Bản án 18/2026/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo tài liệu có trong hồ sơ v án và diễn biến t i phiên tòa, nội dung v án được tóm tắt như sau:

Sáng ngày 11/11/2024, Y TH Ksơr và Y H Niê rủ nhau vào khu vực rừng thuộc xã Yang Mao để bắt ếch, cá và săn bắn thú rừng. Y TH Ksơr điều khiển xe mô tô (không gắn biển số), nhãn hiệu GUIDA, mang theo 01 balo, 01 đèn pin, 01 dao nhỏ, nồi, thức ăn. Y H Niê điều khiển xe mô tô (không gắn biển số), lo i xe ELEGANT, mang theo 01 ba lô, 01 đèn pin, lưới bắt cá, 01 dao nhỏ, xoong, thức ăn. Đến khu vực bìa rừng, Y TH và Y H để mô tô l i, đi bộ vào rừng.

Trên đường đi, Y TH Ksơr lấy 01 khẩu súng kíp, đã được Y TH cất giấu trong rừng. Khoảng 18 giờ cùng ngày, Y TH và Y H tới lô 8, khoảnh 7, tiểu khu 1236 thuộc địa phận xã Yang Mao. Thấy 01 con Cheo đang nằm trên mặt đất, Y TH dùng súng bắn chết con Cheo, rồi đưa về lán tr i. Y TH và Y H làm s ch, vắt phần đầu, nội t ng làm thức ăn, phần còn l i sấy khô bằng than củi để bảo quản.

Sau đó, Y TH và Y H tiếp t c đi soi ếch, phát hiện 01 lối mòn (cách lán tr i khoảng 01km), theo kinh nghiệm đi rừng biết rằng trên lối mòn này sẽ có bẫy do người khác đặt. Nên Y TH và Y H đi theo lối mòn để thú rừng dính bẫy. Đến tiểu khu 1236 thuộc xã Yang Mao, thấy 01 con cheo, 01 con gà rừng, 01 con khỉ đã bị dính bẫy. Y TH gỡ những con thú rừng này ra khỏi bẫy, rồi cài bẫy l i. Y TH đưa các con thú rừng cho Y H bỏ vào ba lô mang về lán tr i (trong đó con cheo và con khỉ đã chết, con gà rừng còn sống nhưng yếu, trên đường vận chuyển thì mới bị chết). Y TH và y H mổ làm s ch con cheo và con khỉ, cắt phần đầu con cheo làm thức ăn, đồng thời sấy khô con khỉ và phần thân của con cheo để bảo quản. Trong khi đi săn bắt thú rừng, Y H nhặt được một khẩu súng không có bộ phận cò và búa đập. Do không sử d ng được nên Y H đã cất giấu trong khu vực lán tr i.

Những ngày sau đó trời mưa nên Y TH và Y H nghỉ t i lán tr i. Khoảng 20 giờ ngày 13 tháng 11 năm 2024, Y TH bỏ hai con cheo vào ba lô của |Y TH. Y H bỏ con khỉ và con gà rừng vào ba lô của Y H vận chuyển ra khỏi rừng, đưa về nhà làm thức ăn cho gia đình.

Khoảng 03 giờ ngày 14 tháng 11 năm 2024, đi đến lô 01 khoảnh 7, tiểu khu 1128 thuộc địa phận xã Yang Mao, thấy 01 con sóc bay đậu trên cành cây thông, Y TH dùng súng bắn chết con sóc bay. Y H bỏ con sóc này vào ba lô để đưa về nhà. Trên đường về, Y TH giấu khẩu súng dưới 01 cây khô trong rừng. Sau đó Y TH và Y H đi ra khỏi rừng, điều khiển xe mô tô về nhà.

Khoảng 05 giờ 30 phút cùng ngày, Y TH và Y H đi đến địa phận buôn Hàng Năm, xã Giang Mao thì bị tổ công tác của Tr m kiểm lâm số 05 thuộc H t kiểm lâm Chư Yang Sin kiểm tra, phát hiện, lập biên bản thu giữ vật chứng đối với Y TH, Y H để l i ba lô và xe mô tô bỏ ch y về nhà.

- Vật chứng thu giữ:

+ 05 cá thể động vật, gồm: 01 cá thể Sóc bay trâu, 01 cá thể Gà tiền mặt đỏ, 01 cá thể Khỉ mặt đỏ, 02 cá thể nghỉ là Cheo cheo;

+ 01 ba lô màu đỏ - đen, 01 đèn pin màu vàng - đen của Y H Niê ;

+ 01 ba lô rằn ri, 01 đèn pin màu vàng - nâu của Y TH Ksơr;

+ 01 khẩu súng được bọc trong túi ni long màu trắng, chiều dài 174cm, báng súng dài 112cm, phần nòng dài 137cm, đường kính nòng 1,5cm;

+ 01 khẩu súng được tháo rời, bao gồm phần báng gỗ dài 107cm, phần nòng dài 105cm, đường kính nòng 1,5cm;

+ 40 cái bẫy bật d ng treo bằng dây cáp phanh xe đ p;

+ Xe mô tô không có biển số, lo i xe ELEGANT, số máy VMSACEH044719; số khung RLCSC10MHFH044719 của Y H Niê;

+ Xe mô tô không có biển số, nhãn hiệu GUIDA, số máy VTTJL1IP5FMH001222; số khung VTTDCH053TT001222 của Y TH Ksơr.

* Kết quả trưng cầu giám định:

- Kết luận giám định hình thái động vật số 2266/STTNSV ngày 25/12/2024 của Viện sinh thái và Tài nguyên sinh vật, thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghẹ Việt Nam:

Xác định tên loài cho mẫu vật, gồm:

(1) Một cá thể động vật đã chết, nặng 1,6 kg là của loài Sóc bay trâu, có tên khoa học Petaurista philippenssis;

(2) Một cá thể động vật đã chết, nặng 0,5kg là của loài Gà tiền mặt đỏ, có tên khoa học Polyplectron germaini;

(3) Một cá thể động vật đã chết, bị c o s ch lông, nặng 2,8kg (mô tả theo quyết định trưng cầu trên, có tên khoa học Macacaarctoides;

(4) Một cá thể động vật đã chết, đã bị mất phần đầu, c o s ch lông, nặng 0,6kg, không còn đủ đặc điểm hình thái dẻ kết luận loài.

(5) Một cá thể động vật hoang dã đã chết, đã bị mất phần đầu, c o s ch lông, nặng 0,6kg, không còn đủ đặc điểm hình thái dẻ kết luận loài.

+ Xác định tình tr ng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

(1) Loài Sóc bay trâu (Petaurista philippensis) và Khí mặt đỏ (Macaca

arctoides) có tên trong Nhóm IIB, Danh m c thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ.

(2) Loài Gà tiền mặt đỏ (Polyplectron germaini) có tên trong Nhóm IB, Danh m c thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ.

(3) Loài Gà tiền mặt đỏ (Polyplectron germaini) có tên trong trong Ph l c I, Danh m c loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ.

- Ngày 16/7/2025, Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam - Viện hàn lâm khoa học và công nghệ có Kết quả giám định, với nội dung: Không có cơ s khoa học để xác định 02 (hai) cá thể động vật đã chết, bị mất phần đầu, đã c o s ch lông, sấy khô nướng chín, nặng 0,6kg thuộc lo i nào do không khuếch đ i được gen đích.

- Kết luận giám định tư pháp số 01 – 2025/KL/GĐTT ngày 14/02/2025 của chi c c kiểm lâm Đắk Lắk, xác định: Vị trí săn bắn thuộc vùng cấm săn bắn động vật hoang dã.

- Kết luận định giá tài sản số 2137 ngày 13/5/2025 của H đồng định giá tài sản trong tố t ng hình sự tỉnh Đắk Lắk: 01 cá thể động vật của loài sóc bay trâu đã chết, cân nặng 1,6 kg trị giá 960.000 đồng; 01 cá thể động vật của loài Khỉ mặt đỏ đã chết, nặng 2,8kg trị giá 560.000 đồng; 02 cá thể động vật đã chết, bị mất phần đầu, c o s ch lông, nặng 0,6kg/01 cá thể không đủ hình thái, đặc điểm, đều từ chối định giá. Thời điểm định giá tháng 11/2024.

- Kết luận giám định số 600/KL-KTHS ngày 26/5/2025 của Phân viện KHHS t i TP Đà Nẵng, kết luận:

+ Một khẩu súng t i m c 1.1 nêu trên gửi giám định là súng kíp, hiện t i còn sử d ng bắn được.

+ Một khẩu súng t i m c 1.2 nêu trên gửi giám chỉ có phần báng súng và nòng, hiện t i không sử d ng bắn được (không có bộ phận cò, búa đập), nên không thuộc vũ khí, công c hỗ trợ.

- Tại bản án hình sự sơ thẩm số 02/2025/HS-ST ngày 23/9/2025 của Toà án nhân dân Khu vực 6 – Đắk Lắk đã Quyết định:

Tuyên bố các bị cáo Y TH Ksơr và Y H Niê phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”;

Áp dụng điểm h khoản 2 Điều 244 và điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo Y TH Ksơr 05(năm) tù. Thời hạn phạt tù tính từ ngày bị cáo đi thi hành án.

Áp dụng điểm h khoản 2 Điều 244 và điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và điểm h khoản 1 Điều 52 .Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo Y H Niê 05 (năm) 03 (Ba) tháng tù. Thời hạn phạt tù tính từ ngày bị cáo đi thi hành án.

- Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 03/10/2025, các bị cáo Y TH Ksơr và Y H Niê kháng cáo với nội dung xin giảm nhẹ hình ph t.

- T i phiên toà phúc thẩm, các bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi ph m tội của mình cơ bản đúng như nội dung bản cáo tr ng và Bản án sơ thẩm đã nêu và vẫn giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo.

Sau khi phân tích, đánh giá tính chất, mức độ hành vi ph m tội của bị cáo, vị đ i diện Viện kiểm sát cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử các bị cáo Y TH Ksơr và Y H Niê về tội “Vi ph m quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định t i điểm h khoản 2 Điều 244 Bộ luật hình sự là đúng quy định pháp luật. Xét kháng cáo của các bị cáo, thấy rằng: Mức hình ph t 05 năm tù đối với bị cáo Y TH Ksơr và mức hình ph t 05 năm 03 tháng tù đối với bị cáo Y H Niê là có phần nghiêm khắc, đề nghị H đồng xét xử áp d ng điểm s, h khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 54 Bộ luật Hình sự để cân nhắc giảm nhẹ hình ph t cho các bị cáo. Do đó, căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, Điều 357 Bộ luật Tố t ng hình sự, đề nghị H đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của các bị cáo, sửa bản án sơ thẩm về hình ph t.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết thời h n kháng cáo, kháng nghị.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Trên cơ s nội dung v án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ v án đã được tranh t ng t i phiên tòa, H đồng xét xử nhận định như sau:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355; Điều 356 của Bộ luật Tố t ng hình sự;

Chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Y TH Ksơr và Y H Niê. Sửa bản án hình sự sơ thẩm số 02/2025/HS-ST ngày 23/9/2025 của Toà án nhân dân Khu vực 6 – Đắk Lắk về hình ph t.

[2] Điều luật áp d ng và mức hình ph t:

Tuyên bố: Các bị cáo Y TH Ksơr và Y H Niê ph m tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”;

Áp d ng điểm h khoản 2 Điều 244; điểm s, h khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 54 Bộ luật hình sự. Xử ph t bị cáo Y TH Ksơr 03 (ba) năm tù. Thời h n ph t tù tính từ ngày bị cáo đi thi hành án.

Áp d ng điểm h khoản 2 Điều 244; điểm s, h khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm h khoản 1 Điều 52, Điều 54 Bộ luật Hình sự. Xử ph t bị cáo Y H Niê 03 (ba) năm 03 (ba) tháng tù. Thời h n ph t tù tính từ ngày bị cáo đi thi hành án.

[3] Về án phí: Các bị cáo được miễn án phí hình sự phúc thẩm.

[4] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời h n kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.