Bản án 193/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm vụ án có nội dung như sau:

Theo ®¬n khëi kiÖn, lêi khai cña «ng §Æng Hång Th¸i:

Nguån gèc diÖn tÝch ®Êt gia ®×nh ông §Æng Hång Th¸i ®ang sö dông lµ do bè ®Î «ng Th¸i lµ cô §Æng §×nh Ninh cã mua nhµ vµ c«ng tr×nh phô cña bµ §Æng ThÞ DiÖu (tøc bµ Oanh) vµo ngµy 19/5/1978, ng«i nhµ vµ c«ng tr×nh phô nµy n»m trªn diÖn tÝch ®Êt ë lµ: 980,70 m2, khi mua hai bªn cã viÕt giÊy, trong giÊy mua cã thÓ hiÖn c¸c c¹nh cña thöa ®Êt, hiÖn nay «ng vÉn gi÷ giÊy nµy. Sau khi mua ®Êt gia ®×nh «ng ®· vÒ ë vµ sö dông toµn bé diÖn tÝch ®Êt nµy. Trong qu¸ tr×nh sö dông ®Õn 01/7/1996 «ng l¹i nhËn chuyÓn nh îng quyÒn sö dông ®Êt víi diÖn tÝch 186 m2 ®Êt ë cña «ng Phïng V¨n Nh©m s¸t víi diÖn tÝch ®Êt ë bè «ng mua n¨m 1978. Khi mua hai bªn cã viÕt giÊy, trong giÊy mua ®Êt cã thÓ hiÖn c¸c c¹nh cña thöa ®Êt vµ được UBND x· V©n Nam x¸c nhËn, hiÖn nay «ng vÉn ®ang gi÷ giÊy nµy. ĐÕn ngµy 05/10/2006 UBND huyÖn Phóc Thä, thành phố Hà Nội cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt cho hé «ng §Æng Hång Th¸i sè: A§933637, thöa ®Êt sè: 65, tê b¶n ®å sè: 5B; ®Þa chØ x· V©n Nam, huyÖn Phóc Thä, tØnh Hµ T©y (Nay lµ thµnh phè Hµ Néi), diÖn tÝch: 1019 m2.( DiÖn tÝch ®Êt nµy kh«ng cã diÖn tÝch ®Êt lèi cæng ®i), môc ®Ých sö dông ®Êt: §Êt ë. Thöa ®Êt cña gia ®×nh «ng ë s¸t víi thöa ®Êt cña bµ Vò ThÞ Ty. Trong qu¸ tr×nh sö dông ®Êt bµ Vò ThÞ Ty ®· sö dông 25 m2 ®Êt ë cña gia ®×nh «ng. T¹i ®¬n khëi kiÖn «ng cßn yªu cÇu bµ Ty båi th êng thiệt hại cho gia đình ông là: 7.500.000 đồng. Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt vô ¸n vµ t¹i phiªn tßa h«m nay «ng không yêu cầu bµ Ty båi thường số tiền: 7.500.000 đồng, ông chØ yªu cÇu bµ Vò ThÞ Ty tr¶ l¹i 25 m2 ®Êt ë cho gia đình «ng, riªng sè c©y vµ t êng bao cã trªn diÖn tÝch ®Êt 25 m2 , nÕu bµ Ty muèn di chuyÓn ph¶i ® îc sù ®ång ý cña «ng.

Ngày 19/10/2018 Tòa ¸n nh©n d©n huyÖn Phóc Thä, thµnh phè Hµ Néi đã tiến hành thÈm ®Þnh, Héi ®ång ®Þnh gi¸ đã ®Þnh gi¸ tµi s¶n tranh chÊp, «ng nhất trí không có ý kiến gì. VÒ chi phí thÈm ®Þnh vµ ®Þnh gi¸ tµi s¶n, «ng Th¸i đã nộp t¹m øng ®Ó chi phÝ cho viÖc thÈm ®Þnh vµ gi¸ tµi s¶n tranh chÊp với sè tiÒn là: 1.900.000 đ (Một triệu chín trăm nghin đồng) vµ 3.000.000 ®, tiÒn thuª ®o ®Êt, bµ Ty ph¶i chÞu 1/2, nÕu bµ Ty kh«ng chÞu th× «ng tù nguyÖn chÞu Toµn bé, kh«ng yªu cÇu Tßa ¸n gi¶i quyÕt.

VÒ ¸n phÝ bµ Vò ThÞ Ty ph¶i chÞu toµn bé.

BÞ ®¬n bµ Vò ThÞ Ty tr×nh bµy:

Nguån gèc diÖn tÝch ®Êt ở 1482m2 hiÖn gia ®×nh bµ ®ang sö dông lµ do c¸c cô ®Ó l¹i cho bè, mÑ ®Î bµ, sau khi bè, mÑ ®Î bµ chÕt th× bµ lµ ng êi sö dông thöa ®Êt nµy. Từ khi bố, mẹ bà sử dụng thửa đất này, cho đến nay bµ lµ ng êi sö dông, bà vẫn sử dụng thửa đất này theo mốc giới, ranh giới từ trước. Năm 2002 UBND huyện Phúc Thọ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Vũ Thị Ty diện tích 1482 m2 đất ở, tờ bản đồ số 5B, số thửa 86 tại xã Vân Nam, huyện Phúc Thọ, tỉnh Hà Tây (Nay là thành phố Hà Nội), gia đình bà vẫn sử dụng đất ổn định từ đó cho đến nay. Nay ông Đặng Hồng Thái cho rằng bà sử dụng 25 m2 đất ở của gia đình ông và yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà trả phải trả cho gia đình ông Thái 25 m2 đất ở , bà không nhất trí. Vì diện tích đất ở này là diện tích đất của gia đình bà chứ không phải là diện tích đất của gia đình ông Thái.

Việc thẩm định và định giá tài sản ngày 19/10/2018, bà nhất trí không có ý kiến gì. VÒ ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm và tiền chi phí thẩm định, định giá tài sản, Bà Ty đề nghị ông Thái phải chịu toàn bộ.

Ng êi cã quyÒn lîi nghi· vô liªn quan: Bà Do·n ThÞ H¹nh cũng đề nghị gia đình bà Vũ Thị Ty tr¶ l¹i 25 m2 đất cho gia ®×nh bà. Ngoài ra bà không yêu cầu gì khác.

Anh §Æng V¨n Kú và anh §Æng Hång Khanh trình bày: Anh Kú, anh Khanh cũng nhất trí với lời trình bày của bà Vũ Thị Ty (mẹ đẻ các anh), bà Vũ Thị Ty sử dụng đúng diện tích đất của gia đình bà, diện tích 25 m2 ®Êt ë, ông Thái yêu cầu bà Ty trả lại cho ông Thái; diện tích đất này thuộc quyền sử dụng của bà Ty. Do vậy anh Khanh, anh Kỳ không đồng ý trả cho ông Thái 25 m2 ®Êt ë.

Chị Đặng Thị Bích Hân vắng mặt, chị có lời khai đề nghị Tòa án không chấp nhận đơn khởi kiện của ông Đặng Hồng Thái (bút lục 29).

Anh Đặng Hồng Thịnh và chị Kim Thị Mừng, vắng mặt, anh, chị có lời khai đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật (bút lục 52).

Tại bản án số 26/2018/DS-ST ngày 30 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ đã xử:

* B¸c toµn bé yªu cÇu cña «ng Đặng Hồng Thái, (có sơ đồ kèm theo bản án).

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 12/12/2018, ông Đặng Hồng Thái kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận yêu cầu của ông Thái buộc bà Vũ Thị Ty phải trả lại 25 m2 đất ở cho gia đình ông Thái. Đại chỉ tại Cụm dân cư số 5 xã Vân Nam, huyện Phúc Thọ, Thành phố Hà Nội.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Nguyên đơn là ông Đặng Hồng Thái trình bầy: Ông đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm cử Luật sư trợ giúp pháp lý cho ông Thái tại phiên tòa.

Ông Thái vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo đề nghị Hội đồng phúc thẩm buộc gia đình bà Vũ Thị Ty phải trả lại cho gia đình ông Thái diện tích đất mà gia đình bà Ty đã lấn chiếm là 25 m2 và buộc bà Vũ Thị Ty phải bồi thường thiệt hại cho ông Thái số tiền 19.500.000 đồng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Doãn Thị Hạnh trình bày thống nhất với lời trình bày của ông Đặng Hồng Thái.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày thống nhất với lời trình bày của ông Đặng Hồng Thái.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội tham gia phiên toà phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử và các đương sự tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự từ giai đoạn thụ lý vụ án đến phiên toà xét xử vụ án.

Về nội dung: Sau khi phân tích các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và quá trình diễn biến tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội đã đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm số 26/2018/DS-ST ngày 30/11/2018 của Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ.

Đối với yêu cầu của ông Thái yêu cầu bà Ty phải bồi thường số tiền thiệt hại 19.500.000 đồng xét yêu cầu này vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu của ông Thái nên đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Tại phiên tòa phúc thẩm ông Thái đề nghị cử Luật sư trợ giúp pháp lý cho ông Thái Hôi đồng xét xử xét thấy theo quy định về người được trợ giúp pháp lý tại điểm b Khoản 7 Điều 7 Luật trợ giúp pháp lý năm 2017: “...7. Người thuộc một trong các trường hợp sau đây có khó khăn về tài chính: ...b) Người nhiễm chất độc da cam...”; theo quy định tại Nghị định số 144/2017/NĐ-CP ngày 15/12/2017 quy định chi tiết một số Điều của Luật trợ giúp pháp lý năm 2017: “...Điều 2. Điều kiện khó khăn về tài chính của người được trợ giúp pháp lý quy định tại khoản 7 Điều 7 của Luật trợ giúp pháp lý là người thuộc hộ cận nghèo hoặc là người đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo quy định của pháp luật...”; đối tượng được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng được quy định tại Điều 5 Nghị định số 136/2013/NĐ-CP ngày 21/10/2013; trong quá trình giải quyết vụ án ông Thái chỉ xuất trình được thẻ da cam và sổ lĩnh tiền ưu đãi hàng tháng như vậy đối chiếu các quy định thi ông Thái không phải là người được trợ giúp pháp lý.

Đơn kháng cáo và biên lai thu tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm ông Đặng Hồng Thái đã nộp trong hạn luật định nên được xác định là kháng cáo hợp lệ.

Về nguồn gốc thửa đất qua các lời khai của đương sự cùng như những tài liệu điều tra xác minh thể hiện thửa đất của gia đình ông Đặng Hồng Thái do bố đẻ ông Thái để lạivà thửa đất của gia đình bà Vũ Thị Ty đang có tranh chấp có nguồn gốc do bố đẻ của bà Ty để lại.

Năm 2006, gia đình ông Đặng Hồng Thái được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên người sử dụng đất hộ ông Đặng Hồng Thái, địa chỉ cụm 5, xã Vân Nam, huyện Phúc Thọ số: AĐ 93363, thửa đất số: 65, tờ bản đồ số: 5B, diện tích: 1019m2 cấp ngày 05/10/2006. Gia đình hoàn toàn nhất trí, không có ý kiến gì về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này.

Năm 2002, gia đình bà Vũ Thị Ty được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên người sử dụng đất hộ bà Vũ Thị Ty, địa chỉ cụm 5, xã Vân Nam, huyện Phúc Thọ số U 073003, thửa đất số: 86, tờ bản đồ số: 5A, diện tích: 1482m2 cấp ngày 24/10/2002. Gia đình hoàn toàn nhất trí, không có ý kiến gì về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này.

Tháng 11/2018 Chi nhánh Công ty cổ phần trắc địa địa chính và xây dựng số 6 thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội đã đo hiện trạng thửa đất của hộ gia đình ông Đặng Hồng Thái thì diện tích hiện gia đình ông Thái đang sử dụng là: 1128,2m2 thừa so với diện tích có trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông Đặng Hồng Thái là 1128,2 m2 - 1019 m2 = 109,2 m2. Hiện trạng thửa đất của hộ gia đình bà Vũ Thị Ty hiện gia đình bà Ty đang sử dụng là: 1493,1m2 thừa so với diện tích đất có trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình bà Vũ Thị Ty là 1493,1 m2 - 1482 m2 = 11,1 m2.

Hội đồng xét xử xét thấy: Với yêu cầu của ông Thái thì phải chứng minh gia đình ông Thái bị thiếu đất và phần thiếu đất nằm trên đất của bà Ty đang sử dụng. Tuy nhiên, hiện nay diện tích sử dụng đất của gia đình ông Thái lớn hơn diện tích được cấp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 109,2 m2. Trong khi đó trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông Đặng Hồng Thái và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình bà Vũ Thị Ty không thể hiện các cạnh của thửa đất có độ dài là bao nhiêu mét. Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông Đặng Hồng Thái và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình bà Vũ Thị Ty có một cạnh chung nhau thể hiện là một đường cong nghiêng hẳn về phía đất ở của gia đình ông Thái. Nay ông Thái lại yêu cầu căng một đường thẳng để tính diện tích và yêu cầu gia đình bà Ty trả cho gia đình ông 25m2 đất ở là không phù hợp. Ông Thái chỉ dựa vào diện tích đất và các cạnh của thửa đất ghi trong giấy mua tài sản năm 1978, nhưng giấy mua này không được Ủy ban nhân dân xã Vân Nam xác nhận. Trong khi đó, theo bản đồ địa chính năm 1991và sổ mục kê năm 1992 thì diện tích đất cụ Đặng Đình Ninh (bố đẻ ông Thái) mua năm 1978 là: 833 m2 trong đó có 633m2 đất vườn (tức đất ở) và 200 m2 đất hố đấu (tức đất ao) chứ không phải là: 980,70m2 . Năm 1996 ông Thái mua thêm diện tích đất ở là: 186m2 tổng cộng = 833 m2 + 186 m2 = 1019 m2 phù hợp với diện tích đất có trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông Đặng Hồng Thái được cấp năm 2006. Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định không có căn cứ để chấp nhận đơn khởi kiện của ông Thái nên b¸c toàn bộ yªu cÇu khởi kiện cña «ng Đặng Hồng Thái là có căn cứ.

Tại đơn khởi kiện ngày 25/8/2017, ông Thái yêu cầu bà Vũ Thị Ty bồi thường thiệt hại cho gia đình ông số tiền 7.500.000 đồng, trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm cũng như tại phiên tòa cấp sơ thẩm ông Thái chỉ yêu cầu bà Ty trả lại cho ông 25 m2 đất không yêu cầu bồi thường số tiền 7.500.000 đồng. Tại cấp phúc thẩm ông Thái yêu cầu bà Vũ Thị Ty phải bồi thường thiệt hại cho ông Thái số tiền 19.500.000 đồng. Hội đồng xét xử xét thấy đối với yêu cầu này của ông Đặng Hồng Thái vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu của ông Thái nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

Từ những nhận định trên Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy không có căn cứ để chấp nhận đơn kháng cáo của ông Đặng Hồng Thái.

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

Đối với yêu cầu phản tố của bà Vũ Thị Ty là bị đơn, ngày 12/9/2018 bà Vũ Thị Ty rút toàn bộ yêu cầu phản tố; sau khi tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ xử bà Tỵ không kháng cáo, trong quá trình xét xử phúc thẩm bà Tỵ có ý kiến gì và đề nghị cấp phúc thẩm xem xét số tiền tạm ứng án phí bà Ty đã nộp theo quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử xem xét đình chỉ yêu cầu phản tố của bà Ty và trả lại bà số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

Về án phí:

Ông Đặng Hồng Thái chưa xuất trình được thẻ thương binh; theo quy định tại Điểm đ Khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì những trường hợp được miễn nộp tiền án phí bao gồm:

“Điều 12. Miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ

phí Tòa án 1. Những trường hợp sau đây được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí: đ)“... người cao tuổi...” Theo quy định tại Điều 2 Luật Người cao tuổi thì người cao tuổi được xác định như sau: “Người cao tuổi được quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên”. Ông Thái sinh năm 1948, năm nay ông Thái 71 tuổi, ông Thái là người nhiễm chất độc da cam; Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét sửa án sơ thẩm miễn án phí sơ thẩm và án phí phúc thẩm cho ông Đặng Hồng Thái.

Vì các lẽ trên;

QuyÕt ®Þnh:

Căn cứ vào:

- Khoản 2 Điều 308; Điều 147; Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- C¨n cø vµo c¸c §iÒu 175, 176 cña Bé luËt d©n sù;

- Điều 166; Điều 203 Luật đất đai năm 2013;

- Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, tiểu mục 1.1 mục 1 phần II danh mục án phí, lệ phí Tòa án;

Xử :

1. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 26/2018/DS-ST ngày 30/11/2018 của Toà án nhân dân huyện Phúc Thọ và quyết định cụ thể như sau:

1.1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Hồng Thái về tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất. (Có sơ đồ kèm theo bản án).

1.2. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu phản tố của bà Vũ Thị Ty đề nghị ông Đặng Hồng Thái trả lại cho bà 3 m2 đất tại cụm 5, xã Văn Nam, huyện Phúc Thọ, Thành phố Hà Nội và đề nghị buộc ông Thái dỡ bỏ cổng trên đoạn ngõ đi chung giữa thửa đất của gia đình bà và gia đình ông Thái.

2. Về án phí:

2.1. ¸n phÝ d©n sù s¬ thÈm: ¤ng Đặng Hồng Thái được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả lại cho ông Đặng Hồng Thái số tiền ông Thái ®· nộp tiền tạm ứng án phí: 2.000.000 ® (Hai triệu ®ång) t¹i biªn lai sè AK/2010/0005018 ngµy 27/10/2017 cña Chi côc thi hµnh ¸n d©n sù huyÖn Phóc Thä, thµnh phè Hµ Néi.

Hoàn trả lại cho bà Vũ Thị Ty số tiền bà Ty ®· nộp tiền tạm ứng án phí: 300.000 đ (Ba trăm nghìn ®ång) t¹i biªn lai sè AK/2010/0005138 ngµy 19/01/2018 cña Chi côc thi hµnh ¸n d©n sù huyÖn Phóc Thä, thµnh phè Hµ Néi.

2.2. ¸n phÝ d©n sù phúc thÈm: ¤ng Đặng Hồng Thái được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho ông Đặng Hồng Thái số tiền ông Thái ®· nộp tiền tạm ứng án phí: 300.000 ® (Ba trăm nghìn ®ång) t¹i biªn lai sè AK/2010/ 0005452 ngµy 13/12/2018 cña Chi côc thi hµnh ¸n d©n sù huyÖn Phóc Thä, thµnh phè Hµ Néi.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Tòa tuyên án.