Bản án 19/2023/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện đề ngày 21/02/2022, đơn khởi kiện sửa đổi, bổ sung đề ngày 21/3/2022, các tài liệu có tại hồ sơ vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Kim H do ông Nguyễn Chí H1 là người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Xuất phát từ chỗ quen biết, bà Nguyễn Thị Kim H có cho bà Nguyễn Thị H2, ông Trương Minh Tr vay tiền nhiều lần, tổng cộng là 530.000.000 đồng, cụ thể: Lần 01, vay 130.000.000 đồng, do bà H2 nhận; lần 02 và lần 03, mỗi lần vay 200.000.000 đồng, do ông Tr đến nhà bà H nhận. Khi vay, hai bên không viết giấy nợ, không thỏa thuận lãi và không quy định thời hạn trả nợ, nhưng bà H2 và ông Tr có hứa khi nào bà H cần tiền thì bà H có quyền yêu cầu trả bất cứ lúc nào. Khi cần tiền, bà H yêu cầu ông Tr, bà H2 trả tiền nhưng ông Tr, bà H2 không trả nên ngày 21/01/2019, bà H mới yêu cầu bà H2 viết Giấy mượn tiền; bà H2 là người trực tiếp viết và ký vào Giấy mượn tiền. Trong Giấy mượn tiền, bà H2 viết mượn của bà H 500.000.000 đồng là do ghi nhầm, thực tế là 530.000.000 đồng. Bà H2 vay tiền để giải quyết việc gia đình, đầu tư đất cát và máy tính. Từ khi bà H2 viết Giấy mượn tiền đến nay, bà H đã nhiều lần yêu cầu nhưng bà H2, ông Tr không trả tiền.

Theo đơn khởi kiện, bà H yêu cầu bà H2, ông Tr phải trả cho bà H 530.000.000 đồng. Tuy nhiên trong quá trình giải quyết vụ án, bà H2 không thừa nhận khoản vay 30.000.000 đồng, nên bà H chỉ yêu cầu bà H2, ông Tr trả 500.000.000 đồng cho bà H; số tiền 30.000.000 đồng, bà H rút yêu cầu. Về tiền lãi, bà H không yêu cầu Tòa án giải quyết.

* Tại Bản tự khai ngày 19/5/2022, các tài liệu có tại hồ sơ vụ án và tại phiên tòa, bị đơn là bà Nguyễn Thị H2 do bà Phan Thị Thu Th là người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Vào khoảng năm 2017 – 2019, cháu của bà Nguyễn Thị H2 là anh Nguyễn Thành T và chị Nguyễn Thị Nhật Đ cần vốn làm ăn, có nhờ bà H2 vay tiền giúp, nên bà H2 đã vay của bà Nguyễn Thị Kim H nhiều lần, có lần bà H chuyển khoản cho chị Đ 100.000.000 đồng, tổng số tiền bà H2 đã vay của bà H là 500.000.000 đồng. Ngày 21/01/2019, bà H cầm Giấy mượn tiền đánh máy sẵn để bà H2 điền thông tin và ký vào Giấy mượn tiền với số tiền 500.000.000 đồng. Trong Giấy mượn tiền không thỏa thuận mức lãi suất, nhưng giữa bà H với anh T, chị Đ có thỏa thuận mức lãi suất 3%/tháng, có lúc 6%/tháng. Tiền lãi do anh T, chị Đ chuyển cho bà H2 để trả cho bà H, còn trả bao nhiêu tiền lãi thì bà H2 không nhớ. Do tin tưởng nên bà H2 đã chuyển tiền cho anh T, chị Đ nhưng bà H2 bị anh T, chị Đ lừa đảo, chiếm đoạt tiền. Do anh T, chị Đ không trả tiền nợ gốc và lãi cho bà H2, nên bà H2 chưa có tiền trả cho bà H. Khi nào anh T, chị Đ trả tiền cho bà H2, thì bà H2 sẽ trả tiền cho bà H.

Ông Trương Minh Tr không biết việc vay giữa bà H2 với bà H. Việc bà H2 mượn tiền cũng không phục vụ cho kinh tế gia đình, nên ông Tr không có trách nhiệm trả khoản nợ này.

* Tại Bản tự khai đề ngày 16/7/2022, các tài liệu có tại hồ sơ vụ án và tại phiên tòa, bị đơn là ông Trương Minh Tr do bà Phan Thị Thu Th là người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Ông Trương Minh Tr làm việc tại Trạm y tế xã P, còn bà Nguyễn Thị Kim H làm y tế thôn, nên ông Tr và bà H có quen biết nhau. Vợ của ông Tr là bà Nguyễn Thị H2 có mượn tiền của bà Huê để cho cháu của bà H2 là anh Nguyễn Thành T kinh doanh bất động sản. Giữa bà H2 và anh T có thỏa thuận lãi hay không thì ông Tr không biết. Ông Tr có đến nhà bà H để nhận tiền mượn cho bà H2. Trước đây bà H có hỏi ông Tr về số tiền bà H2 mượn, ông Tr có nói với bà H là để anh T bán đất rồi trả tiền cho bà H. Nay, bà H yêu cầu ông Tr, bà H2 trả số tiền 500.000.000 đồng; ông Tr công nhận còn nợ tiền của bà H, còn nợ bao nhiêu thì ông Tr không rõ. Bà H2 là người mượn tiền và mượn cho cháu của bà H2, nên bà H2 phải chịu trách nhiệm chính, còn ông Tr không có trách nhiệm trả ngang hàng với bà H2. Ông Tr chỉ cố gắng tích góp trả dần cho bà H. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Tr không đồng ý phải có trách nhiệm cùng bà H2 trả tiền cho bà H, vì ông Tr không biết việc mượn tiền giữa bà H và bà H2 và việc bà H2 mượn tiền của bà H không phục vụ cho kinh tế gia đình.

* Bản án dân sự sơ thẩm số 38/2022/DS-ST ngày 13 tháng 10 năm 2022 của Tòa án nhân dân thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi đã xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bà Nguyễn Thị H2 và ông Trương Minh Tr phải trả cho bà Nguyễn Thị Kim H 500.000.000 đồng.

2. Về tiền lãi: Không yêu cầu Tòa giải quyết.

3. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc yêu cầu bà Nguyễn Thị H2, ông Trương Minh Tr phải trả số tiền 30.000.000 đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

* Ngày 25/10/2022, bà Nguyễn Thị H2 có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm, sửa một phần bản án sơ thẩm, xác định anh Nguyễn Thành T và chị Nguyễn Thị Nhật Đ là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; xác định bà không có nghĩa vụ trả nợ cho bà Nguyễn Thị Kim H, mà người có nghĩa vụ trả nợ cho bà Nguyễn Thị Kim H là anh Nguyễn Thành T.

* Ngày 24 và ngày 25/10/2022, ông Trương Minh Tr có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm, sửa một phần bản án sơ thẩm, xác định ông không phải bị đơn trong vụ án; ông không có nghĩa vụ trả nợ cho bà Nguyễn Thị Kim H và không phải chịu án phí; xác định anh Nguyễn Thành T và chị Nguyễn Thị Nhật Đ là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án để làm rõ bản chất của vụ án, nhằm xét xử khách quan, đúng pháp luật.

* Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và người tham gia tố tụng kể từ khi Tòa án cấp phúc thẩm thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án đều chấp hành đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Đơn kháng cáo của bị đơn làm trong thời hạn luật định là hợp lệ theo quy định tại Điều 272, 273 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Về nội dung: Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 370 Bộ luật dân sự năm 2015, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn; giữ nguyên bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân thị xã Đức Phổ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được kiểm tra xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, sau khi đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phát biểu ý kiến, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Ngày 13/10/2022, Tòa án nhân dân thị xã Đức Phổ xét xử vụ án. Ngày 24 và ngày 25/10/2022, bà Nguyễn Thị H2 và ông Trương Minh Tr có đơn kháng cáo là còn trong thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự, được chấp nhận.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 19/9/2022 (bút lục 117), ông Tr thừa nhận: Ông có quen biết bà H; quá trình vay tiền giữa bà H2 và bà H, có lần ông đến nhà bà H để nhận tiền cho bà H2; việc bà H2 mượn tiền là để gửi cho anh T là cháu của bà H2, để anh T kinh doanh bất động sản...về nội dung tin nhắn của bà H thì ông xác định trước đây bà H có hỏi về số tiền bà H2 đã mượn, ông trả lời là để chờ anh T bán đất rồi sẽ trả tiền cho bà H; ông thừa nhận bà H2 có nợ tiền bà H, còn số tiền cụ thể thì ông không rõ; ông đồng ý cùng bà H2 có trách nhiệm trả cho bà H; sau đó, ông Tr có trình bày bổ sung phía dưới Biên bản về trách nhiệm trả nợ, cụ thể: Bà H2 là người chịu trách nhiệm chính, ông cố gắng tích góp để trả dần cho bà H, chứ không phải chịu trách nhiệm ngang hàng, vì bà H2 mượn tiền cho cháu của bà... Mặt khác, tại Giấy mượn tiền đề ngày 21/01/2019 (bút lục 44), thể hiện bà H2 vay tiền của bà H để giải quyết việc gia đình. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Th đại diện theo ủy quyền của ông Tr thừa nhận ông Tr có nhận tiền thay cho bà H2, nhưng không hưởng lợi từ việc bà H2 vay mượn tiền của bà H, nên ông Tr không đồng ý cùng bà H2 chịu trách nhiệm trả nợ cho bà H. Như vậy, có cơ sở xác định ông Tr có biết việc bà H2 mượn tiền của bà H, nên Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Tr cùng có trách nhiệm trả nợ cho bà H theo quy định tại Điều 27, 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 và phải chịu án phí là có cơ sở. Do đó, cũng không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông Tr.

Bà H không phải chịu án phí. Hoàn trả tiền tạm ứng án phí cho bà H.

Ông Tr phải chịu 300.000 đồng án phí, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai số 0004109 ngày 11/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Ông Trvđã nộp đủ án phí.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 148, khoản 2 Điều 244, khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 370, 463, Điều 466, khoản 1 Điều 469 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 27, 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:

Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị H2 và ông Trương Minh Tr; sửa bản án số 38/2022/DS-ST ngày 13 tháng 10 năm 2022 của Tòa án nhân dân thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi về phần án phí, cách tuyên và áp dụng điều luật.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim H, buộc bà Nguyễn Thị H2 và ông Trương Minh Tr phải trả cho bà Nguyễn Thị Kim H 500.000.000 đồng (năm trăm triệu).

2. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu của bà Nguyễn Thị Kim H về việc yêu cầu bà Nguyễn Thị H2, ông Trương Minh Tr phải trả cho bà Nguyễn Thị Kim H 30.000.000 đồng (ba mươi triệu).

3. Về án phí:

3.1. Bà Nguyễn Thị Kim H không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả lại cho bà Nguyễn Thị Kim H 12.600.000 đồng (mười hai triệu, sáu trăm ngàn) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai số 0002180 ngày 24/3/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.

3.2. Bà Nguyễn Thị H2 được miễn án phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm.

3.3. Ông Trương Minh Tr phải chịu 12.000.000 đồng (mười hai triệu) án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng (ba trăm ngàn) án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp là 300.000 đồng (ba trăm ngàn) theo Biên lai số 0004109 ngày 11/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Ông Trương Minh Tr đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm. Ông Trương Minh Tr còn phải nộp 12.000.000 đồng (mười hai triệu) án phí dân sự sơ thẩm.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.