Bản án 180/2017/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 13 giờ ngày 08 tháng 7 năm 2017, sau khi đi ăn giỗ về, Trần Đại N (có giấy phép lái xe hạng A1) điều khiển xe mô tô nhãn hiệu Honda Lead BKS 90B1 - 718.01 đi về nhà trên đường ĐT493 hướng Tiên Hải - Phủ Lý, khi đi đến địa phận tổ dân phố Quang Ấm, phường Lam Hạ, TP Phủ Lý nhìn thấy phía trước cách khoảng 05m có anh Nguyễn Hữu N điều khiển xe mô tô nhãn hiệu Honda Wave BKS 90H4- 6846 đi trên phần đường ngược chiều, N không giảm tốc độ mà kéo tay ga đi sang phần đường ngược chiều làm bánh trước xe mô tô do N điều khiển đâm vào bánh trước xe mô tô do anh N điều khiển. Hậu quả: anh N bị thương và tử vong trên đường đi cấp cứu; N bị thương được đưa vào Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam cấp cứu và điều trị. Bệnh viện đã lấy máu của Trần Đại N xét nghiệm, kết quả nồng độ cồn trong máu là 58Mg/dl.

Kết quả khám nghiệm hiện trƣờng (những dấu vết chính):

Vị trí xảy ra vụ tai nạn tại đoạn đường ĐT 493 thuộc tổ dân phố Quang Ấm, phường Lam Hạ, TP Phủ Lý. Mặt đường được trải nhựa áp phan, nhẵn phẳng, khô ráo, không có vạch kẻ đường. Mặt đường rộng 3,57m (hai bên là mái đê), chiều thoải từ mặt đường xuống chân đường là 4,10m, theo chiều ngang là 2,80m. Từ tâm trục bánh sau xe mô tô 90B1-718.01 đến đoạn đường lượn cong sang trái theo chiều Lam Hạ-Tiên Hải là 7,60m. Đoạn giao cắt với đường này với bên phải đường ĐT493 theo hướng này là 7,2m, bên trái đường là đường vào nhà anh Phạm Trung Kiên và Phạm Văn Tiên, rộng 2,15m, giao cắt với đường ĐT493, cách vị trí tâm trục bánh trước xe mô tô 90H4- 6846 là 27,23m về phía Lam Hạ.

Lấy mép nhà phía Lam Hạ của anh Lưu Danh Lượng làm mốc; lấy mép đường bên phải đường ĐT 493 theo hướng Lam Hạ - Tiên Hải làm đường chuẩn:

Xe mô tô 90B1-718.01 ký hiệu (1) nằm đổ nghiêng bên phải, phần bánh sau xe trên mặt đường ĐT 493, phần bánh trước xe trên mặt mái đường bên phải đường ĐT 493 hướng Lam Hạ - Tiên Hải, vị trí tâm trụ bánh sau xe cách mốc là 17,70m về phía Lam Hạ, cách đường chuẩn là 0,51m; vị trí tâm trục bánh trước xe cách đường chuẩn là 0,67m.

Vết cày sạt ký hiệu (2) dài 1,38m, rộng 0,14m hướng Tiên Hải-Lam Hạ, lượn cong từ mặt đường ĐT 493 ra phần lề đường bên phải đường hướng Lam Hạ -Tiên Hải, xung quanh vết bám chất màu đen. Điểm đầu vết cách tâm trục bánh sau xe mô tô 90B1-71801 là 1,17m về phía Tiên Hải, cách đường chuẩn là 0,92m, cuối vết là cạnh ngoài ốp kim loại bảo vệ ống pô xe mô tô 90B1-718.01.

Xe mô tô BKS 90H4 - 6846 ký hiệu (3) đổ nằm nghiêng bên trái trên phần mái đường, bên phải đường ĐT 493 hướng Lam Hạ-Tiên Hải đầu xe hướng vào đường chuẩn, tâm trục bánh trước xe cách vị trí tâm trục bánh sau xe mô tô 90B1 - 71801 là 1,89m và cách đường chuẩn là 0,30m, tâm trục bánh sau xe cách đường chuẩn là 1,28m, đầu ngoài để chân chính, bên trái xe tì trên mặt mái đường này và cách đường chuẩn là 0,63m.

Vết cày sạt ký hiệu (4) dài 0,60m, rộng nhất 0,225m có hướng Tiên Hải-Lam Hạ và lượn cong vào phía đường chuẩn, vị trí đầu vết trên mặt đường ĐT 493, cách tâm trục bánh trước xe BKS 90H4 - 6846 là 0,36m về phía Tiên Hải và cách đường chuẩn là 0,26m, cuối vết trùng với bị trí đường chuẩn.

Vết máu ký hiệu (5) kích thước (0,20 x 0,30) m trên phần có mái đường bên phải đường ĐT 493 theo chiều Lam Hạ-Tiên Hải, vị trí tâm vết cách tâm trục bánh trước xe mô tô 90H4- 6846 là 1,65m về phía Lam Hạ, cách đường chuẩn là 0,19m.

Vết máu ký hiệu (6) kích thước (0,30 x 0,30)m trên cây mọc bên phải mái đường bên phải đường ĐT 493 hướng Lam Hạ-Tiên Hải, cách tâm trục bánh trước xe mô tô 90H4-6846 là 0,53m về phía Lam Hạ và cách đường chuẩn là 2,40m.

Diện cây, cỏ bị đổ ký hiệu (7) ở phần mái đường bên phải đường ĐT 493 theo hướng Lam Hạ - Tiên Hải, chếch chéo sang phải theo hướng này trên diện dài 2,40m, rộng nhất 2,80m, điểm bắt đầu diện cây cỏ bị đổ này tiếp giáp với đường chuẩn và cách tâm trục bánh trước xe mô tô 90H4-6846 là 2,35m về phía Lam Hạ.

*Kết quả khám nghiệm phƣơng tiện (nhữngdấuvếtchính):

- Xe mô tônhãnhiệu Honda Wave anpha BKS90H4- 6846:

+ Gương chiếuhậu bêntrái gáogươnggẫy, rơikhỏi xe.

+ Ốp nhựa đầu xe ở vị trí chân gương chiếu hậu trái và cụm đèn xi nhan trái có vết mài sạt, nứtvỡtrêndiện (11x3)cm bề mặtbám đất.

+ Toàn bộ mặt ngoài cánh yếm trái bị mài sạt trên diện (66 x 22) cm, hướng từ trước về sau, có vết nứt, tách nhựa dài 08cm, gần nhất cách đầu yếm trên 10cm, các mấu bắt với vị trí ban đầu bị gẫy bắtlàm cánh yếm bịxệxuốngdưới.

+ Chắn bùn bánh trước: mặt ngoài bên trái và vai càng trái tiếp giáp để lại vết trượt sạt nhựa kích thước (28 x14)cm, cóhướngtừ trướcvềsau.

+ Vành bánh trước cong vênh tại vị trí cách chân van 05 cm, cạnh vành bên trái bị bẹp, lóm trên diện dài 04cm, cách vị trí chân van 04cm theo ngược chiều tiến bánh xe, cạnh vành bên trái bị bẹp,lõm, sạttrêndiện (11 x01)cm. Málốptạivịtrí tương ứngcóvết màisạttrêndiện(12x25)cm.

+ Cạnh ngoài may ơ bên trái bánh trước tại vị trí ốc hãm phanh có vết mài sạt bám dính chất màu đentrêndiện (15x 12)cm.

+ Hai càng trước bị đẩy về sau sang trái; mặt trước lốc máy bên trái có vết bẹp vỡ trên diện (7 x5)cm.

+ Mặt ngoài bàn đạp cần số phía trước, phần phía trước bị mài sạt kim loại bám bột đá trắng trêndiện (2x 0,9)cm.

+ Để chân chính bên trái bị đẩy cong từ trước về sau, đầu ngoài kim loại để chân cách tâm trục bánh sau 56cm, đầu ngoài trụ kim loại này bị mài sạt bám bột đá trắng kích thước (1 x 1,2)cm. Tạigóclượnphía cuốiđểchânđểlại vết màisạtbám bộtđá trướckíchthước (2x4)cm.

- Xe mô tônhãnhiệu HondaLead BKS90B1-718.01:

+ Cụm đèn pha bật khỏi vị trí bắt, rơi vỡ; ốp nhựa đầu xe phía trước và phía sau bị vỡ, nứt nhiều đường; cụm đồng hồ công tơ mét bật khỏi vị trí bắt đẩy về sau; gương chiếu hậu bên phải bị mất, gương chiếu hậu bên trái xoay tự do; đầu tay nắm bên phải bị mài sạt bám dính bột đá màu trắng; toàn bộ mặt nạ đầu xe bị vỡ rơi khỏi xe; hốc để đồ phía trước nứt vỡ rơi khỏi xe; hai càng trước bị đẩy xoay từ trái sang phải về sau làm mặt lăn lốp bánh trước tì sát vào quày nhựa chắn bùn khungxe.

+ Mặt ngoài càng trước phải để lại vết trày sạt có hướng từ sau về trước lên trên, kích thước trêndiện (17x 3)cm, điểm thấpnhấtcách mặtđất là28cm.

+ Tại cạnh ngoài bên phải vành bánh trước để lại vết mài sạt bám dính chất màu trên diện (8 x 1,2) cm, cạnh vành này có vết mài sạt kim loại kích thước (6 x 0,8)cm. Tại vị trí chân van vành bánh trước bị nứt tách và cạnh vành bên trái bị đẩy cong hướng vào tâm trục tì sát vào cụm má phanh,vànhbánhtrước congvênh.

+ Lốp bánh trước: bị xẹp hết hơi, má bên phải lốp tại vị trí có mũi tên định hướng, đầu mũi tên bị mài sạt trên diện (5 x 2)cm. Má bên phải lốp này có vết mài sạt trên diện (16 x 4) cm.

+ Cánh yếm bên phải: bị bật khỏi vị trí bắt, vị trí góc lượn phía trước, phía trên để lại vết sạt kích thước (12 x 2)cm, diện cánh yếm để lại vết trày sạt hướng từ trước về sau kích thước trên diện (16 x 5) cm; cánh yếm trái bị rơi khỏi xe.

+ Đèn xi nhan trước bên trái bị bật khỏi vị trí bắt, xệ xuống dưới, ốp nhựa đèn này và pha đèn bị vỡ, phần còn lại của ốp nhựa còn để lại nhiều vết sạt kích thước (18 x 6)cm bề mặt bám dính chất màu hồng.

+ Phần phía trên, phía trước bên trái khung kim loại bảo vệ bị đẩy cong về sau, điểm cong này cách đầu trên của khung là 30cm, tại mặt trước phần này để lại vết trượt sạt bám dính chất màu hồng.

+ Để chân người ngồi sau bên phải bị gập không sử dụng, trong tư thế này cạnh ngoài bị mài sạt kích thước trên diện (6x 1)cm.

+ Mặt ngoài ốp bảo vệ ống pô bị mài sạt kích thước (5 x 1,5)cm.

* Kết quả khám nghiệm tử thi:

Tại bản kết luận giám định pháp y về tử thi số 85/TT ngày 14/7/2017 của Trung tâm pháp y tỉnh Hà Nam kết luận “nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong cho nạn nhân Nguyễn Hữu N là gãy xương cột sống cổ, đứt tủy sống”.

* Kết quả định giá thiệt hại về tài sản

Tại bản kết luận định giá tài sản số 88/HĐ - ĐGTS ngày 11/8/2017 của Hội đồng định giá tài sản TP Phủ Lý kết luận: “Thiệt hại của xe mô tô BKS 90B1 – 71801 xe đã qua sử dụng; phần hư hỏng giá 4.180.000đ; thiệt hại của xe mô tô BKS 90H4 – 6846, xe đã qua sử dụng, phần hư hỏng giá 2.560.000đ”.

*Trách nhiệm dân sự: Trần Đại N và gia đình đã bồi thường cho đại diện gia đình bị hại (nạn nhân Nguyễn Hữu Nam) số tiền 175.000.000đ, đại diện gia đình bị hại không yêu cầu, đề nghị gì khác về dân sự và có đơn đề nghị xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho Trần Đại N.

Chị Trần Thị T (chủ xe mô tô BKS 90B1-718.01 mà N điều khiển): không có yêu cầu về dân sự.

* Quá trình điều tra Trần Đại N đã khai nhận toàn bộ hành vi đã gây ra.

Tại bản cáo trạng số 181/KSĐT ngày 20 tháng 11 năm 2017 Viện kiểm sát nhân dân TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam truy tố Trần Đại N về tội: “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” theo điểm b khoản 2 Điều 202 Bộ luật hình sự.

* Tại phiên tòa sơ thẩm hôm nay:

- §¹i diÖn ViÖn kiÓm s¸t giữ quyền công tố: gi÷ nguyªn quan ®iÓm buộc téi ®èi víi bÞ c¸o theo téi danh vµ khung h×nh ph¹t nh b¶n c¸o tr¹ng, kh«ng cã ý kiÕn g× söa ®æi hoÆc bæ sung. Sau khi ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ tÝnh chÊt, møc ®é hµnh vi ph¹m téi, yếu tố nh©n th©n vµ c¸c t×nh tiÕt gi¶m nhÑ, ®Ò nghÞ H§XX: Áp dụng điểm b khoản 2 Điều 202; điểm b,p khoản 1, khoản 2 Điều 46; Điều 60 Bộ luật hình sự, xử ph¹t Trần Đại N 36 th¸ng tï, cho h ëng ¸n treo, thêi gian thö th¸ch là 60 tháng; Kh«ng x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm båi th êng d©n sù do c¸c bªn ®· tù tho¶ thuËn, kh«ng yªu cÇu Tßa ¸n gi¶i quyÕt.

- BÞ c¸o Trần Đại N ®· thõa nhËn, ®ång thêi tr×nh bÇy cô thÓ vÒ thêi gian, ®Þa ®iÓm vµ diÔn biÕn toµn bé hµnh vi ®iÒu khiÓn m« t« g©y tai n¹n cho anh Nguyễn Hữu N vào chiều ngày 08 tháng 7 năm 2017 c¬ b¶n ®óng nh c¸o tr¹ng ®· nªu. BÞ c¸o kh«ng cã ý kiÕn tranh luËn hoặc bào chữa g× ®èi víi c¸o buéc cña ViÖn kiÓm s¸t, bản thân đã nhận thức rõ sai phạm của mình và thực sự ăn năn hối cải, mong muốn sửa chữa lỗi lầm, đề nghị H§XX xem xÐt để gi¶m nhÑ h×nh ph¹t và được cải tạo tại địa phương.

- §¹i diÖn theo ủy quyền cña ng êi bÞ h¹i (chị Dương Thị D): kh«ng cã ý kiÕn g× vÒ néi dung vô ¸n, ®ång thêi tr×nh bÇy cô thÓ vÒ lý lÞch còng nh nh÷ng thiÖt h¹i của ng êi bÞ h¹i. Chị xác định đã nhận đủ số tiền mà bị cáo đã bồi thường và kh«ng cã yªu cÇu hoÆc ®Ò nghÞ g× vÒ tr¸ch nhiÖm d©n sù.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (Bà P) và những người làm chứng (Bà C, anh H, anh L) đã trình bầy những tình tiết liên quan và biết về vụ án, đúng như lời khai của họ tại cơ quan điều tra và không có ý kiến gì.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX nhận định như sau:

Như vậy, có đủ cơ sở kết luận: khoảng 13 giờ 20 phút ngày 08 tháng 7 năm 2017, Trần Đại N (có giấy phép lái xe mô tô hạng A1), điều khiển xe mô tô BKS 90B1- 718.01 trong khi trong máu có nồng độ cồn 58Mg/dl (tương ứng 58 Miligam/100mililít máu) vượt quá mức quy định (50 miligam/100mililít máu) đi trên đường ĐT493 hướng Tiên Hải - Phủ Lý. Đến địa phận Quang Ấm, phường Lam Hạ, TP Phủ Lý đã điều khiển xe mô tô đi lấn sang bên trái chiều đi của mình nên đã đâm va vào bánh trước bên trái xe mô tô BKS 90H4-6846 do anh Nguyễn Hữu N điều khiển ở phần đường ngược chiều. Hậu quả: anh Nguyễn Hữu N tử vong trên đường đi cấp cứu; xe mô tô BKS 90B1 - 71801 thiệt hại 4.180.000đ; xe mô tô BKS 90H4 - 6846 thiệt hại 2.560.000đ.

Hành vi điều khiển xe mô tô nêu trên của Trần Đại N đã vi phạm khoản 1 Điều 9 Luật giao thông đường bộ; điểm c khoản 2 Điều 3 Thông tư liên tịch số 09/2013/TTLT ngày 28 tháng 8 năm 2013 của Bộ Công an - Bộ Quốc phòng- Bộ Tư pháp- Viện kiểm sát nhân dân tối cao- Tòa án nhân dân tối cao, gây thiệt hại đến tính mạng của anh Nguyễn Hữu N. Hành vi đó của bÞ c¸o ®· ph¹m vµo téi “Vi ph¹m quy ®Þnh vÒ ®iÒu khiÓn ph ¬ng tiÖn giao th«ng ® êng bé”, téi ph¹m vµ h×nh ph¹t ® îc quy ®Þnh tại điểm b khoản 2 §iÒu 202 BLHS.

Quan điểm truy tố của Viện kiểm sát nhân dân TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đối với bị cáo đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

- Xét nhân thân: Bị cáo là người có nhân thân tốt (Chưa có tiền án, tiền sự) và đây là lần đầu phạm tội, với lỗi vô ý. Bản thân có nơi cư trú rõ ràng, ổn định.

- Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng nào

- Về tình tiết giảm nhẹ: Trong các giai đoạn tố tụng bị cáo đều thµnh khÈn khai nhËn toµn bé hµnh vi ®· g©y ra, đồng thời tá râ th¸i ®é ¨n n¨n hèi c¶i trước pháp luật và gia đình bị hại, thực sự mong muốn sửa chữa lỗi lầm. Sau khi gây tai nạn đã cùng gia đình chñ ®éng đến thăm hỏi, thỏa thuận và båi th êng toµn bé thiÖt h¹i cho gia ®×nh n¹n nh©n (tổng số tiền là: 175.000.000đ). Đại diện gia đình bị hại đã có đơn đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Bản thân bị cáo đã có thời gian tham gia nghĩa vụ quân sự, hoàn thành tốt nghĩa vụ công dân trở về địa phương, chấp hành nghiêm chỉnh chính sách, pháp luật của Nhà nước. Khi điều khiển xe mô tô nồng độ cồn vượt quá mức quy định ở mức không đáng kể (58/50 Miligam/100mililít máu). Qua xác nhận của chính quyền địa phương thì hiện bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn về đời sống kinh tế, đang nuôi con còn nhỏ (sinh năm 2016), bản thân là lao động chủ yếu trong gia đình. Ngoài ra, bị cáo có ông, bà ngoại được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất và Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Do đó, bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b,p khoản 1 và khoản 2 Điều 46 Bộ luật hình sự.

§¸nh gi¸ tÝnh chÊt vµ møc ®é thiÖt h¹i do hµnh vi ph¹m téi mµ bÞ c¸o g©y ra, H§XX thÊy cÇn ph¶i xö lý nghiªm minh, ¸p dông møc h×nh ph¹t t ¬ng xøng víi hành vi mµ bÞ c¸o ®· ph¹m ph¶i míi cã t¸c dông gi¸o dôc, r¨n ®e bÞ c¸o vÒ ý thøc tu©n thñ ph¸p luËt, ®ång thêi phßng ngõa téi ph¹m chung trong céng ®ång.

C©n nh¾c yÕu tè nh©n th©n vµ c¸c t×nh tiÕt gi¶m nhÑ như đã phân tích, cũng như xét khả năng tự cải tạo của bị cáo, H§XX thÊy: kh«ng cÇn thiÕt ph¶i c¸ch ly Trần Đại N víi x· héi, mµ chØ cÇn giao bÞ c¸o cho chÝnh quyÒn ®Þa ph ¬ng n¬i c tró gi¸m s¸t, gi¸o dôc cũng ®ñ t¸c dông c¶i t¹o bÞ c¸o trë thµnh ng êi tèt, không làm ảnh hưởng xấu đến cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm chung, nh ®Ò nghÞ cña §¹i diÖn ViÖn kiÓm s¸t nhân dân TP Phủ Lý lµ phï hîp, ®¶m b¶o ®óng quy ®Þnh t¹i ®iÒu 60 Bé luËt h×nh sù vµ NghÞ quyÕt sè 01/2013/NQ-H§TP ngµy 06 tháng 11 năm 2013 cña Héi ®ång ThÈm ph¸n Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao. T¹o c¬ héi cho bÞ c¸o tù rÌn luyÖn, söa ch÷a lçi lÇm vµ thÊy râ ® îc chÝnh s¸ch khoan hồng cña Nhµ N íc ®èi víi ng êi ph¹m téi có nhân thân, biết ¨n n¨n hèi c¶i và có hoàn cảnh nh bÞ c¸o.

- Trần Đại N đã thỏa thuận và bồi th êng toµn bé thiÖt h¹i cho gia đình nạn nhân Nguyễn Hữu N với tổng số tiền 175.000.000đ. Đại diện gia đình bị hại ®· nhËn ®ñ sè tiÒn trªn vµ kh«ng cã bất cứ yªu cÇu hoÆc ®Ò nghÞ g× kh¸c vÒ båi th êng thiÖt h¹i. Do đó, HĐXX không đặt ra xem xét.

- Chị Trần Thị T (vợ của Trần Đại N, chủ xe mô tô BKS 90B1-718.01): không có yêu cầu về dân sự đối với tài sản, nên HĐXX không đề cập.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Áp dụng điểm b khoản 2 Điều 202; điểm b,p khoản 1, khoản 2 Điều 46; Điều 60 Bộ luật hình sự.

Tuyên bố: Bị cáo Trần Đại N phạm tội “Vi ph¹m quy ®Þnh vÒ ®iÒu khiÓn ph ¬ng tiÖn giao th«ng ® êng bé”

Xử phạt: Bị cáo Trần Đại N 03 (ba) năm tù, cho hưởng án treo, thời gian thử tháchlà05 (năm) năm, tínhtừ ngày tuyên ánsơthẩm.

Giao bị cáo Trần Đại N cho Ủy ban nhân dân xã N, huyện K, tỉnh Hà Nam giám sát và giáo dục trong thời gian thử thách.

(Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực

hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật thi hành án hình sự)

[2] Căn cứ Điều 99, 231, 234 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14ngày 30tháng12 năm 2016của Ủy banthườngvụQuốc Hội.

- Án phí hình sự sơ thẩm: BịcáoTrần Đại N phải nộp 200.000đ.

- Án xử công khai sơ thẩm, bị cáo, đại diện theo ủy quyền người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản sao bản án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định của các Điều 6,7 và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.