Bản án 198/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa chị Dương Thị Mỹ L là người đại diện theo uỷ quyền khởi kiện của anh Dương Đình V cùng người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp (viết tắt là nguyên đơn) trình bày:

Thửa đất số 251, tờ bản đồ số 12, tại xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú), huyện Bố Trạch có nguồn gốc của ông Dương Đình T, bà Nguyễn Thị L1 là bố, mẹ của nguyên đơn được Uỷ ban nhân dân (viết tắt UBND) huyện Bố Trạch cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) lần đầu số K 241893 ngày 01/6/1997 với diện tích 1.202m2, tại thửa đất số 720, tờ bản đồ số 03, tại xã P, huyện B. Năm 2014, Dương Đình T, bà Nguyễn Thị L1 tặng cho con trai Dương Đình V toàn bộ diện tích này nhưng kết quả đo đạc thực tế sử dụng có 1.065m2 và anh V đã được UBND huyện Bố Trạch cấp GCNQSDĐ số BP 863055 ngày 03/6/2014 tại thửa đất số 251, tờ bản đồ số 12, tại xã P, huyện B; diện tích còn lại 137m2 ông T, bà L1 để lại cho con gái Dương Thị Mỹ L (đang đứng tên ông T, bà L1trong GCNQSDĐ), quá trình sử dụng đất nguyên đơn thấy diện tích đất của nguyên đơn và diện tích đất còn lại của ông T, bà L1đã bị anh Trần Văn Toàn là hộ sử dụng đất liền kề lấn chiếm và đã được UBND huyện Bố Trạch cấp GCNQSDĐ. Để đảm bảo quyền lợi của mình, nguyên đơn khởi kiện đòi lại diện tích đất của ông T, bà L1đã bị anh Toàn lấn chiếm 137m2; anh Toàn còn lấn chiếm của nguyên đơn 103,8m2 và yêu cầu huỷ GCNQSDĐ của UBND huyện Bố Trạch cấp cho anh Trần Văn Toàn trên diện tích đất đã lấn chiếm.

Tại Đơn phản tố, bản tự khai và tại phiên toà người đại diện theo uỷ quyền của anh Toàn (viết tắt là bị đơn) trình bày:

Thửa đất 732, tờ bản đồ số 12 xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú), huyện Bố Trạch có diện tích 674m2 đã được UBND huyện Bố Trạch cấp GCNQSDĐ ngày 31/10/2017. Bị đơn là người được thừa kế thửa đất này từ bà Dương Thị V1 đúng theo quy định của pháp luật; năm 2018 anh V là hộ sử dụng đất liền kế có lấn chiếm đất của bị đơn khoảng 60m2, vì vậy bị đơn không chấp nhận việc khởi kiện của nguyên đơn và đề nghị Toà án buộc anh V phải trả lại diện tích đất đã lấn chiếm, tại phiên toà bị đơn yêu cầu nguyên đơn trả lại 41m2.

Tại Đơn yêu cầu độc lập, Biên bản hoà giải và tại phiên toà bà Nguyễn Thị L1, người đại diện theo uỷ quyền và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Lợi trình bày:

Thửa đất số 251, tờ bản đồ số 12, tại xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú), huyện Bố Trạch có nguồn gốc của vợ chồng bà đã được UBND huyện Bố Trạch cấp GCNQSDĐ lần đầu số K 241893 ngày 01/6/1997 với diện tích 1.202m2 tại thửa đất số 720, tờ bản đồ số 03, tại xã P, huyện B. Năm 2014 bà với chồng bà tặng cho con trai Dương Đình V 1.065m2 (anh V đã được UBND huyện Bố Trạch cấp GCNQSDĐ số BP 863055 ngày 03/6/2014 tại thửa đất số 251, tờ bản đồ số 12 xã P, huyện B); năm 2017 ông Dương Đình Từ chết không để lại di chúc, diện tích còn lại 137m2 bà đang sử dụng thì được biết anh Trần Hữu T là hộ sử dụng đất liền kề đã được cấp GCNQSDĐ trên diện tích này nên bà đề nghị Toà án buộc bị đơn trả lại diện tích đất đã lấn chiếm của bà và huỷ GCNQSDĐ của UBND huyện Bố Trạch cấp cho anh Toàn trên diện tích đất đã lấn chiếm.

Tại Công văn số 336/UBND ngày 18/4/2023 Uỷ ban nhân dân xã Hải Phú trình bày:

Hiện tại UBND xã Hải Phú không còn lưu trữ sổ mục kê đất đai theo phê duyệt của bản đồ năm 1997 của xã Phú Trạch, do đó không có các tài liệu theo yêu cầu của Toà án, đề nghị Toà án giải quyết theo quy định của pháp luật.

UBND huyện Bố Trạch là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ nhưng không có ý kiến bằng văn bản và không cử người tham gia tố tụng (chỉ gửi tài liệu theo yêu cầu của Toà án).

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2023/DS-ST ngày 18/4/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình quyết định:

Áp dụng khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, Điều 200, Điều 201 và Điều 202, điểm c khoản 1 Điều 217, khoản 2 Điều 227 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 96, điểm c khoản 1 Điều 99 và Điều 203 Luật đất đai 2013; khoản 3, khoản 5 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án; xử:

1. Chấp nhận việc rút một phần đơn khởi kiện của anh Dương Đình V về việc yêu cầu anh Trần Hữu T trả lại 103,8m2 đất tại thửa đất số 251, tờ bản đồ số 12, tại xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú) huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình để đình chỉ xét xử giải quyết.

2. Không chấp nhận việc khởi kiện của anh Dương Đình V về việc yêu cầu anh Trần Hữu T trả lại 137m2 đất tại thửa đất số 732, tờ bản đồ số 12, tại xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú) huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 578661 ngày 19/12/2016 của Uỷ ban nhân dân huyện Bố Trạch cấp cho bà Dương Thị V1(đã điều chỉnh sang tên anh Trần Hữu T).

3. Không chấp nhận phản tố của anh Trần Hữu T về việc buộc anh Dương Đình V phải trả lại 41m2 đất đã lấn chiếm thửa đất số 732, tờ bản đồ số 12 xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú) huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

4. Chấp nhận một phần đơn yêu cầu độc lập của bà Nguyễn Thị L1 về việc buộc anh Trần Hữu T trả lại diện tích đất đã lấn chiếm và huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Uỷ ban nhân dân huyện Bố Trạch cấp cho anh Trần Hữu T.

5. Buộc anh Trần Hữu T phải trả cho bà Nguyễn Thị L1 và các đồng thừa kế của ông Dương Đình Từ 91m2 (chín mươi mốt) đã lấn chiếm tại thửa đất số 732, tờ bản đồ số 12, tại xã Phú Trạch (nay là xã Hải Phú) huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình; diện tích đất cụ thể như sau: phía Bắc giáp thửa đất số 732 của anh Toàn từ điểm 7a đến điểm 12a dài 34,55 mét; phía Tây giáp đường liên xóm từ điểm 12a đến điểm 12 dài 2,49 mét; phía Đông giáp thửa đất số 251 của anh V từ điểm 12 đến điểm 7 dài 34,76 mét; phía Đông từ điểm 7 đến điểm 7a dài 2,80 mét.

(Sơ đồ thửa đất vẽ kèm theo).

5. Huỷ một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CI 937817 ngày 31/10/217 của Uỷ ban nhân dân huyện Bố Trạch cấp cho bà Dương Thị V1 (đã điều chỉnh sang tên anh Trần Hữu T) liên quan đến diện tích 91m2 cấp chồng lấn lên diện tích đất của ông Dương Đình T, bà Nguyễn Thị L1 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu năm 1997.

6. Bà Nguyễn Thị L1 và anh Trần Hữu T có nghĩa vụ đến cơ quan quản lý đất đai có thẩm quyền để đăng ký sử dụng đất theo đúng quy định của luật đất đai.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí, quyền kháng cáo và thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 28/4/2023, Bị đơn có đơn kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm, đề nghị cấp phúc thẩm giải quyết các nội dung:

- Sửa toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2023/DS-ST ngày 18/4/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình;

- Chấp nhận đơn phản tố của Bị đơn; không chấp nhận yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan; bác yêu cầu khởi kiện của chị Dương Thị Mỹ L vì không có căn cứ pháp lý; buộc ông Dương Đình V dở bỏ hàng rào, trả lại nguyên trạng phần diện tích đất ông Việt đang lấn chiếm trái phép 41m2 tại thửa đất 732 tờ bản đồ số 12 diện tích 674,0 m2, tại xã Hải Phú, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình thuộc quyền sử dụng của ông Trần Hữu T.

Tại hồ sơ vụ án thể hiện UBND huyện Bố Trạch có gửi văn bản số 435/UBND ngày 15/3/2023 (pho to) trình bày ý kiến: Đề nghị Tòa án căn cứ vào giấy tờ có liên quan và căn cứ theo các quy định của pháp luật để giải quyết theo đúng quy định. UBND huyện sẽ căn cứ theo quyết định của Tòa án nhân dân có thẩm quyền để thực hiện.

*Tại phiên tòa phúc thẩm:

Ý kiến của Bị đơn có yêu cầu phản tố: bà Dương Thị Mỹ L không liên quan gì đến đất tranh chấp mà khởi kiện và ký vào đơn khởi kiện là trái quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự. Tòa án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Nguyễn Thị L1 là không có cơ sở. Đề nghị HĐXX phúc thẩm chấp nhận yêu cầu phản tố của Bị đơn sửa Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.

Ý kiến người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Nguyễn Thị L1: theo đơn xin xét xử vắng mặt giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền và lợi ích của bà Lệ và bà Lệ: thống nhất như tuyên tại bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng trình bày quan điểm:

- Về việc tuân theo pháp luật từ khi thụ lý vụ án, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa đã thực hiện đảm bảo đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Bà Dương Thị Mỹ L đứng tên ký đơn khởi kiện cho nguyên đơn ông Dương Đình V là vi phạm nhưng nguyên đơn đã rút yêu cầu khởi kiện đối với 103 m2 đất tranh chấp, Tòa án sơ thẩm đã đình chỉ; đối với phần diện tích tranh chấp 137m2, Tòa án sơ thẩm cũng đã bác yêu cầu. Tại phiên tòa, không có chứng cứ nào mới nên đề nghị HĐXX phúc thẩm bác kháng cáo của bị đơn có yêu cầu phản tố, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[ơ

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án;

Tuyên:

1. Hủy Bản án số 13/2023/DS-ST ngày 18/4/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

2. Án phí dân sự phúc thẩm: ông Trần Hữu T không phải chịu, được hoàn số tiền 300.000 đồng ông Toàn đã nộp tạm ứng theo biên lai thu số 5403 ngày 05/5/2023 của Chi cục Thi hành án Dân sự tỉnh Quảng Bình.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.