Bản án 19/2023/DS-ST — Tranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện và các lời khai và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Trần Văn Đ và bà Nguyễn Thị T trình bày:

Thửa đất đang tranh chấp là thửa 45, có diện tích khoảng trên 800 m2 tại tờ bản đồ số 01 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

Gia đình ông Đ, bà T sử dụng thửa đất trên từ năm 1977 khai phá để trồng sắn, sau đó khoảng năm 1980 gia đình ông Đ, bà T trồng cây bạch đàn, cây xa mộc trên một phần thửa đất, phần còn lại gia đình làm lò vôi và sản xuất vôi để bán, năm 1986 bà T đến lấy ông Đ và tiếp tục sản xuất vôi để bán, nhưng hiện nay lò vôi ông K đã san xuống để trồng cây.

Hiện tại thửa đất còn khoảng 20 cây xa mộc, gốc cây xa mộc có khoảng 10 gốc, cây bạch đàn còn khoảng 2, 3 cây là của gia đình bà T trồng từ năm 1977 đến 1980.

Năm 2014 do chồng bà T là ông Trần Văn Đ bị tai biến nên ông K sang trồng khoảng 10 cây sở và 01 búi tre trước đây bố ông K trồng làm ranh giới thửa đất, nhưng năm 2014 ông K đã đánh búi tre vào giữa thửa đất trồng để lấn chiếm đất gia đình bà T.

Hiện nay chồng bà T là ông Trần Văn Đ bị tai biến không thể đi đâu được, nhưng vẫn nhận thức được nên đã làm ủy quyền cho bà T giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất với ông K.

Thửa đất đang tranh chấp gia đình bà T vẫn quản lý sử dụng nhưng khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông K ngăn cản nên gia đình bà T không được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nay bà T yêu cầu ông K trả lại đất cho gia đình bà T và di dời các cây sở, búi tre trên đất đi nơi khác, còn các mộ trên đất là mộ của người khác chôn cất trên đất bà T không yêu cầu di dời đi nơi khác và cũng không tranh chấp gì về đất mộ.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Trần Thị N, chị Trần Thị Ngọc L trình bày: Nhất trí như ý kiến của bà Nguyễn Thị T đã khởi kiện và trình bày tại Tòa án.

- Bị đơn ông Trần Chuyên K đã được Tòa án triệu tập nhiều lần nhưng không hợp tác và không có ý kiến trình bày gì.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Hữu C trình bày:

Bố đẻ ông C là ông Trần T , sinh năm 1940, chết năm 2016, mẹ đẻ là bà Hoàng Thị Y, sinh năm 1942, chết năm 2009. Bố mẹ ông sinh được 04 người con chung.

Con thứ nhất là Trần Chuyên K, sinh năm 1965; địa chỉ: Thôn R, xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

Thứ hai là Trần Thị Kim Q, sinh năm 1970; địa chỉ: Phố L, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn.

Thứ ba là Trần Chuyên C, sinh năm 1974 và đi bộ đội hy sinh năm 1998 do thiên tai lũ lụt tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn lúc đó chưa có vợ con gì;

Thứ tư là Trần Hữu C; địa chỉ: Thôn R, xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

Sau năm 2009 mẹ ông C chết, bố ông C có lấy thêm bà vợ thứ 02 là bà Nguyễn Thị G; địa chỉ: Ngõ 01, giếng Tiên, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn.

Thửa đất đang tranh chấp là thửa 01, tờ bản đồ địa chinh số 45 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn. Năm 1989 gia đình ông C quản lý sử dụng để trồng cây hồi, cây sở và không cho các gia đình xung quanh chôn cất mồ mả vào thửa đất, ngày 10-6-1994 gia đình được Nhà nước cấp Hồ sơ giao quyền quản lý rừng và đất trồng rừng (sổ bìa xanh) là hồ sơ đăng ký số 177 trong bản đồ đất lâm nghiệp xã M, thành phố L ; năm 1998 mẹ ông C là bà Hoàng Thị Y có kê khai trong sổ mục kê của xã M, thành phố L; năm 2002 Nhà nước có thu hồi một phần đất để làm dự án khu A tái định cư 1 M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

Năm 2003 Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn thực hiện dự án khu A tái định cư 1 M nên đã yêu cầu gia đình nộp sổ "bìa xanh".

Về cây cối trên đất là gia đình ông C trồng và hiện nay đã được đền bù vì đất thuộc quy hoạch khu A tái định cư 1 M, thành phố Lạng Sơn.

Về lò vôi là gia đình bà T, ông Đ làm do bố ông C cho mượn đất để làm ăn kinh tế trong khoảng năm 1998. Hiện nay trên đất không còn lò vôi nữa và lò vôi đã được Nhà nước đền bù bằng tiền vì đất thuộc quy hoạch khu A tái định cư 1 M, thành phố L do chủ đầu tư là Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn, về thanh toán tiền đền bù do Hội đồng giải phóng mặt bằng thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, trực tiếp là Trung Tâm phát triển quỹ đất thành phố Lạng Sơn thanh toán.

Nay ông C yêu cầu ông Trần Văn Đ và bà Nguyễn Thị T trả lại đất cho gia đình ông C và chấm dứt việc tranh chấp

- Ý kiến của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn trình bày: Qua kiểm tra đối chiếu bản đồ địa chính xã M đo vẽ năm 1998 cho thấy, phần diện tích khoảng 13,4m2 thuộc một phần thửa đất số 01, tờ bản đồ số 45, bản đồ địa chính xã M, trong sổ mục kê mang tên bà Hoàng Thị Y không phải là đất giao thông.

Tại phiện họp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải:

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T trình bày nhất trí với kết quả xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và yêu cầu khởi kiện như sau: Qua xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản bà T xác định gia đình bà T tranh chấp quyền sử dụng đất thửa số 01, diện tích là 699,1m2 tại tờ bản đồ số 45 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

Về tài sản trên đất qua xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản gồm:

01 cây mít đường kính 5cm - 10cm, trị giá 350.000 đồng; 01 cây long não đường kính 10cm - 20cm, trị giá 75.000 đồng; 04 cây vối đường kính 10cm

- 15cm, trị giá 264.000 đồng; 01 cây hồng đường kính 05cm - 10cm, trị giá 567.000 đồng; 01 cây hồng đường kính 15cm - 20cm, trị giá 1.454.000 đồng; 01 cây ổi đường kính từ 05cm - 10cm, trị giá 122.000 đồng; 02 cây xoài đường kính từ 05cm - 10cm, trị giá 1.134.000 đồng là cây mọc tự nhiên không có ai trồng, nên bà Nguyễn Thị T không yêu cầu giải quyết;

01 cây bạch đàn đường kính 20cm - 30cm, trị giá 210.000 đồng; 02 cây vối đường kính 20cm - 30cm, trị giá 234.000 đồng; 04 cây xa mộc đường kính từ 10cm - 20cm, trị giá 280.000 đồng; 01 cây xa mộc đường kính 05 cm - 10cm, trị giá 24.000 đồng do gia đình ông Đ, bà T trồng;

12 cây sở đường kính từ 05cm - 10cm, trị giá 1.320.000 đồng; 01 búi tre 30 cây tre, trị giá 315.000 đồng do gia đình ông K trồng nên bà T đề nghị ông Trần Chuyên K di dời chuyển đi nơi khác.

01 mộ xây không ốp lát, trị giá 5.502.000 đồng, là mộ vô chủ và gia đình bà T không tranh chấp và đề nghị Tòa án tách diện tích phần mộ là 2,9m2 ra bà T không yêu cầu giải quyết.

Ý kiến của bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Không có.

Tại phiên Tòa:

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T trình bày: Bà Nguyễn Thị T tranh chấp quyền sử dụng đất diện tích 696,2m2 tại thửa số 01, tờ bản đồ số 45 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn, Rút yêu cầu khởi kiện phần đất diện tích mộ không tranh chấp 2,9m2. Nay đất tranh chấp giữa gia đình ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T với ông Trần Chuyên K là 696,2m2.

Về tài sản trên đất gồm: 12 cây sở đường kính từ 05cm - 10cm, trị giá 1.320.000 đồng; 01 búi tre 30 cây tre, trị giá 315.000 đồng do gia đình ông K trồng nên bà T yêu cầu ông K di dời chuyển đi nơi khác.

Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn: Trong quá trình giải quyết vụ án, từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử và tại phiên tòa, Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử đã tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật, các đương sự đã chấp hành theo đúng quy định của pháp luật.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T khởi kiện ông Trần Chuyên K đòi quyền quản lý, sử dụng diện tích 696,2m2 tại thửa số 01, tờ bản đồ số 45 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn và không chấp nhận yêu cầu buộc ông Trần Chuyên K di dời các cây cối trên đất đi nơi khác, do không có căn cứ.

Đề nghị đình chỉ giải quyết, xét xử 2,9m2 đất ngôi mộ trong thửa đất số 01, tờ bản đồ số 45 của xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn do bà Nguyễn Thị T rút yêu cầu khởi kiện.

Về chi phí tố tụng: Buộc ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 17.023.000 đồng.

Về án phí: Bà Nguyễn Thị T và ông Trần Văn Đ là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền án phí, nên đề nghị miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị T và ông Trần Văn Đ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét, thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- 30cm; 02 cây vối đường kính 20cm - 30cm; 04 cây xa mộc đường kính từ 10cm - 20cm; 01 cây xa mộc đường kính 05 cm - 10cm, tại phiên tòa bà Nguyễn Thị T thừa nhận các cây trên chỉ là cây mọc trồi và bà T cũng không phải là người trực tiếp trồng cây mà chỉ nghe ông Trần Văn Đ nói lại là gia đình ông Trần Văn Đ được trồng một số cây trên đất, như vậy bà T cũng không nắm rõ được các cây gia đình ông Đ, bà T trồng khi nào và trồng loại cây gì. Ngoài ra cũng không có chứng cứ nào khác chứng minh các cây trên đất là do gia đình ông Đ, bà T trồng. Do đó, không có cơ sở xác định cây là của gia đình bà T, ông Đ trồng nên ông Đ, bà T không được bồi hoàn giá trị cây nêu trên.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 157, Điều 158, 161, khoản 1 Điều 165, các Điều 166, 228, 235, 264, 266, 271, 273 và điểm c khỏa 1 Điều 217; khoản 1 Điều 218của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 106, 115, 158, 161, 212, 218, 221, 234, 357, 468 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 99, 100, 101, 166, 170 Luật Đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 26; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T khởi kiện yêu cầu ông Trần Chuyên K trả lại thửa đất có diện tích 696,2m2 trong tổng diện tích 9.738m2, thửa 01, tờ bản đồ số 45, thôn R, xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn, có các phía tiếp giáp sau: Phía Bắc giáp đường bê tông từ điểm A đến các điểm B, C, D có tổng chiều dài là 40,58m; phía Đông giáp đường đất từ điểm D đến điểm E có chiều dài là 13,39m; phía Nam giáp đất còn lại thửa số 01 của ông Trần T, nay ông Trần Chuyên K đang quản lý, sử dụng từ điểm E đến điểm F có chiều dài 52,13m; phía Nam giáp đất thửa 01 và thửa 288 từ điểm F đến điểm G, A dài 31,57m (có Trích đo khu đất tranh chấp kèm theo).

Ông Trần Chuyên K, ông Trần Hữu C, bà Trần Thị Kim Q, bà Nguyễn Thị G được quyền quản lý, sử dụng thửa đất có diện tích 696,2m2 trong tổng diện tích 9.738m2, thửa 01, tờ bản đồ số 45, thôn R, xã M, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn, có các phía tiếp giáp sau: Phía Bắc giáp đường bê tông từ điểm A đến các điểm B, C, D có tổng chiều dài là 40,58m; phía Đông giáp đường đất từ điểm D đến điểm E có chiều dài là 13,39m; phía Nam giáp đất còn lại thửa số 01 của ông Trần T, nay ông Trần Chuyên K đang quản lý, sử dụng từ điểm E đến điểm F có chiều dài 52,13m; phía Nam giáp đất thửa 01 và thửa 288 từ điểm F đến điểm G, A dài 31,57m (có Trích đo khu đất tranh chấp kèm theo) và có quyền, nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để đăng ký kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T khởi kiện yêu cầu ông Trần Chuyên K di dời 12 cây sở và 01 búi tre có 30 cây tre đi nơi khác và xác định 01 cây bạch đàn đường kính 20cm - 30cm; 02 cây vối đường kính 20cm - 30cm; 04 cây xa mộc đường kính từ 10cm - 20cm; 01 cây xa mộc đường kính 05cm - 10cm không phải là ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T đã trồng nên không được bồi hoàn giá trị cây.

3. Đình chỉ giải quyết, xét xử đối với 2,9m2 diện tích đất mộ do nguyên đơn rút đơn khởi kiện, đất mộ có các phía tiếp giáp sau: Hướng Đông Bắc giáp đất thửa 01 dài 1.51m; hướng Tây Nam giáp đất thửa 01 dài 1.51m; hướng Tây Bắc giáp đất thửa 01 dài 1.93m và hướng Đông Nam giáp đất thửa 01 dài 1.93m (có sơ hoa kèm theo). Đương sự có quyền khởi kiện lại theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

4. Về chi phí tố tụng: Tổng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, giám định tư pháp và chi phí đo đạc lập sơ đồ thửa đất là 17.023.000 đồng, ông Trần Văn Đ, bà Nguyễn Thị T không được chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 17.023.000 đồng. Xác nhận bà Nguyễn Thị T, ông Trần Văn Đ đã nộp đủ.

5. Về án phí: Miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm cho ông Trần Văn Đ và bà Nguyễn Thị T, do là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền án phí.

6. Về quyền kháng cáo:

Nguyên đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự người phải thi hành án dân sự, người được thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án quy định tại điều 6, 7, 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.