Bản án 198/2022/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Ngày 04/5/2020, Bành Tất H được Công ty Cổ phần Giao Hàng Tiết Kiệm

- Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, địa chỉ: 20 Cộng Hòa, Phường 12, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh nhận vào làm việc tại kho hàng địa chỉ: 2C Phổ Quang, Phường 2, quận Tân Bình, được cấp mã nhân viên T238068 và tài khoản tên “hoaibt”, H đặt mật khẩu là “Hoai 9898” (nhân viên COD), tải ứng dụng (App) “Giaohangtietkiem” của Công ty Cổ phần Giao hàng Tiết Kiệm cài đặt trên điện thoại di động của H để thực hiện việc giao hàng cho khách hàng, Công ty quản lý đơn hàng của H thông qua ứng dụng này. H phụ trách giao hàng trên tuyến đường Trần Hưng Đạo, phường Cô Giang, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Vào 07 giờ 30 phút và 13 giờ 30 phút hàng ngày, công ty sẽ gửi thông tin đơn hàng gồm tên khách hàng, mã số đơn hàng, giá tiền thu hộ, địa chỉ và số điện thoại khách nhận hàng vào ứng dụng cho H, H nhận được thông tin và bấm xác nhận lại với bộ phận điều phối. Sau đó, H đến địa chỉ 518 Võ Văn Kiệt, phường Cầu Kho, Quận 1 nhận hàng. Khi nhận hàng xong, H liên hệ trước với khách hàng qua ứng dụng để xác định có giao hàng được hay không, nếu được thì H mang đến địa chỉ ghi trên đơn hàng giao hàng cho khách hàng, thu tiền theo giá ghi trên đơn hàng và bấm xác nhận tình trạng giao hàng thành công trên ứng dụng; còn nếu không giao hàng được do không liên hệ được với khách hàng hoặc khách hàng hẹn lại thời gian nhận hàng thì H bấm tình trạng “hẹn lại” (delay) vào ứng dụng. Cuối mỗi ca (ca sáng kết thúc lúc 12 giờ 30 phút, ca chiều kết thúc lúc 17 giờ 30 phút), H phải mang tiền hàng đã thu của khách hàng và số hàng không giao được cho khách hàng về trả lại kho hàng tại địa chỉ 2C Phổ Quang, Phường 2, quận Tân Bình; nhân viên kho hàng dùng máy quét lại hàng để kiểm tra, đối chiếu với số hàng H báo không giao được để nhận lại hàng. Từ giữa tháng 9/2020, Bành Tất H thiếu tiền nên nảy sinh ý định chiếm đoạt tiền khách hàng đưa cho H để thanh toán tiền hàng cho công ty. Từ ngày 07/10/2020 đến ngày 28/10/2020, H đã thực hiện giao hàng thành công 13 đơn hàng có mã: 663967703, 807200108, 698421622, 888110996, 558690421, 527287872, 923995048, 967068606, 648524656, 523043587, 610057581, 85398303013, 679623580 cho các khách hàng trên tuyến đường Trần Hưng Đạo, phường Cô Giang, Quận 1, tổng số tiền là 27.144.800 đồng. Tuy nhiên, H không thực hiện việc nộp tiền của 13 đơn hàng này về cho công ty mà đã chiếm đoạt tiền hàng của 13 đơn hàng này. Cách thức chiếm đoạt như sau: khi giao hàng thành công cho khách và nhận được tiền hàng đầy đủ từ khách thì H không mang tiền trả lại công ty mà bấm vào ứng dụng thông báo cho công ty về việc khách hàng “hẹn lại” (delay) nên không giao được số hàng này; sau đó, H về kho hàng tại địa chỉ 2C Phổ Quang, Phường 2, quận Tân Bình nhặt giấy catton làm lại hộp hàng khác, lấy gạch, đá, giấy vụn, hộp quẹt… bỏ vào hộp hàng này dán kín lại, sử dụng điện thoại di động kết nối với máy in của công ty truy cập vào ứng dụng đến phần hàng chưa giao in mã sản phẩm của đơn hàng rồi dán lên hộp, giao lại hộp hàng làm giả này cho bộ phận kiểm tra của công ty. Tổng số tiền H đã chiếm đoạt là 27.144.800 đồng.

Ngày 29/10/2020, Công ty kiểm tra 12 đơn hàng có mã: 698421622, 663967703, 558690421, 648524656, 523043587, 610057581, 923995048, 527287872, 888110996, 967068606, 807200108 và 853983030 tổng giá trị 24.864.800 đồng lưu tại kho do Bành Tất H nhận đi giao cho khách hàng, ghi tình trạng “hẹn lại” (delay) và giao nộp lại kho phát hiện bên trong chỉ có gạch, đá, giấy vụn, hộp quẹt…, không có hàng hóa. Sau đó, công ty tiến hành rà soát dữ liệu 4 đơn hàng (log đơn hàng) có mã: 561516708, 679623580, 791295126 và 511731981 tổng giá trị 5.735.000 đồng cũng do H nhận đi giao cho khách hàng và ghi tình trạng “hẹn lại” (delay). Ngày 17/11/2020, công ty ủy quyền cho ông Điền Thanh Dương đến Công an Phường 2, quận Tân Bình trình báo về việc Bành Tất H chiếm đoạt tiền thu hộ của 16 đơn hàng nêu trên.

Tại Cơ quan điều tra, Bành Tất H khai đã mang 13 đơn hàng có mã: 663967703, 807200108, 698421622, 888110996, 558690421, 527287872, 923995048, 967068606, 648524656, 523043587, 610057581, 85398303013, 679623580 giao cho các khách hàng trên đường Trần Hưng Đạo, phường Cô Giang, Quận 1 và nhận tổng số tiền 27.144.000 đồng thanh toán tiền mua hàng, như nêu trên. H tiêu xài hết số tiền 27.144.800 đồng. Đối với 03 đơn hàng có mã 561516708 (điện thoại Sam Sung A51, trị giá 1.650.000 đồng), 791295126 (nấm ruốc hương, trị giá 515.000 đồng) và 511731981 (trị giá 1.290.000 đồng) tổng trị giá 3.455.000 đồng không giao được cho khách hàng nên Bành Tất H đã trả lại cho công ty và không chiếm đoạt số tiền này.

Kết quả làm việc với đại diện ủy quyền của bị hại trình bày: Công ty đã giao cho Bành Tất H 13 đơn hàng có tổng trị giá 27.144.800 đồng như H khai nhận nêu trên mang đi giao cho khách hàng trên tuyến đường Trần Hưng Đạo, phường Cô Giang, Quận 1. Sau khi phát hiện các hộp hàng giả, nhân viên công ty đã điện thoại cho các khách hàng để kiểm tra thì khách hàng xác nhận đã nhận được 13 đơn hàng và đưa tiền cho H để thanh toán tiền mua hàng. Ngày 29/10/2020, công ty cho H nghỉ việc. Đối với 03 đơn hàng có mã 561516708 (điện thoại Sam Sung A51, trị giá 1.650.000 đồng), 791295126 (nấm ruốc hương, trị giá 515.000 đồng) và 511731981 (trị giá 1.290.000 đồng) tổng trị giá 3.455.000 đồng qua kiểm tra xác định H không giao được cho khách hàng nên H đã trả lại cho công ty và không chiếm đoạt số tiền này.

Kết quả ghi lời khai những người có liên quan đặt mua 16 đơn hàng nêu trên như sau: 09 người khai đã nhận 13 đơn hàng và đưa cho H tổng số tiền 27.114.800 đồng để thanh toán tiền mua hàng; 02 người khai không nhận 02 hàng và không đưa tổng số tiền 2.165.000 đồng cho Bành Tất H để thanh toán tiền mua hàng; 01 người không xác định được hiện đang ở đâu nên chưa ghi lời khai được để làm rõ có nhận được 01 đơn hàng có mã 511731981 và thanh toán số tiền 1.290.000 đồng cho nhân viên giao hàng của Công ty hay không. Quá trình điều tra, Bành Tất H đã thành khẩn khai báo hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tổng số tiền 27.144.800 đồng của Công ty Giao hàng Tiết Kiệm, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh như nêu trên, phù hợp lời khai có ghi âm, ghi hình của H, nhân chứng, người liên quan và bị hại, phù hợp kết quả chỉ điểm, thực nghiệm điều tra và các chứng khác thu thập trong hồ sơ vụ án. Công ty Cổ phần Giao hàng Tiết Kiệm yêu cầu H bồi thường số tiền 27.144.800 đồng. Vật chứng thu giữ:

- 12 vỏ hộp đơn hàng có dán các mã hàng: 698421622, 663967703, 558690421, 648524656, 523043587, 610057581, 923995048, 527287872, 888110996, 967 068606, 807200108, 853983030 do công ty Công ty Giao hàng Tiết Kiệm, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh giao nộp.

- 01 điện thoại di động hiệu Vivo Y11 màu đỏ thu giữ của H. H sử dụng cài đặt ứng dụng giao hàng, H đã xóa ứng dụng này sau khi nghỉ việc và giao nộp điện thoại cho Cơ quan cảnh sát điều tra.

- 30.600.000 đồng do ông Bành Thẩy H1 là cha ruột của Bành Tất H giao nộp để khắc phục hậu quả.

- 01 USB lưu trữ video hình ảnh kiểm tra 12 hộp hàng có dán các mã hàng và 01 DVD ghi lại dữ liệu lấy lời khai có ghi âm, ghi hình đối với bị can H (lưu kèm hồ sơ vụ án). Tại bản cáo trạng số 129/CT-VKS ngày 12 tháng 8 năm 2021, Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Bình đã truy tố bị cáo Bành Tất H về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 1 Điều 175 Bộ luật hình sự. Tại bản án hình sự sơ thẩm số 128/2021/HS-ST ngày 12/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: Tuyên bố bị cáo Bành Tất H phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 175, điểm g khoản 1 Điều 52 và điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo Bành Tất H 02 (hai) năm tù về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày 06/5/2021. Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn tuyên xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo theo luật định. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị cáo Bành Tất H không kháng cáo. Ngày 09/12/2021, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS kháng nghị bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Tân Bình, đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sửa bản án theo hướng áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự và giảm một phần hình phạt cho bị cáo Bành Tất H.

Tại phiên tòa phúc thẩm ngày hôm nay, bị cáo Bành Tất H đã thừa nhận các hành vi phạm tội như nội dung bản án sơ thẩm.

Trong phần tranh luận, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xác định bản án sơ thẩm đã áp dụng đúng các căn cứ pháp luật để xét xử bị cáo Bành Tất H về tội danh “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 1 Điều 175 Bộ luật hình sự. Sau khi xét xử sơ thẩm bị cáo không kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị trong thời hạn luật định. Xét thấy tại biên bản hỏi cung bị can ngày 06/8/2021, bị cáo Bành Tất H xác nhận có nhờ cha là ông Bành Thẩy H1 thay bị cáo nộp tiền để khắc phục hậu quả cho công ty. Ngày 17/10/2020, ông H1 đã nộp số tiền 30.600.000 đồng để khắc phục hậu quả trước thởi điểm Công an quận Tân Bình khởi tố vụ án (18/3/2021), khởi tố bị can (19/3/2021). Tuy nhiên, bản án sơ thẩm không áp dụng tình tiết giảm nhẹ “Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả”, “Phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” theo điểm b, i khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự là có thiếu sót. Bản thân bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự nên mức án 02 năm tù mà Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên đối với bị cáo Bành Tất H là có phần nghiêm khắc. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 1 Điều 355, điểm c khoản 1 Điều 357 Bộ luật tố tụng hình sự, chấp nhận kháng nghị số 03/QĐ-VKS ngày 09/12/2021 của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, sửa bản án sơ thẩm theo hướng áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, i khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự và giảm một phần hình phạt, đề nghị xử phạt bị cáo từ với mức hình phạt bằng thời hạn tạm giam.

Bị cáo Bành Tất H không tranh luận, chỉ nói lời sau cùng xin được giảm nhẹ hình phạt để sớm trở về gia đình, hòa nhập xã hội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Như vậy, bị cáo Bành Tất H là người được Công ty Giao Hàng Tiết Kiệm tuyển dụng, được giao thực hiện công việc cụ thể với chức năng, nhiệm vụ là: thông qua tài khoản được công ty cấp, để truy cập vào ứng dụng (App) “Giaohangtietkiem”, tiến hành giao hàng cho khách hàng, nhận tiền từ khách hàng và nộp về cho công ty mỗi ngày, nếu không giao được hàng thì phải trả lại hàng về kho. Trong phạm vi nhiệm vụ của mình, bị cáo Hoài có quyền thu tiền khách hàng, trường hợp khách hàng không trả tiền có quyền từ chối giao hàng, có quyền quản lý số tiền thu được trong khoảng thời gian theo quy định để nộp lại cho công ty.

Tuy nhiên, từ ngày 07/10/2020 đến ngày 28/10/2020, sau khi nhận tiền thu hộ từ khách khi giao hàng, bị cáo đã không nộp về công ty mà thực hiện các thủ đoạn gian dối để công ty không phát hiện rồi chiếm đoạt số tiền thu hộ của 13 đơn hàng của Công ty Cổ phần Giao hàng Tiết kiệm với tổng số tiền 27.144.800 đồng. Từ những phân tích trên, có cơ sở xác định bị cáo Bành Tất H là người có chức vụ, quyền hạn. Bị cáo đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để chiếm đoạt tài sản mà bị cáo có trách nhiệm quản lý có giá trị 27.144.800 đồng.

Do đó, có cơ sở xác định hành vi của bị cáo Bành Tất H có dấu hiệu phạm vào tội “Tham ô tài sản” theo Điều 353 của Bộ luật hình sự. Việc điều tra, truy tố, xét xử đối với bị cáo Bành Tất H về tội danh “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là chưa đúng sự thật khách quan hành vi phạm tội của bị cáo.

Vì vậy, để đảm bảo việc xét xử bị cáo Bành Tất H đúng người, đúng tội và đúng quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử xét thấy cần phải hủy bản án sơ thẩm để tiến hành điều tra, truy tố và xét xử lại theo thủ tục chung.

Do hủy bản án sơ thẩm, nên không xét nội dung kháng nghị đề nghị áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, i khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự và giảm một phần hình phạt cho bị cáo của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tiếp tục tạm giam bị cáo Bành Tất H cho đến khi Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Bình nhận lại hồ sơ vụ án.

Các vấn đề khác không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 355; điểm b khoản 1 Điều 358 của Bộ luật tố tụng hình sự; 1. Hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm số 128/2021/HS-ST ngày 12/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. 2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận Tân Bình để chuyển đến Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh điều tra, truy tố, xét xử lại theo thủ tục chung. Tiếp tục tạm giam bị cáo Bành Tất H cho đến khi Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Bình nhận lại hồ sơ vụ án. 3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.