Bản án 180/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn ông Vương Viên T trình bày:

Vào ngày 07/01/2011, ông Vương Viên T và bà Đinh Thị Tuyết H (đã chết) nhận chuyển nhượng phần đất từ ông Phạm Thành Ê (đã chết) và bà Huỳnh Thị B phần đất có kích thước chiều ngang 6,5m, chiều dài 18,75m, diện tích là 121,9m2. Ông Vương Viên T và bà Đinh Thị Tuyết H đã được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH01469 ngày 28/01/2011, thửa đất số 73. Sau khi bà Đinh Thị Tuyết H chết vào ngày 29/01/2022 thì các đồng thừa kế thống nhất để lại cho ông Vương Viên T được quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên, ông Vương Viên T đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thị xã Long Mỹ chỉnh lý biến động sang tên vào ngày 14/6/2022. Chiều ngang giáp lề lộ đã được cặm hai trụ đá làm ranh, còn ở phía sau thì các bên chưa cặm trụ đá, sau đó ông T phát hiện bị đơn bà H làm hàng rào tạm kéo lưới B40 lấn qua phần đất của ông T. Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung, ông Vương Viên T yêu cầu bị đơn trả lại phần đất bị lấn chiếm là khoảng 19,1m2 và di dời toàn bộ tài sản trên đất.

Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Vương Viên T yêu cầu bị đơn trả lại quyền sử dụng đất có diện tích tại vị trí (IIa) có diện tích 17,9m2, không yêu cầu giải quyết phần (IIc) có diện tích 0,6m2, (IIb) có diện tích 0,3m2, (IId) có diện tích 0,85m2, (Ib) có diện tích 2,2m2, vì không thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Vương Viên T. Đồng thời, yêu cầu bị đơn di dời toàn bộ tài sản trên đất, thống nhất tự nguyện hỗ trợ tiền di dời cho bị đơn số tiền 1.000.000 đồng.

- Ông Trần Văn Ư là đại diện theo ủy quyền của bị đơn, đồng thời là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

Phần đất tranh chấp giữa nguyên đơn và bị đơn có liên quan đến một thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và một phần đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bị đơn.

Đối với phần đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00297 thuộc thửa đất số 70, có diện tích 300m2 được UBND huyện Long Mỹ cấp ngày 12/5/2004 cho ông Trần Văn O và bà Nguyễn Thị H. Sau khi ông Trần Văn O chết vào ngày 17/5/2015 thì các đồng thừa kế thống nhất để lại cho bà Nguyễn Thị H được quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên, bà Nguyễn Thị H đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thị xã Long Mỹ chỉnh lý biến động sang tên vào ngày 01/12/2016. Nguồn gốc phần đất gia đình bị đơn đã sử dụng ổn định từ năm 1985 đến nay, theo bản tự khai ngày 27/8/2024, đại diện bị đơn trình bày, khi ông T nhận chuyển nhượng miếng đất thì không có ký giáp ranh với gia đình bị đơn. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Ư thừa nhận chữ ký phần ghi chú “Phía Nam giáp: Trần Văn O” trong “Biên bản mô tả ranh giới thửa đất” (theo hiện trạng sử dụng đất) ngày 13/12/2010 là của ông Trần Văn O.

Theo bị đơn, phần đất của bà H đã sử dụng ổn định từ trước năm 1985 cho đến nay, không có thay đổi và tranh chấp. Bà Nguyễn Thị H đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 2004 cho đến nay. Phần đất của ông T là do nhận chuyển nhượng của bà B. Tách ra từ một phần thửa của bà B. Tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông T thì bà B, ông T không có tranh chấp với bị đơn bà H. Trường hợp tại thời điểm nhận chuyển nhượng bà B và ông T có chỉ ranh qua phần đất của bà H thì các bên đã tranh chấp từ năm 2011. Trong khi phần đất tranh chấp gia đình bà H đã ổn định sử dụng từ trước đến nay.

Hiện nay phần đất đã được rào lưới B40 nhưng không kiên cố, tại phiên tòa sơ thẩm, ông Ư từ chối nhận hỗ trợ di dời của ông T số tiền 1.000.000 đồng và trình bày, nếu Tòa án công nhận đất tranh chấp cho ông T thì bị đơn sẽ tự di dời hàng rào. Bị đơn không thống nhất với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu giữ nguyên hiện trạng phần đất.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đinh Công I, bà Võ Thị A, bà Vương Hoàng Y, ông Vương Hoàng K cùng trình bày:

Các đương sự thống nhất ý kiến với ông Vương Viên T, mọi việc tranh chấp để ông T toàn quyền quyết định.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn D, ông Trần Thanh U, ông Trần Thanh P cùng trình bày:

Các đương sự ủy quyền cho ông Trần Văn Ư làm người đại diện để giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất với ông Vương Viên T và xin vắng mặt tại phiên tòa.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị B, bà Phạm Hồng Ă cùng trình bày:

Vào khoảng năm 2010-2011, đương sự có chuyển nhượng phần đất có chiều ngang 6,5m, chiều dài 18,75m cho ông Vương Viên T. Giao dịch chuyển nhượng đã thực hiện xong. Việc tranh chấp giữa nguyên đơn và bị đơn không có liên quan đến bà B, bà Thắm nên trong vụ án này không có ý kiến hay yêu cầu gì.

- Ủy ban nhân dân thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Ủy ban nhân dân phường Long Mỹ, thành phố Cần Thơ) trình bày:

Tại Công văn số 1215/UBND-NNMT ngày 01/4/2025 của UBND thị xã Long Mỹ có ý kiến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Vương Viên T và bà Đinh Thị Tuyết H là đúng trình tự, thủ tục. Đối với phần đất cấp cho ông Trần Văn O và bà Nguyễn Thị H không có hồ sơ cấp giấy nên không có ý kiến về trình tự, thủ tục cấp giấy. Đối với phần đất ngoài định mức được cấp cho các hộ dân thì phần đất còn lại do Nhà nước quản lý.

Sự việc đã được Tòa án nhân dân khu vực 12 – Cần Thơ thụ lý, giải quyết tại Bản án dân sự sơ thẩm số 47/2025/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 đã quyết định: Căn cứ vào Điều 5, khoản 9 Điều 26, Điều 39, Điều 147, Điều 227, Điều 228, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 175 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 236 của Luật Đất đai; Điều 12 của Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

[1] Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vương Viên T.

[2] Công nhận phần đất tại vị trí (IIa) có diện tích 17,9m2 cho nguyên đơn ông Vương Viên T (Có Mảnh trích đo địa chính số 100/CHK ngày 15/9/2025 của Công ty cổ phần đo đạc bản đồ và thiết kế xây dựng CHK Việt Nam kèm theo).

[3] Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị H (có người đại diện theo ủy quyền là ông Trần Văn Ư) giao phần đất có diện tích 17,9m2 và có nghĩa vụ tháo dỡ, di dời toàn bộ tài sản của bà Nguyễn Thị H trên đất tranh chấp để trả lại đất cho nguyên đơn ông Vương Viên T.

[4] Không xem xét giải quyết trong vụ án này phần đất tại các vị trí (IIc) có diện tích 0,6m2, (IIb) có diện tích 0,3m2, (IId) có diện tích 0,85m2, (Ib) có diện tích 2,2m2 theo Mảnh trích đo địa chính số 100/CHK ngày 15/9/2025 của Công ty cổ phần đo đạc bản đồ và thiết kế xây dựng CHK Việt Nam.

Ngoài ra, bản án dân sự sơ thẩm còn tuyên về án phí dân sự sơ thẩm, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 30/9/2025, bị đơn bà H có đơn kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm số 47/2025/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 12 – Cần Thơ và được Tòa án cấp sơ thẩm nhận cùng ngày. Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T.

- Tại phiên tòa phúc thẩm:

+ Nguyên đơn không rút đơn khởi kiện và cho rằng: Chiều ngang đất ông là 6,5m, đất đang tranh chấp nhưng bị đơn lấp mương và làm hàng rào lấn qua đất ông vào năm 2022, không phải làm hàng rào vào năm 2015, khi bị đơn lấp mương và làm hàng rào ông không hay biết, nên đề nghị không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

+ Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không thay đổi, bổ sung hoặc rút đơn kháng cáo và cho rằng: Tòa án sơ thẩm nhận định đất nguyên đơn, bị đơn đều thiếu và không trích lục được hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSDĐ cấp cho ông O nhưng lại chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không đúng. Đất của nguyên đơn chiều ngang 6,5m là tính từ giáp đất của bị đơn kéo qua phía bên kia, không phải kéo ngược qua đất của bị đơn, đất của bị đơn quản lý, sử dụng từ năm 1985 tới nay, bị đơn không có lấn ranh mà do tách thửa đất từ bà B. Đất tranh chấp từ khoảng năm 2010 – 2011, đất tranh chấp nhưng không cơ quan nào giải quyết, nên bị đơn lấp mương và làm hàng rào từ khoảng năm 2015, khi làm hàng rào không có cho ông T hay, bị đơn không có lấn ranh của nguyên đơn, nên đề nghị chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, sửa án theo hướng không công nhận và buộc bà H trả cho ông T phần đất có diện tích 17,9m2 như án sơ thẩm đã tuyên.

+ Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Ư cho rằng: Bị đơn không có lấn đất của nguyên đơn, bị đơn làm hàng rào là đúng ranh đất, nên đề nghị chấp nhận kháng cáo của bị đơn.

+ Các đương sự không tự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ nội dung vụ án.

- Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng, những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm. Về nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và các quy định pháp luật có liên quan đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà H và đề nghị áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) – viết tắt là Bộ luật TTDS, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 12 – Cần Thơ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 6 Điều 313, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); căn cứ điềm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị H.

2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 47/2025/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 về việc tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất) và tài sản gắn liền với đất của Tòa án nhân dân quận khu vực 12 – Cần Thơ. Án tuyên như sau:

2.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vương Viên T.

2.2. Công nhận phần đất tại vị trí (IIa) có diện tích 17,9m2 cho nguyên đơn ông Vương Viên T (Mảnh trích đo địa chính số 100/CHK ngày 15/9/2025 của Công ty cổ phần đo đạc bản đồ và thiết kế xây dựng CHK Việt Nam đã gửi kèm theo bản án sơ thẩm).

2.3. Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị H giao trả phần đất có diện tích 17,9m2 và có nghĩa vụ tháo dỡ, di dời hoặc đập bỏ toàn bộ tài sản của bà Nguyễn Thị H trên đất tranh chấp để trả lại đất cho nguyên đơn ông Vương Viên T.

2.4. Không xem xét giải quyết trong vụ án này đối với phần đất tại các vị trí (IIc) có diện tích 0,6m2, (IIb) có diện tích 0,3m2, (IId) có diện tích 0,85m2, (Ib) có diện tích 2,2m2 theo Mảnh trích đo địa chính số 100/CHK ngày 15/9/2025 của Công ty cổ phần đo đạc bản đồ và thiết kế xây dựng CHK Việt Nam.

2.5. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Bà Nguyễn Thị H phải chịu số tiền 4.205.000 đồng (Bốn triệu hai trăm linh năm nghìn đồng), do ông Vương Viên T đã nộp tạm ứng trước toàn bộ, nên bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ nộp số tiền 4.205.000 đồng (Bốn triệu hai trăm linh năm nghìn đồng) để hoàn trả lại cho ông Vương Viên T.

2.6. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn bà Nguyễn Thị H được miễn nộp toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn bà Nguyễn Thị H được miễn nộp toàn bộ tiền án phí dân sự phúc thẩm.

4. Bản án phúc thẩm này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

5. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014), thì những người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.