụng súng tự chế bắn các cá thể chuột. Tuy nhiên quá trình điều tra không thu giữ được các cá thể chuột, để giám định và định giá tài sản nên không có căn cứ xử lý hành chính các đối tượng về hành vi trên.

Hành vi chế tạo, tàng trữ, sử dụng trái phép các loại súng tự chế có tính

năng, tác dụng tương tự súng săn của Lý Văn S, Lý Văn C, Đặng Văn B, Đặng Văn L3. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã chuyển tài liệu liên quan đến Ủy ban nhân dân huyện Lâm Bình xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền nên HĐXX không xem xét.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

1. Căn cứ: Điểm g khoản 2 Điều 244; các điểm s, t khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54, 65 Bộ luật Hình sự.

- Tuyên bố: Bị cáo Đặng Văn T phạm tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, qúy, hiếm.

- Xử phạt bị cáo Đặng Văn T 03 (ba) năm tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 05 (năm) năm. Thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 20/9/2022).

Giao bị cáo Đặng Văn T cho Uỷ ban nhân dân xã H, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trường hợp vắng mặt tại nơi cư trú, thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo Điều 68, khoản 2 Điều 92 của Luật thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về vật chứng: Căn cứ Điều 47, 48 Bộ luật hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

- Trả lại cho bà Trương Thị L2 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1-458.81.

- Tịch thu tiêu hủy 01 túi nilon màu hồng nhạt, 01 đèn pin, 01 khẩu súng tự chế bắn đạn bằng hơi ga của Đặng Văn T.

(Tình trạng vật chứng theo biên bản giao nhận ngày 06/9/2022 giữa Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Lâm Bình và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lâm Bình).

3. Các vấn đề khác: Trả lại cho bị cáo Đặng Văn T số tiền 270.000đ bị cáo đã tạm nộp tại Biên lai thu số 0000530 ngày 19/7/2022 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang nhưng tạm giữ để thi hành án.

4. Về án phí: Căn cứ Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Bị cáo Đặng Văn T phải chịu 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình

sự, bị cáo, nguyên đơn dân sự có mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 20/9/2022). Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết.