Bản án 183/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, kết quả tranh luận của đương sự và ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Đơn kháng cáo của bị đơn ông Lê Văn C đã được nộp trong thời hạn luật định và đã nộp tiền tạm ứng án phí nên xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm là phù hợp quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không rút yêu cầu khởi kiện; quá trình giải quyết vụ án ở cấp phúc thẩm, bị đơn không rút đơn kháng cáo, các đương sự không tự hòa giải được với nhau về việc giải quyết vụ án và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết theo quy định pháp luật.

Các báo cáo số 130 ngày 06/4/2020 và số 86 ngày 10/4/2020 của UBND xã H (BL 16, 17) xác định nguồn gốc đất của hộ ông Nguyễn Văn B được Nhà nước giao theo Nghị định 64/CP tại thửa 635, tờ bản đồ số 10 có diện tích 420m2 gồm 380m2 đất 2 lúa và 40m2 đất quy hoạch giao thông. Đến năm 1996, đo đạc thành lập bản đồ, hồ sơ địa chính thì thửa đất số 635, tờ bản đồ số 10 được đo thành thửa 986, tờ bản đồ 108B, diện tích 400m2 loại đất 2 lúa.

Kết quả xác minh tại Địa chính xã H, tỉnh Đắk Lắk (BL 142), Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do nguyên đơn và bị đơn cung cấp thể hiện:

Theo sổ mục kê, nguyên đơn ông Nguyễn Văn B được giao 200m2 đất ở, 474m2 đất vườn và 200m2 đất quy hoạch thổ cư tại thửa 544, tờ bản đồ 108B; được giao 400m2 đất lúa tại thửa 986, tờ bản đồ 108B. Ngày 30/8/1996, hộ ông Nguyễn B được UBND huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số G 146042, trong đó có thửa đất số 635, tờ bản đồ số 10 diện tích 380m2 (BL 08). Ngày 26/12/2013, UBND huyện T cấp cho hộ ông Nguyễn Văn B đối với thửa đất 544, tờ bản đồ 108B có diện tích 874m2 (BL 140).

Đối với bị đơn: Theo sổ mục kê, ông Lê Văn C được giao 200m2 đất ở, 460m2 đất vườn và 200m2 đất quy hoạch thổ cư tại thửa 542, tờ bản đồ 108B. Sơ đồ thửa đất số 542, tờ bản đồ 108B theo GCNQSD đất do UBND huyện T cấp ngày 22/8/2007 cho hộ ông Lê Văn C thì thửa 542 có diện tích 860m2, được Nhà nước công nhận 200m2 đất ở nông thôn.

Kết quả xem xét thẩm định tại chỗ thể hiện đường bê tông đi từ đường liên thôn vào nhà ông C có diện tích 75,09m2 (lối đi có cạnh giáp đường liên thôn rộng 3.27m, cạnh giáp đất ông C rộng 2.81m). Phần đất tranh chấp có hướng Đông giáp đường bê tông đi vào nhà ông Lê Văn C, hướng Tây giáp thửa đất 986 của ông Nguyễn Văn B, có cạnh hướng Bắc giáp đường liên thôn rộng 2.44m, cạnh hướng Nam giáp đất ông C rộng 2.97m.

Tại báo cáo số 86 ngày 10/4/2020 của UBND xã H, Báo cáo kết quả thẩm tra, xác minh số 242 ngày 14/4/2020 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh P (cũ) – BL 79 xác định: “Tại thời điểm cân đối Nghị định 64/CP của Chính phủ, theo bản đồ 299 thì không có thể hiện con đường đi vào thửa đất của ông Lê Văn C; trên thực tế chỉ có đường bờ ruộng nhỏ. Tháng 7/2014, UBND xã thực hiện xây dựng nông thôn mới, chỉnh trang đường làng ngõ xóm thì UBND xã có vận động gia đình ông Nguyễn Văn B hiến đất để thực hiện làm đường bê tông từ đường liên thôn đến nhà ông Lê Văn C”.

Ông B thừa nhận có cho phép ông C mở lối đi diện tích là 75,09m2 theo sự vận động của UBND xã H, không thừa nhận việc cho ông C được sử dụng cả phần diện tích 74,91m2 đang tranh chấp. Sơ đồ kiểm tra hiện trạng sử dụng đất của ông B do UBND xã H lập ngày 02/10/2019 (BL 19) và biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ của Tòa án huyện Tây Hòa (BL 47) thể hiện phần đất này do ông B sử dụng trồng rau muống. Kết quả đo đạc hiện trạng thể hiện phần đất tranh chấp thuộc thửa đất 986, tờ bản đồ 108B của nguyên đơn.

Ông C cho rằng ông được Hợp tác xã C1 cho 150m2 đất để làm đường (gồm 75,09m2 đã đổ bê tông và 74,91m2 đang tranh chấp) nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh. Tại các buổi hòa giải tranh chấp đất đai giữa nguyên đơn và bị đơn thì đại diện UBND xã H cũng khẳng định việc ông C cho rằng HTX C1 cho ông 150m2 đất làm đường là không có căn cứ.

Biên bản xác định diện tích đất của ông B do địa chính xã H và BTQ thôn M thực hiện ngày 03/5/2014 (BL 74) cũng thể hiện bên cạnh thửa đất lúa của ông B chỉ có con đường có bề rộng trung bình 2,6m. Phần đất mà ông C cho rằng đã được HTX C1 cho (gồm đất đã làm đường và đất tranh chấp) có chiều rộng gần 6m chỉ để làm đường đi vào nhà ông C là không phù hợp với các tài liệu nêu trên.

Vì vậy, có cơ sở khẳng định diện tích 74,91m² đất tranh chấp là của nguyên đơn, thuộc thửa đất số 986, tờ bản đồ 108B đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng cho nguyên đơn.

Phần đất tranh chấp là đất nông nghiệp đã được bị đơn xây hàng rào dẫn đến tranh chấp. Phần đất này có hướng Bắc giáp thửa 544 và thửa 986 của nguyên đơn, hướng Nam giáp thửa 542 của bị đơn. Bị đơn cho rằng khi xây hàng rào có chứng kiến và đồng ý của chính quyền địa phương nhưng không có chứng cứ chứng minh, không được nguyên đơn thừa nhận. Vì vậy, cần căn cứ GCNQSD đất và Kết quả thẩm định tại chỗ để xác định.

Nguyên đơn được UBND huyện T cấp GCNQSD đất ngày 26/12/2013 đối với thửa 544 đất với diện tích 874m2. Diện tích đất theo hiện trạng mà nguyên đơn đang quản lý, sử dụng (giới hạn bởi các điểm 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 1) là 854,69m2. Nếu tính cả diện tích đất tranh chấp 9,21m2 giới hạn bởi các điểm 4, 5, 6, 7, 4 thì diện tích đất nguyên đơn sử dụng là 863,9m2 – thiếu so với GCNQSD đất. Đối với thửa 986 đất LUC có diện tích theo GCNQSD đất và bản đồ đo đạc nằm 1996 là 400m2; diện tích đất theo hiện trạng mà nguyên đơn đang quản lý, sử dụng là 373,25m2 – giới hạn bởi các điểm 12, 13, 14, 15, 16, M6, 4, 3, 12. Nếu tính diện tích đất tranh chấp 17,78m2 giới hạn tại các điểm 16, 17, 5, 4, M6, 16 thì diện tích đất nguyên đơn xác định là 391,03m2.

Bị đơn được UBND huyện T cấp GCNQSD đất đối với thửa 542, diện tích 860m2, diện tích đất hiện trạng mà bị đơn đang quản lý, sử dụng giới hạn bởi các điểm M1, M2, M3, M4, M5, 7, 4, M6, 16, M7, M8, M1 (bao gồm diện tích đất tranh chấp) là 952,05m2, nhiều hơn so với GCNQSD đất 92,05m2 .

Do đó, cấp sơ thẩm xác định diện tích 9,21m2 đất vườn (từ các điểm 4, 5, 6, 7, 4) và 17,78m2 đất lúa (từ các điểm 16, 17, 5, 4, M16, 16) của nguyên đơn là có căn cứ. Hiện bị đơn lấn chiếm xây dựng hàng rào kiên cố, nguyên đơn yêu cầu trả lại bằng giá trị, nên cấp sơ thẩm công nhận phần diện tích đất đang tranh chấp cho bị đơn quản lý, sử dụng. Buộc bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với diện tích đất đã lấn chiếm là phù hợp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Lê Văn C. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 14/2025/DS-ST ngày 23/5/2025 của Toà án nhân dân huyện Tây Hoà, tỉnh Phú Yên (nay là Tòa án nhân dân khu vực 13 – Đắk Lắk).

[2] Về án phí phúc thẩm:

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Ông Lê Văn C phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0007291 ngày 05/6/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện T, tỉnh Phú Yên (Nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực A - Đắk Lắk).

[3] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[4] Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.